ירידת השנמה למטה - ירידה לצורך עליה חלק ו

00:01 דובר 1 מיר וועלן ממשיך זיין מיט דער סוגיא פון ירידה לצורך עלייה. מיר האבן אנגעהויבן מיט דעם מאמר [לא ברור], וואו דער רבי גיט נאך א טיפערן פארשטאנד אין דער גאנצער סוגיא פון צדיקים און בעלי תשובה: די מעלה פון א בעל תשובה, און די עלייה וואס ווערט דורך דער עבודה פון א בעל תשובה. איז דא דער ענין פון דעם מאמר. לאמיר איבערחזרן וואס מיר האבן גערעדט, כדי צו קענען ממשיך זיין. דער רבי ברענגט דעם מאמר חז״ל: ״יפה שעה אחת בתשובה ומעשים טובים בעולם הזה מכל חיי העולם הבא.״ יא, תשובה ומעשים טובים. וואס מיינט תשובה און וואס מיינט מעשים טובים? דער רבי איז מסביר אז ביידע זיינען תשובה. מעשים טובים איז אויך תשובה. עס איז דא די תשובה פון דעם מענטש, און עס איז דא די תשובה פון די מעשים טובים. דאס הייסט, די בירורים זיינען אויך תשובה. די ניצוצות דקדושה וואס געפינען זיך אין די גשמיות׳דיקע זאכן אין דער וועלט — ווען א איד טוט מיט זיי מצוות, אדער פירט זיך מיט ״כל מעשיך יהיו לשם שמים״ און ״בכל דרכיך דעהו״ — מאכט ער פון די גשמיות׳דיקע זאכן כלים לאלקות. ער נעמט דעם ניצוץ, איז אים מברר, און מאכט דערפון א כלי לאלקות. אזוי הייבט ער אים אויף. איז דאס אויך תשובה: דער ניצוץ קערט זיך צוריק צו זיין ארט. די תשובה פון דער נפש הייסט תשובה, און דאס צוריקקערן פון דעם ניצוץ דורך מעשים טובים איז אויך תשובה. דער רבי ברענגט אז עס זיינען דא צוויי ביאורים אין חסידות אויף דעם מאמר חז״ל. איין ביאור זאגט אז דער עיקר פון ״תשובה ומעשים טובים״ איז די מעשים טובים. תשובה איז א הכנה צו די מעשים טובים, כדי די מעשים זאלן זיין טובים ומאירים. דער תכלית איז די מעשים טובים. פארוואס איז די נשמה אראפגעקומען למטה? צוליב מעשים, מצוות און בירורים. נאר וואס דען? כדי די מעשים זאלן זיין טובים ומאירים, דארף מען פריער תשובה טאן. למשל, טייערע שטיינער קענען זיין שמוציק. זיי זיינען שיינע,

02:04 דובר 1 טייערע שטיינער, אבער ווען זיי זיינען שמוציק, זעט מען נישט זייער גאנצן יקר. דארף מען זיי רייניקן. תשובה איז דאס וואס רייניקט די מעשים טובים, אז זיי זאלן לייכטן. לויט דעם ביאור זיינען די מעשים דער עיקר, און תשובה איז א הכנה צו די מעשים. דער אנדערער ביאור אין חסידות איז אז דאס זיינען צוויי ענינים: עס איז דא די מעלה פון תשובה, און עס איז דא די מעלה פון מעשים טובים. לויט דעם איז אדרבה, תשובה העכער, ווייל זי שטייט פריער; זי ווערט דערמאנט קודם, ווייל דאס איז די עיקר מעלה. דאס זיינען צוויי ביאורים. דער רבי וויל מסביר זיין וואס דער חילוק איז צווישן די צוויי ביאורים: פארוואס איז אמאל די תשובה פון דער נפש העכער פון דער תשובה פון דעם ניצוץ, און אין וועלכע ענינים איז פארקערט — די תשובה פון דעם ניצוץ איז העכער פון דער תשובה פון דער נפש. יא, דאס איז אונזער שאלה. דאס הייסט, ביידע ביאורים זיינען ריכטיק. פון איין זייט איז דא א מעלה אין דער תשובה פון דעם מענטש וואס איז נישטא אין מעשים טובים; און עס איז דא א מעלה אין דער תשובה פון מעשים טובים, דער תשובה פון דעם ניצוץ. וואס איז די מעלה פון יעדן איינעם? און אויך, וואס איז דער תיווך צווישן די צוויי ביאורים? עס זיינען דא צוויי ביאורים אין דעם זעלבן ענין. דער רבי לערנט אונז אלעמאל אז עס איז אויך דא א קשר צווישן די צוויי ביאורים. כאטש זיי זעען אויס ווי צוויי פארקערטע זאכן, איז דא צווישן זיי א קשר. דאס וויל דער רבי מסביר זיין. כדי דאס מסביר צו זיין, האט דער רבי אנגעהויבן זייער געשמאק מסביר זיין וואס פאר אן עלייה עס ווערט טאקע דורך תשובה. מיר זאגן אז תשובה איז ירידה לצורך עלייה. וואס איז די עלייה וואס ווערט דורך תשובה? מיר רעדן וועגן תשובה אין דריי ענינים. וואס מיין איך מיט די דריי ענינים? סיי תשובה כפשוטו פון עבירות, די תשובה פון א בעל תשובה כפשוטו; סיי די תשובה פון צדיקים, וואס דאס איז די ירידה פון דער נשמה, ירידה לצורך עלייה, וואס גייט אן ביי יעדער נשמה. אויך צדיקים דארפן זיך דורך זייער עבודה דערהייבן צו אן ארט

03:49 דובר 1 וואס איז העכער, און דאס איז תשובה פון צדיקים. און אויך דער ניצוץ: אויך ביי אים איז דא די תשובה פון דעם ניצוץ. די ניצוצות זיינען אראפגעקומען למטה, און דורך עבודת הבירורים קערן זיי זיך צוריק און ווערן דערהויבן. אין יעדן איינעם פון די דריי ענינים זיינען דא דריי מעלות. עס זיינען דא דריי מעלות ביי תשובה. וואס זיינען די דריי מעלות? נו, דערמאנט מיר דעם ערשטן ענין.

