פרש שלח (קרח בארה״ק) כ"ח סיון תשפ״ו - מסירות נפש פון רוסלאנד און אמעריקא

00:00 כ"ח חודש סיוון תש"א, אז דער רבי איז אנגעקומען קיין אמעריקע. דער רבי, צוזאמען מיט דער רביצין, נאך ניסים גלויים, אז ער איז געראטעוועט געווארן פון עמק הבכא, די שווערע יארן פון דער מלחמה. און ס'האט געווען א הצלת הגוף, און צוזאמען דערמיט ס'האט געווען א הצלת הנפש פון כלל ישראל, וואס דורך דעם וואס דער רבי איז אנגעקומען קיין אמעריקע, צו אנגיין מאכן, ווי דער רבי האט געזאגט, א מהפכה אין אלע עניינים פון הפצת היהדות, הפצת המעיינות, פארשפרייטן אידישקייט, תורה ומצוות אין די אלע ערטער, גאר אין אמעריקע און אין דער גאנצער וועלט ארום. דעם שבת, נאך כ"ח סיוון, איז געווען שבת ג' תמוז. ג' תמוז איז דאך דער טאג פון דער גאולה פון דעם רבי ריי"צ, פריערדיקער רבי, איז דאך ארויס פון תפיסה ג' תמוז. און בדרך כלל פלעגט מען נישט ביים פריערדיקן רבי געפינען א שטעל צו פארברענגען ג' תמוז, ווייל עיקר יום טוב איז דאך געווען י"ב תמוז, בשעת ער איז ארויס פון גלות און צוריק אהיים, די גאנצע גאולה שלמה. ג' תמוז איז דאך נישט געווען א גאולה שלמה, ער איז דאך געגאנגען אין גלות. אבער יענעם יאר, ווייסטו, מצד דעם וואס דער רבי איז דעמאלט אנגעקומען און ס'האט געווען גרויסע שמחה, איז יענעם שבת, שבת פרשת קרח, ג' תמוז, האט דער רבי ריי"צ פארברענגט א שטארקע פארברענגען. יענע פארברענגען האט ער דערציילט כמה וכמה סיפורים פון דער מסירות נפש, סיי פון דעם אייגענעם לעבן, האט ער דערציילט כמה סיפורים וואס ער האט דורכגעלעבט, די אלע שווערע, ביטערע נסיונות, זייענדיג אין [לא ברור], זייענדיג אין תפיסה. ער האט דערציילט כמה עניינים, און בכלל האט

01:58 ער דערציילט פון דער מסירות נפש פון חסידים. ביי יענער פארברענגען האט ער דערציילט, גאר מפליא געווען, גאר אויף א פלוידיגן אופן, די מסירות נפש פון חסידים אין רוסלאנד, געזאגט אז דאס איז אין לשיעור, די מסירות נפש וואס די יונגעלייט און בחורים גייען דורך אין רוסלאנד, וואס איז געווען אין יענע צייטן. און צווישן די זאכן האט ער דערציילט כמה סיפורים. איינס פון זיי האט ער דערציילט, וואס איז געווען ביי די יונגעלייט, זיך אוועקגעבן מיט דער גאנצער מסירות נפש, און גארנישט געטראכט וועגן זיך, זיך איבערגעבן, אויפגיין און עפענען חדרים, לערנען מיט קינדער, טאן אין חינוך. און דאס איז געווען דעמאלט א סכנת נפשות ממש, וואס [לא ברור] דעמאלט פארשידענע זאכן, און געכאפט א מלמד, און מ'האט געקענט אדער הרג'ענען, אדער ארויס פון רוסלאנד, אדער פארשיקן אין סיביר, און דאס איז געווען ממש עניינים פון סכנת נפשות. וועגן זיך האבן זיי גארנישט געטראכט. איינמאל האבן זיי עפעס געטראכט, האבן זיי געטראכט ווי אזוי אז די בני בית זאלן נישט דארפן ליידן פון דער גאנצער זאך. דער רבי האט דערציילט דעמאלט, דער פריערדיקער רבי האט דערציילט, אז ס'איז געווען אן אסיפה. דער מצב איז געווען זייער ביטער, און מ'האט פארשיקט יונגעלייט און ווייבער זענען געבליבן מיט קינדער אן די מענער, און ס'איז געווען א שווערער מצב. איז געווען אן אסיפה פון בחורים, און מ'האט דעמאלט געטראכט וואס מ'זאל טאן. ווייל דער מצב וואס איז געווען חמור, ווי די יונגעלייט וואס האבן זיך אונטערגענומען, האבן זיך אונטערגענומען. אבער בעטן און מאנען, מכריח זיין א יונגערמאן וואס האט א ווייב און קינדער, און ער

