שבת פרשת קרח (חוקת בארה״ק) - דער מיינונג פון רעיא מהימנא

00:00 געווען א חסיד וואס האט געהייסן ר׳ ראובן דונין, איינער פון די גרעסטע חסידים פון אונדזער דור. ר׳ ראובן דונין איז געווען א [לא ברור], געוואוינט אין חיפה. אין די יונגע יארן האט ער געהאט א גרויסע ירידה און א גרויסע נפילה אין זיין עבודת השם, אין זיין אידישקייט. און שפעטער איז ער צוריק, צוריק ארויפגעקומען אויפן דרך התשובה, און ער איז געווארן אן אמתער, אמתער בעל תשובה. ער איז אפילו געפארן צום רבי׳ן אלס א יונגער בחור. ער איז אנגעקומען צום רבי׳ן אין יאר תשי״ח, [לא ברור], ארום שבת. און ער איז געווען ביים רבי׳ן נאך זעקס חדשים, ביז חודש אב. און שפעטער פלעגט ער קומען צוריק צום רבי׳ן יעדער פאר חדשים, יעדער יאר. ער איז געווען פון די גרעסטע, גרעסטע מקורבים. דער רבי האט אין אים געזען אן אמתן בעל תשובה. בשעת ער איז געווען ביים רבי׳ן, פלעגט ער אריינגיין מזמן לזמן, פלעגט ער אריינגיין אויף יחידות. און ער פלעגט אריינגיין נישט דווקא, פלעגט אריינגיין גאר אזוי, אפילו פשוט צוגיין, אנקלאפן ביים טיר, און דער רבי פלעגט אים עפענען. און ער פלעגט אריינגיין און באקומען פונעם רבי׳ן הדרכה אין פרטים, הדרכה ממש, פשוט אזוי ווי א טאטע מיט א קינד. און נאך מער האט דער רבי זיך אפגעגעבן מיט אים אין זיין גאנצן לעבן, און אים געגעבן די אלע דרכים און הדרכה ווי אזוי צו קענען גיין אויף זיין דרך השם. פון די זאכן וואס דער רבי האט ביי אים שטארק געמאנט, איז פשוט געווען דאס איבערגעבן, קיין מסירות נפש, בפרטי פרטיות. נישט נאר אין ענינים רוחניים, נאר אויך אין ענינים גשמיים. דער רבי פלעגט זיך אויך אינטערעסירן צי ער האט שוין אריינגעגעסן, וואס ער האט געגעסן, ווי

01:43 ער געדענקט, צי איז ער געזונט, אין אלע פרטים. דאס איז געווען אן אינטערעסאנטע יחס און קשר. צווישן די זאכן וואס דער רבי האט ביי אים שטארק געמאנט, איז געווען דער ענין פון שמחה. שטענדיק פלעגט דער רבי מאנען ביי אים אז זיין עבודת השם, און אויך עבודת התשובה, דארף זיין מיט א שמחה. מזמן לזמן פלעגט ער אמאל אריינגיין אויף יחידות, און עס פלעגט ביי אים זיין אפילו זיך צו וויינען, בעטן דעם רבי׳ן תיקונים און עצות, ווי אזוי צו מתקן זיין זיינע דרכים פון דעם עבר אין עניני תשובה. און דער רבי האט שטענדיק, שטענדיק געמאנט ביי אים שמחה. איינע פון די סיפורים וואס ער האט דערציילט, אז איינמאל איז געווען, ער האט געווארט א גאנצע נאכט. די יחידות־נאכט איז געווען די נאכט וואס דער רבי פלעגט אננעמען אויף יחידות. מענטשן פלעגן אריינגיין, הונדערטער מענטשן פלעגן ווארטן און פלעגן אריינגיין איינער נאך דעם אנדערן. עס זענען געווען נעכט אז ווען עס האט זיך געענדיקט די יחידות, איז שוין געווען זעקס, זיבן אזייגער אין דער פרי. ער האט געווארט, געווארט א גאנצע נאכט, ווייל ער האט נישט געהאט קיין ספעציעלע צייט. ער האט געווארט אז ווען אלע וועלן ארויסגיין, וועט ער שפעטער זיך אריינקלאפן און רעדן וואס ער האט געדארפט רעדן, פרעגן וואס ער האט געדארפט פרעגן. איז ער געווארט א גאנצע נאכט, עס איז שוין געווען אין דער פרי, און דער רבי האט זיך שוין געהאט געגרייט צו גיין אהיים, און ער האט זיך אריינגעקלאפט אין רבי׳נס צימער, און האט אנגעהויבן וויינען און בעטן דער רבי זאל אים העלפן. און דער