04:18 דובר 2 צמאון. צמאון.

04:19 דובר 1 צמאון, שיין. ביי א בעל תשובה איז דא א גרעסערער צמאון ווי ביי א צדיק. דווקא צוליב דעם ריחוק איז דער צמאון גרעסער. און דאס איז דא סיי ביי תשובה כפשוטו, סיי ביי דעם צדיק. דורך ירידת הנשמה האט ער א צמאון זיך צו דערנענטערן צום אויבערשטן. אויך די ניצוצות, וואס זיינען אראפגעפאלן למטה, וויינען און ווילן זיין קמי מלכא. דאס איז דער צמאון פון די ניצוצות. צמאון איז דער ערשטער ענין. דער צווייטער ענין איז דער נחת רוח, דער תענוג ווען דער בן מלך קערט זיך צוריק פון שבי. דעמאלט איז דא א גאר גרויסע שמחה ביי דער ווידער־באגעגעניש. דאס צוריקקומען פון דעם בן מלך ברענגט א זייער גרויסן נחת רוח. אזוי איז עס סיי ביי א בעל תשובה כפשוטו, סיי ביי דער נשמה, סיי ביי דעם ניצוץ. און דער דריטער ענין איז דער דילוג, אדער, מיט אן אנדער לשון, דער חידוש. דאס איז אויך א תענוג, אבער אן אנדער סארט תענוג: א תענוג פון התחדשות. עס איז דא א חידוש, א דילוג, א שפרונג. דער בעל תשובה ווערט אן אנדער מענטש. זיין תשובה־עבודה איז נישט קיין המשך פון זיין פריערדיקער עבודה. ביי א צדיק איז אלץ א המשך, א גילוי ההעלם; עס איז נישטא אזא חידוש. ביי א בעל תשובה איז ער א נייער מענטש. תשובה איז נישט קיין המשך פון די עבירות; פארקערט, ער רייסט זיך אפ פון די עבירות און הייבט אן א ניי לעבן. על דרך זה איז עס ביי ירידת הנשמה, ווי מען ברענגט פון משה רבינו — [לא ברור] — אפילו ביי צדיקים. איז דאס אויך א סארט דילוג מן הקצה אל הקצה אין דער עבודה. און על דרך זה ביי דער דריטער מדרגה, דער ענין פון די ניצוצות: דאס וואס די ניצוצות ווערן כלים לאלקות און הייבן זיך אויף, איז אויך אן ענין פון דילוג און חידוש. דא איז דער ענין פון דער ״צפור המדברת״, אז א נייע זאך וועקט אויף א זייער גרויסן תענוג ביים אויבערשטן. דאס זיינען די דריי ביאורים. ביז אהער, איז אלץ גוט? דער רבי גייט ווייטער מיט די מעלות און זאגט: יעצט לאמיר זען, פון די דריי מעלות, וואו...

06:17 דובר 1 ס׳איז דא מער ווי איין מעלה לגבי די צווייטע. דא הייבט זיך אן דער חילוק, א זייער, זייער משמעות׳דיקער. מיר האבן געזאגט בעל תשובה כפשוטו. מיר האבן געזאגט תשובת הנשמה, וואס דאס איז אויך ביי צדיקים, און מיר האבן געזאגט דעם ענין פון חידוש, דילוג, התחדשות. וואו איז דאס מער? מיר האבן געזאגט אז באופן כללי איז ביי אלעמען דא די דריי מעלות, אבער בפרטיות זעען מיר דא אן אינטערעסאנטע זאך, ווען מיר קומען צו התחדשות. די עיקר מעלה פון התחדשות איז דווקא ביי די ניצוצות, מער ווי ביים מענטש. דאס הייסט, וואו איז אין תשובה די עיקר פון דער דריטער מעלה? וואס איז די דריטע מעלה אין תשובה? דער חידוש, דער דילוג, יש מאין, פלא. דאס איז מער ביים ניצוץ ווי ביים מענטש. פארוואס? ווייל דאס וואס דער צדיק האט ביי זיך א דילוג, איז נישט אזא גרויסער דילוג. דאס איז נישט קיין אמת׳ער חידוש, ווייל ער איז געווען א צדיק אויך פריער. און נישט נאר דאס, דאס איז א חלק פון דער עבודה. דאס הייסט, דער צדיק ווייסט אז ער איז אראפגעקומען אויף דער וועלט כדי זיך צו דערנענטערן צו אלקות, און אדרבה, כדי זיך נאך מער צו דערנענטערן צו אלקות. איז זיין גאנצע תשובה שוין אלץ געווען בהעלם. דאס איז נישט באמת קיין אמת׳ער חידוש. אפילו א בעל תשובה כפשוטו, וואס האט געטאן עבירות, און ביי אים איז די תשובה אויף עבירות כפשוטו, איז אויך דאס נישט קיין אמת׳ער חידוש. פארוואס איז דאס נישט קיין אמת׳ער חידוש? ווייל דער אמת׳ער רצון פון יעדן איינציקן איד איז אז ער וויל שטענדיק דינען דעם אויבערשטן. א איד וויל נישט טאן עבירות, און אפילו בשעת ער האט געטאן א חטא, [לא ברור]. און דער איד, אויך בשעת ער האט געטאן א חטא, וויל ער זיך נישט דערווייטערן, [לא ברור]. איז בעצם, איז בעצם נישטא דא באמת קיין חידוש מן הקצה אל הקצה, ווייל אויך ער איז שטענדיק בעצם געווען פארבונדן; דאס איז געווען בהעלם. מען דארף דאס אנטפלעקן. דאס איז נישט [לא ברור]. מה שאין כן די ניצוצות. ווייל די ניצוצות זענען אראפגעקומען למטה, אין דער גשמי׳שער וועלט, [לא ברור]. דאס הייסט, עס איז געווארן

