פרשת עקב - כ׳ מנחם אב "והיה עקב תשמעון" - די עבודה פון עקבתא דמשיחא

00:00 עס איז געווען א חסידישער איד, ר׳ חיים טשקענטער פלעגט מען אים רופן. ער איז געווען א חסידישער איד, געווען פון די מסירות נפש אידן נאך אין רוסלאנד. שפעטער איז ער ארויס פון רוסלאנד אין דער באוואוסטער יציאת מצרים, אין די צייטן פון פריערדיקן רבי׳ן נאך דער מלחמה, תש״ו, תש״ז. די ערשטע יארן האט ער געוואוינט אין צרפת, אין פאריז, און שפעטער איז ער אריבערגעקומען קיין ניו יארק, אין די ד׳ אמות פון רבי׳ן. געווען א פריילעכער חסיד, א געשמאקער, א תמים, איש פשוט, תמים איז ער געווען, זייער א ווארעמער, זייער א פריילעכער. שטענדיק געווען בשמחה, שטענדיק געהאט א גוט ווארט. יא. און פון די וואס האבן אים געקענט אין די לעצטע יארן. ר׳ חיים טשקענטער דערציילט, אז ער האט געהאט א פאסטן, געארבעט פאר דער ממשלה. ער האט געהאט א פאסטן, געקענט טאן זאכן אפילו אין די צייטן, די שווערע צייטן אין רוסלאנד. יא. וויבאלד ער האט געהאט א פאסטן, א מלאכה וואס ער האט געטאן פאר דער ממשלה, האט ער געהאט אביסל גרינגערע זאכן. און דערמיט האט ער, אינעם זכות, געקענט העלפן חסידים און טאן אסאך זאכן. דערפאר האט מען אים גערופן חיים טשקענטער, ווייל אין טשקענט זענען אסאך חסידים אנגעקומען. אין די צייטן פון דער מלחמה, ווען מ׳איז אנטלאפן אין רוסלאנד אין די ווייטע מדינות, זענען זיי אנטלאפן קיין טשקענט. און דארטן זענען געווען אסאך, אסאך אידן, חסידים. אין די יארן פון דער מלחמה האבן זיי זיך דארטן געקענט אויסהאלטן. און ער איז געווען דער וואס האט זיך פארנומען מיט זיי, געהאלפן. ער האט געטאן אסאך, אסאך מסירות נפש צו העלפן

01:35 אידן און חסידים, אז זיי זאלן קענען דורכלעבן די שווערע יארן. ער דערציילט, אז ס׳איז געווען ארום דעם יאר תש״א. ער איז דעמאלט געפארן אויף א באן, א טריין, א רכבת, וואס איז געפארן פון טשקענט, איז געגאנגען פארן קיין קאזאכסטאן. געפארן פאר זיינע ענינים פון דער מלוכה, ארבעט. און ער איז דורכגעפארן דעם שטעטל טשיאילי. אין דעם שטעטל טשיאילי איז געווען א פשוט׳ער גוי׳שער דארף, אבער אין יענע צייטן איז דארטן געווען דער הייליקער צדיק ר׳ לוי יצחק שניאורסאהן, דעם רבי׳נס טאטע. כידוע, יא, אז דעם רבי׳נס טאטע, וואס די וואך, כ׳ אב, איז זיין יארצייט, איז געווען א גרויסער חשוב׳ער רב אין יעקאטערינאסלאוו. און שפעטער האט מען אים ארעסטירט. אין תרצ״ט האט מען אים גענומען אין תפיסה. און נאך כמה וכמה חדשים פון יסורים און משפטים וואס מ׳האט געמאכט, און מ׳האט אים געמאכט א ביטערן לעבן, האט מען אים געגעבן אן עונש פון פינף יאר אין גלות. און מ׳האט אים פארשיקט אין דעם שטעטל טשיאילי, א פשוט׳ער גוי׳שער דארף צווישן גויים. דארטן האט ער געדארפט לעבן די פינף יאר, אין צער, שטארק אויסגעמוטשעט וכולי. דער באן איז דורכגעפארן יענעם שטעטל, און האט זיך אפגעשטעלט, און ער איז אראפגעגאנגען פאר פיר מינוט. און ער האט געזען, ס׳זיצט דארט א איד ביים באן. און ווען ער האט אים געזען, איז ער געווען ליכטיג אין די אויגן, איז ער צוגעגאנגען צו זען ווער דאס איז געווען: ר׳ לוי יצחק, דעם רבי׳נס טאטע. און ער קוקט אים אן און ער זאגט אים: „אה, איר קוקט אויס, איר זענט א תמים פון ליובאוויטש.“ זאגט ער: „יא.“ „נו, איר זענט חסידים פון דעם ליובאוויטשער רבי׳ן.“ זאגט ער: „איר זאלט וויסן, איך