03:08 רבי האט אים געזאגט, צווישן די זאכן, ער זאל גיין צו זיך אין צימער און ער זאל זאגן קריאת שמע שעל המטה מיט א כוונה, מיט א התעוררות, אבער מיט א שמחה. אזוי האט דער רבי געזאגט. ר׳ ראובן האט געזאגט דעם רבי׳ן: ס׳איז שוין אייניג אין דער פרי, ס׳איז שוין געווען ליכטיק אינדרויסן, די זון האט שוין געשיינט. און דער רבי האט געזאגט: נו, איז וואס איז? דער רבי האט געזאגט: לאז אראפ די לאדן, דאס מיינט אראפנעמען די תריסים, ס׳וועט זיין טונקל, און אזוי וועסטו קענען זאגן קריאת שמע שעל המטה מיט כוונה, מיט התעוררות תשובה, אבער מיט א שמחה. און ר׳ ראובן פלעגט שפעטער דערציילן אז יענע קריאת שמע שעל המטה האט ער געזאגט מיט א געוואלדיגע שמחה, און ער האט נאך אין זיין לעבן נישט געהאט אזא התעוררות תשובה ווי ער האט געהאט יענע קריאת שמע שעל המטה. אין אן אנדערע יחידות וואס ער האט געהאט ביים רבי׳ן, דאס איז געווען אויך אטלעכע טעג נאך שמחת תורה. אז ער איז אריין צום רבי׳ן אין צימער, האט ער ווייטער געוויינט און געבעטן דער רבי זאל אים געבן הדרכה אויף דעם ענין. און דער רבי האט א קוק געטאן אויף אים, צווישן די זאכן, און דער רבי האט אים געזאגט: ראובן, היינט איז געווען שמחת תורה, און דו וויינסט? חסידים, נאך פרייליכע טעג, אידן זיינען בשמחה, [לא ברור], און דו ביסט צובראכן און דו וויינסט? ר׳ ראובן איז געווען באוואוסט, ווי אזוי ער האט געקענט, ער איז זיכער געווען [לא ברור], ער איז געווען זייער שארף. ער הייבט אן רעדן, ער פילט מיט

