"חג הפסח תשפ"ו - "והיא שעמדה

00:00 דער רבי ריי״צ דערציילט אין א שיחה, אין א מכתב בעצם. דארט דערציילט ער א סיפור וואס איז געווען מיטן הייליגן בעל שם טוב. אז בכלל, ביים הייליגן בעל שם טוב איז חודש ניסן געווען גאר א פרייליכער חודש. ער פלעגט, פשוט פון אנהייב חודש ניסן אן, האבן א גרויסע שמחה, און אפגערעדט נאך פסח — מיט שמחה גדולה ועצומה. אז ס׳איז געקומען דער טאג פון ערב פסח, איז יעדן טאג געווען נאך פרייליכער, נאך לעבעדיגער. און אזוי איז עס זיך געשטארקט ביז עס איז געקומען די נאכט פון פסח, דער ליל הסדר, וואס דער בעל שם טוב האט געפראוועט מיט שמחה גדולה ועצומה. איז געווען אין דעם יאר תק״ז. און דער בעל שם טוב, עפעס איז געווען, פון ראש חודש ניסן האט מען געזען אויף אים, אויף זיין הייליגן פנים, עפעס נישט אזוי ווי אלע מאל. ער איז געווען זייער פארביטערט, זייער אנגעצויגן, זייער צובראכן. און פון טאג צו טאג, וואס נענטער צו פסח מ׳איז געקומען, איז אלץ געווארן דער מצב ביטערער. ביז עס איז געקומען ערב פסח, איז ער געווען אזוי שוואך; דער הייליגער בעל שם טוב איז פשוט געווארן שוואך פון ריבוי תעניתים, סיגופים און תפילות. ער איז אין גאנצן אפגעשוואכט געלעגן אין בעט און האט זיך נישט געקענט רירן. די תלמידים האבן געמאכט א מנין א גאנצע נאכט פון ערב פסח, געזאגט תהילים, מתפלל געווען. און אזוי איז דער מצב געווארן שווערער און שווערער, ביז בייטאג ערב פסח האט דער הייליגער בעל שם טוב געבעטן אז מ׳זאל מאכן א מנין און זאגן עפעס מיט תפילות, ווייל אזוי ווי ערב יום כיפור איז אפשר [לא ברור].

01:20 אזוי ווי יום כיפור קטן [לא ברור] ערב פסח דוקא. און אזוי איז אנגעגאנגען ביז די נאכט פון פסח. די תלמידים זענען געווען זייער צובראכן און האבן שטארק מתפלל געווען, האבן פארשטאנען אז עפעס גייט פאר, אפשר א קטרוג, א גזירה, וואס האט דעם הייליגן בעל שם טוב אזוי צובראכן. און דער מצב איז נישט געווארן גרינגער. דער הייליגער בעל שם טוב איז אריינגעקומען די נאכט פון פסח צום סדר, איז ער געווען בלייך, ווייס. מ׳האט אים געדארפט נעמען אונטערן ארעם; ער האט נישט געקענט גיין פון דער צובראכנקייט און שוואכקייט וואס איז געווען. אזוי האט זיך אנגעהויבן דער סדר. און אזוי איז דאס אנגעגאנגען פאר עטלעכע שעה, ביז אין מיטן דער נאכט. פלוצלינג האט דער בעל שם טוב פארמאכט די אויגן, און פלוצלינג האט מען געזען אויף זיין פנים א ליכטיקייט, ס׳איז געווארן דער קאליר פון זיין הייליגן פנים [לא ברור]. און פלוצלינג האט ער אויסגעבראכן מיט א שטארקע שמחה, שטארק געלאכט, כאילו עס האט זיך עפעס דורכגעבראכן, א גרויסע זאך. די תלמידים זענען געווען זייער פארוואונדערט און האבן געוואלט וויסן מיט וואס עס האנדלט זיך. און זיי האבן אנגעהויבן וועלן וויסן, ביז דער הייליגער בעל שם טוב האט זיך אליין אנגערופן: „וואס איז דא?“ האט ער זיי דערציילט וואס איז פארגעקומען. און האט זיי דערציילט אז עס איז געווען א שווערע, שווערע גזירה אויף כלל ישראל, [לא ברור] א גירוש, אבער ס׳האט געהאנגען א שווערע גזירה אויף זיי, [לא ברור]. און ער האט געפרואווט מבטל זיין די גזירה; עס איז נישט געגאנגען.

