לעבן חסידות · פרק 191 · 2025-08-18 · 25:39
פרשת ראה-אלול "ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה וגו׳ - די גרויסע געלגנהייט פון חודש אלול
תיאור הפרק
*כתר שם טוב סימן שיב *אור החיים הקדוש ריש פרשתינו *לקוטי תורה ד״ה אני לדודי *ד״ה אני לדודי תשכ״ו
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 רציתי לתאר: פעם אדם הלך לאיבוד ביער. היו שם חיות רעות סביבו. הוא פחד ביער. היו שם יערות גדולים, וחיות ובהמות רעות. אבל לכל זה לא הייתה שום משמעות מבחינתו; הוא פשוט רצה לצאת מהיער. הוא הסתובב בשדות יום שלם, ובכל זאת המשיך להיתקל בחיות רעות. הוא שמע אותן רצות והתחיל לרוץ בעצמו, ורץ ורץ. הוא כבר לא ידע היכן הוא; הוא היה אבוד עמוק ביער. סוף כל סוף הוא פגש אדם פשוט. האיש הכניס אותו לביתו, נתן לו מקום לישון, קצת אוכל וקצת לשתות, ועזר לו לצאת מהיער. לאחר מכן מצאו את היהודי עמוק ביער, והוא דפק על הדלת הקטנה. סוף כל סוף הכניסו אותו. כשאותו אדם ראה מי בא, הוא זיהה שזה האיש שהיה רעב, שהוא נתן לו מאוכלו. וכשהוא נכנס אל המלך, הוא אומר: [לא ברור].
00:00 רציתי לתאר. אמאל איז א מענטש פארלוירן געגאנגען אין א וואלד. ס׳זענען דארטן געווען פיינגע חיות ארום אים. אין וואלד האט ער מורא געהאט. גרויסע וועלדער זענען געווען דארט, און פיינגע חיות און בהמות. דאס האט אלץ קיין שום משמעות נישט געהאט; דער מענטש האט פשוט געוואלט ארויסקומען פון וואלד. ער איז ארומגעגאנגען אויף די פעלדער א גאנצן טאג, און מיט דעם אלעם האט ער נאך אלץ פיינגע חיות געטראפן. ער האט געהערט ווי זיי לויפן און האט אנגעהויבן אליין צו לויפן, און איז געלאפן און געלאפן. ער האט שוין נישט געוואוסט וואו ער איז; ער איז געווען פארלוירן טיף אין וואלד. סוף כל סוף האט ער געטראפן א פשוטן מענטש. דער מענטש האט אים אריינגענומען אין זיין שטוב, געגעבן אים א פלאץ וואו צו שלאפן, אביסל עסן און אביסל טרינקען, און אים געהאלפן ארויס פון וואלד. נאך דעם האט מען געטראפן דעם איד טיף אין וואלד, און ער האט געקלאפט אויף דער קליינער טיר. סוף כל סוף האט מען אים אריינגענומען. ווען יענער מענטש האט געזען ווער ס׳קומט, האט ער דערקענט אז דאס איז דער מענטש וואס איז געווען הונגעריק, וואס ער האט אים געגעבן פון זיין עסן. און ווען ער קומט אריין צום מלך, זאגט ער: [לא ברור].
02:16 הוא נתן לו מעט גבינה, ואמר: ״אתה יכול לקחת לעצמך קצת קש״. אף על פי שלא היה לו, הוא נתן לו קצת קש. [לא ברור] אחר כך הכניסו אותו. הוא הראה לו את הדרך: ״חזור בדרך הזאת״. [לא ברור] פתאום הוא מגיע אל המלך. [לא ברור] כעבור זמן מגיע מכתב, שעליו לבוא במיוחד אל בית המלוכה. מי יודע מה הוא עשה? הוא נכנס לבית המלך, נכנס לחצר המלך, ושם הוא מוצא את עצמו פנים בפנים עם המלך עצמו. המלך עומד בבגדי מלכותו ואומר: ״אתה זוכר? אני הייתי אצלך. נתת לי לאכול את מעט הגבינה ואת מעט החלב״. האיש התחיל לבכות ולצעוק ולבקש מחילה. ״הרי נתתי רק מעט גבינה!״ אבל המלך אומר לו להפך: ״עליך לדעת שמעט הגבינה שלך, עם מעט ה[לא ברור] שלך, עם מעט הקש שנתת לי—
02:16 ער האט אים געגעבן אביסל קעז, און ער האט געזאגט: „דו קענסט דיר געבן אביסל שטרוי.“ אפילו ווען ער האט נישט געהאט, האט ער אים געגעבן אביסל שטרוי. [לא ברור] נאך דעם האט מען אים אריינגעלאזט. ער האט אים געוויזן דעם וועג: „גיי צוריק דורך דעם וועג.“ [לא ברור] פלוצלינג קומט ער צום קעניג. [לא ברור] נאך א צייט קומט א בריוו: ער זאל קומען ספעציעל אין מלוכה אריין. ווער ווייסט וואס ער האט געטאן? ער קומט אריין אין בית המלך, גייט אריין צום חצר המלך, און דארט טרעפט ער זיך פנים בפנים מיטן מלך אליין. ער שטייט אין זיינע לבושי מלוכה און זאגט: „דו געדענקסט? דאס בין איך געווען ביי דיר. דו האסט מיר געגעבן צו עסן דאס ביסל קעז און דאס ביסל מילך.“ ער האט זיך גענומען וויינען און שרייען און בעטן מחילה. „איך האב דאך נאר געגעבן א ביסל קעז!“ אבער דער מלך זאגט אים פארקערט: „דו דארפסט וויסן אז דיין ביסל קעז, מיט דיין ביסל [לא ברור], מיט דיין ביסל שטרוי וואס דו האסט מיר געגעבן—
04:10 זה היה בשבילי הדבר הגדול ביותר, הטוב ביותר, היפה ביותר שקיבלתי. אין דברים כאלה בעולם. זו הייתה בשבילי הטובה הגדולה ביותר, כי נתת מה שיכולת. נתת לי את כל ביתך, וזה היה בעיניי הדבר החשוב ביותר. וכל הדברים האחרים נמצאים שם מסביב בחדרים. נו, יש עוד מי שיש לו אותם. אבל מה שנתת לי, כשהסתובבתי שם אבוד ונודד ביערות, והכנסת אותי לביתך ונתת לי את מה שנתת לי — זה היה שווה בעיניי יותר מהכול״. זה קשור גם לדברי הבעל שם טוב הקדוש, שהוא מביא על הפסוק ״דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב״. אומר הבעל שם טוב: הפסוק אומר ״דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב״. הוא אומר שכאשר הקיסר נמצא בהיכל מלכותו, כמה שלא ידברו, אי אפשר לספר עליו די. ״לית דמיון״ [לא ברור]. אין לנו דרך להגיע לגדולתו של המלך. אבל כשהמלך מסתובב ברחובות, כשהמלך נמצא בשדות וביערות, במקום שבו הוא ממש נודד — אז מי ש…