04:36 דעם רבי'ן, מיט דער אמת'דיגקייט קענען רעדן, מיט א ספעציעלן שפראך וואס ער האט. און ער זאגט דאן צום רבי'ן: „איך האב געזען אז דער רבי האט אמת'דיג געוויינט. ווייסטו, עס איז געווען צום חסידות, מען דארף ברענגען, און דער רבי זיצט און וויינט.“ און ער האט געזאגט: „איך האב געזען אז דער רבי וויינט.“ זאגט אים דער רבי: „איך האב טאקע געוויינט, אבער מיין וויינען איז ווייל שכינתא בגלותא. איך געפין זיך אין א זמן פון גלות. עס איז דא, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא, א בכיה תקיעא בליבאי מסטרא דא. דאס הייסט, פון איין זייט איז דא א צובראכנקייט וועגן שכינתא בגלותא, און צוזאמען דערמיט איז חדוה תקיעא בליבאי מסטרא דא.“ נאך דעם איז שמחה. דאס הייסט, ער האט פארשטאנען, דער רבי האט אים געזאגט: כאילו, איין זאך איז, אז מען וויינט וועגן שכינתא בגלותא. דאס איז א וויינען וואס האט צו טאן מיט דעם גלות, און דאס וויינען ברענגט צו שמחה. אבער ווייסטו, אז דאס וויינען וואס ער האט געזען ביי ר' ראובן, דאס איז אן אנדער וויינען; דאס דארף ער נישט טאן. און דאס איז געווען דעם רבי'נס הדרכה. דער רבי האט גענומען א תניא, געעפנט דעם תניא און אים געלייענט די שורות אין פרק ל' און אין פרק ל"ג, וואס רעדן ווי עס איז, ווי עס דארף זיין, דער אמת'ער שמחת הנפש אין עבודת השם. און צו דער ענין, דאס איז דער ענין וואס רעדט זיך וועגן רעיא מהימנא. עס איז נאך ידוע וואס עס שטייט בנוגע צו משה רבינו, דער—

06:06 זוהר. אויך דער גאנצער חלק רופט זיך אן רעיא מהימנא. דער זוהר, ביי אונזערע, בנוגע צו משה רבינו, רופט אים אן מיטן נאמען רעיא מהימנא. און מען דארף וויסן, וואס איז דער טייטש רעיא מהימנא? און דאס רופט מען אן משה רבינו. און מען דארף וויסן, חסידות, דאס איז נישט נאר משה רבינו, נאר בכל דור ודור איז פאראן דער משה שבדור. און דער זוהר זאגט, עס איז בפשטות דער משה בכל דור ודור. אויך אין יעדער דור ודור איז פאראן משה רבינו שבדור, וואס ער האלט זיך אונטער דער תכונה, דעם ענין, אז ער איז אן ענין פון רעיא מהימנא. וואס איז דאך דער טייטש רעיא מהימנא? איז דער פירוש הפשוט, רעיא מהימנא איז רועה נאמן. דאס הייסט אז משה רבינו איז דער רועה נאמן של ישראל. מיר געפינען טאקע ביי משה רבינו, ביי די תורה זאגט: „ומשה היה רועה.“ און ווי עס שטייט אין מדרש, אז דער אויבערשטער האט בודק געווען משה רבינו ביי דעם וואס ער איז געווען א רועה פון די צאן. „ומשה היה רועה“ — נשיא ישראל. און ווען דער אויבערשטער האט געזען ביי משה רבינו ווי ער פירט זיך מיט די צאן, אזוי ווי עס איז געווען א צאן וואס איז אנטלאפן פון דער עדר, און משה רבינו האט איבערגעלאזט אלע ענינים. ער האט נישט געזאגט: „איך וועל נאר זיין מיט מיין עדר, איך בלייב מיט מיין עדר.“ ער האט געזען אז עס איז דא א שעפסעלע וואס לויפט אוועק, און משה רבינו איז מיטגעגאנגען און נאכגעלאפן אין מדבר. און ער איז געגאנגען ביז וואו דאס שעפ—