03:29 דארף נאר אפלאזן און גיין אויף מסירות נפש, קען מען דאס צולאזן? [לא ברור] ס'איז געווען א גאנצער שקלא וטריא. און דער פריערדיקער רבי האט דערציילט אז ס'זענען געווען זיבעציג בחורים. זיבעציג בחורים האבן זיך מתחייב געווען אז זיי נעמען זיך אונטער צו גיין און טאן אין דער ארבעט. וויבאלד אז עס זענען בחורים, איז במילא זיי וועלן אומגיין און טאן אין חינוך. און זיי האבן זיך נישט געשעצט הויט, דאס האט זיך געקאסט געזונט, זיי האבן שטארק געליטן פון די יסורים וואס איז דעמאלט געווען, וואס זיי זענען שטארק גערודפט געווארן, און פונדעסטוועגן האבן זיי זיך קיינמאל נישט איינגעבויגן, האבן זיך קיינמאל נישט ארויסגעגעבן. ווען מ'האט זיי געפרעגט, אפילו ווען מ'האט געמאכט די גרעסטע יסורים, האבן זיי קיינמאל נישט דערציילט ווער פירט זיי, ווער איז זייער מנהיג, ווער טוט מיט זיי, נישט איינער פון די אנדערע. דאס איז פון דעם וואס זיי האבן טאג־טעגליך איבערגעלעבט, ווייל די יונגע, יונגע ווי אזוי פיל קינדער, וואס זענען געשטאנען מיט דער [לא ברור], אז זיי זענען געווען ביי [לא ברור]. און דערנאך האט דער רבי [לא ברור], וואס איינער איז געווען דארט אין [לא ברור]. דא אין אמעריקע האט ער געזאגט אז דא אין אמעריקע איז נישט דער גאנצער [לא ברור]. אבער וואס? דא אין אמעריקע, טאג־טעגליך פשוט'ע עניינים. אנשטאט דעם וואס מיר זאלן טרינקען דזשוס, וואס ס'איז יא געווען אין אמעריקע, און אפשר טרינקען די מיט דזשוס, אראנדזש דזשוס. יא, און דאס איז די גאנצע זאך געווען דארט אין אמעריקע. און דאן מאכט דאס קאווע [לא ברור], אנשטאט

05:13 צו טרינקען די דזשוס, טרינקט ער מילך. אין דעם באשטייט דער [לא ברור]. וואס דער רבי איז געווען זיכער, אז דער [לא ברור], וואס זיי האבן יעצט דא ביי זיי אין אמעריקע, אין אמעריקע אין זיך פון [לא ברור], דאס זאל ארויסקומען אין אנדערע ענינים. און דער [לא ברור], אז [לא ברור], אז מען דארף זיין, און מיר זאלן נישט ליגן אין [לא ברור], מיר זאלן נישט ליגן אין [לא ברור], און מיר זאלן מאכן ליכטיק, און מיר זאלן זיין ליכטיקע אידן, און מיר זאלן זיין ליכטיקייט, און מיר זאלן זיך נישט צוגעוואוינען צו דעם [לא ברור], אז מיר זאלן מיינען, אז דאס איז ליכטיק. מיר ברענגען דארט אין דעם [לא ברור], אז ער איז געזעסן מיט [לא ברור]. און מען האט געטראכט, די [לא ברור] מיט דעם צו פארענדיקן די משקה. האט מען געטראכט, אין א קעלער, אין א בעיסמענט, אין א ארט, אין א טונקעלן ארט, פון דארט ארויסנעמען. מיר זאלן קענען ווייטער זאגן „לחיים“ און [לא ברור]. איז דער, וואס מיר האבן געטראכט, אז עס איז טונקל, נישט. נאך א פאר מינוט וועסטו זיך צוגעוואוינען צו דעם, עס וועט שוין ווערן ליכטיק, וועסט קענען זען וואס גייט פאר דארטן. האט ער געהערט, האט ער דאס ווארט, דאס הייסט, האט ער געזאגט, דאס איז טאקע דער גאנצער פראבלעם. מיר האבן זיך צוגעוואוינט צום [לא ברור], און מיר מיינען אז דאס איז אור. און דאס איז געווען דער [לא ברור], און דאס האט ער אין דעם צו די [לא ברור] אין אמעריקע. און ער זאגט, אז וואס איז אין דער [לא ברור], וואס דא אין אמעריקע. מיר זאלן נישט ווערן פון [לא ברור], נישט