04:10 דאס איז געווען פאר מיר די גרעסטע, די בעסטע, די שענסטע וואס איך האב באקומען. נישטא אזעלכע זאכן אויף דער וועלט. דאס איז געווען פאר מיר די גרעסטע טובה, ווייל דו האסט געגעבן וואס דו האסט געקענט. האסטו מיר געגעבן דיין גאנצע הויז, און דאס איז געווען ביי מיר די וויכטיקסטע זאך. און אלע אנדערע זאכן שטייען דארט ארום אין די רוימען. נו, עס איז דא איינער וואס האט דאס אויך. אבער דאס וואס דו האסט מיר געגעבן, ווען איך בין דארטן פארלוירן און פארוואגלט ארומגעלאפן אין די וועלדער, און דו האסט מיך אריינגעלאזט ביי דיר אין שטוב און מיר געגעבן דאס וואס דו האסט מיר געגעבן — דאס איז געווען פאר מיר מער ווערט ווי אלץ.“ דאס איז אויך פארבונדן מיט די ווערטער פונעם הייליגן בעל שם טוב, וואס ער ברענגט אויפן פסוק „דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב“. זאגט דער בעל שם טוב: דער פסוק זאגט „דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב“. ער זאגט, אז ווען דער קיסר געפינט זיך בהיכל מלכותו, קען מען, וויפיל מען זאל נאר נישט רעדן, נישט גענוג דערציילן וועגן אים. „לית דמיון“ [לא ברור]. עס איז נישטא וואס מיר קענען צוקומען צו דער גרויסקייט פונעם מלך. אבער ווען דער מלך דרייט זיך אין די גאסן, דער מלך איז אין די פעלדער און די וועלדער, ער געפינט זיך אין אזא ארט וואו ער איז ממש פארוואגלט — איז ווער…
05:30 פותח לו את הדלת, הקיסר נכנס אליו. הבעל שם טוב הקדוש מביא זאת כמשל להבדל בין זמן הבית לזמן הגלות. הוא אומר שבזמן הבית היו צדיקים גדולים, נשמות גדולות, נשמות גבוהות, נביאים וכו׳ וכו׳ — אנשים גדולים. ובזמן הגלות רואים שיש כאן הרבה אנשים קטנים, נשמות שאינן נשמות גבוהות. ואם כן, איך אפשר להגיע לעניינים של קירוב לאלוקות ולמדרגות שהן לגמרי שלא לפי ערך? וזה פלא. הרי אנחנו מוצאים שבזמננו, בזמן הגלות, בעקבתא דמשיחא, איש פשוט יכול להגיע לקרבה כזאת לקב״ה, שאפילו בזמן הבית לא יכלו להגיע אליה. אומר הבעל שם טוב הקדוש, וזה הרי המשל: כל עוד המלך נמצא בהיכל מלכותו, [לא ברור]. כמה שעושים, זה לא מספיק. אבל כשהמלך מסתובב בשדות וביערות, ומחפשים אותו, והוא דופק בדלת — ״קול דודי דופק, פתחי לי״ — אז מתקיים ״דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב״. כשהקיסר קרוב, זה הזמן שבו כל אחד יכול להתקרב אליו. ומעט הכוח, ומעט העמל, ומעט המאמץ, והמעשה, הדיבור והמחשבה, ש…
05:30 זיך עפנט אן די טיר, איז דער קיסר קומט צו אים אריין. וואס דער הייליגער בעל שם טוב ברענגט דאס אלס א משל, דער חילוק צווישן זמן הבית און זמן הגלות. וואס ער זאגט, אז אין זמן הבית זעט מען, אז ס׳זענען געווען גרויסע צדיקים, גרויסע נשמות, נשמות גבוהות, נביאים וכו׳ וכו׳, די גרויסע מענטשן. און אין זמן הגלות זעט מען, אז דא זענען דא פיל קליינע מענטשן, נשמות וואס זענען נישט קיין נשמות גבוהות. און פון דעם וועגן, ווי אזוי קען מען צוקומען צו ענינים פון קירוב צו ג־טליכקייט און מדריגות וואס זענען גאר נישט לפי ערך? וואס דאס איז א פלא. וואס מיר געפינען, אז אין אונזערע זמנים, אין זמן הגלות, בעקבותא דמשיחא, קען אן איש פשוט צוקומען צו אזא נאנטקייט צו דעם אויבערשטן, וואס אפילו אין זמן הבית האט מען נישט געקענט. זאגט דער הייליגער בעל שם טוב, וואס דאס איז דאך דער משל: ביז דער מלך איז בהיכל מלכותו, איז מען [לא ברור]. וויפל מען, וויפל מען טוט, איז נישט גענוג. ביז ווען דער מלך דרייט זיך ארום אין די פעלדער און די וועלדער, און מען זוכט אים אויס, קלאפט אין טיר, ״קול דודי דופק, פתחי לי״, איז מען, ״דרשו ה׳ בהמצאו, קראוהו בהיותו קרוב״. ווען דער קיסר איז נאנט, איז די צייט אז יעדער איינער קען צו אים נאנט צוקומען. און די ביסעלע כח, און די ביסעלע מי, און די ביסעלע שטרענג, און דער מעשה, דער דיבור, דער מחשבה, וואס
