פרשת בהעלותך תשפ״ה "וזה מעשה המנורה" - די אחדות פון אידן דער כלי צו אהבת השם

00:00 דער פריערדיקער רבי, דער רבי ריי״צ, האט דערציילט אין א פארברענגען פון י׳ כסלו, דעם יום הגאולה, חג הגאולה פונעם מיטלער רבי. האט ער דערציילט, אז בשעת מ׳איז געקומען ארעסטירן און נעמען דעם מיטלער רבי אין תפיסה, און זיי האבן אים אנגעזאגט א גאנצע אריכות הדברים, האט דער מיטלער רבי געזאגט דעמאלט: „איך בין נישט אזוי ווי דעם טאטן.“ ער האט געמיינט דעם טאטן, דעם אלטן רבי. ער האט געזאגט, אז דעם אלטן רבי, בשעת מ׳איז געקומען אים נעמען אין תפיסה, האט דער אלטער רבי מסכים געווען. כידוע, די גאנצע מעשה איז דאך געווען בהסכמת הקדושה, אז ס׳איז נישט געווען א זאך בעל כרחו, נאר ס׳איז געווען בהסכמת הקדושה. דער טאטע האט מסכים געווען צו גיין אין תפיסה, ווייל ער האט געוואלט אויספרובירן, בודק זיין, די אהבת ריעים פון חסידים: ווי אזוי חסידים, ווען דער רבי וועט זיין אין תפיסה, ווי אזוי וועלן זיך חסידים פירן, ווי אזוי וועלן חסידים אויפנעמען די מעשה, ווי אזוי וועט זיין די אהבת ריעים פון חסידים. און אז ער וועט זען אז ס׳פעלט עפעס אין דער אהבת ריעים, וועט ער דאס מתקן זיין. און דער רבי ריי״צ האט דערציילט, אז ער איז אמאל אריינגעגאנגען צום רבי רש״ב, צו זיין טאטן, אויף יחידות, און צווישן זיינע ענינים האט ער איבערגעחזרט דעם ווארט פונעם מיטלער רבי. האט אים דער רבי רש״ב געזאגט: „איך האב דורכגעבלעטערט גאר א סך ספרים אין הלכה, אויף צו בודק זיין וואס איז דער היתר אויף א אידן צו טאן אזא מין זאך.“ דער פריערדיקער רבי איז מסביר געווען, אז זיין טאטע, דער רבי רש״ב, מיט דער גאנצער

01:43 עבודה פון חסידות, האט ביי יעדן ענין געדארפט האבן, אז עס זאל שטימען מיט תורה, מיט הלכה. ער האט געזאגט, אז ער האט בודק געווען אין כמה וכמה ספרים, ספרי הלכה, אויף צו געפינען א היתר: ווי קען זיך א איד מוסר נפש זיין, גיין אויף פיקוח נפש ממש, אויף אזא מין זאך, נאר צו בודק זיין ביי די תלמידים ווי אזוי ס׳איז די אהבת ריעים? און נאך א גאנצן עיון איז ער געקומען צו דער מסקנא. דער רבי רש״ב האט געזאגט: „אז אן אמת׳ער רועה ישראל, א מנהיג, רועה ישראל, א רבי, דארף וויסן וואס טוט זיך מיט זיין מרעיתו. און אויף דעם איז ער גערעכט זיך מוסר נפש צו זיין.“ און דער אלטער רבי האט זיך מוסר נפש געווען, וויבאלד ער האט געוואלט וויסן וואס טוט זיך מיט זיין מרעיתו, און זען וואס איז דער מצב אין אהבת ריעים. און ער האט געוואלט זען וואס טוט זיך מיט אהבת ריעים, ווייל דאס מתקן זיין איז געווען כדאי ביז צו מסירת נפש ממש, די מסירת נפש פון דער מעשה. און דער רבי רש״ב האט אויסגעפירט — אזוי דער פריערדיקער רבי דערציילט אין יענער שיחה — אז אהבת ריעים ביי חסידים, דאס איז ממש א טבע. און נישט ווי א טבע שני, נאר דאס איז גאר א טבע ראשון. דאס הייסט, דאס איז אריינגעקאכט, דאס איז א חלק פונעם לעבן, דאס איז אן ענין וואס איז אריינגעקאכט מיטן טבע ראשון ביי חסידים. און אז נישט, חס ושלום, איז דאס על דרך [לא ברור], א מענטש וואס איז געבוירן געווארן מיט א התקשרות צום רבי. פארוואס? ביי חסידים, דער ענין פון אהבת ריעים, דאס איז א חלק פון