06:53 ווערן פארטונקלט, נישט ליגן אין [לא ברור], וואו מיר קומען זיך נישט מער צוזאמען מיט דעם [לא ברור]. מיר זאלן נישט מיינען, אז דאס איז ליכטיק. און דאס מיינט ער מיט [לא ברור], מיט די [לא ברור], און אויף זיין די ענינים פון יראת שמים, און דאס מאכט ליכטיק. און דאס איז געווען דעם ערשטן [לא ברור], ווען דער רבי איז אנגעקומען אין אמעריקע. וואס אין דעם האט דער רבי געזאגט: אז דא אין אמעריקע קען מען רעדן ענינים וואס אין רוסלאנד האבן מיר נישט געקענט רעדן. מען דארף זיך [לא ברור] און אפשמועסן, רעדן ענינים וואס עס איז זייער שווער געווען צו רעדן וועגן זיי. אבער מיר טארן נישט פארגעסן אויף די אייגענע מסירות נפש. מיר טארן נישט אפטרעטן פון דער אייגענער מסירות נפש. און ער האט געזאגט, אז מיר דארפן זען אויף [לא ברור], אויף די אייגענע [לא ברור]. דאס האט געמיינט צו זאגן, זיך אויף די [לא ברור], אבער מיר זאלן שטיין שטארק אין דער אייגענער מסירות נפש. און דאס האט ער געזאגט אין א מאמר. וואס כידוע, אין יענע צייטן איז דעם רבי'ן געווען שווער צו רעדן. עס איז נישט געווען [לא ברור], עס איז געווען [לא ברור]. דער מאמר איז געווען „כי עמך מקור חיים באורך נראה אור“. דער מאמר איז געדרוקט אין ספר המאמרים ת״א. דער מאמר הייבט זיך אן מיט דעם מדרש: „כי עמך מקור חיים באורך נראה אור“. זאגט דער מדרש, אז אידן טענה'ן צום אויבערשטן: אז מיר זיינען געווען אין מצרים, איז געווען טונקל, געווען חושך. און דעמאלט האט דער אויבערשטער אונז געברענגט משה רבינו און האט אונז ארויסגענומען פון מצרים, און ס'איז געווען א גאולה. איז געווען ליכטיק. אבער דערנאך זיינען מיר נאכאמאל צוריק

08:43 אריינגעפאלן אין חושך. און ס'איז געווען נאכאמאל א חורבן, גיין אין גלות. שפעטער איז געקומען עזרא הסופר און ס'איז געווען א צווייטע גאולה. ס'קומען צוזאמען מרדכי און המן, געווען א חורבן. נו, איז געקומען מרדכי, געמאכט ליכטיק, שפעטער נאכאמאל געווען טונקל. שפעטער געווען נאכאמאל מיט יון, אנטיוכוס מיט אלע זאכן. מתתיהו בן יוחנן האט געמאכט ליכטיק, אבער שפעטער נאכאמאל געווען גלות אדום. און ביז ס'איז געקומען דער חורבן בית המקדש און גלות אדום, אונזער גלות. זאגן אידן צום אויבערשטן: די אלע ליכטלעך וואס מיר האבן אנגעצונדן זענען אלע פארלאשן. איז „באורך“, מיר ווילן נישט קיין אור פון בשר ודם, מיר ווילן נאר „באורך נראה אור“ — דיין ליכט, וואס וועט ברענגען אמת'ע ליכטיקייט. אויף דעם ליכט ווארטן מיר, דער ליכט פון דער גאולה האמיתית והשלימה. פרעגט אויף דעם דער רבי ריי״צ: וואס איז דער טייטש „באורך נראה אור“, און וואס איז דער טייטש פון „כי עמך מקור חיים“? לפי זה, אז די בקשה פון „באורך נראה אור“ גייט אויף די בקשה אויף גאולה העתידה, אז דעמאלט דער „באורך“, דער אור אמיתי, און דעמאלט וועט זיין „נראה אור“, דער אור הנצחי פון דער גאולה, קומט אויס אז די ווערטער „כי עמך מקור חיים“, דאס איז געזאגט געווארן אויף איצטיגן זמן, אויפן זמן הגלות. וואס איז דער טייטש „כי עמך מקור חיים“ אויפן זמן הגלות? איז אויף דעם טייטשט דער מאמר, אז דאס איז די עבודה פון עקבתא דמשיחא. די עבודה פון סוף זמן הגלות, אין דעם חושך כפול ומכופל פון סוף זמן הגלות, איז די עבודה „כי עמך“