03:25 בין א מחותן פון דעם ליובאוויטשער רבי׳ן“ — ער האט געמיינט דעם רבי׳ן ריי״צ. יא. „מיין זון איז דער איידעם פון דעם ליובאוויטשער רבי׳ן.“ נו, דאס איז געווען א גרויסער חידוש, און ר׳ חיים טשקענטער האט זיך געדענקט, האט זיך פארגעשטעלט מיט אזא הייליגן פנים. יא. האט זיך פארגעשטעלט א הויכער, א ברייטער, געווען זייער פארצערעט. יא. אבער מ׳האט געזען אז עס איז א פערזענלעכער מענטש. ער האט אים פארגעשטעלט מיט אזא פנים קדוש. און זיי האבן גערעדט א פאר מינוט. צווישן די זאכן האט ער אים געזאגט אן, אז מ׳האט נישט געקענט רעדן צו לאנג, ווייל איך דארף זיין אפגעהיט מיט סתם, מיט אלע זאכן; מ׳האט מורא געהאט, ס׳איז געווען א פחד. יא. האט ער אים נאר געזאגט עטליכע ווערטער: „איר זאלט וויסן, אז יעדער מצוה קומט אן, און דורכדעם טוען מיר גרינגער ווערן.“ דאס הייסט, ווען ס׳קומט אן א פאזיטיווע מצוה, דארף מען זיך גוט מוטיגן. יא, דאס קען איך, דאס קען איך באקומען. און געבעטן האט ער, ווייל ער זאל אים מקשר זיין מיט די מענטשן, וואס ער האט געבעטן פאר זיי צו העלפן. יארן שפעטער, ווען ר׳ חיים טשקענטער איז געפארן דאס ערשטע מאל צום רבי׳ן — ס׳איז געווען שפעטער, ווען דער רבי איז שוין געווען דער רבי, דאס איז געווען צווישן [לא ברור] וועלכן יאר — אז ער איז געפארן פון פאריז קיין אמעריקע, און אריין צום רבי׳ן אויף יחידות, און דער רבי האט אים נאך געפרעגט אלע פרטים, וואס ער האט געזען. דעם רבי׳ן.