06:50 הוא נותן בזמן הגלות — הם יקרים בעיני הקב״ה, יקרים מאוד, יותר מהכול. זהו היוקר, היוקר הגדול ביותר. וזה קשור גם לתורה שמובאת בחסידות על הפסוק ״יקר בעיני ה׳ המותה לחסידיו״: שבעיני הקב״ה יקר מאוד ״המותה לחסידיו״. הלשון שמובאת במאמרים היא שכאשר חסיד עושה קצת אתכפיא, ״המותה״, זה נקרא ״המותה לחסידיו״. זהו הלשון — המאבק של האתכפיא. דוחים את היצר הרע. ואותה טיפת אתכפיא, פריצת הדרך הזאת, היא ״המותה לחסידיו״. וזה יקר מאוד בעיני הקב״ה, יותר מכל מה שהיה בזמנים הטובים יותר, בזמנים הנעלים יותר. והעניין הזה מביא אותנו אל הזמן שבו אנחנו נמצאים עכשיו, בשבוע המיוחד הזה: שבת פרשת ראה, שבת מברכים חודש אלול. ידוע שאדמו״ר הריי״צ אמר שבשבת מברכים אלול היה אור. הורגשה רוח של אלול. האוויר השתנה. רוח של תשובה נשבה בליובאוויטש. ואת זה ראינו אצל הרביים והחסידים: כשבא שבת מברכים אלול, הייתה התעוררות לתשובה, התעוררות להתקרב יותר לקב״ה. וכשניגשים לעניין של חודש אלול,
06:50 ער גיט אין דעם זמן הגלות, דאס איז ביי דעם אויבערשטן יקר, גאר יקר, מער ווי אלעס. דער יקר, דער גרעסטער יקר. און דאס איז אויך פארבונדן מיט דער תורה, וואס ברענגט זיך אין חסידות אויפן פסוק ״יקר בעיני ה׳ המותה לחסידיו״. אז ביי דעם אויבערשטן איז זייער טייער דער ״המותה לחסידיו״. דער לשון וואס ברענגט זיך אין די מאמרים, אז דאס וואס א חסיד מאכט א שטיקל אתכפיא, ״המותה״, דאס הייסט ״המותה לחסידיו״. דאס איז דער לשון, דאס רינגען פון אתכפיא. מען יאגט אוועק דעם יצר הרע. איז דא דער טראפ אתכפיא, דער דורכברוך, דער ״המותה לחסידיו״. אז דאס איז גאר טייער ביי דעם אויבערשטן, מער ווי דאס איז אלעס אין די בעסערע צייטן, אין די העכערע צייטן. און דער ענין ברענגט אונז אריין אין דעם זמן וואס מיר געפינען זיך יעצט, די איינציגסטע וואך, שבת פרשת ראה, שבת מברכים חודש אלול. ס׳איז ידוע, אז דער פריערדיקער רבי האט געזאגט, אז אין שבת מברכים אלול איז געווען ליכטיג. עס האט זיך געהערט דער אלול־ווינט. עס האט זיך געביטן די אוויר. עס האט זיך געבלאזן דער תשובה־ווינט אין ליובאוויטש. און דאס האבן מיר געזען ביי די רביים און חסידים: אז ס׳איז געקומען שבת מברכים אלול, איז געווען אן התעוררות פון תשובה, אן התעוררות פון ווערן נאנטער צו דעם אויבערשטן. און ווען מען גייט צו דעם ענין פון חודש אלול,
08:19 כולנו יודעים שאדמו"ר הזקן מתעכב בלקוטי תורה, במאמר ״אני לדודי״, ושואל שם: מדוע ימי חודש אלול הם ימי חול? הוא מביא את דברי האריז"ל. הרי ידוע מה שגילה האריז"ל על חודש אלול, שהוא זמן של י"ג מידות הרחמים, זמן שיש בו התגלות מיוחדת של הקב"ה — י"ג מידות הרחמים. ולכן יש מנהג לומר סליחות במשך כל חודש אלול. ואפילו אצלנו, שאין אומרים סליחות במשך כל החודש, בכל זאת אנו יודעים שזהו זמן של התגלות י"ג מידות הרחמים, חודש הרחמים והסליחות. ועל כך אומרים שראשי התיבות של אלול הם ״אני לדודי ודודי לי״: זהו זמן שבו היהודי מתקרב לקב"ה בחיבה, והקב"ה מתקרב אליו בחיבה. וממילא שואל אדמו"ר הזקן בלקוטי תורה: איך ייתכן שחודש אלול מורכב מימים רגילים, ימי חול פשוטים? לכאורה הוא היה צריך להיות יום טוב. עומק השאלה, כפי שאדמו"ר הזקן מסביר, הוא שהרי כתוב בספרים ומבואר בקבלה: מהו בעצם עניינם של שבת ויום טוב? מדוע זהו יום קדוש? מדוע זהו יום שבו איננו צריכים לעבוד, ויש בו קדושה וטהרה, ושמחה ורמז? משום שיש בו התגלות מיוחדת של אלוקות בעולם. השב...
08:19 ווייסן מיר דאך אלע, אז דאס וואס דער אלטער רבי שטעלט זיך אין לקוטי תורה, אין א מאמר ״אני לדודי״, און ער פרעגט דא די שאלה, וואס דער אלטער רבי פרעגט: פארוואס איז חודש אלול ימי החול? ער ברענגט דעם האריז״ל. דאך ידוע וואס דער אריז״ל האט מגלה געווען וועגן חודש אלול, אז דאס איז א זמן פון י״ג מדות הרחמים, א זמן וואס עס איז דא א התגלות מיוחדת פון דעם אויבערשטן, י״ג מדות הרחמים. און דערפאר האט מען דעם מנהג פון זאגן סליחות א גאנצן אלול. און אפילו ביי אונז, וואס מיר זאגן נישט קיין סליחות, אבער פון דעם וועגן ווייסן מיר אז דאס איז א זמן פון דער התגלות י״ג מדות הרחמים, חודש הרחמים והסליחות. און אויף דעם זאגט מען, אז די ראשי תיבות פון אלול איז ״אני לדודי ודודי לי״, אז דאס איז א זמן וואס דער איד ווערט נאנט צו דעם אויבערשטן מיט א חבה, און דער אויבערשטער ווערט נאנט צו אים מיט א חבה. וואס אין ממילא פרעגט דער אלטער רבי אין לקוטי תורה: ווי קומט דאס אז חודש אלול איז פשוטע טעג, פשוטע טעג? וואס לכאורה וואלט דאס געדארפט זיין יום טוב. דער עומק פון דער שאלה וואס דער אלטער רבי איז מסביר, איז: עס שטייט דאך אין ספרים, מבואר אין קבלה, אז דער גאנצער ענין פון שבת ויום טוב איז בעצם א זמן — פארוואס איז דאס א הייליגער טאג? פארוואס איז דאס א טאג וואס מיר דארפן נישט ארבעטן, און עס איז בגלל קדושה וטהרה, ובשמחה וברמז, וואס עס איז דא ספעציעל א התגלות אלקות אויף דער וועלט. די שבע...