03:10 זייער מהות, א חלק פונעם טבע ראשון. היינטיקע סדרה, פרשת בהעלותך, הייבט זיך אן: „בהעלותך את הנרות אל מול פני המנורה יאירו שבעת הנרות.“ אהרן הכהן זאל אנצינדן די נרות המנורה, און אל מול פני המנורה זאלן זיין די שבעת הנרות. און בהמשך לזה זאגט דער פסוק: „וזה מעשה המנורה מקשה זהב עד ירכה עד פרחה מקשה היא, כמראה אשר הראה ה׳ את משה כן עשה את המנורה.“ דאס הייסט, דא דערציילט ער מיר בנוגע אהרן הכהן, זיין עבודה פון אנצינדן די נרות המנורה, און אז אל מול פני המנורה זאלן זיין די שבעת הנרות. און די תורה חזר׳ט איבער נאך אמאל און דערציילט, אז דער מעשה המנורה איז מקשה אחת, עד ירכה עד פרחה. וואו איז דאך ידוע די קשיא וואס אלע מפרשים פרעגן: וואס פאר א [לא ברור]? דאס איז דאך אינגאנצן איבעריק. וואס איז דער ענין וואס די תורה דערציילט איבער נאך אמאל א זאך וואס איז נישט נוגע אין אונדזער פרשה, וואס דו האסט שוין געלערנט אין פרשת תרומה? אז די תורה שטעלט פאר וואס איז געווען דער ציור המנורה מיט אלע פרטים, זאגט דארט די תורה קלאר, אז די מנורה דארף זיין מקשה מיט אלע פרטים, ווי ס׳שטייט אין פרשת תרומה. [לא ברור] וואס איז דער ענין וואס די תורה ברענגט עס דא? רש״י זאגט: [לא ברור]. אהרן הכהן, ער האט געהאט חלישות הדעת פון דעם, וואס ער איז נישט געווען זיין חלק אין חנוכת המזבח, חנוכת המשכן, און האט אים [לא ברור].

04:42 [לא ברור] מפרשים, ביאורים, שיחות, אריכות — וואס איז דער תוכן פון דער שאלה? אבער על כל פנים, דאס קען מען זאגן: אהרן האט אנגעצונדן די מנורה. אבער וואס האט די מנורה, „מקשה“, וואס האט דאס אלץ צו טאן מיט אונזער פרשה? דאס איז די שאלה וואס מפרשים פרעגן, און עס זענען דא כמה וכמה ביאורים — סיי על פי פשט, סיי על פי רמז, סיי על פי דרוש, סיי על פי סוד. אבער מיר וועלן רעדן דעם ביאור וואס איז מיוסד אין תורת החסידות, אין תורת הבעל שם טוב, תלמידי הבעל שם טוב, בפרט דעם אלטן רבינ'ס מאמרים, און אין תורת החסידות פון רבותינו נשיאינו. און דאס איז נאך ידוע, עס ווערט געברענגט נאך משם הבעל שם טוב, און דער אלטער רבי איז דאס מאריך אין לקוטי תורה, אז דאס אנצינדן פון אהרן הכהן, וואס ער האט מדליק געווען די נרות, איז פארבונדן מיט נשמות ישראל. דאס הייסט, דאס אנצינדן פון נרות גייט אויף די נשמה: „נר ה׳ נשמת אדם“. און אהרן הכהן איז מדליק די מנורה, די נרות. און מען זעט עס אויך אין דער הפטרה, וואס מען ליינט היינטיגער וואך: „ראיתי והנה מנורת זהב כולה“. דאס האט זכריה הנביא געזען. די מנורה, די מנורת זהב כולה, וואס די הפטרה ליינט, דאס איז געווען אוצר משל, וואס ער האט געזען כנסת ישראל אין זמן הגלות. די מנורת זהב כולה גייט אויף עם ישראל בזמן הגלות. [לא ברור] גייט אויף עם ישראל זייענדיק אין גלות, און ווי אזוי עס קומט פון גלות צו דער גאולה, „תשואות חן חן לה“. דאס איז די ענינים פון דער היינטיגער הפטרה.

