?חג הסוכות תשפ״ז - וואס איז דער ענין פון אושפיזין אין סוכות

00:00 אין יאר תרנ״ט, דאס איז געווען דאס יאר ווען די בחורים האבן אנגעהויבן לערנען אין שטאט ליובאוויטש. דאס הייסט, די ישיבה תומכי תמימים, כידוע, איז נתייסד געווארן אין אלול תרנ״ז. דאס גאנצע יאר תרנ״ח האבן זיי געלערנט אין אן אנדער שטאט, נישט אין ליובאוויטש. ערשט אויף תשרי תרנ״ט זענען די בחורים געקומען קיין ליובאוויטש, און דערמיט האט זיך אנגעהויבן די תקופה פון ישיבת תומכי תמימים ליובאוויטש. כידוע, אויך דעם נאמען פון דער ישיבה, תומכי תמימים, האט דער רבי רש״ב געגעבן ערשט יענעם יאר, אין שמחת תורה, שמיני עצרת. דאס הייסט, זי האט אפילו נאך קיין נאמען נישט געהאט. דערציילט דער רבי ריי״צ אין זיינע שיחות, אז יענעם יאר, תרנ״ט, איז געווען א שווער יאר פאר די בחורים, ווייל מען האט געדארפט מסדר זיין דעם גאנצן ענין פון דער צבא. די ארמיי אין רוסלאנד — זיי זענען געווען מחויב צו גיין אין צבא. בחורים אין דעם גיל האבן געדארפט גיין זיך שטעלן פאר דער פריזיוו, זיך שטעלן פאר דער צבא. און מען האט געדארפט טון אלץ וואס מען האט געקענט, כדי אז זיי זאלן קענען ווערן פטור. און יענעם סוכות, ווען דער רבי רש״ב האט פארברענגט, איז געווען א גרויסע דאגה ביי די בחורים: וואס וועט זיין, וואס וועט ווערן? נאך יום טוב דארף מען גיין זיך שטעלן פאר דער פריזיוו, זיך שטעלן אין די משרדים פון דער ממשלה. און דער רבי רש״ב האט ביים פארברענגען געהייסן, אז מען זאל זינגען דעם ניגון וואס איז פאראן ביי חסידים, א ניגון וואס באזירט זיך אויף

01:38 תפילת טל: ״במשמנינו על ירוזם״. און מען האט געזונגען דעם ניגון ביים פארברענגען. און דער רבי רש״ב האט געהייסן, מען זאל דאס זינגען מיט גרויס שמחה: ״במשמנינו על ירוזם״. און אזוי האט מען געזונגען, און מען האט געזונגען דעם גאנצן יום טוב, דעם גאנצן סוכות, דעם ניגון. און דער רבי רש״ב האט געזאגט ביים פארברענגען צו די בחורים, אז איר זאלט זיך אונטערנעמען, אפגעבן דעם ״משמנינו״. דאס הייסט, איר זאלט געבן די בעסטע און די געשמאקסטע יארן פון אייערע כוחות אין תורה ועבודה. און ער האט צוגעזאגט אז ״על ירוזם״ — אז זיי דארפן זיך נישט זארגן, און זיי וועלן האבן אלץ וואס זיי דארפן, פטור ווערן פון די ענינים פון דער צבא מיט אלע זאכן. און אזוי האט מען א גאנצן יום טוב געטאנצט מיט דעם ניגון, און תיכף זענען געווען נסים ונפלאות מיט אלע בחורים. זיי זענען געראטעוועט געווארן, מען האט נישט געהאט די אלע פראבלעמען מיט דער צבא, מען האט געקענט באקומען א פטור פון דעם וואס מען האט געדארפט מסדר זיין דעמאלט. און יענעם סוכות האט דער רבי רש״ב, ווי געזאגט, צום ערשטן מאל מגלה געווען דעם ענין פון די חסידישע אושפיזין. ער האט געזאגט: עס שטייט דאך אין זוהר אז עס זענען פאראן די אושפיזין, די אורחים, אושפיזין עילאין, וואס קומען צו גיין אין דער סוכה. דאס גייט אויף די רבותינו הקדושים, די שבעה רועים: אברהם, יצחק, יעקב, משה, אהרן, יוסף און דוד. דאס זענען די אושפיזין וואס קומען אין די טעג פון סוכות אין דער סוכה. און דער רבי