07:24 דאס שעפסעלע איז געגאנגען. און ער האט געזען אז עס איז דורשטיג, האט ער אים געגעבן צו טרינקען, גענומען אויף זיינע פלייצעס און צוריקגעגאנגען. און דאן איז געווען א גילוי אלקות, אז דער אויבערשטער האט געזען משה רבינו, ער איז פאסיג צו זיין א רועה. און דאס האט געברענגט, דארט אין דער אמונה, איז ער צוזאמען אין דער אמונה מיטן רבון צו כלל ישראל [לא ברור]. און מען דארף טאקע וויסן אין חסידות, אז דאס וואס מען זאגט „ומשה היה רועה“, דאס איז נישט נאר ביי גשמיות. אדרבה, דער עיקר ענין פון „ומשה היה רועה“ איז גאר ביי רוחניות. ווי עס שטייט אין ספרים פון בעל שם טוב הקדוש, אז דער ענין וואס משה רבינו — די צאן פון משה, דאס זענען די נשמות. וואס משה רבינו האט שפעטער פון זיי געמאכט, זיינע נשמות, די תלמידים פון משה רבינו, צו וואס איז די עבודה פון משה רבינו? אז ער די ניצוצות וואס משה רבינו האט צוגענומען האט אונטער כנפי השכינה, ווי עס שטייט אין ספרים הקדושים וואס דאס מיינט. אבער אין פשוט'ע ווערטער, [לא ברור] דאס איז א גישה חיובית צו יעדער איינער, [לא ברור] און במדרש, דאס דארף מען זאגן דוד המלך, ווי עס איז געווען די ערליכקייט פון דוד המלך. וואס הייסט נאכדעם [לא ברור]? אויך דער אויבערשטער האט אים געפרואווט, און ער דערציילט פון די שעפעלעך, און דוד איז געווען אן אמת'ער רועה. און דער מדרש דערציילט אז די יונגע האט ער געגעבן די ווייכע גראז, און די עלטערע, די אלטע—

08:46 [לא ברור] און דאס איז א סימן פון וואס דער אמת׳ער רועה נאמן של ישראל, אז ער זאל יעדן איינעם פון זיינע תלמידים ומקבלים געבן לויט זיין ערך, אן קשר ווי ווייט ער איז געקומען און ווי ווייט ער איז נאך נישט געקומען. און דאס איז דער פירוש הפשוט פון רעיא מהימנא. און דער ליכטיגער פנימיות׳דיגער פירוש פון רעיא מהימנא, ווי דער אלטער רבי איז מבאר אין תורה אור אין פרשת משפטים, און אויך מער אין פרשת כי תשא, ברענגט דער אלטער רבי דעם תיקוני זוהר: וואס איז דער טייטש רעיא מהימנא? אז ער איז זן ומפרנס את האמונה. אויך דער רבי איז מסביר באריכות אין דעם מאמר, אז באמת, יעדער איד האט אמונה פשוטה. אמונה באקומט מען בירושה. ירושה לא נאר אצלנו; מיר זענען מאמינים בני מאמינים. אברהם אבינו איז דער ראש המאמינים, און פון אברהם אבינו איז דאס אריבערגעגאנגען בירושה. און דער רבי איז מסביר אין תניא, אז יעדער איד האט א טבע פון אמונה פשוטה וואס ער באקומט בירושה פון אברהם אבינו. יא, אז יעדער איד גלייבט דעם אויבערשטן, און די אמונה איז אמונה פשוטה, וואס איז שייך אפילו צו דעם קל שבקלים. אבער פון דעם איז נאך נישט זיכער אז די אמונה קען נישט בלייבן במקיף. אמאל האט מען אמונה, אבער די אמונה בלייבט אין א העכערער וועלט. ער גלייבט, אבער אין לעבן פירט ער זיך נישט מצד דער אמונה, אפילו פארקערט, א סתירה צו דער אמונה. ווי עס איז די גמרא זאגט: גנבא אפום מחתרתא רחמנא קריא.