10:16 מקור חיים. אז דווקא בשעה זו, ווען מ׳איז אין א העלם והסתר פון חושך כפול ומכופל, ווערט נדרש ביי אידן דער כח מסירות נפש, און דאס איז די עבודה. אז דווקא אין דורותינו אלו, אין אזא תקופה, דארף מען די עבודה פון מסירות נפש. און דורך די מסירות נפש פון אידן, סיימן הגלות, דעמאלט זעט מען אז ״כי עמך מקור חיים״. דורך די מסירות נפש דערגרייכט א איד מקור חיים, דעם חיים עצמיים, די אמתע לעבעדיקייט וואס קומט פונעם אויבערשטן. און דאס איז די הכנה צו דעם ״באורך נראה אור״, דעם אור עצמי וואס וועט נתגלה ווערן, און דאס איז ״נראה אור״ — דער אור הגאולה האמיתית והשלימה. וואס דאס איז, כאמור, געווען דער ערשטער מאמר חסידות וואס דער רבי ריי״צ האט געזאגט בשעה וואס דער רבי איז אנגעקומען קיין אמעריקא. ווען מ׳טראכט צוריק אריין, זעט מען קלארע ווערטער וואס איז דער יסוד העבודה וואס דער רבי האט אוועקגעשטעלט, בשעה וואס עס האט זיך אנגעהויבן די נייע תקופה. ווי דער רבי האט גערעדט, כאמור, פילע מאל, אז אין יענער תקופה האט זיך אנגעהויבן א נייע תקופה. דאס איז געווען די תקופה פון ברענגען דעם אור החסידות, דעם אור האמיתי, דעם מעיינות החסידות, אין חצי כדור התחתון. דאס איז די גאנצע ענין פון [לא ברור] וואס דער רבי האט דערמאנט אין פארברענגען שפעטער. אז דעמאלט, דורך דעם וואס די רביים, און דער רבי ריי״צ וואס איז אנגעקומען אין יאר ת״ש, און שפעטער דער רבי נשיא דורנו,

11:48 וואס איז אנגעקומען קיין אמעריקא אין תש״א, און צוזאמען, דעמאלט האט זיך אנגעהויבן דער גאנצער שטורעם פון הפצת המעיינות חוצה אן א הפסק. פארברייטערן, דרוקן אין שבעים לשונות, ווי דער רבי פלעגט זאגן, איבערטייטשן די עניני החסידות אויף אלע שפראכן, אין אלע מדינות, וואו מ׳שיקט די שלוחים. און דאס איז געווען דער ציל: דורך די עניני חינוך אויף דער גאנצער וועלט צו מאכן אידן פארבונדן מיט די ענינים פון שליחות און אידישקייט, און צוגרייטן די וועלט אויף משיח. און דערנאך דער ענין פון [לא ברור], וואס דאס איז דער אלעס פארום פון רבי נשיא דורנו, וואס האט ער דעמאלט אפגעדרוקט און ווייטער, און איז געווארן יעדעס מאל מער און מער. יא, די בזבוז האוצרות פון תורת החסידות אויף אלע שפראכן — דאס איז די אלע הכנה אויף צוגרייטן די וועלט צו גילוי המשיח. אבער וואס האט ער דא געזאגט אין דעם ענין פארברענגען? וואס איז די נקודה פנימית אין דעם אויפטו און ארבעט? אז זי דארף זיין באופן של מסירות נפש. ס׳איז טאקע פארהאן די מסירות נפש וואס איז געווען אין רוסלאנד, און דאס איז געווען די מסירות נפש מיט א סכנה, מסירות נפש כפשוטו, פארבונדן מיט די גזירות אויף אידישקייט, וואס איז געווען בזמן סערה. אזוי ווי אמאל איז געווען די גזירה פון המן, ״להשמיד להרוג ולאבד את כל היהודים״, און דעמאלט האט זיך ארויסגעוויזן ביי אידן דער כח מסירות נפש, פון ״לך כנוס את כל היהודים״, וואס זיי האבן זיך מחזיק געווען אין זייער אידישקייט און זענען נישט, חס ושלום, געווען [לא ברור]. אבער דער רבי זאגט אין תורה ״לא יעשה ביתה מחשבת חוץ״,