06:24 דאס הייסט, אז ווען מען לערנט אין דער סדרה „בהעלותך את הנרות“, גייט עס אויף די נשמות ישראל. און די שבעה קני המנורה — מסביר דער אלטער רבי אין לקוטי תורה — אז דאס אנצינדן וואס אהרן הכהן האט געטאן, דאס איז אויפהייבן, ארויסברענגען ביי זיי דעם צימאון. דער נר, ווי דער אלטער רבי זאגט, „נר ה׳ נשמת אדם“, דער נר שטענדיק שפרינגט, שטענדיק שטרעבט ארויף, צו אלקות, צום אויבערשטן. אזוי וויל ער ארויסברענגען, העכער און העכער. על דרך זה ביי די נשמות: דער צימאון און די דביקות אין אלקות, „חלק אלוקה ממעל ממש“. די נשמה וויל נכלל ווערן אין חיי החיים אין סוף ברוך הוא. נאר מצד ירידת הנשמה למטה, התלבשות אין גוף, אין א נפש הבהמית, ווערט דאס פארדעקט, ווערט פארלאשן, רחמנא ליצלן. און דאס איז דער תכלית פון אהרן הכהן, וואס ער האט געהאט פון די שבעה רועים המפרנסים: ברענגען אריין די אמונה, ברענגען אריין די אהבה. אהרן הכהן בפרט ווערט גערופן אין חסידות בשם הזוהר „שושבינא דמטרוניתא“. דאס הייסט, אז אהרן הכהן קומט צו גיין בשם כנסת ישראל, און ער הייבט אויף ביי זיי, און רופט ארויס ביי זיי די אהבה, און שטעלט דעם צימאון צו גדלות. און דאס איז אויך וואס די פרשה, אין די פסוקים, וויל ארויסברענגען: דער תכלית פון אהרן הכהן, וואס ער ברענגט ארויס ביי די נשמה דעם כח פון גדלות. וואס צוזאמען דערמיט, דאס אנצינדן אז ביי זיי זאל זיין די אהבה צום אויבערשטן, נו, די אהבה זאל זיין אויך פון איין אידן צום צווייטן.

08:06 ווייל, כידוע, דאס איז א הוראה. כידוע, תורת הבעל שם טוב, תורת דעם אלטן רבי'ן, אז אהבת ישראל און אהבת השם — „ואהבת לרעך כמוך“ איז דער כלי צו „ואהבת את ה׳ אלקיך“. דאס איז אויך א הוראה. און דער לשון הידוע: „אויב מען האט ליב א אידן, האט מען ליב דעם אויבערשטן“. ווייל דער אויבערשטער האט ליב זיינע קינדער, האט ליב אידן. איז ווען דו האסט ליב איינעם, האסטו ליב די זאכן וואס ער האט ליב. אז מען האט ליב דעם אויבערשטן, האט מען ליב א אידן. כידוע דער סיפור, אז ביי חסידים איז אמאל, ביים אלטן רבי'ן, געווען א גאנצער ויכוח: וואס איז עיקר, וואס איז טפל — אהבת ישראל צי אהבת השם? די איינע האבן געזאגט אזוי, די אנדערע האבן געזאגט אזוי, ביז דער מיטלער רבי האט געברענגט די שאלה צום אלטן רבי'ן. און דער אלטער רבי האט געזאגט, אז אהבת ה׳ און אהבת ישראל זענען ביידע חקוק בלבב ונפש פון יעדער נשמה, פון יעדן אידן. אבער אהבת ישראל איז טפל [לא ברור]. אז דו האסט ליב א אידן, האסטו ליב סיי דעם אויבערשטן און סיי דאס וואס דער אויבערשטער האט ליב. על כל פנים, איז אין דער סדרה, די תורה וויל ארויסברענגען די ביידע ענינים. דער ענין פון „בהעלותך את הנרות“ איז דאס וואס אהרן הכהן ברענגט ארויס די אהבת השם, וואס איז פאראן ביי יעדן אידן צום אויבערשטן. דער [לא ברור], דער צימאון און