09:43 אנו מבינים מדוע שבת קדושה כל כך, כי בשבת יש גילוי מיוחד של הקב"ה. כשהקב"ה נמצא בגילוי, יש בשבת מצב של פנים אל פנים עם הקב"ה. ולכן אין צריכים לעבוד בשבת, ולכן שבת היא [לא ברור], וכל הימים האלה [לא ברור] שבת. וכך גם השמחה של יום טוב, זמן שמחתנו, שהוא מקרא קודש: יש ביום טוב גילוי אלוקות, והוא מעורר שמחה מיוחדת, ״ושמחת בחגך״, כפי שכתוב בפרשה שלנו, פרשת ראה. ״והיית אך שמח״. וכאן מתעוררת השאלה ששואל אדמו"ר הזקן: אם יש גילוי של י"ג מידות הרחמים, הרי זה דומה יותר ליום הכיפורים. אז יש גילוי של י"ג מידות הרחמים, ולכן יום הכיפורים הוא שבת שבתון, היום הקדוש ביותר בשנה. ואם באלול יש אותו עניין, איך ייתכן שאלול אינו יום טוב? זו השאלה ששואל אדמו"ר הזקן בלקוטי תורה. השאלה עצמה כבר מעוררת התעוררות ונותנת רמז. עצם העושר שבשאלה, בכך שאדמו"ר הזקן מציג בפנינו שאלול בעצם היה צריך להיות יום טוב. הרי הוא מסביר במאמר על חודש אלול שיש בו גילוי של י"ג מידות הרחמים בכל שלושים הימים, עשרים ותשעה ימי אלול, וזה כשלעצמו כבר מעורר
09:43 מען פארשטייט פארוואס שבת איז אזוי הייליג, ווייל עס איז פאראן א ספעציעלער גילוי פון דעם אויבערשטן אין שבת. מיט דעם וואס דער אויבערשטער שטייט מיט א גילוי, איז דערפאר אין שבת א מצב פון פנים אל פנים מיט דעם אויבערשטן. און דערפאר דארף מען אין שבת נישט ארבעטן, און דערפאר איז שבת [לא ברור], און די אלע ימים [לא ברור] שבת. און אזוי איז אויך די שמחה פון יום טוב, זמן שמחתנו, יא, וואס דאס איז א מקרא קודש, וואס עס איז דא א גילוי פון געטליכקייט אין יום טוב, און דאס רופט ארויס א שמחה מיוחדת, „ושמחת בחגך“, וואס שטייט אין אונזער פרשה, אין פרשת ראה. „והיית אך שמח“. פרעגט זיך א שאלה וואס פרעגט דער אלטער רבי: אויב עס איז דא דער גילוי פון י״ג מדות הרחמים, איז דאך עס מער ענליך צו יום הכיפורים. דעמאלט איז א גילוי פון י״ג מדות הרחמים, און דערפאר איז יום הכיפורים א שבת שבתון, דער הייליגסטער טאג אין יאר. און אז אין אלול איז דער זעלבער ענין, ווי קומט דאס אז אלול איז נישט קיין יום טוב? און דאס פרעגט דער אלטער רבי אין לקוטי תורה. וואס די שאלה אליין ברענגט שוין ארויס א התעוררות און א רמז. דער עצם רייכקייט אין דער שאלה, אז דאס וואס דער אלטער רבי שטעלט אונז פאר, אז בעצם אלול האט געדארפט זיין א יום טוב. ער איז דאך מסביר אין דער מאמר פון חודש אלול, אז עס איז דא דער גילוי פון י״ג מדות הרחמים אלע דרייסיג טעג, ניין און צוואנציג טעג פון אלול, און דאס אליין ברענגט שוין ארויס א
11:04 שמחה גדולה וישועה. והשאלה ששואל אדמו"ר הזקן היא מדוע אין זה יום טוב, אף שהיה צריך להיות יום טוב. ובכל זאת, אדמו"ר הזקן מבאר שאין זה כך. מדוע? ועל כך הוא מביא את המשל, שהוא מאוד, כמו שאומרים, [לא ברור], מאוד [לא ברור] למשל שהבאנו בשם הבעל שם טוב: המלך נמצא בשדה. יש שני זמנים: יש זמן שבו המלך נמצא בהיכלו, ויש זמן שבו המלך נמצא בשדה. ואדמו"ר הזקן אומר: ״משל למלך שקודם בואו לעיר יוצאים אנשי העיר לקראתו ומקבלים פניו בשדה״, ״ומקבל את כולם בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות״. וכפי שהרבי מדייק בלשונות הללו, אפשר לגשת אל המלך, לצאת להקביל את פניו. והוא מקבל את פניהם: כל יהודי שניגש אל המלך, המלך מקבל אותו בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות לכולם. ואחר כך, כשהוא הולך, ״ובלכתו העירה״, הולכים אחריו; ואז, כשהוא נכנס להיכל מלכותו, רק יחידי הסגולה, והמיוחדים [לא ברור]. זהו עניינו של המלך, אומר הרבי. זהו ההבדל בין אלול לתשרי: באלול יוצאים לקבל את פניו, משום שהוא בשדה. [לא ברור] מהו ההבדל בין הגילוי של י"ג מידות הרחמים [לא ברור]? זהו [לא ברור] רחמים, כרחם אב על בנים. [לא ברור] י"ג מידות הרחמים
11:04 גרויסע שמחה גדולה וישועה. און די שאלה וואס דער אלטער רבי פרעגט, פארוואס איז דאס נישט קיין יום טוב, וואס האט געדארפט זיין יום טוב. פון דעסטוועגן איז דער אלטער רבי מבאר אז עס איז נישט אזוי. פארוואס? און אויף דעם ברענגט ער דעם משל, וואס איז זייער, ווי מען זאגט, [לא ברור], זייער [לא ברור] צו דעם משל וואס מיר האבן געברענגט בשם הבעל שם טוב: אז דער מלך געפינט זיך אין שדה. עס זענען דא צוויי זמנים: עס איז דא דער מלך געפינט זיך בהיכלו, און עס איז דא דער מלך איז בשדה. און דער אלטער רבי זאגט: „משל למלך שקודם בואו לעיר יוצאים אנשי העיר לקראתו ומקבלים פניו בשדה“, „ומקבל את כולם בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות“. און ווי דער רבי לייגט דורך די לשונות היחידים, מען קען צוגיין צו דעם מלך, לצאת להקביל פניו. און ער מקבל את פניהם, יעדער איד וואס קומט צו, צו דעם מלך, איז דער מלך מקבל בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות לכולם. און דערנאך, ווען ער גייט, „ובלכתו העירה“, איז מען געגאנגען אחריו, און דעמאלט, בשעת ער קומט אריין להיכל מלכותו, אז דעמאלט איז נאר די יחידי סגולה, און די ספעציעלע [לא ברור]. דאס איז דער ענין פון דעם מלך, זאגט דער רבי. אז דאס איז דער חילוק פון אלול און תשרי: אין אלול יוצאים לקבל פניו, ווייל ער איז בשדה. [לא ברור] וואס איז דער חילוק צווישן דעם גילוי פון י״ג מדות הרחמים [לא ברור]? דאס איז [לא ברור] רחמים, כרחם אב על בנים. [לא ברור] י״ג מדות הרחמים