13:21 די גאנצע צייט וואס איז געווען בזמן מרדכי ואסתר, איז אויך געווען בזמן פון דעם רבי ריי״צ אין רוסלאנד, וואס מצד די גזירות אויף אידישקייט האבן אידן דעמאלט ארויסגעוויזן דעם כח מסירות נפש. זיי האבן דעמאלט געטאן אין חינוך, און געטאן מיט גאנצע מסירות נפש, אויף ״מפי עוללים ויונקים יסדת עוז״, [לא ברור], מיט מסירות נפש ממש. און דאס איז געווען יענע צייט. אבער ווען מ׳געפינט זיך אין אונזערע צייטן, וואס אזא סארט מסירות נפש פאדערט זיך נישט פון אונז, וואס דער אויבערשטער האט אונז צוגעפירט אז מ׳געפינט זיך, בכל אלו, אין מצבים פון הרחבה, הרחבה בגשמיות, הרחבה ברוחניות וכולי, פאדערט זיך אבער א נייע תנועה, אן אנדער סארט מסירות נפש: די מסירות נפש אין דעם שירות, די מסירות נפש אויף זיך האלטן קעגן דעם נסיון העושר, זיך נישט לאזן פארטונקלט ווערן, נישט ווערן פארגרעבט און מגושם אין דער חומריות, יא, פון [לא ברור], פון דער עשירות און דער הרחבה. און דאס איז דער ״וישמן ישורון ויבעט״, און מ׳דארף נישט ווערן נספג פון די אלע ענינים, און שטיין שטארק מיט מסירות נפש. וואס איצטער דער טייטש פון מסירות נפש איז נישט, חס ושלום, מסירות הגוף. דא, דארף מען טייטשן אז מסירות נפש מיינט מסירות הרצון. און מ׳דארף דעם רצון איבערגעבן, אוועקלייגן די רצונות פון דער נפש, וואס ״נפשי״ איז מלשון ״רצוני״. דאס הייסט מסירות נפש: איבערגעבן דעם רצון, אז דער רצון זאל זיין איבערגעגעבן צו די

14:58 כוונת הענין, דער רצון זאל זיין איבערגעגעבן צו מאכן ליכטיג אויף דער וועלט, אויפטון, אויפמאכן, מאכן ליכטיג, ברענגען נאך אידן צו אידישקייט, צו תורה ומצוות, און באלייכטן די וועלט מיטן אור התורה, און בפרט מיטן אור פון פנימיות התורה. און אלץ מיט אזא תנועה פון שטארקייט, פון מסירות נפש, פון [לא ברור]. דאס איז דער ענין פון מסירות נפש, דארטיקער דעם שטעלן די תנועה פון תקיפות, אז איך גיי נישט אנדערש. עס געפינט זיך אן אינטערעסאנטע זאך: דער טאג, מ׳זאגט אז דאס איז דער טאג פון כ״ח סיון, וואס כ״ח סיון איז מלשון כח, ווי דער רבי האט גערעדט אין דער פארברענגען פון כ״ח סיון אין תשמ״ח, אז דאס איז דער כח פון מתן תורה, כח סיון. עס געפינט זיך א בריוו פון דעם רבי׳ן ריי״צ, וואס ער האט געשריבן נאך פאר דעם וואס ער איז געקומען אין אמעריקע, נאך זייענדיג אין רוסלאנד, נאך זייענדיג אין ווארשא, אין [לא ברור] געווען אמאל. עס איז דא א בריוו וואס דארט שרייבט דער רבי ריי״צ צו איינעם פון די חסידים, אז דאס וואס מ׳זאגט בנוגע דעם וואס דער אלטער רבי האט געזאגט, אז מתן תורה איז נישט געווען אין אמעריקע, דארף מען עס באדייטן, אז דער ענין פון מתן תורה איז געווען א גילוי מלמעלה למטה. און דער גילוי פון מתן תורה, וואס איז געווען א גילוי מלמעלה למטה, איז נתגלה געווארן נאר אין חצי כדור העליון. דאס זענען די מדינות וואס זענען געווען בסמיכות ארץ ישראל. אבער די חצי כדור התחתון,

