?פרשת ואתחנן (תשפ"ה) "אעברה נא ואראה" פארוואס האט משה געוואלט אריינגיין אין ארץ ישראל

00:00 חסידים דערציילן אז ס'איז געווען ביים רבי'ן מהר"ש. דער רבי מהר"ש האט געוואוינט אין ליובאוויטש. און אין יענע צייטן איז געווען צייטן וואס ס'איז נישט געווען אזוי, אז אסאך חסידים זענען געקומען ארום און ארום. ס'זענען געווען משפחות אין ליובאוויטש וואו זייער גאנצע פרנסה איז געווען פון אכסניות פאר חסידים. ליובאוויטש איז געווען א קליין שטעטל, א קליין דארף, און ס'איז געווען אסאך ארעמקייט. און די פרנסה פון אסאך משפחות אין ליובאוויטש איז געווען פון דעם וואס חסידים זענען געקומען צום רבי'ן. חסידים זענען געקומען צום רבי'ן, און ממילא האבן זיי איינגעשטאנען אין די אכסניות און האבן געצאלט פאר די אכסניות. ס'זענען געווען אזוי ווי קליינע האטעלן, אזוי ווי יעדער האט געהאט א קרעטשמע, און פון דעם האבן די אידן געלעבט אין ליובאוויטש. ס'איז געווען א תקופה וואס ס'איז געווען ווייניגער, א קלענערער עולם איז געקומען, און אסאך פון די אידן וואס דאס איז געווען זייער גאנצע פרנסה זענען געווארן זייער ארעם, און דאס האט זיי נאך געמאכט נאך מער ארעם. איז אמאל געקומען איינער פון די חסידים וואס האט געוואוינט אין ליובאוויטש. נישט נאר דאס, ער האט געוואוינט נישט אזוי נאנט. ער האט געהאט א שטיבל וואס איז געווען א ביסל ווייט, ארויס פון שטעטל, ארויס פון דארף. און ממילא זענען ווייניגער מענטשן געקומען צו אים, ווען חסידים זענען געקומען אין ליובאוויטש. די ערשטע זאך האט מען געזוכט די אכסניות וואס זענען געווען נאנט צום רבי'נס הויף, ווי מען זאגט, דעם רבי'נס ד' אמות. יא, אבער די וואס האבן נישט געהאט אזוי פיל געלט זענען געגאנגען ווייטער.

01:31 איז ביי אים געווען שווער די פרנסה, ווייל ער האט נישט געוואוינט אזוי נאנט. און בפרט אז דער עולם איז נישט געקומען, איז ממש געווען ליידיג, און ער האט נעבעך געהאט שוועריקייטן אויף טאג טעגליך. איז ער געקומען, דער חסיד איז געקומען צום רבי'ן מהר"ש און געזאגט: „רבי, דער מצב איז זייער ביטער. איך האב נישט וואס צו געבן עסן צו די קינדער. מענטשן קומען נישט, און זיי זענען נישט דא, זיי זענען נישט דא, זיי זענען נישט דא, זיי זענען נישט דא. ווי אזוי זאל איך ברענגען די יונגלעך אין לעבן?“ דער רבי מהר"ש האט אים געזאגט: „זארג נישט. אם ירצה השם, אויף דעם שבת וועט קומען א גרויסע חבורה, און זיי וועלן איינשטיין ביי דיר אין שטוב, און אם ירצה השם וועט דאס געבן א הכנסה, פרנסה.“ נו, דער חסיד איז געווען זייער צופרידן, געהערט אזא מין ברכה, אזא מין זאך. איז ער געגאנגען אהיים און געזאגט דער פרוי אז מ'דארף קויפן זאכן, קויפן פלעש, קויפן ברויטלעך. גענומען אויף בארג, נישט געהאט קיין געלט, האט געקויפט וואס ער האט געקענט און אנגעהויבן צוגרייטן און מאכן אלע ענינים, אויף וואס דער רבי האט געזאגט: אויף שבת וועט קומען א גרויסע קבוצה פון אורחים. נו, ס'קומט צו גיין פרי דאנערשטאג און דאנערשטאג ביינאכט און פרייטאג אין דער פרי. דערווייל קיינער קומט נישט, ס'איז ליידיג. איז ער יעדעס מאל ארויסגעגאנגען פון דארט און געקוקט און געזען, אפשר זענען זיי געקומען. דערווייל איז שטיל, מ'זעט נישט גארנישט. ס'איז שוין געקומען פרייטאג אין דער פרי, פרייטאג מיטאג, דערווייל איז שטיל, קיינער קומט נישט, קיינער