09:37 ביחס פון א נשמה צו גדלות. און פון דער צווייטער זייט איז דא דער ענין פון אהבת השם. אויף דער צווייטער זאגט די תורה: ״וזה מעשה המנורה מקשה״. אז די מנורה, דאס איז דער ענין פון מקשה. וואס איז דער ענין פון מקשה? אז דאס איז די אחדות ישראל. עס איז דא שבעה קני המנורה, וואס יעדע איינע במסילתה יעלה. עס איז דא זיבן אופנים אין עבודת השם, און יעדע איינע דינט דעם אויבערשטן אין זיין באזונדערן אופן. יש עובד מאהבה, יש עובד מיראה, יש עובד מרחמים, יש עובד בניצוח, יש עובד בהודאה, ויש עובד בהתקשרות, ויש עובד במלוכה. [לא ברור] די כמה אופנים אין עבודת השם וואס יעדע איינע דינט דעם אויבערשטן. איז אויף דעם זאגט מען, אז זיי דארפן זיין ״אל מול פני המנורה״. אז אלע אופנים אין עבודת השם, דאך יעדע איינע במסילתה יעלה, יעדע איינע צו זיין דרך, זיין אופן, אבער זיי דארפן זיין דער ״אל מול פני המנורה יאירו שבעת הנרות״. אז אלע אופנים אין עבודת השם דארפן אנקומען צו איין און איינציקן ענין, אז ״פני המנורה״, אז זיי דארפן זיך מחבר ווערן צו דעם אויבערשטן. ״אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני״. זיי דארפן זיך הערן אין איין איינציגע כוונה ומטרה, אז זיי זאלן דורך ווערן די כוונה עליונה פון ״נתאווה הקב״ה להיות לו דירה בתחתונים״. ווי אזוי קען זיין אט דער ענין? כי לכאורה, יעדער מענטש האט זיין טבע. און וויבאלד אז איין מענטש, זיין טבע איז חסד, און דער צווייטער האט דער טבע הגבורה, צוויי באזונדערע טבעים,

11:17 איז שווער זיך צוזאמענצוקומען. איינער דינט דעם אויבערשטן מתוך שמחה, דער צווייטער דינט דעם אויבערשטן מתוך מרירות. איינער איז א יושב אוהל, דער צווייטער איז א בעל עסק. איינער שטייט אין דעם אופן פון עבודה, דער צווייטער אין א צווייטן אופן עבודה. איז ווי קען זיין, אז איך מול צוויי מענטשן מיט באזונדערע טבעים הנפש, שווער זיך צוזאמענצוקלעבן? איז אויף דעם קומט צו גיין דער פסוק און זאגט: ״וזה מעשה המנורה מקשה אחת״. די תורה גיט צו פארשטיין, אז וויבאלד אז אידן בעצם זיינען דאך אלע איין איינציגע שטיק חתיכה, ווי דער רש״י זאגט, איין שטיק גאלד, מנורה שלמה כולה. אבער בשעת מען קוקט, א איד איינער אויף דעם צווייטן, אויף א גשמיות׳דיקן, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא פרק ל״ב: ״וגם שכולן מתאימות ואב אחד לכולנה, ולכן נקראו כל ישראל אחים ממש מצד שורש נפשם בה׳ אחד״. הייסט דאס אז אלע אידן נעמען זיך פון איין איינציקן טאטן, פון איין איינציקן ה׳ אחד, און בשעת אלע נשמות ישראל זיינען כלולות למעלה, זיינען נאך אלע כלולות באחדות הפשוטה, אז בעצם כל הנשמות חדא. און דאס ברענגט, שטייט אין חסידות הקודש בשם הירושלמי, אז איינער מיט דעם צווייטן איז צוויי הענט פון איין גוף. חס ושלום, אז איינער גיט א קלאפ דעם צווייטן, איז ווי איינער קלאפט די אנדערע האנט. זיי זיינען איין גוף, גוף אחד, קומה אחת שלמה. אז דערפאר זאגט די תורה, און ווייל דאס איז ״וזה מעשה המנורה״. און ווייל די מנורה איז מקשה אחת, בעצם מצד שורש הנשמות זיינען נאך אלע איין איינציגע זאך, דאס כולו אחד, אלע נעמען זיך פון עם אחד,