10:24 רחמנא קריא: ער שטייט ביים טיר צו גנב׳ענען, טון אן עבירה, היפך רצונו, און בעט ביי דער גניבה דעם אויבערשטן. ער בעט דעם אויבערשטן ער זאל קענען דורכפירן די גניבה. דאס הייסט, אז ביי אים איז אמונה, ער גלייבט דעם אויבערשטן, בעט דעם אויבערשטן הילף, אבער לפועל טוט ער גאר פארקערט מיט דער אמונה, ווייל די אמונה שטייט במקיף, די אמונה שטייט אין א העכערער וועלט. זי נעמט אים נישט דורך פנימיות אין חיי היום־יום. און דאס איז דער ענין פון רעיא מהימנא. דאס ווערט אין דעם מאמר גאר געשמאק, גאר באריכות, אז דער רבי איז דעת משה רבינו. משה רבינו ברענגט אריין דעם דעת. דער צדיק, דער רבי, משה רבינו, ער נעמט אריין דעם דעת אין דער אמונה, אז עס איז נישט נאר אמונה, מקיף׳דיגע אמונה, נאר די אמונה זאל קומען אין אן אופן פון דעת. דעת איז מלשון הכרה, הרגשה, התקשרות, התחברות. דער מענטש ווייסט עס; עס איז אן ענין פנימי. און דאס זאל זיין דער עיקר זאך; עס נעמט אים דורך דעם גאנצן לעבן. אז ער פילט, אז ער האט א געפיל און אן הכרה אין דעם וואס ער גלייבט, דאס זאל ווערן דער עיקר זאך. עס נעמט אים דורך, עס קומט אריבער בפנימיות אין זיין גאנצע מציאות, זיינע מדות שבלב, מחשבה דיבור ומעשה, און דורך דעם לעבט מען מיט דער אמונה. מיט דעם לשון אין פסוק, ״ורעה אמונה״, אז ער פאשעט זיך מיט דער אמונה; די אמונה זאל ביי אים זיין אן עיקר זאך פנימי, א זאך לעבעדיג.

11:55 דאס איז א זאך וואס באקומט מען פון משה רבינו. משה רבינו ברענגט אריין אין דער אמונה דעם דעת. ווי דער אלטער רבי איז מבאר דעם פסוק אין תנ״ך, וואו עס שטייט: ״וזרעתי את בית ישראל זרע אדם וזרע בהמה״. אז ביי אידן זענען פאראן זרע אדם און זרע בהמה. נשמות הצדיקים, נשמות דאצילות, משה רבינו, איז זרע אדם: ער האט א הכרה אין אלקות. משא״כ כלל ישראל בכלל איז זרע בהמה. ווי א בהמה, מצד זיך ווייסט עס נישט; זי האט נישט קיין הכרה אין רוחניות׳דיגע ענינים, אין ענינים אלקיים. און דאס גופא איז דער כח נפלא וואס דער צדיק, דער רבי, האט, אז ער איז רועה בהמה: ער איז רועה, ער פאשעט אונז די אמונה, אז אידן זאלן קענען די אמונה האבן בפנימיות. אריינברענגען דאס, אז אפילו אין זרע בהמה זאל קענען זיין ביי די נשמות ישראל דער דעת און הכרה אין אלקות, אז מ׳זאל האבן א שייכות פנימית צום אויבערשטן. און דאס איז דער טיפערער ענין אין דעם נאמען רעיא מהימנא. און ווי עס איז פאראן אין דעם באוואוסטן מאמר, דעם מאמר וואס דער רבי האט ארויסגעגעבן, דער לעצטער מאמר וואס דער רבי האט מגיה געווען און געהייסן אפדרוקן, און דער רבי האט דאס אליין געטיילט פאר אנשים, נשים וטף, עטליכע טעג פאר דעם וואס רחמנא ליצלן איז געווען דער מאורע, וואס דער רבי איז געווארן נישט געזונט, חלילה, אין תשנ״ב. עטליכע טעג פריער, פורים קטן תשנ״ב. און דער רבי האט דאס געטיילט, דעם באוואוסטן מאמר, וואס חסידים קאכן זיך אין דעם בפרט אין אונזער זמן.