05:16 געטראפן מיט רבי לוי׳ק אין זיינע טעג גלות, און דער רבי האט געוואלט וויסן יעדן פרט און פרט, ווי שוין געזאגט, [לא ברור]. האט ער אים געזאגט, רבי לוי׳ק האט אים געזאגט, אז ער קומט מיט גרינע [לא ברור]. דער רבי האט זייער שטארק געוויינט, האט ער שפעטער געזאגט. [לא ברור]. שפעטער האט דער רבי ווייטער געפרעגט, ווי ער האט דארט אויסגעזען. [לא ברור]. האט ער געזאגט, דאס איז געווען אים. [לא ברור]. דער רבי האט אים געפרעגט: ווי, ווי האט ער דארט אויסגעזען? האט ער געזאגט: ער האט אויסגעזען ווי א פרינץ, דאס הייסט א נסיך, א בן מלך. דער רבי האט זייער שטארק זיך דערשראקן, און דער רבי האט אים געזאגט: „א פרינץ, וואס? נאר א פרינץ? דער מלך!“ על כל פנים, דאס איז דער סיפור, איינע פון די פרטים וואס רבי זושא געווען ביי רבי לוי׳ק, וואס ער האט דורכגעלעבט. די היינטיקע פרשה איז פרשת עקב. „והיה עקב תשמעון“. לכאורה איז דא די שאלה וואס אלע מפרשים פרעגן: וואס שטייט „והיה עקב תשמעון“? ס׳דארף שטיין „אם תשמעון“; וואס שטייט „עקב“? [לא ברור]. דער אור החיים הקדוש זאגט עפעס [לא ברור] וואס עס שטייט „עקב“. [לא ברור]. אבער דער צמח צדק איז מדייק: „והיה עקב תשמעון“ — דאס גייט אויף עקבתא דמשיחא, וואס ביי דעם איז דא א מקור.

07:14 אין מדרש. דער מדרש זאגט אויפן פסוק „והיה עקב תשמעון“: „השכר אני נותן לכם בעקב“. דאס הייסט, דער אמת׳ער שכר וועט קומען דווקא בעקב. מיר האבן דעם גאנצן גלות; ווען מ׳באקומט דעם אמת׳ן שכר, דארף מען שוין ארויסגיין פון גלות. אבער דער רבי זאגט צו, אז עקב איז נאך די גאנצע עבודה [לא ברור]. דער צמח צדק זאגט, אז מ׳רעדט נאך נישט וועגן דעם שכר, נאר וועגן דעם ענין העבודה. „והיה עקב תשמעון“ — דאס גייט אויף עקבתא דמשיחא, דעם זמן הגלות. דאס הייסט, אז עקב, וואס איז דער זמן הגלות, וועט זיכער זיין „תשמעון“. „עקב“ איז נישט „עקב“ אין לשון פון „וועגן“, ווייל זיכער אין זמן הגלות [לא ברור]. ווייל עס שטייט דאך אין רמב״ם: „סוף ישראל לעשות תשובה בסוף גלותן ומיד הן נגאלין“. דער רמב״ם זאגט: „הבטיחה תורה שסוף ישראל לעשות תשובה בסוף גלותן ומיד הן נגאלין“.

08:15 [לא ברור]. איז די זאך ודאי, אז דאן וועט זיין „תשמעון“, ווען עקבתא דמשיחא. אז דאן וועט מען [לא ברור], אז מ׳וועט זוכה זיין צו דעם „תשמעון“, „תשמעון“ בתכלית השלימות, און ממילא וועט מען זוכה זיין מיד ווערן נגאל, כלשון הרמב״ם הידוע. איז לפי זה איז די גאנצע פרשה [לא ברור] די עבודה פון תשובה, און דאס איז דווקא בעקבות המשיח. וואס איז ספעציעל ביי דער עבודה פון תשובה בעקבות המשיח? איז, לדוגמא, זאגט דער רבי, וואס דער רבי האט גערעדט ביים פארברענגען כ׳ אב, מיטן מאמר „והיה עקב תשמעון“, „והיה“ [לא ברור]. דער מאמר האבן מיר דעמאלט געלערנט. דאס איז שבת, דאס איז געווען שבת כ׳ אב. און דער רבי האט דעמאלט געשטעלט דעם פסוק פון צמח צדק [לא ברור], און מ׳האט אריינגעגעבן אן ענין פון דער תורה פון רבי לוי יצחק. יא. און דאס וועט אונז געבן צו פארשטיין דעם עמקן ענין פון עבודה בעקבות המשיח. רבי לוי יצחק, ווי עס איז ידוע, איז געווען אין גלות. ער האט געשריבן אויף תניא, ער האט געשריבן אויף כל ספר וואס ער האט געהאט, אויף די ספרים וואס ער האט געהאט. [לא ברור]. ווי עס איז ידוע דער סיפור, אז די רביצין, רביצין חנה, דעם רבינ׳ס מאמע, זי האט זיך געמוטשעט וואס זי זאל קענען אויפקלייבן גראז, מאכן טינט, קאכן די טינט, אז ער זאל האבן מיט וואס צו שרייבן. און די פאפיר האט מען נישט געהאט. האט ער געשריבן אויף די פאפירן וואס ער האט געהאט, און אויף ספרים וואס ער האט געהאט. ער האט געהאט עפעס א משנה־ספר, ער האט געהאט [לא ברור], ער האט געהאט א תניא. די פאפירן האט ער געשריבן וואס ער האט נאר געקענט. דאס איז עד היום הזה אין דער רבינ׳ס ספריה. יא, די פלא איז אז ס׳איז רויט און בלוי און גרין, אלע [לא ברור].