03:16 רש״ב האט מגלה געווען אז עס זענען פאראן די חסידישע אושפיזין: דער בעל שם טוב, דער מגיד, דער אלטער רבי, דער מיטלער רבי, דער צמח צדק, דער רבי מהר״ש, דער רבי רש״ב. דאס זענען די חסידישע אושפיזין וואס קומען אויך. און דער רבי רש״ב האט געזאגט אז די חסידישע אושפיזין, זיי זענען די רבותינו נשיאינו, וואס זיי זענען זיך משתתף אין דעם גלות׳דיגן טאנץ פון יעדער חסיד, אין יעדער ארט וואו ער געפינט זיך — אין רוסלאנד, ליטע, אפילו אויף [לא ברור], אין אן ארט ווייט פון דער וועלט. נעמען זיך די רבותינו נשיאינו, געבן אים א האנט, הייבן אים אויף און נעמען אים אריין אין א גלות־טאנץ. און דאס איז געווען פון די ענינים וואס האבן זיך גערעדט אין דעם סוכות פון יענעם יאר תרנ״ט, און דער התחלה פון תומכי תמימים. וואס יענעם שמחת תורה איז געווען [לא ברור], וואס דער רבי רש״ב האט געזאגט אז די ישיבה האט נאך נישט קיין נאמען, און [לא ברור]. געהאלטן ביי דער זיבעטער הקפה, וואס דעמאלט זאגט מען ״תומך תמימים הושיעה נא״, האט ער געזאגט אז די ישיבה גייט ווערן אנגערופן תומכי תמימים, און די תלמידים וואס לערנען אין דער ישיבה וועלן ווערן אנגערופן תמימים. וואס דער ענין פון סוכות, פארבונדן מיט די אורחים, איז דאך א ביסל מבואר. היינט וועלן מיר א ביסל ארומרעדן דעם ענין בעומק: וואס איז דער ענין אורחים, און וואס איז דער ענין פון די חסידישע אורחים? איינע פון די סיפורים וואס מען האט וועגן די חסידישע אורחים, איז...

04:48 יא, ס׳איז דא א סיפור, איך האב עס שוין דערציילט, אז אמאל איז מען געווען ביים פריערדיקן רבי׳ן, רבי ריי״צ, אין סוכה, דאכט זיך ת״ש. מ׳איז געזעסן אין דער סוכה, און דער פריערדיקער רבי האט גערעדט וועגן דעם ענין אושפיזין, און האט געזאגט נאך אמאל אז ס׳זיינען דא די חסידישע אושפיזין. און נישט נאר דאס: איינער וואס איז דארטן געווען דערציילט, אז דער פריערדיקער רבי האט געוויזן מיט די פינגער, אויפגעהויבן די הייליגע פינגער, און האט געזאגט: „און דא זיצט דער בעל שם טוב, און דא זיצט דער מגיד, און דא זיצט דער אלטער רבי.“ און אזוי האט ער אויסגערעכנט מיט נעמען די רבותינו נשיאינו, און געזאגט ביי יעדן איינעם וואו ער זיצט. און די חסידים וואס זיינען דארטן געווען, איז אויף זיי אנגעפאלן אימה ויראה, פחד ורעדה, [לא ברור], און דער פריערדיקער רבי האט מיט זיי געווען, אז זיי געפינען זיך דא בפועל ממש אין דער סוכה. וואס איז דאס דער ענין אושפיזין בכלל? און וואס איז דער ענין פון חסידישע אושפיזין? וואס מיר האבן געזען, אז דער רבי האט, אפילו יעדער יאר, [לא ברור], וואס דער רבי פלעגט ארויסהייבן דעם ענין פון די אושפיזין און דעם קשר צווישן די אושפיזין. וואס עס שטייט, [לא ברור], מיט חסידישע אושפיזין, אז דאס איז בעצם צוויי חלקים פון דער זעלבער זאך: דאס זיינען די ענינים פון נגלה דתורה און פנימיות התורה, די נשמות פארבונדן מיט דער עבודה פון כלל ישראל, און די נשמות פארבונדן מיט דער עבודה פון חסידים, און עס איז פאראן א קשר פנימי