12:41 רבים. ומצד זה המלך מקבל בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות. וכאן נכנסות מחילה וסליחה וכפרה. עיקר ההבדל הוא במלך: באלול עומד המלך, זהו המלך. הוא בשדה, [לא ברור] של שדה. זהו האוצר. והרבי מביא את המשל של המלך בשדה. כשהמלך בא והולך בשדה, על ידי כך [לא ברור] לבוש שדה. הוא לובש בגדים פשוטים. וזה [לא ברור]. זה לא יותר [לא ברור]. זה [לא ברור] יום טוב. זה [לא ברור]. כך זה בגשמיות: כשהמלך לובש בגדים פשוטים ונמצא בין אנשים פשוטים, ועומד שם בפשטות ועם כל ה[לא ברור], בלי כל ה[לא ברור], בלי שרי המלוכה, בלי ה[לא ברור], בלי ה[לא ברור], בלי ה[לא ברור] המלוכה — כל אדם פשוט יכול לראות את המלך, יכול פשוט להביט בו [לא ברור]. זו [לא ברור] מיוחדת, לראות את המלך. בוא אליו [לא ברור]. והנה המלך כאן. בוא, המלך בשדה. זה לא [לא ברור]. בוא אל השדה. מדוע? כי לכל אדם יש את ההזדמנות הזאת, לראות את [לא ברור] פנים אל פנים, ״כמים הפנים לפנים כן לב האדם לאדם״. הרבי אומר בתניא: המלך העליון [לא ברור] מתלבש בלבושים פשוטים, והוא רוצה [לא ברור] לכל אדם את ההזדמנות, שכל אדם יוכל [לא ברור]. ו[לא ברור] מהמלך, וזה [לא ברור], פנים אל פנים. וזהו עניינו של חודש אלול. חודש אלול הוא המלך
12:41 רבים. וואס מצד דעם איז דער מלך מקבל בסבר פנים יפות ומראה פנים שוחקות. און דא קומט אריין מחילה וסליחה וכפרה. דער עיקר חילוק איז דער מלך: ער שטייט אין אלול, דאס איז דער מלך. ער איז בשדה, [לא ברור] פון שדה. דאס איז דער אוצר. און דער רבי ברענגט דעם משל פון מלך בשדה. אז דער מלך קומט און גייט אין שדה, דורך דעם [לא ברור] לבוש שדה. ער ווערט אנגעטאן אין פשוטע קליידער. און דאס [לא ברור]. דאס איז נישט מער [לא ברור]. דאס איז [לא ברור] יום טוב. דאס איז [לא ברור]. דאס איז בגשמיות: אז בשעת דער מלך טוט אן פשוטע קליידער, און ער געפינט זיך צווישן פשוטע מענטשן, און ער שטייט דארט מיט פשטות און מיט גאנץ [לא ברור], אן די גאנצע [לא ברור], אן די שרי המלוכה, אן די [לא ברור], אן די [לא ברור], אן די [לא ברור] המלוכה. אז יעדער פשוטער מענטש קען זען דעם מלך, קען אים קוקן פשוט [לא ברור]. דאס איז א ספעציעלע [לא ברור], צו זען דעם מלך. קום צו אים [לא ברור]. און דא איז דער מלך. קום, דער מלך איז אין שדה. דאס איז נישט קיין [לא ברור]. קום אריין אין שדה. פארוואס? ווייל יעדער אדם האט די געלעגנהייט הזאת, זיך צו זען מיט [לא ברור] פנים אל פנים, „כמים הפנים לפנים כן לב האדם לאדם“. זאגט דער רבי אין תניא: דער מלך העליון טוט זיך [לא ברור] אן אין פשוטע לבושים, און ער וויל זיין [לא ברור] יעדן אדם די געלעגנהייט, אז יעדער אדם זאל קענען [לא ברור]. און [לא ברור] פון דעם מלך, און דאס [לא ברור], פנים אל פנים. און דאס איז דער ענין פון חודש אלול. חודש אלול איז דער מלך.
14:28 שנמצא בשדה. ודוד המלך יוצא אל השדה, ושם הוא מקבל את כולם בסבר פנים יפות. הדבר מבטא את האהבה הגדולה: המלך רוצה להיות עם כל אדם. וזה מגלה באדם שגם הוא צריך לצאת אל המלך. היהודי רוצה להיות בקשר עם הקב"ה. וזו העבודה של חודש אלול: להאיר פנים אל פנים, ״אני לדודי ודודי לי״. זו העבודה של חודש אלול: שהיהודי יתחבר פנים בפנים ויגלה את פנימיות הרצון. הוא רוצה למסור את עצמו לגמרי. ותכלית המשל היא שהוא יוצא ממקומו; הוא רוצה לצאת מעצמו, לצאת מהמצב שבו הוא נמצא. והמלך נמצא בשדה, במקום שבו נמצא כל אדם, והוא יכול לעמוד מולו פנים אל פנים.
14:28 געפינט זיך בשדה. און דוד המלך קומט ארויס בשדה, וואו ער איז מקבל את כולם בסבר פנים יפות. דאס ברענגט ארויס די גרויסע אהבה: דער מלך וויל זיין מיט יעדן אדם. און דאס איז מגלה ביי דעם אדם אז ער דארף אויך ארויסגיין צום מלך. דער איד וויל זיין אין זאך מיטן אויבערשטן. און דאס איז די עבודה פון חודש אלול: זיך מאיר זיין פנים אל פנים, ״אני לדודי ודודי לי״. דאס איז די עבודה פון חודש אלול. אז דער איד זאל זיך מחבר זיין פנים בפנים, און אנטפלעקן דעם פנימיות הרצון. ער וויל זיך איבערגעבן אינגאנצן. און דער תכלית פון דעם משל איז, אז ער איז ארויס פון זיין ארט; ער וויל ארויסגיין פון זיך, ארויסגיין פון דעם מצב וואו ער געפינט זיך. און געפינט זיך דער מלך בשדה, וואו יעדער אדם געפינט זיך, און ער קען שטיין פנים אל פנים.
זה דבר מעניין. בדרך כלל, שבת מברכים חודש אלול היא שבת רגילה, כמו רוב השבתות בשנה. אבל זו שבת מברכים חודש אלול. והפסוק הראשון בפרשה נושא בתוכו את כל הנקודה שעליה נדבר עכשיו: ״ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה וקללה״. אלו המילים המפורשות כאן. צריך להבין: מהו הרצון? מהו ״אנכי״? מהו ״נותן״? מהו ״לפניכם״? מהו ״היום״? משה רבינו עמד לפני בני ישראל ודיבר אליהם. ״היום״ היה לכאורה פשוט עוד יום; זה לא היה מתן תורה. בני ישראל כבר עומדים להיכנס, בעוד זמן קצר, לארץ ישראל. אבל הברכות
דאס איז אן אינטערעסאנטע זאך. בדרך כלל איז שבת מברכים חודש אלול א שבת פשוט, ווי רוב שבתות פון יאר. אבער דאס איז שבת מברכים חודש אלול. און דער פסוק, דער ערשטער פסוק אין דער סדרה, נעמט אויף זיך די גאנצע נקודה, וואס מיר וועלן יעצט רעדן: ״ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה וקללה״. דאס זענען די ווערטער וואס זענען דא מפורש. פארשטיין דארף מען: וואס איז דער רצון? וואס איז ״אנכי״? וואס איז ״נותן״? וואס איז ״לפניכם״? וואס איז ״היום״? משה רבינו איז געשטאנען פאר די אידן, און האט מיט זיי גערעדט. ״היום״ איז דאך פשוט געווען נאך א טאג; דאס איז נישט געווען מתן תורה. די אידן שטייען שוין, און נאך אביסל גייען זיי אריין אין ארץ ישראל. אבער די ברכות
16:27 והקללות ניתנו אחר כך, על הר גריזים והר עיבל; זה לא עכשיו. מדוע לשון הפסוק היא ״ראה אנכי נותן לפניכם היום״? ולא רק זאת: ברכה, ואחר כך משה נותן קללה. מה הם שני הדברים האלה? והמפרשים שואלים: בברכה מתאים לומר ״ראה אנכי נותן לפניכם״, אלו מילים של שמחה. אבל קללה — איך שייך לומר על קללה ״נותן״, מתנה? איזו מין מתנה היא קללה, חס ושלום?