10:17 [לא ברור]. מיר לערנען תניא, פרק ל״ז. דער אלטער רבי פירט אויס פרק ל״ו. נאך דעם וואס דער אלטער רבי האט מבאר געווען אין פרק ל״ו דעם מאמר חז״ל, ״נתאוה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים״, איז דער אלטער רבי נאך מבאר דעם גאנצן עומק פון דעם מאמר חז״ל: אז די גאנצע כוונת הבריאה, תכלית הכוונה פון בריאת העולם, איז צו זיין א דירה בתחתונים. דאס הייסט אז ס׳זאל זיין דער גילוי פון עצמות ומהות פונעם אויבערשטן אליין למטה. ווי אזוי קומט דאס אלץ? וואס דער מענטש טוט, די גאנצע [לא ברור]. זאגט דער אלטער רבי אין פרק ל״ז, [לא ברור]: ״והנה תכלית השלמות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים, תלוי במעשינו ועבודתנו כל זמן משך הגלות״. אז די גאנצע תכלית השלמות פון ימות המשיח ותחיית המתים, דאס איז פארבונדן מיט מעשינו ועבודתנו בזמן הגלות. דאס איז א גרויסער חידוש, וואס דער אלטער רבי זאגט: אז די אלע גילויים, די גאנצע תכלית השלמות, די גרויסע גילויים וואס וועלן זיין לעתיד לבוא בימות המשיח ותחיית המתים, דאס איז תלוי אין מעשינו ועבודתנו. נישט נאר דאס, נאר ער מדגיש ״בזמן הגלות״ דווקא. ווייל א איד דינט דעם אויבערשטן אלע צייטן, אויך בזמן הבית. פארוואס איז דער לשון ״בזמן הגלות״? דאס איז דווקא די עבודה בזמן הגלות וואס גרייט צו די גילויים פון משיח. דאס איז מבואר אין חסידות: אז בזמן הגלות, דווקא אין גלות, ווען ס׳איז א זמן פון ״אותותינו לא ראינו״, א זמן וואס ס׳איז נישטא קיין גילוי אלקות, און מ׳קען נישט זען און שפירן די גרויסקייט [לא ברור].