06:11 צווישן זיי. און מיר האבן געזען יעדער יאר ווי דער רבי האט ארומגערעדט כמה וכמה ענינים, און דאס איז נוגע אין אונזער [לא ברור], כאמור, אז עס האט ארויסגעהויבן וואו ער שטייט און וואו ער גייט אין זיין [לא ברור]. ווען מיר גייען קוקן, איז דער ענין אושפיזין און דער [לא ברור]. וואס איז דער ענין אושפיזין, און פארוואס דארף מען אנקומען צו אושפיזין? איז, כדי צו פארשטיין, אז דער ענין הרוחני אין דעם איז, אז חג הסוכות, דאס איז א חג וואס דעמאלט איז מער ליכט, גאר א גרעסער ליכט. און דאס איז דער ענין וואס ווערט אנגערופן חג הסוכות, ענני הכבוד. אהרן הכהן, וואס די ענני הכבוד זיינען דארט געווען בזכות אהרן הכהן. און חג הסוכות איז דא דער ענין פארבונדן מיט, [לא ברור], בזכות די ענני הכבוד, „כי בסוכות הושבתי את בני ישראל“, וואס האבן אונז געהיטן, די ענני הכבוד, אין מדבר. און אין דעם איז פאראן דער ענין פון די סוכות, וואס מיר זיצן אין סוכה. אבער על פי פנימיות התורה, על פי קבלה, על פי חסידות, די ענני הכבוד, דאס איז גאר א העכערע מדרגה. אהרן איז דער ענין פון אהבה. אהרן, דאס איז דער ענין פון וואס ער איז [לא ברור]. „בהעלותך את הנרות“ רופט ארויס די אהבה רבה וואס א איד האט צום אויבערשטן. און ענני הכבוד, דאס איז דער אור מקיף וואס נעמט זיך מלמעלה, די אהבה עצמית וואס דער אויבערשטער האט צו אידן, און דאס איז מער ווי די אהבה וואס מ׳האט צום אויבערשטן. חג הסוכות איז דער זמן וואס

07:39 דעמאלט איז מער אט די גרעסערע אהבה מלמעלה. איז מבואר, אז דאס איז דער חילוק צווישן די ערשטע טעג פון תשרי און די צווייטע טעג פון תשרי. די ערשטע עלף טעג פון תשרי, דאס זיינען ימים נוראים, איז התגלות היראה, און דער אלטער רבי איז מבאר אין לקוטי תורה. און דערנאך קומט חג הסוכות, וואס דעמאלט איז התגלות האהבה. און דער אלטער רבי איז מבאר: „שמאלו תחת לראשי וימינו תחבקני“. די ערשטע טעג פון תשרי איז דער „שמאלו תחת לראשי“; שמאל, וואס איז שמאל דוחה, דאס איז יראה, ימים נוראים, יראה און תשובה. און נאך יום כיפור, ספעציעל אין חג הסוכות, איז דער „וימינו תחבקני“. וואס איז דער פשט? [לא ברור]. דאס איז א חיבוק, דאס איז די סוכה. די סוכה איז א חיבוק, דאס איז אן אור מקיף. [לא ברור]. וואס איז דאס? [לא ברור] „כמים הפנים לפנים“. [לא ברור]. דאס איז דער זמן פון סוכות, זמן שמחתנו. [לא ברור]. און דאס איז אן אור מקיף. דאס איז גאר גרעסער. [לא ברור]. ווי אזוי קענען מיר [לא ברור]? [לא ברור]. ווי אזוי קומען אושפיזין, על דרך זה, די צדיקים? וואס איז אושפיזין? וואס קומט אריין אין סוכות? [לא ברור]. ווי אזוי [לא ברור] און ווי אזוי איז שייך צו זיין [לא ברור]? דאס איז צמח צדק. [לא ברור]. דאס איז דער ענין פון אושפיזין. דאס איז נישט די אושפיזין [לא ברור]. דאס זיינען צדיקים. [לא ברור].