02:42 און אזוי איז געווארן נענטער צו פסח, און ער האט געזען די גזירה ווערט ביטערער, און זיך אנגעקעמפט מיט איר, און נישט געטראפן א וועג מיט וואס מ׳וואלט זי מבטל געווען. און דערפאר איז ער געווען אזוי צובראכן. ס׳איז געקומען די נאכט פון פסח, מ׳גייט זיצן ביים סדר, און אזוי אידן אין אלע וועלט, אין דער גאנצער וועלט, זיצן און פראווען דעם סדר. איז אין אן אנדער שטאט, אין א שטעטל, אין א לאך ערגעץ, זיצט דארט א איד, דערציילט דער בעל שם טוב, א פארפאלק, א מאן מיט א פרוי זיצן צוזאמען און פראווען דעם סדר. און אזוי זענען זיי ליינענדיג די הגדה, מיט די נסים און די פלאים וואס מ׳ליינט אין דער הגדה, רופט זיך אן דער מאן און זאגט: „וואס איז? פארוואס האבן אידן אמאל געהאט אזוי פיל נסים און פלאים, און מיר האבן נישט אלע זאכן?“ און אזוי האט ער אנגעהויבן וויינען און זיך קלאגן אויף דעם מצב, אויף דער ביטערקייט, ווי אידן מוטשען זיך און לעבן צווישן גוים און ווי זיי רודפ׳ן אונז. פארוואס האבן מיר נישט אלע זאכן וואס די הגדה דערציילט אונז? און די פרוי האט אנגעהויבן אים מחזק זיין מיט ווערטער פון בטחון און אמונה: ס׳וועט זיכער זיין גוט, און דער אייבערשטער האט אונז ליב, און זיכער וועט אלץ זיין בסדר, וכו׳ וכו׳. אזוי האבן זיי גערעדט צווישן זיך. און ביז אין א געוויסן מאמענט האבן זיי ביים עסן אנגעהויבן טאנצן פון שמחה, אז עס וועט זיכער זיין גוט. און די שמחה האט געמאכט א מורא׳דיגן רעש למעלה, זאגט דער בעל שם טוב.

03:55 טוב. און דאס האט צובראכן די גזירות. און דאס האט געמאכט א גאנצן יריד ביי דעם בית של מעלה, און אין מלואים איז געווארן א גרויסע שמחה למעלה. און דער בעל שם טוב האט געבעטן אז זיי זאלן לייגן די הענט איינער אויף דעם אנדערן פון די תלמידים, פארמאכן די אויגן. דער הייליקער בעל שם טוב האט געלייגט זיינע צוויי הייליקע הענט, און אז די תלמידים האבן געזעסן לעבן אים, און ווי זיי האבן פארמאכט די אויגן, האבן זיי געזען דעם גאנצן פאלק, די גרויסע שמחה, ווי ס׳איז דא ביי דעם פאלק, וואס דאס איז צוברענגען געגאנגען. וואס דאס איז, דער רבי ריי״צ דערציילט דעם סיפור, און מסיים, וואס דא זעט מען דעם גרויסן כח פון ביטחון. יא, וואס דאס איז דער כח, אז דער טראכטן גוט, דער ביטחון, וואס א איד האט אין אויבערשטן, דאס אליין איז מבטל גזירות און ברענגט גוט, גוט אויף גאנץ כלל ישראל. וואס דאס איז בעצם דער יום טוב פון פסח. יום טוב פון פסח איז דער יום טוב פון ביטחון. „זכרתי לך חסד נעוריך, אהבת כלולותיך, לכתך אחרי במדבר בארץ לא זרועה“. וואס אידן זענען ארויסגעגאנגען פון מצרים אין מדבר, זיך פארלאזט אינגאנצן אויפן אויבערשטן, ביטחון גמור, אז ער וועט זיי געבן אלע ענינים, וואס אזוי איז טאקע געווען. וואס דאס איז חג הפסח, חג הביטחון. וואס מ׳זאגט אין דער הגדה, „והיא שעמדה“. בשעת מ׳רוצה לספר דעם סיפור פון יציאת מצרים, אין די איינציקע נאכט, די נאכט פון יציאת מצרים, די גרויסע נאכט פון ליל הסדר, וואס ס׳איז פאראן גילוי שכינה, יענע נאכט, ווי