12:18 [לא ברור] דעם גילוי פונעם בית המקדש. און דערפאר דווקא דעמאלט איז די נשמה ביתר שאת מיט מסירות נפש, [לא ברור] די אלע מניעות, די אלע נסיונות, צו שטיין שטארק און ארבעטן מיט קבלת עול, מסירות נפש. און דווקא די עבודה, דאס איז די טיפסטע עבודה; פון דעם קומען די גילויים פון לעתיד לבוא. די גילויים פון לעתיד לבוא, דאס זענען גילויים נעלים ביותר, און דאס איז תלוי דווקא אין דעם ענין פון מסירות נפש, די עבודה וואס איז דא בזמן הגלות. אבער דא קומט פון [לא ברור] א געשמאקע תורה, וואס ער איז מדייק: אז ס׳איז פאראן א כפל הלשון, וואס דער אלטער רבי זאגט נישט סתם. ער זאגט ״מעשינו ועבודתנו״. וואס איז דער כפל הלשון פון ״מעשינו ועבודתנו״? און על דרך זה זאגט ער צוויי ענינים: ״תכלית השלמות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים״. ער רעדט צוויי ענינים אין עבודה און צוויי ענינים [לא ברור]. ס׳איז דא מעשינו און ס׳איז דא עבודתנו, און ס׳איז דא דער ענין פון ימות המשיח ותחיית המתים. ר׳ לוי יצחק איז מדייק אין דעם אז דאס זענען צוויי זאכן, און ער איז מציין צו תניא, אגרת הקודש סימן י״ב, וואס דארט איז מבואר דער ענין. וכידוע אז ר׳ לוי יצחק איז מקצר. ער שרייבט נאך אז דא דארף מען זען אין תניא, אין אגרת הקודש סימן י״ב, אז מ׳פארשטייט דעם ענין. און אפילו מער: אז די צוויי מדרגות, די צוויי תקופות וואס וועלן זיין לעתיד לבוא, ימות המשיח ותחיית המתים, זיינען תלוי אין די צוויי ענינים פון מעשינו ועבודתנו. [לא ברור].

13:59 [לא ברור]. זייער געשמאק ארומגערעדט די ענינים. על כל פנים, די נקודה וואס איז נוגע עבודה בפועל: וואס איז דער חילוק פון מעשינו ועבודתנו? זאגט דער רבי אין אגרת הקודש, אז דער טייטש ״מעשינו״ איז ווען א מענטש דינט דעם אויבערשטן אין לימוד התורה, עבודה, תפילה, צדקה, אין אלע קווים, און ער טוט די זאכן ווייל דאס איז זיין טבע. זיין טבע איז אזוי, און ער האט הנאה דערפון. ס׳ווערט הרגל נעשה טבע, און ער טוט עס ווייל זיין טבע מונע אים [לא ברור]. יא, א בעל־תשובה האט בעצם א טבע פון דינען דעם אויבערשטן. וואס א איד האט דאך בעצם, כידוע, די סימנים וואס די גמרא זאגט: שלשה סימנים באומה זו — רחמנים, ביישנים וגומלי חסדים. ממילא, אז א מענטש ברענגט ארויס און איז מגלה זיין טבע, דינט ער דעם אויבערשטן מיט זיין טבע. זאגט דער אלטער רבי: בשעה שאדם עובד דעם אויבערשטן כדי מגלה צו זיין זיין טבע הנפש, איז דאס אלץ דער ענין פון ״מעשינו״ — ער טוט. אבער ״עבודתנו״ איז אן אנדער ענין. עבודה איז דער ענין פון יגיעה. בשעה דאס קומט אים שווער, ער דארף זיך אנשטרענגען און שוויצן און פלאגן זיך און ברעכן זיך איבער זיין טבע. בשעה שאדם מייגע נפשו איבער זיין טבע ורגילות און דינט דעם אויבערשטן יותר מרגילותו אין אלע קווים. אין לימוד התורה לערנט ער תורה מער ווי זיין טבע ורגילות. על דרך ווי דער רבי ברענגט אין תניא פרק ט״ו דעם ענין פון ״שונה פרקו מאה פעמים״ און ״שונה פרקו מאה פעמים ואחת״. די גמרא זאגט אין חגיגה.