09:23 פארקערט. די אושפיזין גייען דאך פון קצה לקצה. און דאס, האב איך געהערט, איז א סוג פון [לא ברור]. אז דאס זענען אושפיזין. ס׳גייט אויף עם ישראל, דאס איז דער סוד פון דעם משל: דער מלך האט געמאכט א סעודה, און ער האט איינגעלאדן אלע בני המדינה צו דער סעודה. און דאס שטייט אין מדרש. אין מדרש, בפשט, [לא ברור]. דער ענין פון קרבנות: וואס האט מען געברענגט? שבעים פרים אין סוכות, כנגד שבעים אומות. דאס איז דער גאנצער ענין פון חג הסוכות. וואס מיינען די קרבנות? וואס איז דער ענין פון די שבעים אומות? די שבעים אומות האבן דאך אויך געהאט א שייכות צו די קרבנות וואס מ׳האט מקריב געווען אין בית המקדש. [לא ברור]. דאס איז דער חג, און דאס איז דער גאנצער ענין פון דעם חג. די שבעים אומות אין שמחת החג, אזוי שטייט אין מדרש. דאס איז איין ענין בפרטיות. און דערנאך זענען דא די אושפיזין. אושפיזין מיינט אורחים. [לא ברור] חג הסוכות, און דאס איז נוגע צו עם ישראל. דאס קומט ארויס ביי שמיני עצרת. און וואס איז דאס? [לא ברור]. „עשה לי סעודה קטנה כדי שאהנה ממך“ — דאס זאגט דער מלך צו עם ישראל. [לא ברור]. פשוט, פשוט קשה. דאס איז פון קצה לקצה. דאס איז דער ענין פון אושפיזין: ס׳גייט אויף די שבעה צדיקים, די שבעה רועים פון עם ישראל. דאס איז דער ענין פון אושפיזין; ס׳גייט אויף עם ישראל. אבער ס׳איז נישט קיין סתירה. דאס איז א עבודה, [לא ברור] אין עם ישראל. לאמיר זיך פשוט פארשטעלן: וואס איז דער ענין פון שבעים אומות? וואס מיינט דאס? דאס איז חג הסוכות. לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם. יא, לתקן עולם במלכות ש־ד־י —

11:13 [לא ברור]. ניין, דאס איז נישט די עבודה פון ראש השנה; דאס איז חג הסוכות. נו, דאס וואס מ׳האט געטאן — מ׳האט מכתיר געווען דעם מלך ישראל, דעם מלך העולם, [לא ברור] סליחות, כפרה און עבודה. דער ענין מיטן רבונו של עולם איז אן אינטימער ענין אין חג הסוכות. און דאס איז די גרויסע עבודה וואס מ׳האט געטאן אין די פערציג טעג, אין די עשרת ימי תשובה, ביז יום הכיפורים. דעריבער גייען מיר יעצט ארויס אין דער וועלט מיט דער עבודה. יא, [לא ברור]. דאס וואס מ׳האט געטאן ביז יעצט איז א קשר מיטן רבונו של עולם. דאס איז אפילו נאך נישט עוסק מיט דער וועלט. די וועלט — [לא ברור]. דער אייבערשטער איז דער בעל הבית, בעל הבית פון דער וועלט. ער איז דער אלקי העולם. און דאס איז דער ענין פון די קרבנות פון די שבעים אומות. ווי אזוי? מ׳איז מברר די ניצוצי קדושה. יא, מ׳איז מברר די ענינים פון דער וועלט. [לא ברור]. דאס איז דער ענין פון עם ישראל, און וואס מיר רעדן דא, הייבט זיך אן מיטן אייגענעם גוי. דער אלטער רבי זאגט: דער גוי וואס יעדער איינער האט אין זיך. „הללו את ה׳ כל גוים, שבחוהו כל האומים“ — זאגט דער אלטער רבי, דאס גייט אויף די מחשבות זרות פון דער נפש הבהמית, און דעם גוי וואס יעדער איינער האט אין זיך, אין דעם גוף און דער נפש הבהמית. און דאס איז דער ענין פון סוכות. ביי סוכות דארף מען עסן און טרינקען, און שלאפן און שפאצירן — טון אלע ענינים אין סוכה, ענינים וואס האבן צו טאן מיטן גוף און דער נפש הבהמית. אבער דאס ווערט דורכגענומען מיט קדושה.