02:59 זעט נישט, קיינער גייט נישט. דער חסיד, ער זעט דעם מצב ווי ס'איז אזוי, איז דער חסיד ווייטער געלאפן צום רבי'ן אין הויף, צום רבי'ן אין חצר, און זען וואס גייט פאר. ער האט צוגעגרייט, האט איינגעבארגט געלט און גענומען אויף בארג. ווער וועט, וואס וועט זיין איצט דא? ער זעט נאך נישט די ישועה. ווי ער איז געקומען צום רבי'ן אין חצר, איז פונקט דער רבי מהר"ש געזעסן דעמאלט ביי א באלקאן. ווייסטו, ס'איז געווען אויף א פלאץ וואס איז געווען א העכערער אזא באלקאן, וואס דער רבי איז געזעסן דארט ביי אים אין חצר. יא, ס'איז געווען א שיינער, דיקער זוניקער טאג, און דער רבי איז געזעסן ביי אים אין חצר און געקוקט אין פענצטער. איז דער חסיד צוגעקומען, און אזוי געווען אזוי צומישט, אזוי פארצווייפלט און אזוי פארארעמט, האט ער געמאכט א געשריי: „רבי, רבי! זיי קומען נישט, דערווייל איז קיינער נישט געקומען. וואס וועט זיין? איך האב צוגעגרייט און צוגעגרייט. דער רבי האט געזאגט אז זיי וועלן קומען.“ דער רבי מהר"ש האט זיך אזוי אוועקגעשטעלט און א קוק געטאן. יא, אזוי ווי איינער קוקט פון דער ווייט, איז ער אזוי, קוקט ער, קוקט ער, קוקט ער, און דער רבי מהר"ש זאגט: „זארג נישט, זיי וועלן נאך קומען.“ יא, זיי רואיג, גיי צו זיך אהיים. יא, אם ירצה השם, ס'וועט זיין, אם ירצה השם, אזוי ווי דער רבי האט געזאגט, ס'וועט זיין א פריילעכער שבת. נו, דער חסיד הערט אזוי א זאך, איז אהיים געגאנגען, געשטאנען און געווארט צו זען וואס גייט פאר. נאר זיי האבן געווארט ממש עטליכע מינוט פאר ליכטיגן שבת, אט, אט, אט, אט, דער קודשא בריך הוא

04:29 גייט שיין אראפ. דער חסיד גייט שיין ארויס, אזוי איז עס נאך ניט קיין ישועה. אבער פונקט עטליכע מינוט פאר שבת, פלוצלינג זעט ער א סיטואציע: ער שטייט און הערט א רעש, און עס קומען צולויפן פערד און וואגנס פון א גאנצער שיירא. זיי זענען געקומען די לעצטע מינוט און אנגעקומען צו אים און דעם רבין. און זיי זאגן: „מיר זענען געקומען שפעט, אבער מיר מוזן זיין אויף א פלאץ פאר שבת. האסטו פאר אונז א פלאץ צו זיין אויף שבת?“ קומט אן דער חסיד מיט דעם גאנצן שמייכל און מיט דער גרויסער שמחה. ער האט געעפנט די שטוב, האט געהאט גרייט עסן, מיט בעטן, מיט אלע זאכן וואס מען האט געדארפט פאר דער גאנצער חבורה. און ברוך השם, מען האט געהאט א מורא׳דיגן פריילעכן שבת, און זיי זענען געווען אינאיינעם שבת מיט דעם רבין. און זיי האבן געהאט וואס צו זינגען און צו זאגן. מען האט פארבראכט און געגעסן און געטרונקען, און זיי זענען געווען גאר פריילעך. נאך שבת, ווען עולם איז צופארן, איז דער חסיד געגאנגען צוריק צום רבין זיך צו באדאנקען און דאנקען דעם רבין פאר דעם גרויסן נס וואס דארט איז פאסירט. און ער האט געזאגט: „רבי, ממש א מופת! ס׳זענען געווען קיין שום [לא ברור], פלוצלינג האט דער רבי צוגעשטעלט אז אזא עולם זאל קומען צו גיין א מינוט פאר שבת.“ יא, דער רבי מהר״ש האט געזאגט: „דא איז גאר ניט געווען קיין גרויסער מופת. איך האב פשוט געזעסן אויף דעם באלקאן. אז מען זיצט אויף א העכערן ארט, און די זון שיינט, זעט מען ווייטער.“