15:55 אז דער לשון „עבד אלקים“. „עבד“ איז דא טייטש עבודה ויגיעה. ווי עס ווערט מבואר אין חסידות, „עבד“ איז מלשון „עיבוד עורות“. בשעת מען מעבד עורות מיט אן עי״ן, וואס דאס איז מיט דעם עור, מיטן פעל, און מיטן אויסרייבן. אזוי איז דאס מבואר אין חסידות, אז אין זמן הגלות, דווקא זמן הגלות, ובפרט דעמאלט איז א זמן פון „אשר איננו רואים“, א זמן וואס עס איז שטארק אין העלם פון גילוי אלקות. „ואין אנו יכולים לעלות וליראות ולהשתחוות לפניך“ — ס׳איז נישטא די גרויסקייט, ס׳ווערט נישט געזען די גרויסקייט; עס פעלט דער גילוי פון בית המקדש. און פון דעסט וועגן, דווקא דעמאלט איז די נשמה בכח צו גיין מיט מסירות נפש, פון דעם צער, פון די אלע מניעות, די אלע נסיונות, צו שטיין שטיל, צו שטיין שטארק, און ארבעטן מיט קבלת עול, מיט מסירות נפש. און נאך די עבודה, דאס איז די טיפסטע, ערשטע עבודה; פון דעם קומען די גילויים דלעתיד לבוא. די גילויים דלעתיד לבוא, דאס זיינען גילויים נעלים ביותר, און דאס איז תלוי דווקא אין דעם ענין פון מסירות נפש, עבודה וואס איז דא אין זמן הגלות. אבער דא קומט פון ר׳ לוי יצחק א געשמאקע תורה, וואס ער איז מדייק: אז פאראן א כפל הלשון וואס דער אלטער רבי זאגט. ער זאגט „מעשינו ועבודתנו“. וואס איז דער כפל הלשון פון „מעשינו ועבודתנו“? און על דרך זה זאגט ער, דמשכיל זאגט ער אויך צוויי ענינים: תכלית השלמות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים. רעדט צוויי ענינים אין עבודה, צוויי ענינים אין משכיל. איז דא „מעשינו“ און „עבודתנו“, און איז דא דער ענין פון ימות המשיח ותחיית המתים. איז דער רבי זאגט, ר׳...

15:55 ר׳ לוי יצחק איז מדייק אין דעם אז דאס איז צוויי זאכן, און ער איז מציין צו תניא, איגרת הקודש סימן י״ב, וואס דארט איז מבואר דער ענין. וכידוע אז ר׳ לוי יצחק איז מקצר. יא, ער שרייבט נאך אז דא בעיון זיין אין תניא, אין איגרת הקודש סימן י״ב, אז מפרש זיין דעם ענין, און אפילו ווייזט אז די צוויי מדרגות, די צוויי תקופות וואס וועלן זיין לעתיד לבוא, ימות המשיח ותחיית המתים, זיינען תלוי אין די צוויי ענינים פון „מעשינו ועבודתנו“. וואס וויל ער זאגן? דאס איז דער רבי ארומגערעדט אין דעם ענין, [לא ברור]. עס איז א געשמאקע ארומרעדן די ענינים, מוז מען חזר׳ן על כל פנים די נקודה וואס איז נוגע עבודה בפועל: וואס איז דער חילוק פון „מעשינו ועבודתנו“? זאגט דער רבי אין איגרת הקודש, אז דער טייטש „מעשינו“ איז ווי ווען א מענטש נעמט דעם פעל און מעבד׳ט דעם פעל און רייבט עס אויס. ס׳איז שמוציג, ס׳האט א ריח, ס׳איז א גאנצע עבודה אפצומאכן פונעם פעל, אז וואס ווערט פון דעם? קלף, פון דעם פעל, און פון דעם עור איז א עבודה נאה ביותר, עבודה כשרה ביותר. און אויף דער עבודה דארף מען זיך שטארק אנשטרענגען. און אויף דעם זאגט מען „עבודתנו“: מייגע זיין זיך נגד טבע נפשו. און ווי דער רבי לערנט אין דעם, אין דעם אייגענעם ענין, אז בשעת מ׳ייגעט מער ווי טבע נפשו, איז דאס נישט נאר טבע נפש הבהמית, נאר אפילו מער ווי טבע נפש האלקית. דאס איז א חידוש נפלא: אפילו די נפש האלקית, וואס איז חלק אלוקה ממעל, וואס זי וויל זיך ווי געוויינט צום אייבערשטן, נאר אבער...