08:30 דובר 1 א העלם והסתר לגמרי. עס איז געווארן אזא העלם, אז מצד דעם ניצוץ [לא ברור]. יא, אבער כאילו ס׳איז נישטא דא קיין שום ענין פון אור, אפילו נישט בהעלם. ביז אזויפיל. איז דאס וואס דער ניצוץ קומט צוריק און ווערט נתעלה, איז אן אמת׳ער חידוש. דאס איז וואס עס ווערט מבואר בכמה מקומות אין תורתו של הרבי. און מיר וועלן קומען צום גאנצן ענין פון [לא ברור]. דער רבי ברענגט דאס דא בקיצור, און מיר וועלן קומען צום ענין פון מאכן פון דער וועלט א כלי צו אלקות. די וועלט ווערט אנגערופן „עולם“ [לא ברור]. וואס איז דער טייטש פון דעם ווארט „עולם“? איינער פון די טייטשן פון דעם ווארט „עולם“ איז העלם, עולם מלשון העלם. ווען מען זאגט אז דאס איז זיין נאמען, און אויב דאס איז זיין נאמען, מיינט עס אז דאס איז זיין מהות. דאס איז וואס דער בעל שם טוב זאגט, אז דער נאמען וואס מען רופט א זאך איז איר חיות. אז ווען מען רופט די גשמיות „עולם“ מלשון העלם, מיינט עס אז דאס איז איר מציאות. דער גאנצער ענין איז א העלם אויף אלקות. ואף על פי כן האט א איד די יכולת צו מאכן השבת הניצוץ, נעמען די גשמיות און מאכן דערפון א כלי צו אלקות. דאס איז אן אמת׳ער חידוש. דאס איז ווי יש מאין. ווי יש מאין. יא, וואס איז יש מאין? א חידוש. דאס איז נישט קיין המשך פון פריער. דו מאכסט א נייע וועלט. עס איז געווען אין, עס ווערט יש. א מציאות וואס קומט נישט אלס המשך פון פריער. יא, א נייע מציאות. על דרך זה אויך דא, פארקערט: דורך מעלה זיין דעם ניצוץ ווערט א סארט חידוש. דאס איז דער לשון וואס מען ברענגט שטענדיק אין חסידות. יא, דאס וואס דער הקדוש ברוך הוא מאכט מאין ליש, און א איד מאכט מיש לאין. יא, דאס איז דער זעלבער ענין, נאר פארקערט. און אדרבה, אמאל שטייט אז דאס איז אן נאך גרעסערער פלא. עס שטייט דא אין דער הערה. ער צייכנט דא צו ללקוטי סיפורים פון ר׳ יהודה לייב. דארט ווערט געברענגט אן ענין פון חסידים, אז עס שטייט אז מען קען ווערן א שותף צום הקדוש ברוך הוא במעשה בראשית. יא, איז

10:42 דובר 1 וואס איז דער פשט „שותף צום הקדוש ברוך הוא במעשה בראשית“? איז חסידות מסביר אז דאס איז דער ענין: שותף במעשה בראשית הייסט, דער הקדוש ברוך הוא האט געמאכט די וועלט מאין ליש, און דער מענטש מאכט פון דעם יש אין. איז דאס א שותף במעשה בראשית: מיר טוען די זעלבע זאך וואס דער הקדוש ברוך הוא האט געטאן — א חידוש. בריאת העולם איז א חידוש, א חידוש יש מאין. איז אויך פארקערט: ווען דו פועל׳סט ביטול אין דער וועלט, ביסטו מעלה דעם ניצוץ. דאס איז אויך א חידוש. דאס איז א סארט יש מאין פארקערט. דו מאכסט מיש אין, דו מאכסט [לא ברור]. אין חסידות ווערט געברענגט: „גדולים מעשה צדיקים יותר ממעשה שמים וארץ.“ ס׳איז דא אזא מאמר חז״ל, יא, „גדולים מעשה צדיקים יותר ממעשה שמים וארץ.“ פארוואס? פארוואס איז עס גרעסער? לכאורה איז דאס די זעלבע זאך. דאס איז יש מאין, און דאס איז יש לאין. כאילו ביידע מאכן א חידוש. פארוואס הייסט עס „גדולים“? די עבודה פון א איד איז נאך גרעסער, כביכול, ווי דאס וואס דער הקדוש ברוך הוא טוט. איז אין חסידות ווערט געברענגט א זייער אינטערעסאנטע זאך: ס׳איז דא דער מאמר חז״ל „משמיא מיהב יהבי, מישקל לא שקלי“. די גמרא זאגט אז דער צווייטער נס איז גרעסער פונעם ערשטן נס. ס׳איז דא א מעשה אין גמרא וועגן רבי חנינא בן דוסא, יא, וואס ער איז געווען זייער ארעם, ער האט נישט געהאט קיין געלט און אזוי ווייטער, האט ער געבעטן מלמעלה, און מען האט אים געגעבן א פוס פון גאלד. יא, און דערנאך האט ער געחלומט אז [לא ברור] אין גן עדן, האט ער געבעטן מען זאל דאס צוריקנעמען. ער האט דאס נישט געוואלט. און דאן איז א האנט ארויסגעקומען פון הימל און האט דאס צוריקגענומען. די גמרא זאגט אז דער צווייטער נס איז גרעסער פונעם ערשטן. פארוואס? ווייל געבן איז גרינגער; צוריקנעמען איז שווערער. וואס הייסט „מיהב יהבי“? „מיהב יהבי“ איז מאין ליש, דאס איז געבן; מיש לאין איז צוריקנעמען. יא. איז מאכן מאין ליש, איז למעלה גרינגער. איבערקערן דעם יש צו אין, דער ביטול, איז דאך שווערער [לא ברור]. יא, איז