05:54 אויף א העכערן ארט, און די זון שיינט, זעט מען ווייטער. עס איז ממילא, איך האב געקענט זען אסאך ווייטער און געזען אז זיי קומען צו גיין. אלץ דאס האט דער רבי מהר״ש געענטפערט. איז ביי חסידים געבליבן דער סיפור, דער ווארט, יא, אז מען שטייט אויף א פסגה, אז מען שטעלט זיך אוועק אויף א העכערן ארט און אז די זון שיינט, קען מען זען אסאך טיפער און אסאך ווייטער. און אין היינטיקער פרשה געפינען מיר משה רבינו בעט ביים אויבערשטן אז ער וויל אריינגיין אין ארץ ישראל. משה רבינו זאגט צום אויבערשטן: „ואתחנן אל ה׳ בעת ההיא לאמר, ה׳ אלקים, אתה החלות להראות את עבדך את גדלך.“ משה רבינו בעט ביים אויבערשטן: „אעברה נא ואראה את הארץ הטובה“ — ער וויל אריינגיין אין ארץ ישראל. ער וויל זיין אין ארץ ישראל. [לא ברור] ער בעט. און דער אויבערשטער זאגט אים: „אל תוסף דבר אלי עוד בדבר הזה.“ איך וויל ניט הערן פון דיר, בעט ניט מער, זיי ניט מער מתפלל. יא, דו וועסט בלייבן דא. יא, דער אויבערשטער זאגט אים: „עלה ראש הפסגה“, יא, „וראה בעיניך“ — איך וועל דיר ווייזן, אבער „כי לא תעבור את הירדן הזה“. דו קענסט ניט אריינגיין אין ארץ ישראל. דאס בלייבן — עס זענען דא גאנצע דרושים, עס איז ידוע אז דער אויבערשטער האט געזאגט משה רבינו אז ער דארף בלייבן מיט זיין דור. ווען עס וועט קומען משיח, וועט משה רבינו אריינגיין מיט אלע אידן צוזאמען אין ארץ ישראל. וואס איז געווען דער גאנצער שטורעם, וואס משה רבינו

07:55 בעט ביים אויבערשטן אריינצוגיין אין ארץ ישראל? פרעגט זיך די שאלה. די גמרא פרעגט די שאלה בעצם. די גמרא אין מסכת סוטה פרעגט: וואס האט משה געשטופט אריינצוגיין אין ארץ ישראל? „וכי לאכול מפריה הוא צריך? או לשבוע מטובה הוא צריך?“ משה רבינו האט געוואלט אריינגיין אין ארץ ישראל אפצואסן די פירות, הנאה האבן פון די שיינקייט פון ארץ ישראל? זאגט די גמרא: ניין. ער האט געוואלט מקיים זיין די מצוות התלויות בארץ. משה רבינו האט געוואלט מקיים זיין די מצוות התלויות בארץ. משה רבינו׳ס גאנץ לעבן איז געווען — „זכרו תורת משה עבדי“ — און ער איז געגאנגען מיט תורה ומצוות, און ער האט שטארק געבענקט און געוואלט אריין אין ארץ ישראל, כדי צו קענען מקיים זיין די מצוות התלויות בארץ. און דאס איז געווען זיין גאנצע, זיין גאנצע איבערלעבן, זיין גאנצער כח, זיין גאנצע חיות, זיין גאנצער יסוד, דאס איז ער געווען. און דער רבונו של עולם האט אים געזאגט אז ער וועט דאס נישט קענען דורכפירן. אבער דא פרעגט זיך די שאלה: וואס איז די פראגע? ווי מען זעט, אין פסוק שטייט אן אנדער זאך. אין פסוק שטייט: „אעברה נא ואראה“. עס שטייט נישט „אעברה נא ואקיים מצוותיו“. עס שטייט אן אנדער זאך. אין פסוק שטייט איין ווארט: משה רבינו בעט, ער וויל זען. „אעברה נא ואראה את הארץ הטובה“ — ער וויל זען דאס לאנד. וואס איז דא דאס זען דאס לאנד, וואס איז דער לשון פון פסוק „זען“? און ניט נאר דאס: בשעת דער רבונו של עולם האט אים געזאגט אז ער וועט ניט זען דאס לאנד, וואס שטייט אין פסוק? דער רבונו של עולם האט אים געזאגט: „אל תוסף דבר אלי“...