16:27 און די קללות זענען געגעבן געווארן שפעטער, אויפן הר גריזים און הר עיבל; דאס איז נישט יעצט. פארוואס איז דער לשון הפסוק: ״ראה אנכי נותן לפניכם היום״? און נישט נאר דאס: א ברכה, און דערנאך גיט משה א קללה. וואס זענען די צוויי זאכן? און די מפרשים פרעגן: ביי א ברכה פאסט צו זאגן ״ראה אנכי נותן לפניכם״, דאס זענען ווערטער פון שמחה. אבער א קללה — ווי קומט אריין ביי א קללה צו זאגן ״נותן״, א מתנה? וואס פאר א מתנה איז א קללה, חס ושלום?
ואחר כך הפסוק ממשיך: ״את הברכה אשר תשמעו אל מצוות ה׳ אלקיכם״, וכל המשך הלשון. המפרשים שואלים: מה פירוש ״את הברכה אשר תשמעו״? היה צריך להיות כתוב ״אם תשמעו״. בהמשך אכן כתוב ״והקללה אם לא תשמעו״. אבל למה בברכה כתוב ״אשר״ ולא ״אם״? בפסוקים אחרים התורה אומרת ״אם״, למשל ״אם בחוקותי תלכו״. ״היום אם בקולו תשמעו״ — שם כתוב ״אם״. וכאן כתוב ״אשר״ במקום ״אם״. מהו ה״אשר״ הזה? הרי יש בחירה: או שבוחרים בדרך הטוב, או שחס ושלום לא. אבל הלשון ״אשר״ אינה משמיעה בחירה. מהו התנאי כאן?
און דערנאך גייט דער פסוק ווייטער: ״את הברכה אשר תשמעו אל מצוות ה׳ אלקיכם״, און דער גאנצער המשך הלשון. פרעגן די מפרשים: וואס הייסט ״את הברכה אשר תשמעו״? ס׳וואלט געדארפט שטיין ״אם תשמעו״. שפעטער שטייט טאקע ״והקללה אם לא תשמעו״. אבער פארוואס שטייט ביי דער ברכה ״אשר״, און נישט ״אם״? אין אנדערע פסוקים זאגט די תורה ״אם״, למשל ״אם בחוקותי תלכו״. ״היום אם בקולו תשמעו״ — דארט שטייט ״אם״. און דא שטייט ״אשר״ אנשטאט ״אם״. וואס איז דאס ״אשר״? ס׳איז דאך א בחירה: אדער מען קלייבט אויס דעם דרך הטוב, אדער, חס ושלום, נישט. אבער דער לשון ״אשר״ משמע נישט א בחירה. וואס איז דא דער תנאי?
יש על כך עניין נפלא בחסידות, שקשור דווקא לעבודה של חודש אלול, כפי שמבואר במאמרים על הפסוק. וידוע מה שהרבי אמר, שבשבת מברכים אלול — עוד לפני שהחודש מתחיל — כבר צריכים לשמוע על העבודה של חודש אלול, על תשובה. יש מאמר על ״אני לדודי ודודי לי״, ויש מאמר על ״ראה אנכי״. במאמר ״ראה אנכי״ של אדמו"ר הצמח צדק, ובספר המאמרים של
עס איז דא אויף דעם א געשמאקער ענין אין חסידות, וואס איז פארבונדן פונקט מיט דער עבודה פון חודש אלול, ווי ס׳ווערט מבואר אין מאמרים אויפן פסוק. און ס׳איז ידוע וואס דער רבי האט געזאגט, אז שבת מברכים אלול — נאך איידער ס׳הייבט זיך אן דער חודש — דארף מען שוין הערן וועגן דער עבודה פון חודש אלול, וועגן תשובה. ס׳איז דא א מאמר אויף ״אני לדודי ודודי לי״, און ס׳איז דא א מאמר אויף ״ראה אנכי״. אין דעם מאמר ״ראה אנכי״ פונעם צמח צדק, און אין ספר המאמרים פונעם
18:36 אדמו"ר הרש"ב, ובספר המאמרים תרס״ו, בתורה אור ובמאמרים של הרבי, מבואר הביאור הנפלא לפסוק. הוא מבאר שהפסוק בא לומר כאן את שתי הדרכים בעבודת השם: העבודה של קיום המצוות — ברכה. לזה קוראים בחסידות עבודת הצדיקים: העבודה הרגילה של עבודת ה׳, קיום מצוות ולימוד תורה. זו דרך הברכה. ״קללה״ מכוונת לדרך התשובה. הכוונה אינה, חס ושלום, לקללה כפשוטה, אלא ל״ויהפוך ה׳ אלקיך לך את הקללה לברכה״. זהו עניין התשובה, שהופכת זדונות לזכויות, שהופכת קללה לברכה. זהו עניין עשיית התשובה, ולזה קורא הפסוק ״קללה״.
18:36 רבי רש״ב, און אין ספר המאמרים תרס״ו, תורה אור, און אין מאמרים פונעם רבי, ווערט מבואר דער געשמאקער ביאור אויפן פסוק. ער איז מבאר אז דער פסוק וויל דא זאגן די צוויי וועגן אין עבודת השם: די עבודה פון קיום המצוות — ברכה. דאס רופט מען אין חסידות עבודת הצדיקים: די געווענליכע עבודה פון דינען דעם אויבערשטן, מקיים זיין מצוות און לערנען תורה. דאס איז דער דרך פון ברכה. ״קללה״ גייט אויף דעם דרך התשובה. ס׳מיינט נישט, חס ושלום, א פשוטע קללה, נאר ״ויהפוך ה׳ אלקיך לך את הקללה לברכה״. דאס איז דער ענין פון תשובה, וואס פארוואנדלט זדונות לזכויות, וואס פארוואנדלט א קללה צו א ברכה. דאס איז דער ענין פון עשיית התשובה, און דאס רופט דער פסוק ״קללה״.