12:32 דובר 1 דאס מיינט אז די עבודה פון בעל תשובה, וואס ער מאכט מיש אין, מאכט דעם חידוש, איז נאך טיפער ווי דער חידוש פון שמים וארץ. איז וואס זאגן מיר? דאס איז איין זייט. אין דעם פרט, און אינעם דריטן ענין וואס מיר האבן דא גערעדט, דעם חידוש וואס ווערט געטאן דורך עבודת התשובה, וואו איז דער עיקר חידוש? דווקא ביי די ניצוצות. מה שאין כן ביים מענטש איז עס נישט אזא גרויסער חידוש. לאידך גיסא—

13:01 דובר 3 אויך די ניצוצות בעצם [לא ברור], ריכטיק? כאילו, די ניצוצות אליין, האבן זיי א בחירה?

13:07 דובר 1 יא, אבער [לא ברור]. אבער נישט בגילוי ובפועל; זיי זענען בהעלם בתכלית.

13:13 דובר 3 אז ביים מענטש קען נישט זיין אזא מצב.

13:15 דובר 1 אז מצד דער נשמה נישט, ווייל די נשמה איז א חלק אלוקה ממעל, תמיד איז זי א בן. לאידך גיסא, אויב מיר רעדן מצד דעם צמאון, ביי וועמען איז דא א גרעסערער צמאון? איז זיכער אז ביי דער נשמה איז דער צמאון פיל גרעסער, ווייל די נשמה איז א חלק פון עצם. און וויבאלד זי איז א חלק פון עצם, איז זיכער אז דער צמאון איז אן עצמי'שער צמאון. עס איז דא א זייער גרויסער חילוק צווישן די געגועים פון צוויי חברים וואס האבן זיך דערווייטערט איינער פונעם צווייטן, און די געגועים פון א טאטע און א זון וואס האבן זיך דערווייטערט איינער פונעם צווייטן. די געגועים פון א זון צו זיין טאטע זענען פיל גרעסער, באין ערוך צו די געגועים פון חברים. יא, ווער בענקט נישט נאך זיינע חברים? דו האסט חברים ערגעץ אנדערש אין דער וועלט? דו בענקסט נאך זיי, אבער דאס זענען געזונטע געגועים. דאס זענען נישט אזעלכע געגועים וואס... אבער די געגועים וואס זענען דא אין א משפחה, פון עלטערן צו קינדער, פון קינדער צו עלטערן, דאס זענען שווערע געגועים, דאס זענען עצמי'שע געגועים, ווייל דאס רירט אן דעם עצם, דאס איז א בן. על דרך זה, די געגועים פון דער נשמה צו אלקות זענען געגועים פון א בן צו זיין טאטע. מה שאין כן דער ניצוץ, דאס זענען געגועים פון חברים. דאס הייסט, דער ניצוץ איז נישט קיין בן; ער איז א ניצוץ, ער איז אלקות, ער איז קדושה. ער איז געווען אויבן, אראפגעגאנגען אונטן, און ניצוצות ווילן זיך דערהייבן, אלעס גוט און פיין, אבער סוף כל סוף איז דער צמאון נישט קיין עצמי'שער צמאון. א צמאון צו גילויים, פארשטאנען? אז דער צמאון איז... על דרך זה אויך די נחת רוח, דער תענוג. דער צווייטער ענין איז אויך דא דאס זעלבע. דער תענוג פון דעם קירוב נאך דעם ריחוק איז אן עצום'ער תענוג. אויך דא: צוויי חברים זענען געווען ווייט איינער פונעם צווייטן, און דערנאך האבן זיי זיך באגעגנט. איז די שמחה גרויס. יא, עס שטייט אין פרקי דרבי אליעזר: פארוואס איז דא אזא שמחה ביי א חתונה? מען פייערט יעצט, יא? דער ענין פון חתונה — עס שטייט אין פרקי דרבי אליעזר, פארוואס איז די שמחה פון א חתונה אזא גרויסע שמחה? ווייל עס איז ווי צוויי אוהבים וואס האבן זיך אפגעשיידט איינער פונעם צווייטן