09:34 עלה ראש הפסגה וראה בעיניך. איז ווייטער: דער אויבערשטער האט אים געזאגט, דו וועסט יא זען. איז פון איין זייט, משה רבינו וויל אריינגיין אין ארץ ישראל צו זען, און דער אויבערשטער זאגט אים: ניין, דו וועסט נישט אריינגיין. אבער לאידך גיסא, דער אויבערשטער זאגט אים: דו וועסט דאס יא זען, אבער פון דער ווייטנס. עלה ראש הפסגה וראה בעיניך. ווילסט זען, קענסטו זען, אבער פון דער ווייטנס. וואס איז דאס, דער זען פון דער ווייטנס? ווייטער, נאך דעם, געפינען מיר, אז ווען נאך דעם ווערט דער גאנצער [לא ברור] פון דעם אויבערשטן מיט משה רבינו, שטייט ווייטער: ועתה ישראל שמע אל החוקים והמשפטים. דא שטייט נישט זען, דא שטייט שמע, הער. און אזוי ווייטער אין דער פרשה: שמע ישראל ה׳ אלקינו ה׳ אחד. איז מבאר דער אלטער רבי, אז אין די פסוקים געפינען מיר דעם גאנצן ענין וואס משה רבינו האט געוואלט ביים זיך פועל׳ן זיין אין ארץ ישראל. די כניסה פון משה רבינו, דער אריינגאנג פון משה רבינו אין ארץ ישראל, וואס ער האט געבעטן מיט תקט״ו תפילות אויף אריינגיין אין ארץ ישראל, איז געווען „ואראה“. משה רבינו האט געוואלט פועל׳ן, אז עס זאל זיין דער ענין פון ראייה אין אלקות. ס׳פאראן אין עבודת ה׳ צוויי מדריגות. ס׳פאראן עבודת ה׳ באופן של ראייה, און ס׳פאראן עבודת ה׳ באופן של שמיעה. ס׳פאראן דינען דעם אויבערשטן בדרך שמיעה, הבנה, השגה, פארשטאנד, לערנען, דאווענען, זיך מתבונן זיין, און קומען צו השגה אין אלקות. ס׳פאראן עבודת ה׳ באופן של ראייה. נישט נאר ער פארשטייט, ער זעט. איז דא א קלארקייט. זי איז ריין, זי איז קלאר, זי איז

11:20 ראייה. בשעת א מענטש הערט א זאך, איז דאס א חידוש. ער האט דאס נישט געזען. ער ווייסט נישט וואס דאס איז. עס קען מען נישט זען. איז א חידוש. איז מופרך. ער האט נישט קיין שייכות צו דעם. קומט צו גיין איינער און ער דערציילט אים א חידוש, אז ער זאל וויסן אז ס׳איז דא כך וכך. איז די ערשטע זאך, עס לייגט זיך נישט ביי אים אפ. א זאך וואס א מענטש האט קיינמאל נישט געזען, ער האט קיין השגה נישט אין דעם, ווייסט נישט וואס דאס איז, דארף מען אים דאס איינשפייזן, דארף מען זיך מתבונן זיין, מיט א הסבר, מיט נאך א הסבר, נאך א הסבר, ביז ער פארשטייט אז, אוי, דאס דא קען זיין. אבער דער פארשטאנד איז אלע מאל א חידוש. איז א דבר נוסף. ס׳איז נישט ער אליין. ער האט געוואוסט אז דער פארשטאנד קען זיך אלע מאל ווערן נשתנה. ער האט נישט פארשטאנען ריכטיג; קומט איינער מיט קשיות, פרעגט אפ און זאגט: האסט נישט פארשטאנען, האסט פארשטאנען קרום. איז דא, פארשטייט ער אנדערש. איז דא שינויים, זענען דא חלישות׳ן. ווי עס איז א הפסק אין גאנצן, דער גאנצער ענין וועט פאלן. פארוואס? ווייל דער גאנצער פארשטאנד מלכתחילה איז נישט נעשה עצם מיט דעם מענטשן. דאס איז א דבר נוסף, דאס איז א חידוש. ראייה איז א קלארקייט. ראייה איז א ודאות. א מענטש זעט א זאך, האט ער נישט קיין ספק. ווי די גמרא זאגט, אז א מענטש האט געזען א זאך, איז דאס א ודאי. איז נישט שייך אז ביי אים זאל זיין אנדערש. דערפאר איז אין עד נעשה דיין. די הלכה זאגט, א מענטש וואס איז אן עד, האט געזען, קען נישט