05:15 עס שטייט פונעם אריז״ל, די נאכט פון יציאת מצרים, חזק וחזק אויף אלע ענינים. וואס ס׳איז פאראן גילוי שכינה אויפן ערשטן [לא ברור], וואס מאיר [לא ברור]. איז צווישן די זאכן, בשעת מ׳רוצה לספר, ווען עס קומען די ענינים פון יציאת מצרים, זאגט מען „והיא שעמדה“. און עס שטייט אין דער הגדה, אין זיין מנהג, אז מ׳הייבט די מצות און נעמט דעם כוס. מגביהים את הכוס, יא, וואס דער אלטער רבי שרייבט אין דער הגדה, יא, אז עס שטייט פונעם אריז״ל. אז וואס נעמט מען דעם כוס אין האנט, און מ׳זאגט, יא, מ׳זאגט דעם נוסח: „והיא שעמדה לאבותינו ולנו, שלא אחד בלבד עמד עלינו לכלותנו, אלא שבכל דור ודור עומדים עלינו לכלותנו, והקדוש ברוך הוא מצילנו מידם“. דאס הייסט, יא, אז מ׳זאגט, אז אזוי ווי עס איז פארגעקומען אין יציאת מצרים, אז אזוי אין יעדער דור זענען פאראן וואס ווילן אונז לכלותנו, ווילן אונז פארלענדן, אויסמעקן. און אין יעדער דור, און פון דעם וועגן דער רבי שטייט, „מצילנו מידם“. וואס דא ווערן די שאלות, יא, צוויי שאלות. ערשטנס, וואס איז דאס דא „והיא שעמדה“? אלע מפרשים שטעלן זיך אויף דעם, וואס מיינט דאס „והיא“? יא, „והיא שעמדה“, וואס איז דאס דא „והיא“? וועגן וועמען רעדט מען? וואס מ׳זאגט, „והיא שעמדה לאבותינו ולנו“, און פארוואס נעמט מען דעם כוס אין האנט? און דעריבער וועלן מיר זען אין דער ווארט וואס דער רבי זאגט אין דער הגדה, דעם רבי׳נס הגדה, וואס היינטיקס יאר איז אכציג יאר פון דעם וואס ס׳איז געדרוקט די הגדה. איבערהויפט דעם געשמאקן טייטש וואס דער רבי ברענגט אין דער הגדה. יא, און איך

06:50 האב נאך ביאורים וואס דער רבי האט גערעדט אין שפעטערע דורות, און איך האב נאך ביאורים וואס ברענגען זיך אין ספרים, וואס דאס איז אלץ געשמאקע ביאורים און טייטשן וואס טייטשן אפ אלע ענינים אין עבודת השם, וואס איז נוגע, וואס האט צו לערנען פון דעם פאר אונז איצט, אין דעם זמן וואס מ׳געפינט זיך איצט. איז „והיא שעמדה“, דער רבי ברענגט אין נאמען פון זיין זיידן, שער הכולל. שער הכולל, דאס איז א ספר פון דעם רבי׳נס זיידן, רבי אברהם דוד הלוי לאוואוט. ער איז געווען א רב אין, אין, אין ניקאלאיעוו, די שטאט וואס דער רבי איז געבוירן געווארן. ער איז געווען דעם רבי׳נס עלטער־זיידע, א חסיד פונעם צמח צדק. און ער שרייבט, אז וואס איז דער טעם וואס מ׳הייבט אויף דעם כוס? זאגט ער, ווייל עס זיינען אומרים שירה אלא על היין, איז דערפאר דארף מען נעמען דעם כוס אין האנט. יא, ווייל מ׳זאגט שירה, דארף מען נעמען דעם כוס אין האנט. אויף דעם פרעגט דער רבי, אז לכאורה, וואס איז דאס שייך צו שירה? „והיא שעמדה“ איז ניט קיין שירה. דאס איז א ברכה, דאס איז א תפילה, דאס איז הודאה, אבער דאס איז ניט קיין שירה. דער המשך שפעטער, ווען מ׳נעמט דעם כוס אין האנט, „לפיכך אנחנו חייבים להודות“, דארטן טאקע דאס הייסט שירה. אז אויף דעם נעמט מען דעם כוס אין האנט. אבער דא איז ניט קיין שירה. איז לכאורה דער ביאור ניט פארשטאנדיק. זאגט דער רבי, איז זייער אינטערעסאנט, אז דער אלטער רבי האט געשריבן, אז צריך להגביה הכוס ולכסות הפת, כן כתב האריז״ל. וואס בעצם אונזער מנהג איז פארקערט, פריער