15:26 דובר 1 און זיך פארלוירן אויפן וועג, און זיי געפינען זיך נישט איינער דעם צווייטן. נאך א לאנגע צייט האבן זיי זיך ווידער באגעגנט. פאלט איינער אויפן צווייטן, און די שמחה איז זייער גרויס. כאילו מיר זענען געווען אמאל צוזאמען, האבן זיך פארלוירן, און יעצט האבן מיר זיך ווידער באגעגנט. דאס זעלבע איז דער איש און די אשה, ווייל די נשמות זענען געווען צוזאמען אויבן. ארבעים יום קודם יצירת הולד, בת קול יוצאת ואומרת: בת פלוני לפלוני. דאס הייסט אז בעצם זענען די נשמות געווען צוזאמען פריער, זיי זענען אראפגעקומען אונטן און האבן זיך פארלוירן איינער פונעם צווייטן, און דערנאך האבן זיי זיך צוריק באגעגנט. איז די באגעגעניש א באגעגעניש פון א גאר גרויסער שמחה פון אוהבים, אבער אין דעם איז אויך דא א חילוק. עס איז דא א זייער גרויסער חילוק צי דאס זענען אוהבים וואס האבן זיך באגעגנט, אדער א טאטע און א זון. דארט איז אויך אן אהבה עצמית. אן עצמי'שער קשר, אן עצמי'שער חיבור, איז אן אנדער סארט תענוג. דער תענוג פון דעם טאטן ווען דער בן מלך... דער טאטע, ווען דער בן מלך קערט זיך צוריק פון שביה, איז דאס א תענוג באין ערוך, אן עצמי'שער תענוג. מה שאין כן, דער ניצוץ האט נישט די מעלה. חברה, איר זענט מיט מיר? איז דאס וואס דער רבי זאגט דא אינעם מאמר: דאס איז די מעלה וואס עס איז דא אויף דער צווייטער זייט. דווקא די תשובה פון דער נפש, דא איז פאראן מער צמאון און מער תענוג ווי ביי דער תשובה פון דעם ניצוץ. לויט דעם ווערן ערקלערט די צוויי פירושים אין מאמר חז"ל. יא, מיר קומען יעצט צוריק צום מאמר חז"ל: „יפה שעה אחת בתשובה ומעשים טובים בעולם הזה מכל חיי העולם הבא.“ וואס איז העכער, תשובה אדער מעשים טובים? עס ווענדט זיך פון וואס מיר רעדן. אויב מיר רעדן וועגן צמאון און תענוג, די ערשטע צוויי פרטים, איז די תשובה פון דעם מענטש העכער ווי די מעשים טובים, ווייל דארט איז דער עיקר צמאון און דער עיקר תענוג. דערפאר שטייט עס פריער אין מאמר חז"ל, ווייל דאס איז העכער. אבער אויב מיר רעדן מצד דער התחדשות, איז דער עיקר התחדשות דווקא ביים ניצוץ. און לויט דעם איז דער צווייטער פירוש,

17:31 דובר 1 אז תשובה איז נאר א הקדמה צו מעשים טובים, ווייל דער עיקר איז די מעשים טובים, ווייל דארט איז דער עיקר בירור הניצוץ. דאס איז צו ערקלערן די צוויי פירושים, יעדן איינעם באזונדער. מיר האבן אבער געזאגט אז עס איז דא א קשר. יעצט קומט דער רבי ערקלערן וואס איז דער קשר צווישן די צוויי פירושים, וואס איז דער חיבור. דא קומט דער גרויסער חידוש. חברה, הערט גוט צו. דאס איז דער מכה בפטיש פון דער גאנצער סוגיא. זאגט דער רבי אזוי: אמת, אז די התחדשות וואס איז דא ביים צוריקברענגען דעם ניצוץ איז די גרעסטע התחדשות. עס איז נישטא מער פון דעם. ווי מיר האבן געזאגט, דאס איז יש מאין ממש. אדער מאין ליש, יש מאין. יש מאין אדער מאין — יש מאין ליש. ביטול. דאס איז אן התחדשות, דאס איז א פלא, דאס איז א וואונדערליכע זאך. אזא התחדשות קען נאר זיין בכח העצמות. ווי עס שטייט, יש מאין — ער אליין, בכחו ויכלתו, קען מאכן יש מאין. נאר עצמות קען מאכן יש מאין. קיין שום דרגא, קיין שום סדר השתלשלות. נאר עצמות האט די יכולת צו מאכן פון אין א יש. אזא חידוש איז נאר בכח העצמות. און במילא, אויך דער בירור פון דעם ניצוץ — נעמען א גשמי'שע זאך, וואס געפינט זיך אין דער גשמי'שער וועלט און אין קליפות וסטרא אחרא, און ארויפהייבן דעם ניצוץ, אים איבערקערן, אים צוריקברענגען צו זיין מקור — דאס איז אויך יש מאין, אדער מאין ליש, אדער מיש לאין, איך ווייס נישט ווי מען זאגט דאס. איז דאס אויך כח העצמות. וואו איז דא כח העצמות? דאס איז דא ביי א נשמה. א נשמה, א איד, האט אין זיך כח העצמות. דערפאר קען נאר א נשמה מברר זיין. די וועלט האט נישט די יכולת מברר צו זיין. א גוי וואס וועט אנטאן תפילין, וועט גארנישט געשען. עס שטייט אין די מאמרים, איך ווייס נישט, פון וועלכן רבי'ן, אז א גוי וואס האט אנגעטאן תפילין איז ווי מען וואלט געלייגט תפילין אויפן טיש. איך האב זיי געלייגט אויפן טיש, אדער אויפן קאפ — דאס איז דאס זעלבע. אזוי ווי תפילין אויפן טיש מאכן נישט

