ד״ה ואתה תצוה תשמ״א - ענינים אין עבודת ה׳ וואס מקען נעמען פון דעם מאמר לימינו אלה

00:01 נו, אז מיר וועלן רעדן אויף דעם שיעור, וועלן מיר רעדן אויף כמה ענינים וואס נוגע למעשה אין עבודת ה׳ פון דעם מאמר ואתה תצוה. דאס איז דאך געווען ביי חסידים. ווען מיר רעדן וועגן חסידות, איז פאראן וואס מ׳זאגט ביי חסידים, אז ס׳איז דא דער ענין פון לעבן מיט א ווארט. יא, ס׳איז דא לעבן מיט א מאמר, און ס׳איז דא לעבן מיט א ווארט. אז דער ענין פון לעבן מיט א מאמר איז איינע פון די יסודות החסידות. אז א מאמר דארף מען נישט נאר לערנען, נאר מ׳דארף לעבן דערמיט, לעבן מיטן מאמר. אז ווען מ׳לערנט די גאנצע סוגיא פון דעם, איז עס נישט נאר חכמה, עס איז נישט נאר בינה, נאר עס איז דאס. דאס איז דער ענין פון הקרוב אל הרגש, אז מ׳דארף לעבן מיטן מאמר. אבער ביי חסידים איז געווען דער פסגה, אז ס׳איז נישט נאר דער לעבן מיטן מאמר, נאר אויך לעבן מיט א ווארט פון מאמר. אז אויך דער מאמר האט דאך כמה וכמה ענינים. יא, איז ביי חסידים געווען אמאל אז מ׳האט געלעבט מיט איין, מיט א ווארט. איז דאס ידוע, די שיחות און די סיפורים ביי חסידים, אויף דעם דרך איז געווען, אז ס׳איז געווען אזעלכע וואס האבן געקענט חזר׳ן דעם גאנצן מאמר, אנדערע האבן געקענט חזר׳ן א האלבן מאמר, אנדערע האבן געדענקט נאר א פאר שורות פון דעם מאמר, אנדערע האבן געדענקט מער נישט דעם דיבור המתחיל. איז דאס ידוע, דער פסגה ביים ניגון, דער ניגון פון שובה ישראל, דער ניגון פון תקעו—תקעו. יא, אז ס׳איז געווען אזעלכע וואס מער נישט דעם פסוק, און מיט דעם פסוק האבן זיי געלעבט די גאנצע לעבן, און געהערט דעם רבי׳ן זאגן דעם

01:46 פסוק פון דעם מאמר. דאס איז לעבן מיט א ווארט. אז דער מאמר איז אן ענין פון א מעיין. יא, דער רבי איז מסביר בענין דעם באתי לגני, דאס איז די באוואוסטע שיחה פונעם רבי׳ן יו״ד שבט [לא ברור]. וואס דארט האט דער רבי גערעדט וועגן באתי לגני. אז דעם מאמר באתי לגני דארף מען לערנען באופן של חקיקה. דאס זאל זיין אין אן אופן פון א מעיין, וואס א מעיין איז מטהר בכל שהוא. אפילו איין נקודה, און די נקודה גייט אריין. איז על דרך זה, כמובן, בשבילנו ובדורנו ובזמננו, דאס איז דער מאמר פון ואתה תצוה. אז דאס איז דער מאמר, דאס איז א מאמר וואס מ׳לערנט דאס נישט נאר אין אן אופן פון הבנה והשגה, פון חכמה, בינה, פארשטיין דעם מאמר, לערנען דעם מאמר, חזר׳ן דעם מאמר, דברי הרב, פרובירן פארשטיין ווי ווייט מ׳קען. ברוך השם, דער עולם דא האט געהאט כמה שיעורים, [לא ברור] אין דעם מאמר, מ׳לערנט דאס און מ׳חזר׳ט דאס וכו׳ וכו׳. אבער דערנאך איז דא דער לעבן, אז דער מאמר זאל מען דורכנעמען באופן של חקיקה. אגב פרשת, איז היינט קומט אויס די יאר פרשת חוקת. אז עס רעדט זיך אין די מאמרים, אז חוקת איז מלשון חקיקה, אז דער ענין נעמט דורך. אז דאס ווערט דעם מענטש׳נס, דאס ווערט איין גאנצע זאך מיט דעם מענטשן, אז דאס וועט זיין גאנצע מציאות חקיקה. און דאס איז דער מים חיים, עס רעדט זיך אין די פרשה. און נוסף אויף מים חיים. מים חיים, דאס איז א מעיין, וואס דאס איז א זאך, דאס איז מטהר בכל שהוא. א ווארט פון מאמר, דאס אליין פון מאמר,