12:46 „כל מעשיך יהיו לשם שמים“, „בכל דרכיך דעהו“ — מאכן פון דער וועלט און פון וועלטישקייט און פון גוישקייט, ס׳זאל ווערן געטליכקייט. און דאס איז דער ענין, די עבודה פון חג הסוכות. און אויף דעם זאגט מען אז די עבודה פון חג הסוכות איז, אז א איד דארף, נאך דעם וואס ער איז דורכגעגאנגען די עבודה פון ראש השנה, יום הכיפורים, ווען עס קומט צו חג הסוכות, זאל ער קענען מאכן פון גוישקייט א דירה לאלקים. און די עבודה איז אריינברענגען אלקות אין וועלט און ממליך זיין דעם אייבערשטן אויף אלעס, און מאכן אז די וועלט זאל ווערן א ליכטיגע וועלט, א געטלעכע וועלט, א גאולה׳דיקע וועלט. אויף דעם גופא האט מען די כח פון די צדיקים, פון די נשיאי ישראל, פון אברהם אבינו, וואס ער איז געווען דער ערשטער, וואס ער האט געטאן [לא ברור] ביי די גוים, און אלע צדיקים. דער ענין איז אז דורך עם ישראל מאכט מען אז די גאנצע וועלט זאל ווערן א ליכטיגע וועלט. אז אין דער גאנצער וועלט זאל זיך הערן: „והיה ה׳ למלך על כל הארץ, ביום ההוא יהיה ה׳ אחד ושמו אחד.“ וואס די שלימות דערפון וועט זיין ווען משיח וועט קומען. אבער אין חג הסוכות הייבט זיך דאס אן. דערפאר שטייט אין חסידות אז דער טייטש פון פסוק „בסוכות תשבו שבעת ימים, כל האזרח בישראל ישבו בסוכות“ — טייטשט מען אין חסידות: „אזרח“ איז לשון עתיד. אזרח, עתיד להזריח, לעתיד לבוא, וועט ווערן ליכטיג; די גאנצע וועלט וועט לייכטן, ווייל ס׳וועט זיין די ליכטיגקייט פון דער, פון דער…

14:15 די גאולה, וואס די גאנצע וועלט וועט שרייען: „וידע כל פעול כי אתה פעלתו“. ווי עס שטייט: „והיה ה׳ למלך על כל הארץ“. אבער ווען הייבט זיך דאס אן? אין חג הסוכות. „כל האזרח בישראל ישבו בסוכות“. אין סוכות האט מען אורחים, מען האט אושפיזין. וואס דערפאר איז די עבודה פון חג הסוכות — אריינברענגען אושפיזין. דורך די אבות ישראל און די צדיקים גיבן זיי אונז דעם כח, ווי אזוי צו קענען טאן די עבודה אין דער וועלט, מאכן ליכטיג דעם גלות און מאכן אז די וועלט זאל ווערן א ליכטיגע וועלט, א משיח׳דיגע וועלט, א גאולה׳דיגע וועלט. און דערפאר האט מען געזען ביים רבי׳ן, אז אין יעדן יאר פלעגט דער רבי מסביר זיין אין סוכות, יעדע נאכט, און מען האט געהערט שיחות. און יעדן יאר פלעגט דער רבי ארומרעדן ווי אזוי די אושפיזין שפיגלען זיך אפ אין דער עבודה פון די אידן, ווי אזוי א איד מאכט ליכטיג די גאס. דער רבי פלעגט עס פארבינדן מיט דעם וואס מען גייט טאנצן אויף די גאסן, שמחת בית השואבה. כי די גאס זאל טאנצן, די גוים און עם ישראל, און די גאנצע וועלט זאל ווערן א געטליכע, א אידישע וועלט. פלעגט דער רבי רעדן — איך קען נישט יעצט רעדן וועגן אלע אושפיזין. אבער איך וועל נאר ברענגען א דוגמא, כדי צו זען ווי פיל, כלפי מה דברים אמורים, און דערנאך דארף יעדער איינער לערנען. ס׳זענען פאראן, ברוך השם, די שיחות און ספרים, און א גאנצער ספר, „מעיני הישועה“, וואס דארט זענען אפגעדרוקט יעדע—