19:33 דובר 1 גארנישט, איז תפילין אויף זיין קאפ אויך נישט פועל קיין זאך. זעט, ער זאגט א דוגמא ווי א קערן. א קערן, אז דו ווילסט ער זאל וואקסן, לייג אים אין דער ערד. אז דו לייגסט א קערן אויפן טיש, וועט גארנישט אויסוואקסן. ער דארף זיין אין אן ארט וואס האט א כח הצמיחה. א איד האט א כח הצמיחה. דאס הייסט, עבודת הבירורים, נעמען א ניצוץ און מאכן דערפון אן עליה, צוריקברענגען עס צו זיין מקור — דער כח איז נאר ביי א איד. ווייל א איד, זיין שורש איז אין עצמות, און דערפאר האט א איד דעם כח העצמות צו מאכן דעם חידוש, צו מאכן די מהפכה, נעמען א ניצוץ און מאכן דערפון א כלי לאלקות. און דאס איז פארבונדן מיטן מאמר וואס מיר האבן געלערנט, ״לא יעקב״. דער רבי צייכנט דא אן, אויב איר וועט קוקן אין די הערות, דער רבי צייכנט אן צום מאמר ״לא יעקב״, וואס דאס איז דער ביאור וואס מיר האבן דארטן געזאגט: אז ווען א איד מאכט פון דער וועלט א כלי לאלקות, אנטפלעקט ער דעם אמת׳ן אחדות הוי׳. דאס איז נאר בכח אחדות הוי׳ ווי זי איז מצד עצמה, דער אומבאגרענעצטער אחדות הוי׳, אז אויך א נברא קען זיין א כלי לאלקות. און דעם כח האט די נשמה, וואס איר שורש איז אין עצמות. קומט אויס אזוי, אז כדי מיר זאלן קענען מאכן די תשובה פונעם ניצוץ, דארף דער איד אנטפלעקן אין זיך דעם כח העצמי וואס איז אין אים. דאס איז דער פשט. אויב אזוי, תשובה ומעשים טובים — די תשובה איז דער חומר צו די מעשים טובים. כדי די מעשים טובים זאלן זיין טובים ומאירים, דאס הייסט, כדי מיר זאלן קענען אנטפלעקן עצמות אינעם גשמי, מאכן דעם גשמי פאר א כלי לאלקות, וואס דאס איז בכח עצמות — דאס הייסט מעשים טובים. אז די מעשים זאלן זיין טובים ומאירים, דארף פריער זיין אז דער איד זאל דערוועקן אין זיך דעם כח העצמי וואס איז אין אים, וואס דאס איז די תשובה פון דער נפש. קומט אויס אז די צוויי ביאורים זענען פארבונדן איינער מיטן צווייטן. וואס האבן מיר געזאגט? וואס זענען די צוויי ביאורים? נאך אמאל? וואס איז דער ערשטער ביאור? וואס איז די מעלה פון דעם אדם? אז די תשובה פונעם אדם איז, אז ער האט א צמאון און ערוועקט א תענוג.

21:38 דובר 1 דאס הייסט, די תשובה פונעם אדם איז אז ער אנטפלעקט זיין קשר מיטן הקדוש ברוך הוא ווי א זון צו א פאטער. אן עצמיות׳דיקער קשר. דורך דעם וואס א איד דערוועקט אין זיך זיין עצמיות׳דיקן קשר מיטן הקדוש ברוך הוא, אנטפלעקט זיך אין אים דער כח העצמי. און במילא קען ער דערנאך צוקומען צום צווייטן ענין: מאכן די מעשים פאר מעשים טובים, מברר זיין די ניצוצות וואס זענען אינעם גשמי און זיי מעלה זיין, מאכן דערפון כלים לאלקות. קומט אויס אז די צוויי ביאורים דערגאנצן איינער דעם צווייטן. האט איר פארשטאנען דעם ווארט? נעמט דאס אריין אין פרק. די צוויי ביאורים דערגאנצן איינער דעם צווייטן. דער ביאור וואס שטעלט די תשובה פאר די מעשים טובים איז מצד דער מעלה פון דער תשובה פונעם אדם. ווייל אין דעם ענין איז דער ערשטער ענין אנטפלעקן די מעלה פונעם איד, אז ער איז פארבונדן מיט עצמות. ווייל ווען דער כח העצמות אנטפלעקט זיך, קען מען מאכן די מהפכה, מאכן דעם חידוש, מאכן פון תחתונים א דירה, מאכן פון דער וועלט א דירה לבורא, וואס דאס איז אן ענין פון חידוש. קומט אויס אזוי, אז בכללות זענען דא צוויי שלבים אין תשובה. דער סיכום פונעם גאנצן ענין איז, אז עס זענען דא צוויי שלבים אין תשובה. עס איז דא דער שלב פון תשובת הנפש, אנטפלעקן דעם עצמיות׳דיקן קשר מיטן הקדוש ברוך הוא. תשובה וואס אויך אין דעם זענען דא דריי פרטים, ווי מיר האבן געזאגט. אבער דארטן איז די עיקר מעלה, ווי מיר האבן געזאגט, דער צמאון און די געגועים, און דערנאך דער תענוג וואס ווערט פון דעם קירוב. אבער עס איז אויך דא דער המשך דערפון, ווי מיר האבן דערקלערט, לאידך גיסא, דער נעקסטער שלב, וואס דאס איז די תשובה פונעם ניצוץ: מאכן פון דער וועלט א דירה לבורא. דאס איז דער עיקר חידוש, דער יש מאין, דער פלא פון א איד, אז ער קען מאכן פון דער וועלט א דירה לבורא. דאס איז אן ענין פון יש מאין, א חידוש ממש. און ווען א איד אנטפלעקט דעם כח העצמי וואס איז אין אים, קען ער דערנאך מאכן פון דער וועלט א דירה לבורא, זאגט דער רבי. און דא קומען מיר צום סיום פונעם ענין, וואס דאס איז דער ענין, דער חילוק. הערט גוט צו, מיר קומען יעצט צו דעם, און דא זאגט דער רבי דאס:

23:34 דובר 1 דער חילוק צווישן די תשובה פון ראש השנה און די תשובה פון עשרת ימי תשובה. דאס איז נישט אזא באקאנטער ענין, אבער עס איז וויכטיק דאס צו וויסן. מען קען עס אזוי פארשטעלן, אז עס זענען דא צוויי ענינים אין תשובה. עס איז דא די תשובה פון ראש השנה, און עס איז דא די תשובה פון עשרת ימי תשובה. וואס איז דער חילוק צווישן זיי? תשובה כללית, תשובה פרטית. קומט איינער פון די ביאורים, וואס דאס איז דער יסוד פון אונזער מאמר, אז די תשובה פון ראש השנה איז די תשובה פון דער נפש. אין ראש השנה רעדן מיר נישט וועגן קיין שום זאך אויסער — עס איז באקאנט אז אין ראש השנה רעדט מען נישט וועגן עבירות. ניין, מען רעדט נישט, מען בעט נישט קיין סליחה אויף עבירות. בכלל, ראש השנה איז איין תנועה: קבלת עול, קבלת המלכות, השבת הנפש לבוראה. ״אבינו מלכנו, מלוך עלינו...״ א איד שטייט פארן הקדוש ברוך הוא, ער גיט זיך איבער צו אים. דאס איז די תשובה פון ראש השנה. יא, אין עשרת ימי תשובה איז שוין ״קחו עמכם דברים״. דאס הייסט אראפברענגען די תשובה אין פרטים. די עשרת ימים זענען, אז יעדן טאג ברענגט מען די תשובה אריין אין נאך א פרט, אין נאך אן ענין. אראפברענגען די תשובה אין דער מעשה. דאס איז דער ביאור וואס ווערט געבראכט אין איינעם פון די ערטער, פארוואס מיר זאגן נישט סליחות. אין דער וועלט זאגט מען סליחות אין עשרת ימי תשובה. חב״ד זאגט נישט סליחות.

24:52 דובר 4 אשכנזים זאגן נישט?

24:53 דובר 1 די גאנצע וועלט זאגט סליחות. חב״ד זאגט נישט סליחות אין עשרת ימי תשובה. דער צמח צדק האט געזאגט: עס איז דא א צייט צו בעטן, און עס איז דא א צייט צו טאן. אין עשרת ימי תשובה דארף מען טאן. פשוט.

25:07 דובר 4 גענוג צייט?

25:08 דובר 1 יא, דאס, דאס, דאס איז פארבונדן מיט וואס איך לערן דא אין מאמר. דאס איז אויך תשובה, אבער דאס איז די תשובה פון די ניצוצות. דאס הייסט, ראש השנה איז די תשובה פון דער נפש. און דאס איז אמת, ראש השנה איז דא סליחות, ווייל דער עיקר עבודה פון ראש השנה איז די תשובה פון דער נפש. אבער נאך ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יא, איז דער ענין אריינצוברענגען די תשובה אין דער מציאות. יא, דאס איז דער ענין פון, יא, די פרטים פון מלכות. דאס אריינצוברענגען אין די פרטים. וואס איך דארף... און דערפאר דארף מען אין עשרת ימי תשובה דאס האבן בפועל. [לא ברור], ובעיקר, ווי דער רבי זאגט, דריקט זיך דאס שפעטער אויס אין סוכות: לולב, סוכה, מצוות. דאס הייסט, מען דארף נעמען דעם ניצוץ און פועל'ן דערמיט דעם ענין פון תשובה, ווייל דארט אנטפלעקט זיך דער עיקר ענין פון וואס עס הייסט טאן תשובה פון דעם ניצוץ, וואס דאס איז דער חידוש פון מאמר. קומט אויס אז אין תשרי זענען דא די צוויי עבודות. יא. און לויט דעם איז דאס דער פשט אינעם פסוק: ״ביום השמיני שלח את העם״. יא, ״ויברכו את המלך וילכו לאהליהם״. עס קומט שמיני עצרת, יא, [לא ברור], איז דאס די צייט פון ״שלח״ — ארויס. מען דארף ווידער אראפגיין אין דער וועלט און זיך פארנעמען מיט דירה בתחתונים. יא, תשובת הניצוץ איז דער עיקר תכלית. יא, אין ראש השנה [לא ברור]. אין ראש השנה איז דער ענין פון עם. אין מלך בלא עם. יא, דער גאנצער ענין פון ראש השנה איז ״להקים מלך על ישראל עמו״. דאס איז דער עם וואס מאכט דעם מלך פאר א מלך. ״תמליכוני עליכם״. אבער אין ראש השנה איז ״עם״ מלשון ״עִם״, נישט ״עַם״. ״עם״ מלשון ״עִם״. אדרבה, דער חיבור. מה שאין כן א גאנץ יאר איז ״עם״ מלשון עוממות. עוממות איז באזונדער. מיר האבן געזאגט, עוממות איז ווי גחלים וואס מען זעט אין זיי נישט דאס אור. ווייל דאס איז דער שוב, דאס איז צו מאכן די וועלט א דירה להקב״ה. מען דארף ארויסגיין