03:20 א נקודה פון מאמר וואס נעמט דורך אין פנימיות און דאס מאכט איבער דעם מענטשן אינגאנצן. איז וועלן מיר רעדן, איך קען רעדן א פאר נקודות לפי דעם זמן וואס מען וועט געבן, און, אה, און, אה, און דרייפסטו זאל לויפן אז יפלו הדברים באזנים. איז די ערשטע זאך וויל איך רעדן פיר נקודות פון דעם אנהויב מאמר און פון דעם סוף מאמר. וואס דאס איז נאך נישט דעם פנים פון דעם מאמר. מער נישט אין דער השכלה פון דעם מאמר איז פאראן צוויי נקודות וואס דאס איז מער נישט השורה אליין, אבער איך מיין אז מ׳דארף זיך אויף דעם אפשטעלן, דאס איז נוגע בפרט בזמןנו זה, אה, וואס מ׳געפינט זיך שוין אזוי פיל אזעלכע צייט, אז אלץ אין גלות, איז דא נקודות אין מאמר. אגב פרשת, וואס דער רבי דעם מאמר מגיה געווען. עס מייחס זיך אויף י״ג אדר ראשון, איז געווען דער לעצטער מאמר וואס דער רבי האט מגיה געווען און איבערגעגעבן, געווען י״ג אדר ראשון, אנשים נשים וטף, איז דאך זיכער לכל הדעות, דאס איז זיכער אן ענין נפשי, אן ענין פנימי, און דאס איז נוגע בפרט לדורנו זה. איז צוויי נקודות אין התחלת המאמר, און צוויי נקודות אין סוף מאמר, וואס לכאורה דאס איז נקודות עיקריות בפרט אין היינטיגע צייט. איז די ערשטע נקודה אין התחלת המאמר, וואס דער רבי ברענגט דעם ענין פון ראש ורגל. סעיף ב׳, איז דער רבי ברענגט אין דעם מאמר דעם ענין פון ראש ורגל, שש מאות אלף רגלי העם אשר אנכי בקרבו. איז מער נישט ווי א פראנטעזיס, א, ווי זאגט מען, א ברעקעץ אין דעם

04:57 מאמר, אבער פונדעסטוועגן איז דאס אן ענין עיקרי. וואס דער רבי זאגט אין דעם מאמר, אז עס איז דא דער ענין פון „שש מאות אלף רגלי העם אשר אנכי בקרבו“. משה רבינו ווערט אנגערופן ראש בני ישראל, אידן ווערן אנגערופן רגליים, רגליים פון משה. און אז מען ברענגט אין דעם מאמר אז עס איז דא די צוויי צדדים: די רגליים מוזן אנקומען צום ראש, און דער ראש דארף אויך אנקומען צו די רגליים. יא, אזוי ווי ביי א מענטשן, כדי אז די רגליים זאלן קענען גיין, דארף דער רצון פונעם מענטש אנקומען צו די רגליים; אויך דורך די רגלי העם קומט צו אן עילוי אין משה רבינו. און דער ענין איז מבואר אויך אין דעם מאמר פון „וקבל היהודים“, יא, וואס לכאורה אין מגילת אסתר, אין „וקבל היהודים“, איז דאס לכאורה אן ענין צדדי. אז מען ברענגט דעם ענין פון [לא ברור]. ער ברענגט דאס אריין [לא ברור], אבער דא אין דעם מאמר קומט אויס אז דאס איז אן ענין עיקרי, און דאס איז דער גאנצער יסוד פון „ויקחו אליך“, וואס אידן זיינען רגליים פון משה רבינו. איז אונזער גאנצע השכלה אין דעם ענין, מער נאך ארויסברענגען די עבודה, בפרט בשבילנו היום הזה, יא, וואס מען געפינט זיך אין ג׳ תמוז און שלשים שנה נאך, מיט דעם גאנצן ענין, איז דער ענין אז מען דארף שטענדיג געדענקען אז מיר זיינען רגלי העם, אז עס איז דא דער ענין פון ראש ורגל. דער „שש מאות אלף רגלי העם אשר אנכי בקרבו“, דאס איז אן ענין עיקרי וואס א חסיד דארף מיט דעם לעבן שטענדיג.