12:52 פון אב אחד לכולנו, פון אחדות. איז מצד דעם, אפילו בשעת די נשמה קומט אראפ למטה, ווערט אן אין א גוף, און יעדער איינער האט זיין טבע און זיין תפקיד און זיין ציור און זיין אופן עבודה, און עס זיינען פאראן די קני ימין און קני שמאל און די שבעה קני המנורה, בלייבן אלע צוזאמען, ווערן זיי ״אל מול פני המנורה״. דאס דערמאנט אז זיי זיינען איין איינציגע זאך, און אלע דינען דעם זעלבן אויבערשטן. איז במילא, גם יעדער איינער מיט זיין אייגענעם טבע, איז ״כולם נתכוונו לדבר אחד, לעשות רצון אבינו שבשמים״. איז אויף דעם זאגט דער אלטער רבי: ״עד ירכה עד פרחה״. דער פסוק זאגט ״עד ירכה עד פרחה״. ירכה גייט אויף די אנשים פשוטים. ירך, וואס ירך דאס איז דער נידעריגסטער חלק פון רגל. דאס זיינען אנשים פשוטים וואס זיינען אין בחינת רגליים, די יראי שמים, אנשים פשוטים, ווי [לא ברור] וכולי. להיפך איז פרחה. פרחה גייט אויף די צדיקים וואס זיינען די פרחים, וואס זיי שטייען אויפן העכסטן ארט פון די מנורה. און ווי דער אלטער רבי זאגט, דאס פרחה איז אויך מלשון פרח לעילא. דאס הייסט אז עס זיינען פאראן עובדי השם, [לא ברור], ווי דער וואס זאגט אין תניא בשם הזוהר, אז ״יראה עילאה״ [לא ברור], דאס איז פרח און עילא, למעלה מעלה. ״עד ירכה עד פרחה מקשה היא״, דאס איז איין איינציגע זאך. און ווי רש״י זאגט, רש״י טייטשט אפ [לא ברור].

14:26 מקשה אחת עד ירכה עד פרחה. אז ס׳איז ווי מ׳נעמט איין שטיק גאלד. ס׳איז דא דער חלק העליון, ס׳איז דא דער חלק התחתון. אבער בשעת מ׳מאכט א מקשה, ווי רש״י זאגט, מ׳קלאפט עס מיטן האמער, איז דער חלק העליון יורד למטה, דער חלק התחתון עולה למעלה, און אזוי ווערט עס איינס. אז ס׳איז דא אידן וואס זיינען אין בחינת ראש אלפי ישראל, בחינת ירכה פרחה. און ס׳זיינען פאראן די אנדערע אידן וואס זיינען אין בחינת ירכה, די אנשים פשוטים. אבער דאס דארף מען געדענקען: דאס איז מקשה, דאס איז איין זאך, דאס איז [לא ברור]. דער אלטער רבי איז מסביר, אז עס קען זיין אז אין דעם ענין איז א מענטש ווי א רגל, אבער אין אן אנדער ענין איז ער גאר א ראש. ווי מען זעט בגשמיות אין גוף האדם: די קאפ פירט אן מיט די פיס, אבער די פיס פירן די קאפ; אן די פיס קען די קאפ נישט גיין. די קאפ וויל אנקומען צו א פלאץ, דארף זי אנקומען דורך די פיס. איז אין דעם ענין הילוך דער רגל גאר דער ראש. און דער אלטער רבי זאגט אין ליקוטי תורה אויף א צווייטן אופן: קומט אויס אז יעדער איינער איז משלים דעם צווייטן, יעדער איינער גיט אריין אינעם צווייטן. דאס איז [לא ברור], אז דאס איז עד ירכה עד פרחה. און דער אלטער רבי איז מסביר נאך א טיפערן ווארט אין ליקוטי תורה, אז דאס איז באופן כזה, עד ירכה עד פרחה, אז אמאל קען זיין אן ענין חיובי.