התורה אומרת שיש שתי דרכים לעבוד את ה׳. ״ראה אנכי נותן לפניכם היום״: משה רבינו אומר לבני ישראל — והאור החיים הקדוש מבאר — מי אומר כאן ״ראה אנכי״? משה רבינו אומר זאת. הפשט הפשוט הוא שמשה רבינו אומר לבני ישראל: ״ראה אנכי״, אני, משה רבינו. ומשה הרי נמצא בכל דור ודור; יש ניצוץ משה בכל יהודי, כפי שהסברנו קודם. כפי שהגמרא אומרת, ״משה משה״; וכפי שהרבי מסביר בתניא. האור החיים הקדוש מפרש בפרשה שמשה רבינו אומר להם: ״אנכי״. משה רבינו, שקיבל במתן תורה, נותן הלאה לבני ישראל: ״אנכי נותן לפניכם״ — מתנות — ״היום״, היום לעשותם. גם בעבודה של כל אחד בזמן הזה, עד שתבוא הגאולה על ידי משיח, יש שתי פנים: או ברכה, עבודת הצדיקים, תורה ומצוות, או קללה.
זאגט די תורה אז ס׳זענען דא צוויי וועגן צו דינען דעם אויבערשטן. ״ראה אנכי נותן לפניכם היום״: משה רבינו זאגט צו די אידן — און דער אור החיים הקדוש איז מבאר — ווער זאגט דא ״ראה אנכי״? משה רבינו זאגט עס. דער פשוטער פשט איז, אז משה רבינו זאגט צו די אידן: ״ראה אנכי״, איך, משה רבינו. און משה איז דאך דא אין יעדן דור ודור; ס׳איז דא א ניצוץ משה אין יעדער איד, ווי מיר האבן פריער מסביר געווען. ווי די גמרא זאגט, ״משה משה״; און ווי דער רבי איז מסביר אין תניא. דער אור החיים הקדוש טייטשט אין דער פרשה, אז משה רבינו זאגט צו זיי: ״אנכי״. משה רבינו, וואס האט באקומען ביי מתן תורה, גיט ווייטער צו די אידן: ״אנכי נותן לפניכם״ — מתנות — ״היום״, היום לעשותם. אויך אין דער עבודה פון יעדן אין דער איצטיקער צייט, ביז עס וועט קומען די גאולה על ידי משיח, זענען דא צוויי פנים: אדער ברכה, עבודת הצדיקים, תורה ומצוות, אדער קללה.
20:42 עבודת בעל התשובה, המהפך קללה לברכה. וזה מה שהוא ממשיך: ״הברכה אשר תשמעון״. לכן הלשון היא ״אשר״ — ״אשר״ הוא דבר בטוח. לא ״אם״ אלא ״אשר״, כי אחת משתי הדרכים תהיה בוודאות. ברור שלבני ישראל יש שני אופנים בעבודת השם: או העבודה של תורה ומצוות, שעל ידה מקבלים ברכה, או העבודה של תשובה, שעל ידה מהפכים קללה לברכה. ולכן נאמר ״אשר״. וזה ההבדל בין הפסוק הזה לפסוקים אחרים. בפסוק ״אם בחוקותי תלכו״ מדובר על עבודת התורה והמצוות: ״בחוקותי תלכו״, ״מצוותי תשמרו״, ״ועשיתם אותם״ — זו עבודת הצדיקים. לכן כתוב ״אם״, כי יש בחירה. ייתכן שאצל בני ישראל אכן יהיה ״בחוקותי תלכו״, וייתכן שהם לא יהיו במצב הזה, שלא תהיה אצלם עבודת הצדיקים, ותהיה עבודת התשובה. הפסוק השני, ״היום אם בקולו תשמעו״, אכן מדבר על עבודת התשובה. והגמרא, במסכת סנהדרין, מספרת שכך אמר מלך המשיח לרבי יהושע בן לוי, כששאל אותו: ״אימת אתי מר?״ והוא אמר לו: ״היום — אם בקולו תשמעו״. הגמרא שם דנה בסוגיה של ״אין ישראל נגאלין אלא בתשובה״, וזהו העניין של ״היום אם בקולו תשמעו״. לכן כתוב ״אם״: ״אם בקולו תשמעו״, אם עושים תשובה. ייתכן שבני ישראל יקיימו תורה ומצוות וזו תהיה העבודה שלהם, אבל עדיין יצטרכו להגיע לתשובה. לכן בפסוק ״אם בחוקותי״ כתוב ״אם״; בפסוק ״אם בקולו תשמעו״ כתוב ״אם״. אבל בפרשה שלנו יש את
20:42 לעבודת הבעל תשובה, מהפך קללה לברכה. און דאס איז וואס ער פירט ווייטער: „הברכה אשר תשמעון“. דערפאר די לשון „אשר“ — דער „אשר“ איז א דבר בטוח. ס׳איז נישט „אם“, ס׳איז „אשר“, ווייל איינע פון די צוויי וועגן וועט זיכער זיין. דאס איז א דבר ברור, אז אידן האבן די צוויי אופנים פון עבודת השם: אדער די עבודה פון תורה ומצוות, וואס דורך דעם באקומט מען ברכה, אדער די עבודה פון תשובה, וואס דורך דעם מהפך מען קללה לברכה. און דערפאר איז „אשר“. און דאס איז דער חילוק צווישן אנדערע פסוקים. אין פסוק „אם בחוקותי תלכו“ רעדט זיך וועגן עבודת התורה ומצוות: „בחוקותי תלכו“, „מצוותי תשמרו“, „ועשיתם אותם“ — דאס איז עבודת הצדיקים. שטייט „אם“, ס׳איז דא בחירה. קען זיין אז אידן וועלן טאקע האבן „בחוקותי תלכו“, און ס׳קען זיין אז זיי וועלן נישט זיין אין דעם מצב, אז אידן וועלן נישט האבן עבודת הצדיקים, און ס׳וועט זיין עבודת התשובה. דער צווייטער פסוק טאקע, „היום אם בקולו תשמעו“, רעדט זיך וועגן עבודת התשובה. און די גמרא, מסכת סנהדרין, דערציילט די מעשה אז דאס איז געזאגט געווארן דורך מלך המשיח צו רבי יהושע בן לוי, ווען ער האט געפרעגט: „אימת אתי מר?“ און ער האט אים געזאגט: „היום — אם בקולו תשמעו“. די גמרא דארטן רעדט די סוגיא פון „אין ישראל נגאלין אלא בתשובה“, און דאס איז דער ענין פון „היום אם בקולו תשמעו“. איז דערפאר שטייט „אם“: „אם בקולו תשמעו“, אויב מ׳טוט תשובה. עס קען זיין אז אידן וועלן טאן תורה ומצוות, און זיין די עבודה פון תורה ומצוות, אבער מ׳דארף נאך אנקומען צו תשובה. דערפאר, אין פסוק „אם בחוקותי“ שטייט „אם“; אין פסוק „אם בקולו תשמעו“ שטייט „אם“. אבער אין אונזער פרשה איז דא די
22:22 שתי הדרכים יחד. התורה באה ואומרת: ״ראה אנכי נותן לפניכם היום״. הקב״ה אומר ליהודים: ״ראה״ — תסתכל, ותסתכל על ה״אנכי״ הזה. ״אנכי״ — זהו ״אנכי מי שאנכי״, אותו ״אנכי״ שהתגלה במתן תורה, ואותו ״אנכי״ שאמר למשה רבינו. ״נותן״ — ״כל הנותן בעין יפה הוא נותן״. ״לפניכם״ — פנים בפנים, בפנימיותכם. כפי שאמרנו, במתן תורה התגלה ה״פנים בפנים״: הפנימיות של יהודים היא דבר אחד עם הפנימיות של הקב״ה. וזה מעורר אצל יהודים [לא ברור]. ומה הוא נותן? [לא ברור] של קללה וברכה, שתי הדרכים בעבודת השם: לעבוד את הקב״ה בתורה ומצוות, או להפוך את הזדונות לזכויות ולהגיע לעבודת התשובה. וזו העבודה שלשמה מקבלים את הכוחות, דווקא בחודש אלול. מכיוון שהמלך נמצא בשדה, הוא נותן לנו את כל הכוחות בחודש אלול היפה הזה, בעניין של מלך בשדה, כדי שיהודים יוכלו לגלות בעצמם את ה״לפניכם״, את הפנימיות שלהם; לגלות את הפנימיות שלהם, את נשמתם; לגלות את הפנימיות שלהם, את רצונם; לגלות את ה״אני״ האמיתי. וזהו העניין האמיתי של עבודת התשובה. ועל ידי כך מקבלים גם את כל הברכות שהוא אומר בהמשך הפרשה, עד לבניין בית המקדש, שעליו מדובר בפרשה, ועד לכל העניינים שבהם הוא מסיים את הפרשה, מ״ושמחת בחגך״ ועד ״והיית אך שמח״.