06:26 ווי מען האט געהערט פונעם רבי׳ן אין י״א ניסן תשמ״ה, וואו דער רבי האט דעמאלט גערעדט א גאנצע שיחה, ווען ער האט גערעדט איבער פארוואס ער פארברענגט אין זיין יום הולדת. דער רבי האט געפרעגט: לכאורה, פארברענגען א יום הולדת, אן ענין פון ישות, אן ענין פון גאווה? עס איז געווען א זייער אינטערעסאנטע שיחה. און דער רבי האט דעמאלט געזאגט אז עס איז דא דער ענין פון רגלי העם. דאס איז געווען א נקודה אין דער שיחה פון י״א ניסן תשמ״ה, וואס דער רבי האט דעמאלט גערעדט, אז יעדער איד דארף וויסן זיין, אז ער איז די רגליים פון דעם נשיא הדור. ער האט גערעדט דעמאלט דעם סיפור מיט דעם בענקל: עס איז געווען א רב, וואס ער איז געווען א קליינציקער, א דרייציקער, וכו׳, און מען האט געהאט טענות פארוואס האט מען גענומען אים אלס רב. האט ער געזאגט: דער בענקל איז גרויס, און מען דארף האבן פיס דא למטה; איז במילא קען דא זיין א דרייציקער, א קליינציקער רגל. דער רבי האט אפילו געטייטשט אין עבודה, אז עס איז דא דעם נשיא הדור, און דאס איז דער בענקל. דער בענקל איז גרויס, און זיי אלע געהערן צו דעם בענקל פון נשיא הדור, אבער עס איז דא די רגליים. און יעדער חסיד, דער רבי האט גערעדט זייער א רייכע שיחה, יא, אז יעדער חסיד דארף וויסן זיין, אז ער איז די רגליים פון נשיא הדור. דאס הייסט, אז דער נשיא וויל פועל׳ן דא אין דער וועלט, דער נשיא וויל ברענגען און פועל׳ן, און מאכן ליכטיג, און טאן די אלע ענינים וואס דער „ואתה תצוה“ וויל אויפטאן, און

07:50 דאס טוט ער אויף דורך די רגליים. די רגליים זיינען די חסידים, די רגליים זיינען די שלוחים, די רגליים זיינען יעדער איינער פון אנשי הדור וואס גיט זיך איבער צום נשיא הדור. די רגליים געבן זיך איבער [לא ברור], מען גיט זיך איבער צו זיין די רגליים פון דעם רבי׳ן, און ממילא פירט מען דורך דעם רבי׳נס כוונה. און דאס איז איין נקודה וואס מען דארף שטענדיג [לא ברור], מען זאל געדענקען אז מיר זיינען מער נישט ווי רגליים, און [לא ברור]. ערשטנס, אז די רגליים זיינען בטל צום ראש; די רגליים זיינען ממש ווי רגליים, נישט ווערן קיין גאנצער מענטש פאר זיך, פארקערט. מען זאל געדענקען אז עס איז רגלי העם. צווייטנס, וויסן אונזערע שליחות, אז מען דארף אויך מאכן [לא ברור] אויף זיין חלק פון די רגליים פון משה רבינו, און אראפברענגען זיינע ענינים למטה. דערנאך נאך די חידוש פון דעם מאמר, די הוספה, אז דורך די רגליים קומט צו אן עילוי. אידן געבן צו א הוספה; דער כח החסידים, וואס זיי פועל׳ן אין רבי׳ן אן עלייה אין דעם [לא ברור], און ווי עס ווערט מבואר שפעטער אין מאמר. און דאס איז איין נקודה, א פארויסצוזעענע עבודה. א צווייטע נקודה אין דעם תחילת המאמר, וואס איז באמת ווי א קליינע, אבער מען דארף דעם ענין דערהערן אין דער פנימיות, ווייל דאס איז דער ווארט פון רעיא מהימנא, וואו דער רבי טייטשט „רועה נאמן של ישראל“. אין דעם מאמר ברענגט ער אז דער רעיא מהימנא, דאס האט צוויי פירושים.