15:45 א מחשבה, א מחשבה טובה קומט גאר פון א צווייטן, וואס ער איז משפיע אויפן צווייטן; אמאל קען זיין פארקערט, גאר א מחשבה רעה וואס קומט צום צווייטן. קען גאר זיין אז די מחשבה טובה, מיינע חיות, באקום איך פון יענעם, און די מחשבה רעה, דאס איז, דאס איז יענעם, דאס קומט פון מיר. איז א מענטש דארף שטענדיג מאכן דעם חשבון, אז די גוטע זאכן באקומט ער פון די אנדערע אידן, און די נישט גוטע זאכן, דאס, דאס, דאס איז אייגענע. און במילא איז ער שטענדיג מכבד יענעם און מעריך יענעם, און ער האט אן אמת׳ע ליבשאפט. און דאס איז דער עד ירכה עד פרחה, מקשה אחת. און דאס איז די אחדות וואס איז פארבונדן צווישן אידן, וואס מצד דעם ווערט די מנורה, זאגט ער, כולה. אז די אמת׳ע בהעלותך, אז דער איד קען ווערן א מנורה אליין, אז ער קען אנקומען צו די אמת׳ע ריינע זאך, וואס ער איז איין זאך מיטן אויבערשטן, וואס עס קומט נישט אריין קיין שום סיגים, קיין שום פסולת. איז דאס אלץ פארבונדן מיט אהבת ישראל אמיתית. און ווען דער אלטער רבי זאגט דא, אז „איש את רעת רעהו אל תחשבו בלבבכם“, וואס דער אלטער רבי מאנט דאס ביי חסידים, אז עס דארף נישט זיין אפילו במחשבה קיין שום מחשבה שלילית פון איין חסיד, פון איין אידן אויפן צווייטן. אמת׳ע אהבת רעים. און דער אלטער רבי זאגט דאס אויך אין תניא, אגרת הקודש סימן כ״ב. חסידים האבן זיך שטארק געקאכט אין דער אגרת הקודש, וואס דער אלטער

17:10 רבי בעט ביי חסידים, אגרת הקודש סימן כ״ב, אז „איש את רעת רעהו אל תחשבו בלבבכם, ולא יעלה על לב לעולם. ואם יעלה, ידחנה מלבו כמחשבת עבודה זרה ממש“. אז דער אלטער רבי מאנט ביי חסידים די אמת׳ע אהבת רעים, אז אפילו א מחשבה בלתי רצויה דארף נישט זיין פון איין אידן אויפן צווייטן. און אויב עס פאלט אריין א מחשבה, דארף מען זי ידחנה מלבו כמחשבת עבודה זרה ממש, זאגט דער אלטער רבי. וואס דאס איז איינע פון די שטארקסטע ענינים. דער אלטער רבי זאגט אין תניא, יא, אז דאס איז נאך הארבער פון לשון הרע. וואס די תורה זאגט, מ׳טאר נישט רעדן לשון הרע איינער אויפן צווייטן, דאס איז בדיבור. זאגט דער אלטער רבי, מחשבה איז נאך העכער פון דיבור. מחשבה איז א זאך, אן איידעלערער לבוש. זי איז נוגע אין נפש א זאך טיפער. און במילא, אויב ביי דיבור טאר מען נישט רעדן איינער אויפן צווייטן, איז אדרבה מחשבה דאך א זאך מער. אז מ׳דארף זיך אפגעבן נישט טראכטן קיין מחשבה בלתי רצויה פון איין אידן אויפן צווייטן. און דערפאר, דא זאגט, דא זאגט, דא זאגט דא דער פסוק, אז כדי עס זאל קענען זיין דער ענין פון „בהעלותך“ דא, אז דער איד זאל קענען „בהעלותך את הנרות“, זיך דערנענטערן צום אויבערשטן און האבן די אמת׳ע אהבת השם צום אויבערשטן, איז דאס כדי דורך דעם וואס „איש את רעת רעהו אל תחשבו בלבבכם“. אז עס איז א מקשה אחת, איין און איינציגע זאך, און מ׳איז פארבונדן מיט די אנדערע. און דעמאלט ווערט מען איין זאך. און ווי

18:35 אזוי קען דאס זיין? דאס איז דורך דעם ענין פון „אל מול פני המנורה“. וואס דאס איז דער קשר צו דעם צדיק. עס שטייט אין חסידות, אז „פני המנורה“ גייט אויף דעם צדיק, אויף דעם נשיא, אויף דעם רבי'ן. וואס דורך דעם נשיא ווערט די אמת'ע אחדות. כידוע, אז כדי עס זאל זיין די אמת'ע אחדות צווישן אידן, קען דאס נאר זיין דורך משה רבינו און דורך התפשטות משה בכל דור ודור. וואס דאס איז דער „פני המנורה“, דער צדיק, וואס דורך אים ווערט די אמת'ע אחדות צווישן אידן. עס ברענגט זיך אין דעם נועם אלימלך, איך מיין אין די [לא ברור]. ברענגט ער דארט א טייטש, אז די „שבעת הנרות“, זאגט ער, דאס גייט אויף די שבעה רועים. די גמרא זאגט, אז די שבעה רועים, דאס זענען די שבעה צדיקים. און די מנורה גייט אויף כלל ישראל. זאגט ער, זאגט ער, דער נועם אלימלך זאגט א געשמאקן טייטש אין דער פרשה. אז בכלל דארפן זיין ביי אידן ביידע ענינים. ווייל כדי דער איד זאל קענען דינען דעם אויבערשטן, דארף מען זיך מתקשר זיין מיט די צדיקים, מיט די רועי ישראל, שבעת הנרות. מתקשר זיין מיט שבעת הנרות, מקבל זיין פון די צדיקים. דעמאלט קען מען אנקומען צו דער אמת'ער דביקות, „אל מול פני המנורה יאירו שבעת הנרות“, זיך ווענדן, זיך ווערן נענטער צום אויבערשטן. לאידך גיסא דארף מען משפיע זיין אין כלל ישראל. וואס דאס איז די מנורה. מנורה, זאגט ער, דאס גייט אויף כלל ישראל. אז בדרך הטבע זענען דאס צוויי באזונדערע זאכן וואס גייען נישט צוזאמען. ווייל בשלמא