13:26 דער מאמר ״ואתה תצוה״ רעדט זייער באריכות וועגן דעם נושא. דער ״ואתה תצוה את בני ישראל״ — אז משה רבינו איז דער מצוה, ״צוה״ מלשון צוותא וחיבור, ער מקשר און מחבר אידן מיטן אויבערשטן. דער מאמר רעדט באריכות דערוועגן, און דער רבי גיט נאך א טיפערן ווארט אין דעם. דאס איז א טיפערער ווארט לגבי דעם וואס עס רעדט זיך אין די פריערדיקע מאמרים: אז דער טייטש ״רעיא מהימנא״ איז נישט נאר אז ער מאכט אז די אמונה זאל אונז דורכנעמען אין דער פנימיות, נאר ״רעיא מהימנא״ טייטשט אז ער הייבט אויף די אמונה צו א העכערער דרגא. עס זענען פאראן צוויי דרגות אין אמונה, ווי עס ווערט מבואר באריכות. עס איז פאראן דאס וואס א איד גלייבט אין אויבערשטן. פארוואס גלייבט א איד אין אויבערשטן? די אמונה פשוטה, וואו עס זענען נישטא קיין שאלות, קיין ספיקות. פון וואנעט האט ער די אמונה פשוטה? ווייל די נשמה למעלה זעט — ״מזליה חזי״, דער לשון הגמרא. די נשמה למעלה, דער מזל, זעט דעם אמת, זעט אלקות. און וויבאלד זי זעט דעם אמת למעלה, דאס פועל׳ט אויך אז דא למטה האט ער אמונה פשוטה. אז איינער זעט עפעס, איז דאס ביי אים א פשיטות; עס זענען נישטא קיין ספיקות. וויבאלד די נשמה למעלה זעט דעם אויבערשטן, איז דערפאר אויך אין דער נשמה למטה פאראן די פשיטות, אז די נשמה ווייסט אז ס׳איז דא א גאט אויף דער וועלט; דא זענען נישטא קיין ספיקות. אבער דאס איז נאך נישט דער אמת פון אמונה. דאס נעמט זיך מצד אן ענין וואס געפינט זיך העכער, וואס איז נישט מיין אייגענע מציאות.

14:48 עס איז פאראן א טיפערע דרגא, א העכערע דרגא אין אמונה, און דאס רופט זיך אן אין חסידות ״התקשרות עצמית״, יחידה. און דאס וואס א איד גלייבט אין אויבערשטן איז נישט ווייל די נשמה זעט דעם אויבערשטן, נאר ווייל די נשמה איז ״חלק אלוקה ממעל״, ווייל די נשמה איז בעצם איין זאך ממש, ״יחידה ליחדך״. און דאס וואס די נשמה מיטן אויבערשטן איז חד ממש, איין עצם, איז דעמאלט דאס וואס איך האב אמונה אין אויבערשטן נישט ווי איך גלייב אין א זאך וואס איז חוץ פון מיר, וואס איך האב געזען, און דערפאר איז דאס ביי מיר בפשיטות. ווייל דאס איז דאך איך אליין; ס׳איז נישט שייך אנדערש. און דאס איז מיין אמת׳ע מציאות. און מיט דעם פשט האט דער אלטער רבי געזאגט דעם נוסח: א איד, נישט ער וויל און נישט ער קען זיך אפרייסן פון דעם אויבערשטן. נישט נאר ער וויל נישט — ער קען נישט. ער קען נישט, ווייל ס׳איז נישט שייך, ווייל ס׳זענען נישטא צוויי זאכן דא, ווייל א איד מיטן אויבערשטן איז כולא חד ממש. דאס איז א העכערע דרגא אין אמונה. ווי שטארק די דרגא אין אמונה שיינט, איז דעמאלט נישט שייך אז מיר זאלן ווערן אפגעריסן פון דעם אויבערשטן. איז דעמאלט, ווי ביי אידן די אמונה פשוטה ביז מסירות נפש ממש, איז נישט שייך קיין זאך וואס זאל אפרייסן פון דעם אויבערשטן. און מיט דעם רופט זיך ארויס אין דעם טיפסטן אופן, אז א איד האט אין זיך שטענדיג אט דעם זאך: אז א איד וויל דעם אויבערשטן, ער וויל אז עס זאל זיין