09:11 דער ערשטער פירוש איז רועה נאמן של ישראל. דער צווייטער פירוש, אז רעיא מהימנא, אז ער איז זן ומפרנס את ישראל בענין האמונה. אין דעם גאנצן מאמר גייט דער רבי בעיקר אריין אין דעם צווייטן ענין: וואס איז דער ענין פון רעיא מהימנא מיט אמונה? וואס איז דער ענין פון אמונה? וואס איז דער ענין פון פנימיות? וואס איז דער ענין פון זן ומפרנס, מיט אלע חידושים און נפלאות וואס דער רבי איז מסביר אין דעם מאמר? אבער פאר ער גייט אריין אין דעם צווייטן ביאור, ברענגט דער רבי אויך דעם ערשטן ביאור. מען לערנט דאס און מען גייט גלייך צום צווייטן ביאור, ווייל דער ערשטער ביאור איז פשוט. איך זאג אין קורצן: דער מאמר איז נישט מסביר; ער זאגט נאר אז רעיא מהימנא, דער פירוש הפשוט, איז רועה נאמן של ישראל, און ער גייט גלייך אריבער צום צווייטן פירוש. וואס איך וויל ארויסברענגען איז: ווען מיר לעבן מיט דעם רבי׳ן, לעבן מיט [לא ברור], איז אויך וויכטיק זיך מתבונן זיין אין די דאזיקע ווערטער. יא, אז דער רבי געפינט זיך מיט אונז און ער איז דער רועה נאמן של ישראל, און דאס אליין איז ביי אונז. דערהערן דעם ענין פון רעיא מהימנא כפשוטו, פאר דו גייסט אריין אין די חסידישע השכלות, מיט די חסידישע ביאורים, מיט די חסידישע הסברים, מיט אלע ענינים פון אמונה, מיט דעת, מיט אלע זאכן. פשוט דערהערן דעם ענין פון נאמנות: אז דער רבי איז דער רועה נאמן. און ווען מען לערנט אין דעם מאמר פון

10:29 תשמ״ב, אז ער דערמאנט דעם „למנצח לדוד להזכיר“, דער ענין פון דעם רועה, אז ער גיט זיך אפ מיט יעדער איינער פון זיינע ישראל, און די שעפסלעך וואס אנטלויפן, איז דער רועה לויפט זיי נאך, און ער דאגה׳ט אויף זיי און ער גיט זיך אפ מיט זיי. און דערנאך די [לא ברור] וואס דוד המלך האט געגעבן לזקנים ולבחורים. דער ענין פון דער נאמנות פון דעם נשיא הדור, וואס ער דאגה׳ט אויף יעדער איינער, און ער נעמט יעדן איינעם כפי כחו, כפי ענינו, אין [לא ברור], און ער גיט אים די ענינים וואס ער דארף אים געבן, דעם מזון לפי ערכו. וואס דאס איז ביי אונז אין דעם ענין פון רועה נאמן של ישראל, איז כמובן אז דאס ברענגט ארויס דעם „כמים הפנים לפנים“. מצד דעם רבי׳ן, די נאמנות וואס דער רועה נאמן גיט זיך איבער צו אונז, איז דאך „כמים הפנים לפנים“ — וואס טוט זיך מיט אונזער נאמנות? יא, דאס איז דאך איינער פון די יסודות ביי אונז אין חסידות, אין דעם „כמים הפנים לפנים“: די נאמנות פון א חסיד צום רבי׳ן, וואס דארף זיין אין דעם זעלבן אופן. די נאמנות, די איבערגעגעבנקייט, יא, און דוקא אין דעם אופן פון נאמנות, אז דער רבי קען זיך אויף אונז פארלאזן, אז מיר וועלן טאן וואס ער דארף און וואס ער וויל, און די ענינים ווי ער פארשטייט און ווי ער וויל. דער