08:17 איז מען מכסה דעם פת, און נאכדעם מגביה דעם כוס. אבער וואס וויל דער אלטער רבי שרייבן דא, „כוס האריז״ל“? דער אלטער רבי שרייבט נישט קיין אדרעסן. בדרך כלל, דער אלטער רבי שרייבט נאר מנהגים אין דעם סידור, אזוי ווי ס׳איז איינגעשטעלט, אבער ער שרייבט נישט פון וואו דער מנהג קומט. פארוואס פונקט דא האט דער אלטער רבי צוגעגעבן די ווערטער „כוס האריז״ל“? זאגט דער רבי גאר פשוט: דער אלטער רבי וויל דא זאגן, אז דאס איז נישט קיין ענין פון הלכה. אט דאס וואס מען נעמט דעם כוס אין האנט, דאס איז נישט מצד הלכה, מצד דעם ענין פון שירה על היין, ווייל עס איז נישט קיין שירה [לא ברור]. נאר „כוס האריז״ל“ — דאס איז א קבלה׳דיקער ענין. דער מנהג פון נעמען דעם כוס אין האנט ביי „והיא שעמדה“, דאס נעמט זיך פון אריז״ל, דאס הייסט, נעמט זיך פון ספרי הקבלה. און דאס איז גאר דער מנהג. און מען וועט געפינען טאקע, אז אין ספרי הקבלה און כתבי האריז״ל איז מבואר וואס איז דער ענין פון נעמען דעם כוס אין האנט. וואס דער אריז״ל זאגט, אז דער ענין פון דעם כוס איז מרמז אויף די שכינה. און דער פסוק זאגט „כוס ישועות אשא ובשם ה׳ אקרא“. איז מבואר אז „כוס ישועות“ — און זאגט דער זוהר און איז מסביר — אז כוס ישועות גייט אויף מלכות, דאס איז די שכינה, וואס רופט זיך אן אויך [לא ברור] כנסת ישראל. דאס איז מרמז אויף עם ישראל, כנסת ישראל, נשמות ישראל,

09:34 מיט כל ישראל בני מלכים. און דאס איז דער כנסת ישראל, וואס די שכינה געפינט זיך צוזאמען מיט כנסת ישראל. און דער אלטער רבי איז מסביר אין תניא, אז יעדע נשמה בעצם געהערט צו ספירת המלכות. כנסת ישראל, דאס איז א שורש הנשמות. איז במילא, דאס איז דער ענין וואס מען נעמט, די שעה ווען מען קומט צו זאגן „והיא שעמדה“, נעמט מען דעם כוס אין האנט. יא. און ווי געזאגט, דאס איז א חיזוק צו דער מלכות. וויבאלד אז די שכינה געפינט זיך צוזאמען מיט אונז אין דעם גלות, און דערפאר דאס אליין גיט אונז דעם חיזוק אין זמן הגלות. איז במילא, דאס איז אן ענין על פי קבלה. און דאס איז וואס דער אלטער רבי איז מרמז דא, „כוס האריז״ל“. ס׳איז אן אריז״ל׳דיקער ענין, ס׳איז א קבלה׳דיקער ענין. וואס איז אבער דער פשט אין דעם? איז ערשטנס, פריער דער פשוטו של מקרא, „והיא שעמדה“. איידער מען גייט צו דעם פשט, זאגט דער רבי פריער, פשוט אפטייטשן די הגדה. „והיא שעמדה“ — לכאורה, דער גאנצער שטיקל דא, עס קומט נישט ארויס, דא האט עס נישט שייכות. מען רעדט וועגן פסח און יציאת מצרים, און מען גייט ממשיך זיין רעדן וועגן פסח. אינמיטן שטעלט מען אריין א תפילה? אבער דער ענין איז, דער „והיא“ איז, דער רבי טייטשט, אז דאס גייט אויף די הבטחה. דאס גייט בהמשך צו דעם פריערדיקן שטיקל. ווי מען זאגט: „ברוך שומר הבטחתו לישראל, ברוך הוא“. דער רבי האט צוגעזאגט, האט מבטיח געווען צו אידן. און די הבטחה פון אידן, דאס איז וואס