16:33 אזוי ווי אמעריקע און די מדינות וואס זענען אין חצי כדור התחתון, איז דארט מתן תורה נישט אנגעקומען. אין דעם גילוי מלמעלה למטה איז נאך מתן תורה נישט אנגעקומען אין יענע מדינות. און כדי די תורה זאל אנקומען, אזוי שרייבט דער רבי ריי״צ אין א בריוו נאך פאר דעם וואס ער איז געפארן קיין אמעריקע, אז כדי די תורה זאל קענען אנקומען אויך אין אמעריקע, איז דאס על ידי עבודה אחרת, אן אנדער סוג עבודה, וואס דאס איז עבודה ביתרון כח. אזוי איז דער לשון, עבודה ביתרון כח. און וועלכער יתרון כח? וואס דאס איז עבודה במסירות נפש דוקא. און מיט דעם קען מען מאכן אז אויך אמעריקע זאל ווערן א מקום תורה. אז דא געפינט מען דעם לשון כח, כ״ח סיון, יתרון כח. אין אנדערע ווערטער, תורה איז אן ענין פון ליכטיגקייט, אור. תורה אור, תורה וואס איז געגעבן געווארן ביי מתן תורה, איז א ליכטיגע תורה, מאכט ליכטיג. און דער אור פון תורה, וואו עס איז געווען און ארום דעם וואו עס איז געווען, איז נתפשט געווארן דער אור התורה. און דאס איז אן ענין פון אור, פון ליכטיגקייט. בשעה אבער ס׳קומט צו אזא מין ארט וואס איז אזוי ווייט, אזוי מגושם, אזוי גרוב, וואס דארט איז דער אור ליכטיג נישט מער, כדי מ׳זאל דארטן קענען ברענגען דעם אויבערשטן, איז נישט גענוג אן ענין פון אור, נאר מ׳דארף אנקומען צו אן ענין פון כח. וואס כח איז אן ענין פון שטארקייט און תוקף, וואס דאס איז אן ענין פון מסירות נפש, וואס

18:02 דורך דעם כח, ביתרון כח, ברעכט מען דורך די אלע העלמות והסתרים, און מ׳מאכט איבער אז די חצי כדור התחתון זאל ווערן נישט נאר אז דארטן זאל אויך אנקומען תורה, נאר אדרבה, דאס וועט ווערן דער מקור, דאס וועט ווערן דער מרכז, וואס פון דארטן וועט נתפשט ווערן תורה און פנימיות התורה אין כל העולם כולו. וואס דאס איז דער גודל העילוי פון אט די טעג וואס מיר געפינען זיך איצט, וואס איז שבת מברכים פון חודש תמוז. וואס מיר גייען אריין אין דעם זמן, וואס חודש תמוז איז דאך מצד טבע א זמן פון חושך, א זמן פון העלם. און דאס איז די עבודה פון אידן, איבערצומאכן פון דעם חושך פון חודש תמוז, און מאכן פון דעם אז עס זאל ווערן יתרון האור מתוך החושך, אריינברענגען דעם אור הגאולה אין דעם גלות, און מאכן אז די וועלט זאל ווערן ליכטיג, עס זאל שוין זיין די גאולה, עס זאל שוין זיין די גאולה שלימה על ידי משיח צדקנו. און מיר זאלן זוכה זיין אז די טעג פון חודש תמוז זאלן ווערן ימים פון שמחה וששון, און עס זאל ווערן שוין די גאולה שלימה, און די התפשטות פון תורה און פנימיות התורה אין כל מקום, אין דעם אור הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.