12:46 ווערן קיין דיין. א דיין קען נאר הערן צוויי פארטייען. א מענטש האט געזען א זאך, איז נישטא קיין צוויי פארטייען. אז ס׳איז דאס און נישט אנדערש. איך האב דאס אליין געזען. און דער דיוק: איך האב דאס אליין געזען, אליין; דאס ווערט מיין אייגענע זאך. אז אויב איך אליין, מיט זיך אליין, האב איך נישט קיין ספק. די זאך איז געווארן אן אייגענע זאך, א חלק פון מיין מציאות. און דערפאר ווערט דאס א פשיטות. ס׳איז נישט שייך אנדערש. ס׳איז נישט קיין חידוש. ס׳איז נישט קיין דבר נוסף. דאס בין איך אליין. אז ס׳איז דאס און נישט אנדערש. אין עבודת ה׳, דאס זענען צוויי פנים, אין גאנצן אנדערע פנים אין עבודת ה׳. דער דרך הרגיל אין עבודת ה׳ איז שמיעה. א מענטש לעבט אין א וועלט. זען, וואס זעט מען? אין גשמיות. מען זעט דומם, מען זעט א צומח, מען זעט חיות, מען זעט מדבר, מען זעט א וועלט. מען זעט א וועלט, מען טאפט א וועלט, מען פילט די וועלט. ראייה, שמיעה, ריח, טעם, מישוש. א מענטש האט א גשמיות׳דיק לעבן. דאס איז וואס ער זעט און דאס איז וואס ער פילט. געטליכקייט איז א ביסל ווייטע זאך, אן אפגעריסענע זאך, אן ענין וואס געפינט זיך ווייט. איך קען לערנען וועגן דעם, פארשטיין וועגן דעם, אבער דאס איז נישט איך אליין. און דערפאר קען איך צוקומען צו שינויים, שכחה, ספקות, וכו׳. משא״כ דער ענין פון זען: ראייה איז פשיטות. אויב א מענטש זעט, איז דא נישט קיין ספק. משה רבינו האט [לא ברור]. די מדריגה פון משה רבינו איז די מדריגה פון

14:13 ראייה. משה רבינו, זיין אופן אין עבודת השם איז געווען ראייה. שטייט אין פסוק „וירא ראשית לו“. דאס גייט אויף משה רבינו. פשט אין ספרי ברכה, אז דאס גייט אויף משה רבינו, ער האט געזען. זיין שייכות צו ג־טליכקייט איז געווען מיט דער ראייה. „משה נולד, נתמלא הבית כולו אורה“, שטייט אויף משה רבינו. גלייך ווי משה איז געבוירן, דאס הייסט די ליכטיקייט, די קלארקייט פון ראייה, דאס איז געווען זיין מדרגה. ער האט געוואלט פועל זיין ביי אידן אויך די מדרגה. ביי מתן תורה איז דאס שוין געווען. און עס שטייט אין איינעם פון די פרשיות: „פנים בפנים דיבר ה׳ עמכם“. אידן ביי מתן תורה האבן געזען, ראייה אלקות. און דאס האט דאך אריינגענומען אין די אידן די פשיטות און די אמונה פשוטה, אין דעם יחס צום אויבערשטן, אז ס׳איז נישט שייך אנדערש. אבער משה רבינו האט געוואלט אריינגיין אין ארץ ישראל, פועל זיין אז דאס זאל זיין די מציאות בעולם. אז דאס זאל זיין דער אופן החיים. אז אידן זאלן, ווען משה רבינו וואלט אריינגעגאנגען מיט אידן אין ארץ ישראל, וואלט די עבודת השם פון די אידן געווען באופן של ראייה גלייך מלכתחילה. און דערפאר שטייט אין ספרים אז ווען משה וואלט אריינגעגאנגען מיט אידן אין ארץ ישראל, וואלט נישט געווען קיין חורבן, וואלט נישט געווען קיין גלות. ווייל אז די עבודה איז באופן של ראייה, איז נישט שייך אנדערש. איז נישט שייך קיין ספקות. איז די עבודה מתוך ודאות. זען פון ג־טליכקייט איז קלאר, איז דייטליך, איז נישט שייך אנדערש. ס׳שרייט אין דעם מלוא כל הארץ. די מציאות פון וועלט שרייט אלקות. איין זאך: „אתה הראת לדעת“.