11:45 גאנצער ענין פון דער נאמנות וואס דארף זיין פון א חסיד צו זיין רבי׳ן, וואס דאס קומט מצד דעם וואס ביי אונז איז [לא ברור], אז דער רבי איז דער רעיא מהימנא, דער רועה נאמן של ישראל. און דאס איז די צווייטע נקודה אין דעם אנהייב מאמר. אין סוף מאמר זענען פאראן צוויי נקודות וואס איך טראכט אז זיי זענען זייער, זייער וויכטיק פאר אונז היינט. איך גיי אריבער יעצט צום סוף מאמר, וואס ווערט דארט געדרוקט אין סעיף י״א, אין סוף פון סעיף י״א. וואס איז דער ווארט אין סוף סעיף י״א פון דעם מאמר? דער ענין פון „נר תמיד“. דער רבי האט דאך געפרעגט אין אנהייב מאמר פיר קשיות. די פערטע קשיא איז געווען אויף דעם ענין פון „נר תמיד“: פארוואס אין איין פסוק שטייט „להעלות נר תמיד“ — דאס איז דער ערשטער פסוק: „ואתה תצוה את בני ישראל ויקחו אליך שמן זית זך כתית למאור להעלות נר תמיד“ — בשעת אין דעם צווייטן פסוק שטייט „מערב עד בוקר“? ווי דער אלטער רבי פרעגט אין תורה אור אויך. דער אלטער רבי איז מסביר, און דאס איז דער חילוק [לא ברור]. איז דא א ביאור אין תורה אור, אבער דא האט דער רבי א צווייטן ביאור. און דערויף גייט דער גאנצער מאמר פון ביידע. וואס איז דער ביאור דא? אז „מערב עד בוקר“, דאס איז די עבודה פון מסירת נפש. מצד די עבודה פון מסירת נפש איז דעמאלט, איז דא

13:14 עבודה איז באופן פון מערב עד בוקר. דאס הייסט אז די עבודה איז מער נישט א לילה, די כתית, א ערב, די כתית. בשעת עס איז דא, אה, עס זיינען העלמות והסתרים, איז אטא דעמאלט, איז דעמאלט ווערט ביי אים נתעורר די תנועה פון מסירות נפש, דאס דווקא ביי לילה. בשעת עס ווערט בוקר, עס ווערט ליכטיג, עס ווערט גוט, איז דעמאלט ווערט פארשלאפן צוריק די מסירות נפש. און אויף דעם זאגט מען אז דאס דארף זיין נר תמיד. וואס ווי דער רבי רעדט אין דעם מאמר, אה, אז מצד די עבודה פון כתית למאור, מצד די עבודה וואס אידן דא טוען, אז אויך מצד כוחות פנימיים זאל ביי זיי זיין אפגעלייגט אז דאס דארף זיין א ליכט, און א ליכט דארף לייכטן. און דער גאנצער ענין פון כתית איז נשבר ונדכה. מצד דעם דארף אויך מצד כוחות פנימיים מאנען זיך ביי ג־טלעכקייט, איז דער נקודה פועל אז נר תמיד. אה, וואס איז דער ווארט פון נר תמיד? ווי דער רבי טייטשט דעם מאמר, אז דער אמת׳ער ענין, דער נר תמיד שאין שייך בו שינוי, אה, אז אין נישט שייך אין דעם קיין שום שינוי. איז דעם מיט טייטשט אויך אט די נקודה אין אונזער זמן, אין אונזער עבודה, איז דאך כמובן אז דאס איז אליין, דאס איז א זאך, דאס איז א נקודה וואס איז ממש נוגע בנפש פון יעדער חסיד אין דעם זמן. אז מען זאל דערגרייכן דעם ענין פון נר תמיד. דאס הייסט אין פשוט׳ע ווערטער, אין טבע האדם איז א פשוט׳ער מענטש בשר