20:09 דו שטייסט אין א תנועה פון זיך פארבינדן מיט צדיקים, שטייסטו אין א תנועה פון גיין העכער. בשלמא דו פארבינדסט זיך מיט כלל ישראל, דארפסטו אראפנידערן. דארפסטו יורד זיין פון מדריגות, זיך פארנעמען מיט אנשים פשוטים, און דו דארפסט זיך, דו דארפסט זיך אפרייסן פון דעם, פון דער— דאס זענען צוויי באזונדערע עבודות. אויף דעם זאגט דער פסוק „ויעש כן אהרן“, און רש"י זאגט „מגיד שלא שינה“. די שאלה, וואס אלע פרעגן, וואס איז דא דער חידוש? „מגיד שלא שינה“, אז אהרן האט נישט משנה געווען. וואס איז דער חידוש, אז אהרן האט נישט משנה געווען? [לא ברור]. וואס וויל די תורה דא זאגן? עס זענען דא כמה ביאורים, אבער דא טייטשט ער א רייכן טייטש: „שינה“ טייטשט ער מלשון שניים, צוויי. „מגיד שלא שינה“, אז ביי אים זענען נישט געווען קיין צוויי באזונדערע ענינים. אז לכאורה קומט דאך אויס אז דאס זענען צוויי באזונדערע ענינים. אויב ער וויל זיך פארבינדן מיט א צדיק, דארף ער גיין נאך ארויף, און אויב ער וויל זיך פארבינדן מיט כלל ישראל, דארף ער גיין נאך אראפ. „מגיד שלא שינה“ — ביי אהרן זענען נישט געווען קיין צוויי באזונדערע ענינים. עס איז געווען ביי אים איין און איינציקע זאך: זיך פארבינדן מיט א צדיק, און אין דער זעלבער צייט, בעת ובעונה אחת, זיך פארבינדן מיט כלל ישראל. און דאס איז די הוראה פונקט פאר אונז, ווי אזוי עס דארף זיין דער ענין פון „מקשה אחת“: זיך פארבינדן מיט כלל ישראל, דערין איז איין און איינציקע זאך. און דאס קומט דורך דעם וואס מען פארבינדט זיך מיט א צדיק, וואס ער איז ביי אונז מגלה די נשמה.

21:36 ווייל דער צדיק איז דער רעיא מהימנא, וואס ער איז מגלה די פנימיות פון דער נשמה, אז מיר זיינען כולנו אחד. און דעמאלט קען מען זיך טאקע פארבינדן מיטן אויבערשטן, [לא ברור], צוקומען צו דער אמת'ער התקשרות און דביקות. און דאס איז דער סדר, דאס לערנט אונז ווי אזוי עס דארף זיין דער סדר העבודה, אז „עד ירכה עד פרחה מקשה היא“, און דעמאלט פירט מען דורך די כוונה העליונה, אויפמאכן פארן אויבערשטן די דירה בתחתונים. מען מאכט ליכטיג די וועלט, און מען ברייט צו די אמת'ע ליכטיגקייט. וואס פון דעם, פון דער ליכטיגקייט, וואס א איד מאכט ליכטיג אויף דער וועלט, מאכט ליכטיג אויף צווייטן אידן, איז מען זוכה צו דער אמת'ער ליכטיגקייט, [לא ברור], די גאולה האמיתית והשלמה על ידי משיח צדקנו.