22:22 ביידע וועגן צוזאמען. די תורה קומט צו גיין און זאגט: „ראה אנכי נותן לפניכם היום“. דער אויבערשטער זאגט צו אידן: „ראה“ — גיב א קוק — און גיב א קוק אויף דעם „אנכי“. „אנכי“, דאס איז דער אנכי, „אנכי מי שאנכי“, דער זעלבער אנכי וואס האט זיך אנטפלעקט ביי מתן תורה, אדער דער זעלבער אנכי וואס האט געזאגט צו משה רבינו. „נותן“ — „כל הנותן בעין יפה הוא נותן“. „לפניכם“ — פנים בפנים, בפנימיותכם. ווי געזאגט, ביי מתן תורה איז נתגלה געווארן דער „פנים בפנים“: די פנימיות פון אידן איז איין זאך מיט די פנימיות פון דעם אויבערשטן. און דאס איז מעורר ביי אידן [לא ברור]. און וואס גיט ער? [לא ברור] פון קללה און ברכה, די צוויי אופנים פון עבודת השם: דינען דעם אויבערשטן בתורה ומצוות, אדער מהפך זיין די זדונות אין זכיות און ברענגען אן עבודת התשובה. און דאס איז די עבודה וואס אויף דעם באקומט מען די כוחות, ממש אין חודש אלול. מצד דעם וואס דער מלך איז בשדה, ער גיט אונז אלע כוחות אין דעם שיינעם חודש אלול, אין דעם ענין פון מלך בשדה, אז אידן קענען ביי זיך מגלה זיין דעם „לפניכם“, דעם פנימיות זיינעם, מגלה זיין זיין פנימיות, זיין נשמה, מגלה זיין זיין פנימיות, זיין רצון, מגלה זיין דעם אמת׳ן אני. און דאס איז דער אמת׳ער ענין פון עבודת התשובה. און דורך דעם באקומט מען אויך די אלע ברכות וואס ער זאגט ווייטער אין דער פרשה, ביז דעם בנין בית המקדש, וואס דא רעדט זיך אין דער פרשה, ביז די אלע ענינים וואס ער פירט אויס ביז דעם סוף פון דער פרשה, פון „ושמחת בחגך“ און „והיית אך שמח“.
23:57 וזו גם ההוראה שאנחנו לומדים מהזמן הזה. אנחנו נמצאים בחודש אלול, ובפרט בשבת פרשת ראה. וכפי שהרבי אמר בהתוועדות של שבת פרשת ראה תשנ״א, שהקב״ה אומר ליהודים: ״ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה״. [לא ברור] בפרט בימינו אלו, [לא ברור] בגאולה שלימה. [לא ברור] שהקב״ה, ״אנכי מי שאנכי״ עצמו, ״נותן לפניכם היום ברכה״. ואיזו ברכה? הברכה האמיתית [לא ברור], הברכה של הגאולה האמיתית והשלימה. אמיתית — כך זה צריך להיות, והיום, בימים אלה ממש, צריכה לבוא הגאולה האמיתית והשלימה. [לא ברור] שבשעה שהמלך נמצא בשדה, ובפרט בזמן הגלות, בדקות האחרונות, [לא ברור] כל מעשה, כל דיבור, כל מחשבה הם [לא ברור]. זה [לא ברור] אצל הקב״ה בזמן הזה של חודש אלול בפרט. זה מה שקורה כשיהודי בא ומתקרב למלך. [לא ברור] וזה בוודאי יביא לכך שלכל אחד יהיה [לא ברור] חודש אלול וחודש אלול מלא חיות. ושיתקיים [לא ברור] הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. כתיבה וחתימה טובה, שנה טובה ומתוקה בגשמיות וברוחניות.
23:57 און אויך דאס איז די הוראה וואס מיר לערנען פון דעם זמן. מיר געפינען זיך אין דעם זמן פון חודש אלול, בפרט פון שבת פרשת ראה. און ווי דער רבי האט געזאגט אין א פארברענגען פון שבת פרשת ראה תשנ״א, אז דער אויבערשטער זאגט צו אידן: „ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה“. [לא ברור] בפרט בימינו אלו, [לא ברור] אין גאולה שלימה. [לא ברור] אז דער אויבערשטער, „אנכי מי שאנכי“ עצמו, איז „נותן לפניכם היום ברכה“. און וואס פאר א ברכה? די אמת׳ע ברכה [לא ברור], די ברכה פון גאולה האמיתית והשלימה. אמיתי, דאס דארף זיין, און היינט, אין די טעג ממש, דארף זיין די גאולה האמיתית והשלימה. [לא ברור] אז בשעה וואס דער מלך געפינט זיך בשדה, בפרט בזמן הגלות, אין די לעצטע מינוטן, [לא ברור] יעדער מעשה, יעדער דיבור, יעדער מחשבה איז [לא ברור]. דאס איז [לא ברור] ביי דעם אויבערשטן אין דעם זמן פון חודש אלול בפרט. דאס איז וואס א איד קומט צו גיין און ווערט נענטער צום מלך. [לא ברור] און דאס וועט זיכער ברענגען אז יעדער איינער זאל האבן [לא ברור] חודש אלול און א לעבעדיגן חודש אלול. און עס זאל מקוים ווערן [לא ברור] די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. כתיבה וחתימה טובה, שנה טובה ומתוקה בגשמיות וברוחניות.