17:01 וואס איז בטבעה, אבער עס איז טבעה, וואס איז אן אייגענער טבע. טבע אלקי, אבער עס איז דאך עפעס א טבע, עס איז דאך א ציור, עס איז דאך א מדידה והגבלה. דער ענין פון עבודה איז ארויסגיין נישט נאר פון טבע נפש הבהמית, נאר אויך פון טבע נפש האלקית. דאס הייסט, דינען דעם אייבערשטן נישט ווייל ס׳וויל זיך מיר, ווייל מיר איז געשמאק, ווייל נפש האלקית האט א טבע צום אייבערשטן, נאר דינען דעם אייבערשטן ווייל ס׳איז א ציווי פון דעם אייבערשטן. ווייל אלקות, ווייל ג־טלעכקייט מאנט אז מ׳זאל דינען. און דער ענין איז ספעציעל אין זמן הגלות. אין זמן הגלות, די זאכן לייכטן נישט. מיט טבע, א נשמה איז דא אין העלמות והסתרים, דאס איז אפילו ריבוי העלמות והסתרים, איז ממילא דא א ריבוי ענינים. און א מענטש קען פילן א טעם אויף יענעם חלק, אז ער טוט וואס ער דארף, און לכאורה איז ער שיין, און לכאורה איז עס רחמנא פטריה און אזוי ווייטער, און כולי. און דאס וואס ער טוט איז ערנסט גענוג, ער טוט א זאך אויפן קלארן, אויפן פלאץ. אבער, און פון דעסט וועגן, איז אז איך מוז יגיעה. אבער דינען דעם אייבערשטן יתר על טבע ורגילותו: קומען אין תורה, אפלערנען מער ווי מ׳איז מחויב על פי הלכה, אויף די דינים, אויף די דינים וואס מ׳לערנט. ער שלעפט ארויס, ווי דער רבי לייגט עס ארויס, פון די שעות, פון דעם עסק, אויף דינען דעם אייבערשטן, לערנען, אויף די שעות פון זיין, פון זיין, פון זיין אייגענע מנוחה, וכיוצא בזה. און דאס איז דער ענין פון אן עבד: ער האט א יגיעה, אויף דאווענען מיט יגיעה, יתר מרגילותו, מיט א, מיט...

18:25 מיט א מסירות נפש. און על דרך זה צדקה: געבן צדקה סך מער ווי מעשר, און אפילו מער ווי חומש, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא, אז כדי ארויסצוקריכן פון דעם גלות פנימי קען מען געבן אפילו מער ווי חומש. ״כל אשר לאיש יתן בעד נפשו״. און דאס איז דער ענין פון עקב, עקביים, ״עקב תשמעון״: די עבודה שלנו, מער ווי מעשינו. און אויף דעם זאגט דער רבי, אז דורך מעשינו ועבודתנו — די צוויי אופנים אין עבודת השם — איז דא דער אופן פון מעשינו: מגלה זיין דעם טבע פון דער נשמה, מגלה זיין די כחות הפנימיים. יא, דאס איז די עבודה פון מגלה זיין וואס א מענטש האט אין טבעו, נאר ארויסברענגען זיין טבע הקדושה מן ההעלם אל הגילוי. אבער עבודה שלנו איז זיך אויפהייבן העכער פון טבע, נישט נאר פון טבע נפש הבהמית, נאר אויך פון טבע נפש האלקית. און דאס איז בדרך חידוש, עבודה בדרך התחדשות: איבערברעכן דעם טבע און זיך אויפהייבן העכער פון די מדידות והגבלות. און דעמאלט קומט מען צו צו די העכערע, צו די ערגסטע מדרגה פון די גילויים פון לעתיד לבוא. אין דעם באשטייען די צוויי תקופות פון די גילויים פון לעתיד לבוא: ימות המשיח און תחיית המתים. איז דער רבי מבאר בזה: וואס איז דער חילוק צווישן ימות המשיח און תחיית המתים? און ווי אזוי קומט דאס בהמשך צו מעשינו ועבודתנו?