15:29 די אלע ביאורים וואס דער רבי האט גערעדט במשך השנים. אין דער ערשטער נאכט פלעגט דער רבי רעדן וועגן אברהם אבינו און דעם בעל שם טוב. אברהם אבינו איז דאך געווען אב המון גוים. „ויסע אברם הלוך ונסוע“ — ער פלעגט ארומגיין און ארומפארן און פארשפרייטן אלקות. ווי דער פסוק זאגט: „ויקרא שם בשם ה׳ א־ל עולם“; אל תקרי ויקרא אלא ויקריא — ער האט מפרסם געווען דעם אייבערשטן אין דער גאנצער וועלט. ביים הייליגן בעל שם טוב געפינט מען די זעלבע זאך. כידוע, די סיפורים פונעם בעל שם טוב: ער פלעגט ארומגיין אין אלע שטעטלעך און שטעט, און וואו ער פלעגט גיין, פלעגט ער דארט מאכן ליכטיג. ער פלעגט אפילו רעדן מיט די ארעמע, פשוט׳ע אידן, און זאגן זיי זאלן זאגן „ברוך השם“ אויף דער פרנסה, ברוך השם אויף דער געזונט, און אזוי אריינברענגען אלקות אין דברים פשוטים, אין וועלטלעכע זאכן. ווי דער פריערדיקער רבי דערציילט, אזוי איז דער בעל שם טוב׳ס סדר עבודה געווען. און דאס איז ממש דער זעלבער ענין פון אברהם אבינו, ווי דער בעל שם טוב האט דאס ארויסגעברענגט אין זיין אופן. ביי יצחק געפינט מען אז ער איז געווען אן עולה תמימה, אז דער אייבערשטער האט אים געזאגט ער זאל בלייבן אין ארץ ישראל. און דאס איז אויך אין עבודת השם: צוזאמען דערמיט וואס מיר זאגן אז מען דארף ארויסגיין און מאכן ליכטיג אין דער וועלט, דארף מען אבער אלעמאל אכטונג געבן אז [לא ברור]. זיין מקום זאל בלייבן א מקום קודש. חלילה, פון גיין אויף דרויסן, קען מען חס ושלום זיך—

16:54 אראפנידעריקן און פארלירן די מדרגה אין וועלכער א מענטש געפינט זיך. און דא זאגט מען: צוזאמען דערמיט וואס מען דארף זיין א הולך, און ארויסגיין מאכן ליכטיג אין דער וועלט, דארף אבער זיין [לא ברור], און דאס איז יצחק, אן עולה תמימה. און אזוי זעט מען אויך ביים מעזריטשער מגיד. כידוע, דער מעזריטשער מגיד איז נישט געפארן. ער איז געזעסן אין איין מקום, און די תלמידים זענען געקומען צו אים. און דאס איז אויך דער סדר עבודה, וואס איין זאך איז משלים די אנדערע. דאס האט צו טאן אויך מיט דעם אז דער ערשטער טאג סוכות איז חסד און דער צווייטער טאג איז גבורה. חסד און גבורה, די ביידע ענינים זענען משלימים זה את זה. מען דארף טאקע ארויסגיין אויף דער וועלט, אבער צוזאמען דערמיט דארף מען וויסן [לא ברור], בלייבן מיט דעם תוקף פון קדושה, צוגעבונדן העכער. און נאך האט מען גערעדט וועגן דעם אלטן רבי׳ן. פלעגט דער רבי רעדן וועגן יעקב אבינו. ביי יעקב אבינו געפינט מען: „ויעקב איש תם יושב אהלים“ — אהלים, לשון רבים. אז ביי אים זענען געווען ביידע אהלים, תורה שבכתב און תורה שבעל פה. און דער מדרש זאגט דעם ענין: „ויקם עדות ביעקב ותורה שם בישראל“. און אזוי זעט מען אויך ביים אלטן רבי׳ן, שני אורות. ער האט, ערשטנס, ביי אים געווען דער ענין פון הפצת התורה, נגלה דתורה און פנימיות התורה, פון תניא און שולחן ערוך. און דאס איז געווען ביים אלטן רבי׳ן די שני אורות, על דרך ווי ביי יעקב אבינו: „יושב...“