15:37 „כי ה׳ הוא האלקים אין עוד מלבדו“ — ראייה. מ׳זעט די זאכן קלאר. אבער, ס׳איז נישט געקומען די צייט אויף דעם. דא זאגט דער אויבערשטער צו משה, „אל תוסף דבר אלי עוד בדבר הזה“. ס׳וועט דא אליין געוועזן צוקומען. דיין בקשה וועט מקויים ווערן. משה האט מתפלל געווען. זיכער וועט דאס מקויים ווערן. יא, זיכער, משה רבינו — די תורה דערציילט אונז נישט קיין מעשיות וואס זענען נישט מקויים געווארן. די תורה דערציילט אונז ווייל משה רבינו׳ס בקשה איז אן אמת׳ע בקשה. און די בקשה וועט מקויים ווערן, אבער לא עכשיו. און ס׳שטייט אין דער הפטרה, די הפטרה פון „נחמו נחמו עמי“, זאגט די הפטרה: „קול קורא במדבר פנו דרך ה׳“, שטייט ווייטער, „ונגלה כבוד ה׳ וראו כל בשר יחדיו כי פי ה׳ דיבר“. אט קומט משיח, וועט מען די זאכן זען. עס עפענען זיך די אויגן, און מ׳וועט זען אין וועלט דעם כבוד ה׳. „וראו כל בשר“ — דער בשר הגשמי וועט זען אלקות. די עבודה באופן של ראייה, דאס איז די עבודה פון „ולא ילמדו עוד איש את רעהו“ ביי משיח. ווי ס׳איז ידוע, וואס דער אלטער רבי ברענגט, אז ס׳שטייט אז משיח וועט מלמד זיין תורה את כל העולם כולו. פרעגט זיך די קשיא: כל העולם כולו, ווי איז שייך? משה רבינו, אברהם אבינו, און הקל שבקלים, פשוט שבפשוטים, אלע זיצן צוזאמען און האבן תורה פון דעם זעלבן משיח — ווי קען דאס זיין? זאגט דער אלטער רבי אין לקוטי תורה, פרשת צו, אין דעם מאמר פון אחרון של פסח, אז די גילוי פון „ולא ילמדו“ — משיח וועט לערנען תורה בדרך ראייה. ראייה קענען אלע זען. אין שמיעה איז דא חילוקים. איינער האט