16:00 גילוי אלקות, און דאס וואס ס׳איז נישט פאראן גילוי אלקות פועל׳ט ביי אים א צובראכנקייט. ער ווארט ווען עס וועט זיין די גאולה שלימה, אז מיר זאלן קענען זען דעם אמת אין אן אופן פון ודאות. אט דעם ענין אין אמונה, אט דאס איז ״רעיא מהימנא״, וואס משה רבינו פועל׳ט אין אונז. ומשה רבינו שבדורנו, דאס איז דער רועה נאמן, און זיין [לא ברור] משה רבינו, וואס געפינט זיך אין דעם זמן, וואס מצד דער חושך, דער חורבן בגשמיות, דער חורבן ברוחניות — ס׳איז נישט קיין זמן פון גזירות בכלל. אבער מיר געפינען זיך נאך אין גלות, און נאכדערצו, ביתר שאת, משיח איז נאך נישט געקומען, און עס איז נישט דער אויבערשטער מגולה אין דער וועלט. און דאס איז ״שחיינו אינו שבור חלילה״ [לא ברור], א תפילה, א תפילה נאך אמאל און נאך אמאל און נאך אמאל. און ס׳איז [לא ברור] אז ג-טלעכקייט, דאס איז מיין לעבן, דאס איז מיין עצם, דאס איז מיין מציאות, און אן אלקות קען איך לעבן נישט [לא ברור]. און דערפאר שטייט ביי אים שטענדיג די צובראכנקייט, צוזאמען מיט דעם צימאון, צוזאמען מיט די בקשה, צוזאמען מיט די תביעה, ״ונפשי כעפר לכל תהיה״ [לא ברור], אז ס׳זאל שוין זיין די גאולה שלימה תיכף ומיד ממש. און דאס איז דער ענין פון ״רעיא מהימנא״. און אין די היינטיגע סדרות, וואס מען לערנט אין די וואכן, בשלוחה פרטית, אין די טעג, וואס געפינען זיך איצטער ארום די טעג פון ג׳ תמוז, איז פרשת קרח — דאס פון דעם רעיא מהימנא, משה רבינו [לא ברור] פאר כלל ישראל. און על דרך זה אין פרשת חוקת וואס מען זעט פון רעיא מהימנא, זיין ענין בגשמיות, זיין ענין ברוחניות. וואס אידן דארפן האבן צו עסן, משה רבינו גיט זיי דעם מן. וואס זיי דארפן האבן וואסער, און ס׳איז נישטא קיין אנדערע [לא ברור], איז משה רבינו [לא ברור]. דער מן, די ענני הכבוד, בארה של מרים. אידן דארפן האבן בגשמיות, אז

17:42 משה רבינו גיט אלץ וואס זיי דארפן האבן. אידן דארפן האבן רוחניות, משה רבינו גיט אלץ וואס זיי דארפן האבן — אין ענינים אין תורה, אין עבודה, אין חסידות, יעדע זאך. דאס איז דער ענין פון ״רעיא מהימנא״. און דאס איז בפשטות דער משה שבכל דור ודור, אט דאס מיינט ביי אונזער רבי׳ן, ביי אונזער נשיא, אין זיין אייביגקייט, וואס גיט חיות אין אלע ענינים פון חסידים, אין אלע ענינים פון דער וועלט, אז אידן זאלן קענען באקומען אט דעם ענין, אלץ וואס זיי דארפן. און מיר זאלן זיך קענען גרייטן, און מעורר זיין דעם צימאון און די תקוה פון [לא ברור] נאך מעורר זיין אויף די גאולה שלימה, און קענען לעבן תיכף בפועל ממש אין דעם לעבן פון גאולה, אז ס׳זאל שוין זיין תיכף ומיד, אז ס׳זאל זיין די גאולה שלימה על ידי משיח צדקנו, אמן כן יהי רצון.