18:12 אהלים. ביי דעם ענין פון מיטלער רבי געפינט מען דעם ענין פון רחובות הנהר, הרחבה אין חסידות כידוע. און דאס איז דער ענין וואס ביי מיטלער רבי איז דאס דער אושפיזין. אושפיזין הכלליים, דאס איז דער ענין פון משה רבינו. וואס משה רבינו, אגב יעקב, זיי האבן דעם ענין פון תורה. „ויקם עדות ביעקב ותורה שם בישראל“. אבער ביי משה איז געווען דער הפצת התורה, דער הרחבת התורה, הרחבת התורה למטה. וואו מיטלער רבי איז ער געווען דער ענין וואס האט גענומען די תורה פון אלטן רבי'ן און האט אראפגעטראגן למטה און פארשפרייט, וואס איז געווען וכו'. און נאך געפינט מען ביי צמח צדק על דרך ווי ביי אהרן הכהן. אהרן הכהן, וואס ביי אים איז דא דער ענין פון דעם וואס ער איז אוהב שלום ורודף שלום. און צמח צדק איז געווען דער ענין פון שלום. כידוע, אז בימיו איז געווען דער שלום צווישן חסידים און מתנגדים וכו'. דא אלע סיפורים וואס ס'איז פאראן אין דברי הימים. און נאך א פאר אנדערע ענינים פון יוסף הצדיק. און דאס איז דער רבי מהר״ש אין חסידות. וואס יוסף הצדיק איז געווען אין מצרים, און דארטן אין מצרים איז ער געווען משנה למלך און האט דורכגעפירט די ענינים אין מצרים אויף צו קענען [לא ברור]. און אזוי ביי רבי מהר״ש, וואס ביי אים איז געווען דער ענין אז ער האט דורכגעפירט עניני המלוכה. דעמאלט איז געווען גזירת [לא ברור], און ער איז געפארן קיין פעטערבורג, און ער איז געשטאנען בקשרי המלוכה, און דורך דעם מבטל געווען די גזירה, כידוע די סיפורים אין היום יום. און

19:44 די גאנצע תנועה פון רבי מהר״ש, לכתחילה אריבער. א תנועה עשירה מאכן פון דער וועלט און אויפן פון לכתחילה אריבער. ער איז נישט נתפעל געווארן פון וועלט, און אזוי ווי ביי יוסף הצדיק, וואס ביי אים איז געווען לכתחילה אריבער אין ארץ מצרים, און דארטן „ובלעדיך לא ירים איש את ידו ואת רגלו“. און נאך, מ'רעדט בנוגע צום דוד המלך, זיבעטער טאג הושענא רבה, ענין פון מלכות. און דאס איז אויך אזוי ביי רבי רש״ב, וואס האט מייסד געווען תומכי תמימים און חיילי בית דוד. כידוע, דער רבי רש״ב האט גערופן די תמימים „חיילי בית דוד“, וואס דורך דעם וועט מען ברענגען דעם גילוי פון משיח בן דוד. ממילא זאל דער אויבערשטער העלפן, אז [לא ברור] די גרויסע טעג פון חג הסוכות, אז מיר זאלן זוכה זיין צו דער קדושה פון אושפיזין, און דורך דעם באקומען דעם כח אויפליכטיג מאכן די וועלט און צוגרייטן די וועלט, און מ'זאל דורכפירן די מלחמת בית דוד און אראפברענגען דעם מלך המשיח בן דוד, און דאס זאל געשען זיין צו דער גאולה שלמה דורך משיח צדקנו, אמן, אזוי ממש.