17:16 מער, איינער ווייניקער, פארשטייט יא, פארשטייט נישט. אבער זען, אלע קענען זען. „ולא ילמדו עוד איש את רעהו, כי כולם ידעו אותי“, און ס׳וועט זיין די גילוי באופן של ראייה. משיח וועט באווייזן ג־טליכקייט צו אידן, און במילא וועט עס זיין ביי אלע אידן בדרך פשיטות. און דער גילוי וועט זיין „כולם ידעו אותי“. משה רבינו האט געוואלט ס׳זאל שוין פועל זיין גלייך עכשיו. דערויף זאגט אים דער אויבערשטער: „ניין, עדיין, ס׳איז נאך נישט געקומען די צייט. עס דארף זיין עבודה, עס דארף זיין עבודה בדרך שמיעה, כח עצמי, עס דארף מען פון שמיעה.“ דערפאר זאגט ער שפעטער, „ועתה ישראל שמע“. די עבודה דארף זיין אויף אן אופן פון שמיעה, מלמטה למעלה, אבער וואס זאגט מען? עס וועט זיין בעבודה סודו. וואס דאס איז דער דרך וואס די אידן האבן, ס׳איז פאר זיי א חידוש, צו זיין עבודה בדרך עצמי. און כל עובד צנע, אז א איד זאל דינען דעם אויבערשטן בדרך עצמי דווקא, נישט בדרך מתנה. אבער דער איד, משה רבינו, האט געבעטן, האט אויך געוואלט. נישט נאר אויף לעתיד לבוא, נאר אויך אצינד. און דאס איז וואס די פרשה זאגט, אז דער אויבערשטער זאגט צו משה רבינו: „עלה ראש הפסגה ושא עיניך“, און ווייזט אים. זאגט דער רבי, זאגט חסידות, אז משה רבינו האט גע׳פועל׳ט בדרך מקיף, אפילו בזמן הזה, אז א איד קען דאך אויך דא צוקומען צו ראייה אלקות. און לעתים מן העתים, בזמן מן הזמנים, ביי יעדן איד טרעפן זיך זמנים וואס ביי אים איז פאראן א ליכטיקייט. ס׳שיינט דער אמת. ס׳הערט זיך אזוי דער אמת. ס׳זעצט זיך ביי אים דער אמת. ער גייט א קוק נאר זייט, אה, עס איז אים ודאי, עס איז נישט שייך אנדערש. ס׳זענען דא מאמענטן, אמאל דער ראש השנה, יום כיפור,

18:52 [לא ברור] אין פסוק איז רצון, איז אורות מיוחדות. [לא ברור] אין פסוק, און וואס הייסט א השגחה פרטית נפלאה? אפילו אין א טאג־טעגליכן טאג, יא, וואס ביי דעם פסוק איז נאך השגחה פרטית, וואס ער האט נישט קיין סוף, קען מען זען דעם אמת פון געטלעכקייט. און דעמאלט איז דאס באופן של ראייה. משה רבינו האט געוואלט ביי יעדן אידן, עס זאל זיין [לא ברור], די פשיטות, די ליכטיקייט, וואס א איד קען אפילו בזמן הזה צוקומען צו דעם קשר צו אלקות. און כמובן פשוט, דאס דארף זיין דורך לימוד פנימיות התורה. וואס דארטן איז דא דער ענין פון ראייה. איי, ווי קען מען זען אלקות? דורך דעם וואס מען לערנט חסידות, וואס מער מען לערנט חסידות, דערגרייכט מען היינט צו זען די געטלעכקייט אין דעם אמת פון דער וועלט וואס חסידות איז אונז מגלה, בכח פון משה רבינו, און די אתפשטותא דמשה שבכל דרא ודרא, אז מען קען אנקומען אז עס זאל זיין התקשרות מיט דעם אויבערשטן און אלקות בדרך ראייה. און ווי מען האט געהערט פון רבי'ן כמה פעמים די לעצטע יארן, דער רבי האט געזאגט כמה פעמים: „אידן, עפנט אויף די אויגן, וועט איר זען געטלעכקייט אויף דער וועלט, וועט איר זען אז משיח געפינט זיך שוין דא.“ די שפראך „עפנט אויף די אויגן“, דער ענין פון ראייה, וואס דאס איז דער משה רבינו, און דער משה רבינו שבדורנו, וואס האט געוואלט ביי אידן וואס דארפן א שייכות צו דעם דרך אין עבודה. כי זיך שטעלט מען א ביסל העכער, זיך מזכך, א ביסל מען פוצט זיך אפ, און די זון פון פנימיות התורה, די זון שיינט, איז דעמאלט

20:14 קען מען זען אויך ווייטער. קען מען זען ווי דער גילוי פון משיח געפינט זיך שוין בעולם, און מען גרייט זיך שוין אויף דעם מהרה משיח, און בפרט אין דעם זמן, [לא ברור] תשעה באב, און מען גייט שוין צו חמשה עשר באב, וואס „לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב“. דאס הייסט, עס קען שוין זיין, שוין בעיני בשר, דעם גילוי האמיתי והשלם, תיכף ומיד ממש, דעם „נחמו נחמו עמי יאמר אלקיכם“, און דעם „ונגלה כבוד ה׳ וראו כל בשר יחדיו כי פי ה׳ דיבר“. אמן כן יהי רצון.