11:02 גיט אונז דעם כח. „ברוך שומר הבטחתו לישראל, ברוך הוא, שהקדוש ברוך הוא חישב את הקץ לעשות“. דער רבי האט צוגעזאגט, אז דער גלות וועט זיך נישט ציען אן קיין עק. ס׳איז געווען א סוף. „ואחרי כן יצאו ברכוש גדול“. איז אויף דעם קומט צו גיין דער בעל ההגדה און זאגט: „והיא“ — אט די הבטחה, אט דאס איז „שעמדה לאבותינו ולנו“. פונקט אזוי ווי ביי מצרים: אידן זיינען געווען אין מצרים, און זיי האבן זיך געמוטשעט, און זיי זענען געווען שקלאפן, און ס׳איז געווען ביטער. אבער זיי האבן געוואוסט, אז עס איז געווען א הבטחה צו אברהם אבינו, אז „ואחרי כן יצאו ברכוש גדול“. אט דאס איז די הבטחה, אט דאס האט זיי אויסגעהאלטן, דאס האט זיי צוגעגעבן דעם כח צו ביישטיין די אלע נסיונות פון גלות. איז דאס וואס מען זאגט, דער פשט ההגדה, פשוטו של מקרא: „והיא“ — אט די הבטחה, אט דאס איז „שעמדה לאבותינו ולנו“, אזוי אויך ביי אונז. וויבאלד אז עס זיינען די [לא ברור] אין אלע פסוקים, אז דער רבי האט אונז צוגעזאגט, אז עס וועט זיין א זמן פון „ושב ה׳ אלקיך את שבותך ורחמך, ושב וקבצך מכל העמים“. די פסוקי הבטחה וואס געפינען זיך אין תהלים, נביאים וכתובים — אט דאס אליין איז „שעמדה לאבותינו ולנו“. אז אין די זמנים וואס עס איז דא „עומדים עלינו לכלותינו“, ווייסן מיר מיט זיכערן בטחון גמור אז הקדוש ברוך הוא מצילנו מידם. און דאס איז דער פשט. אנדערע מפרשים ברענגען אויך, אז „והיא“ גייט אויף די אמונה. [לא ברור] אויך אויף קבלה. „והיא“ איז לשון נקבה, אמונה איז לשון נקבה, [לא ברור] דאס איז די אמונה וואס אידן האבן מקבל געווען. יא, אז מה

12:34 אמונה אין די הבטחה? איז דאס נאך א פירוש, אבער דאס איז מער א פריערדיקער פירוש: אז די הבטחה וואס דער אויבערשטער מאכט צו אידן. אבער „והיא“, וואס איז מחזק אידן, וואס האלט אונז פעלזן פעסט אין גלות, איז „והיא“ — די אמונה. יא, דאס איז וואס אידן, כנסת ישראל, זענען מקבל די הבטחה. און מ׳לייגט זיך אריין, מ׳שטארקט זיך אין דער אמונה אין די הבטחה, איז „והיא“, אט די אמונה, „שעמדה לאבותינו ולנו“. דאס איז דער צווייטער טייטש וואס מ׳טייטשט אין „והיא שעמדה“. דערנאך איז דא דער דריטער טייטש, אבער דאס איז דער טייטש פון דער מקובל, פון דעם אריז״ל. און דאס איז וואס ער זאגט, אז „והיא“ גייט אויף דעם כוס. און מ׳נעמט דעם כוס אין האנט. און דאס איז דער „כוס ישועות אשא“, די ספירת המלכות, כנסת ישראל. און מ׳זאגט אז אט דער כוס איז שכינתא בגלותא, אז דאס איז „והיא שעמדה“. וויבאלד אז מ׳ווייסט אז כוס, אז די מלכות, די שכינה, געפינט זיך צוזאמען מיט אונז. ווי די גמרא זאגט, „כל מקום שגלו ישראל, שכינה עמהם“. חביבין ישראל, שבכל מקום שגלו, שכינה עמהם. גלו לאדום, גלו לבבל, גלו לעילם — אלע גליות איז דער אויבערשטער מיט אונז. איז „והיא“, דאס וואס מלכות, די שכינה, געפינט זיך מיט אונז, „שעמדה“ — דאס גיט אונז א כח, אז אזוי ווי די שכינה וועט נישט בלייבן אין גלות. די גאנצע ירידה פון שכינה אין גלות, דאס איז נאר צו מברר זיין ניצוצין. על דרך זה ירידת הנשמה למטה, ווי דער אלטער רבי מסביר אין תניא, איז כדי מברר צו זיין דעם גוף און נפש הבהמית. און סוף כל סוף „מצילנו