19:56 אין ימות המשיח, דעמאלט שטייט ״עולם כמנהגו נוהג״. דער רמב״ם שרייבט דאס אין סוף הלכות מלכים. ימות המשיח וועט זיין א וועלט פון שלום און שלווה און פון מנוחה; לא תהיה שם מלחמה ולא שנאה ולא קנאה ולא תחרות. אבער ס׳איז ״עולם כמנהגו נוהג״: טבע, נאר טבע שטייט אין דער גרעסטער שלימות. און נאכדעם קומט די צווייטע תקופה פון עולם הבא, די תקופה פון תחיית המתים, וואס דעמאלט וועלן זיין גילויים אין דער וועלט בשינויים מטבע העולם: תחיית המתים און אלע שינויים, און ״וגר זאב עם כבש״ כפשוטו; אלע די ענינים וועלן זיין כפשוטו, שינויים מטבע העולם. און דאס איז מדה כנגד מדה. דורך דער עבודה פון מעשינו בזמן הגלות וועלן מיר זוכה זיין צו ימות המשיח. דורך דער עבודה פון עבודה שלנו וועלן מיר זוכה זיין צו תחיית המתים. און דאס איז דער ענין וואס דער רבי זאגט אונז אין תניא, אז אלע גילויים פון עולם הבא, תכלית השלימות, דאס איז ימות המשיח, דאס איז תחיית המתים. און דאס, ״עקב״, איז תלוי אין מעשינו ועבודתנו בזמן הגלות. דורך מעשינו, דורך עבודה שלנו, דארפן מיר קומען צו אלע די ענינים פון די גילויים פון עולם הבא. און דאס איז דער חידוש וואס דער צמח צדק זאגט אין סידור: ״והיה עקב תשמעון״ — ודאי; דאס איז א דבר ודאי. אז יעדער איינער פון אונז אין דער צייט פון עקבתא דמשיחא [לא ברור]. דאס איז מעשינו, דאס איז עבודה שלנו; דאס איז די עבודה צו מגלה זיין דעם כח פון נפש האלקית, און די עבודה צו איבערברעכן דעם טבע פון נפש האלקית, עבודה בדרך חידוש, למעלה מהטבע. אויך דעמאלט, דער ענין פון חידוש אין עבודה, למעלה ממדידה והגבלה. און יעדער איינער פון אונז האט די כלים וואס דער רבי גיט אונז אין סוף זמן הגלות, עקבתא דמשיחא, אויסצופירן די דאזיקע עבודה. און דעמאלט וועט ביי אונז זיכער, זיכער, זיין במהרה בימינו. און דער רבי זאגט אין מאמר ווי דאס איז געווען [לא ברור], אז מען האט געדארפט דורכגיין מסירות נפש בפועל און צער הגוף, אלע די זאכן, און דאס איז שוין

21:50 איצט געווען [לא ברור]. און היינט קומט דאס דווקא מתוך הרחבה. און דער רבי זאגט אונז אין סוף מאמר, אז ״תשמעון״ — ודאי. אין דורנו זה, אז די קינדער, בנים, בונים תלמידים, [לא ברור], דאס קומט מתוך הרחבה דווקא; דאס איז ״תשמעון״ — ודאי. און דעמאלט וועלן מיר זוכה זיין, ממש אין דער נאענטער צייט, צו זען בעיני בשר דעם קיום פון די יעודים, בגאולה האמיתית והשלימה דורך משיח צדקנו.