27:29 דובר 1 אין דער וועלט. ״ויברכו את המלך״. וואס איז דער פשט ״ויברכו את המלך״? ברכה איז מלשון המשכה. מען נעמט דעם כח פון קבלת עול פון חודש תשרי, ראש השנה, און דאס דארף מען אריינברענגען אין דער עבודה פון א גאנץ יאר. ״ויהיו שמחים וטובי לב״. פון דער גאנצער עבודה פון חודש תשרי באקומען מיר דעם כח פון שמחה און דער עבודה פון דירה בתחתונים. צו ארבעטן אין דער עבודה פון דעם ניצוץ, פון דעם ניצוץ און פון שלום. דאס איז די גאנצע עבודה פון א מענטש אין דער וועלט, צו מאכן א דירה להקב״ה. אויף דעם שטייט ״אשר עשה לישראל עמו ולדוד עבדו״. ״ישראל עמו״ איז דער חיבור פון בן און עבד. ישראל איז בן, עמו איז עבד. דאס איז דער חיבור פון די צוויי זאכן צוזאמען. ״דוד עבדו״ — דער כח פון קבלת עול וואס מען באקומט פון דוד המלך. אין דברי הימים שטייט דוד און שלמה, וואס דאס איז נאך מער נוגע צו דירה בתחתונים, ווייל שלמה איז שלמה: ״שלום יהיה בימיו״, בנין בית המקדש, וואס דאס איז דער עיקר פון דירה בתחתונים, וואס דאס איז דער ענין פון [לא ברור] צוגרייטן די וועלט צו דער גאולה. דאס איז [לא ברור] וואס איז שייך ממש צו דער גאולה האמיתית והשלימה דורך משיח צדקנו. ובמילא, לסיכום. לסיכום, יא, מיר האבן דא געארבעט אויף א סוגיא וואס רופט זיך ״ירידה צורך עליה״. יא, מיר האבן גערעדט אז ביי ירידה צורך עליה איז דא א ירידה אין אלקות, דאס איז די ירידה פון צמצום און סדר השתלשלות לצורך עליה, וואס איז די כוונה [לא ברור], עס זענען דא אין דעם עטליכע פרטים. מיר האבן גערעדט וועגן דער ירידה פון דער נשמה, דאס הייסט, פון דער נשמה למטה, אז די נשמה איז אין גוף פנימה, וואס דאס איז אויך אן עליה. אויך אויף דעם האבן מיר גערעדט עטליכע פרטים. מיר האבן גערעדט וועגן ירידה צורך עליה ביי [לא ברור], נישט נאר ביי דער נשמה, נאר ביי [לא ברור], וואס דאס איז אויך, האבן מיר גערעדט עטליכע פרטים. די מעלה פון בעלי תשובה אויף צדיקים, וואס קומט פון תשובה מצד הגילוי, מצד דעם כח עצמי

29:36 דובר 1 וואס אנטפלעקט זיך ביי אים, אדער מצד דעם חידוש וואס ער ברענגט אריין אין קדושה. און מיר האבן גערעדט וועגן ירידה צורך עליה בנוגע צו גלות. אז גלות איז א ירידה, און די ירידה פון גלות איז אויך לצורך עליה, אז דווקא דורך דער ירידה פון גלות איז ״ציון במשפט תפדה ושביה בצדקה״. האבן מיר גערעדט עטליכע מאל, אין יעדן איינעם פון זיי האבן מיר גערעדט עטליכע ענינים. בעיקר איז אונזער סוגיא געווען מיוסד אויף — איך דערמאן די מאמרים וואס מיר האבן געלערנט — [לא ברור]. ״ציון במשפט תפדה״ [לא ברור], דאס איז מיוסד אויף ״ציון במשפט תפדה״ פון לקוטי תורה, און מיר האבן גערעדט וועגן דעם מאמר ״ביום השמיני שלח את העם״ [לא ברור]. יא, איז געווען נאך א מאמר וואס מיר האבן גערעדט, חוץ פון דעם מאמר? איז געווען נאך א מאמר וועגן דער סוגיא ירידה צורך עליה? דערווייל נישט. עס זענען דא נאך מאמרים, פארשטייט זיך, אבער דערווייל האבן מיר געלערנט די סוגיא, און אין יעדן מאמר האבן מיר געזען

30:38 דובר 5 ״דודי ודודי לי״.

30:40 דובר 1 ״אני לדודי ודודי לי״ — דארט אויך [לא ברור] דערמאנט מען א נקודה ביי ירידה צורך עליה, בנוגע צו [לא ברור] וואס גייען אראפ צו מעורר זיין דעם מענטש. די אידן דערהויבן זיך, דערהויבן זיך אויך [לא ברור]. דאס וועט נאך קומען. זעסטו, מיר דארפן נאך אנקומען צו די [לא ברור]. ריכטיג, דאס איז נאך אן ענין ביי ירידה צורך עליה. דא זעט איר אז דער ענין פון ירידה צורך עליה נעמט ארום אלע כלליותדיקע ענינים אין אלקות, נשמות, [לא ברור], און אין אלע אופנים איז דא דער נושא פון ירידה צורך עליה. און אין דער עליה גופא זענען דא עטליכע סארטן עליה, עטליכע ענינים אין עליה. דאס איז בעצם די כלליותדיקע נקודה וואס מיר האבן גערעדט. יא.