13:57 מידם“, און ארויסגיין פון אלע גליות. און דאס איז וואס עס שטייט אויך, ברענגט עס אראפ דער אריז״ל, אז אויף דעם וואס מ׳זאגט דעם לשון „לכלותינו“ — „שבכל דור ודור עומדים עלינו לכלותינו“ — ברענגט דער אריז״ל אז „לכלותינו“ איז אויך מרמז „לכלתנו“, אויף די כלה. דאס איז כנסת ישראל, דאס איז דעם אויבערשטנס כלה. און דאס איז מרמז אויף דעם באוואוסטן פסוק: „ואף גם זאת בהיותם בארץ אויביהם לא מאסתים ולא געלתים לכלתם“. זאגט דער זוהר, אז „לכלתם“ איז חסר ו׳. אז דער אויבערשטער זאגט צו אידן, אז אפילו אידן געפינען זיך אין גלות, די שווערסטע, די טיפסטע גלות, פונדעסטוועגן „לא מאסתים ולא געלתים לכלתם“. „לכלתם“ — לכלתנו. וויבאלד אז אידן זענען דעם אויבערשטנס כלה. ווי דער זוהר ברענגט — רבי אלעזר און רבי שמעון זאגן דארטן א מורא׳דיגן זוהר — אז אזוי ווי דער מלך וואס האט א כלה וואס געפינט זיך אין שוקא דבורסקי, אין א שוק פון, פון, פון לעדער, פון בהמות, א שמוציקער שוק וואס שמעקט דארט, שלעכטע ריחות, און קיינער קען און וויל דארט נישט אריינגיין. און פונדעסטוועגן, וויבאלד די כלה געפינט זיך דארטן, גייט דער מלך אריין אין שוקא דבורסקי. נישט נאר ער גייט אריין דארטן, נאר ער איז דארטן מיט די גרעסטע שמחה, מיט די גרעסטע — פאר אים זענען די אלע ריחות ווי דער גרעסטער געשמאקסטער ריח, ווי עס ברענגט דארטן דער זוהר, די גאנצע לשונות סוף פרשת נח. און על דרך זה זאגט מען דא „לכלותינו“. און דאס איז וויבאלד דאס איז „לכלתנו“. עס רעדט דא וועגן דעם אויבערשטנס כלה,

15:24 איז דער אויבערשטער היט אויף די כלה, און ער גייט אריין אין שוקא דבורסקי, וואס איז עולם הגשמי, עולם מלא קליפות וסטרא אחרא. און דאס איז דער עולם וואס „נתאוה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים“. אז אידן, דורך זייער עבודה, די מלחמה מיטן גוף און נפש הבהמית, זיינען מהפך דעם נפש הבהמית, דעם שוקא דבורסקי, און מאכן פון דעם די גרעסטע דירה פארן אויבערשטן, וואס וועט זיין די גילוי פון משיח. איז אויף דעם זאגט מען „והיא“, אויף אט די מלכות, אט דער כוס, די כנסת ישראל, „שעמדה לאבותינו ולנו“ אויף די אלע ענינים, אז „הקדוש ברוך הוא מצילנו מידם“. און דער אויבערשטער זאל טאקע העלפן, אז מיר זאלן זוכה זיין, בעיני בשר, נשמות בגופים ממש, אז „הקדוש ברוך הוא מצילנו מידם“ נאך פאר פסח, אז מיר זאלן זוכה זיין צו א גאולה שלמה, „ומן המצר קראתי י־ה, ענני במרחב י־ה“. און מיר זאלן פראווען דעם יום חג הפסח. און דורך דעם וואס יעדער איינער פון אונז זאל מחזק זיין דעם בטחון גמור, ווי דער הייליקער בעל שם טוב האט געזאגט, אז חג הפסח איז זמן הבטחון. און די מצות וואס מען עסט, מיכלא דמהימנותא, מיכלא דאסוותא, זאל מרפא זיין די אלע חוליים פון גלות און זאל ברענגען די גאולה השלמה. זאל זיין שלום בארץ, זאל זיין שלום על ישראל, זאל זיין שלום בגוף, שלום בנפש, שלום בעולם. און זאל שוין זיין די אמת׳ע גאולה דורך דעם שר שלום, ווי אזוי עס זאגט דער פסוק, „למרבה המשרה ולשלום אין קץ, על

16:50 כסא דוד ועל ממלכתו להכין אותה ולסעדה מעתה ועד עולם“, די גאולה האמיתית והשלמה, אז „בניסן נגאלו, בניסן עתידין להגאל“.