14:37 ודם. א מענטש איז א בעל שינויים, ווי ער זאגט אין דעם מאמר. אה, דער טבע פון א מענטש אין דער ערד איז א בעל שינויים. און ממילא איז דער טבע האדם אז זאכן בייטן זיך. אה, עס איז דא א התחדשות, דאן נאך ווערט עס ישנות, גייט אריבער די צייט, עס ווערן די זאכן מער אפגעקילט, ווערן די זאכן מער, מער אפגעשוואכט. הווה ונפסד, דאס איז דער טבע האדם, הווה ונפסד. און ווי ער זאגט אין דעם מאמר, אפילו אין ענינים פון מסירות נפש, וואס מסירות נפש רירט דאך אן דעם עצם הנפש, וואס איז העכער פון שינויים. דאס איז דעם מאמר, די נקודה פון מסירות נפש, עצם הנפש. פונדעסטוועגן איז אויך אין דעם פאראן, אה, חילוקים. פאראן זמנים וואס די זאך שטייט מער בגילוי. דווקא בשעת עס זיינען מער העלמות והסתרים קומט עס ארויס שטארקער; בשעת עס ווערט גרינגער, עס ווערט דעם, גע־, דאס, ווערט עס ביי אים פארשלאפן. דאס הייסט, ווייל דאס איז דער מציאות האדם, שינויים. און דא מאנט זיך אן ענין פון נר תמיד, אן קיין שום שינויים. איז כמובן, דאס טייטשט אז אויך אין דער עבודה אין אונזערע טעג, אה, אז מען זאל זיך האלטן מיטן תוקף ההתקשרות אין נשיא הדור, אן קיין שום שינויים. אה, עס קומט צו גיין דא מחשבות, און זאגט, אה, דא זאגט דאס, דא טראכט דאס, דא פילט דאס, דא זאגט דאס נישט. אבער עס איז דא דער חשבון, אה, בשעת מען הערט דעם, דעם מספר, מען זאגט שלושים שנה, [לא ברור], מען

15:59 ווערט אויך קענען זיך דרייסלען. אבער דאך איז פאראן דא א צייט פון דעם נפש הבהמית, וואס איז, אה, ס׳זענען פילע יארן אריבער, עס ווערט, עס ווערט, עס ווערט אפגעקילט אין ענינים. כידוע, דער באוואוסטער בריוו וואס דער רבי האט געשיקט, ס׳איז נישט געדרוקט געווארן, ס׳איז נישט געשיקט געווארן בפועל. דער באוואוסטער בריוו, א חלק פון דעם בריוו וואס דער רבי האט אנגעהויבן שרייבן און דאס בפועל נישט; מען זעט עס, דאס איז נתגלה געווארן נאר בשנים האחרונות. דער בריוו פון, אה, פון ראש חודש אלול תשי״א. וואס דארטן זאגט דער רבי, אז עבר קיץ, כלה חורף, יא, עס גייט אריבער א תקופה, און עס חס ושלום קען זיין אז דער ערשטע חום ההתקשרות זאל ווערן אפגעשוואכט. און דא מאנט זיך דער ענין פון ״אלה הדברים אשר דיבר משה״, אה, ״היום הזה ה׳ אלקיך מצוך״, אז ״היום הזה״, אה, דאס דארף זיך זיין אז עס איז א היום הזה ממש, כחדשים. איז אט דער ענין פון נר תמיד, דאס איז דאך ממש, קען מען זאגן, אז דאס איז ממש אליין וואס איז נוגע צו יעדן איינעם פון אונז. אין דעם זמן, יא, אז מיר דארפן וויסן, יא, אז עס איז פאראן אין אונז די כוחות. און דאס איז די כוחות פון דעם וואס מיר רעדן אין דעם מאמר, די כוחות פון דעם מאור, דער כח פון דעם כתית למאור. די כוחות וואס משה רבינו גיט אריין אין אונז, און מיר דארפן אין דעם אריינברענגען דעם, דעם כח פנימי, וואס מען רעדט אין דעם מאמר, יא, איז פועל.

17:21 זיין טאקע, אז ס׳זאל זיין אין אַן אופן פון נר תמיד שאין שייך בו שינוי. דאס הייסט, אז דער לעבן מיט׳ן רבי, די צוגעבונדנקייט צום רבי און האבן דעם רבי אין אַן אופן פון הווה. נישט א רבי פון עבר, יא, נישט דער זיידע, יא, ווי מ׳רופט דאס אן, זאכן פון דער זיידע, סיפורים פון דעם עבר, „לעגאסי“, איך ווייס נישט אלע ווערטער ווי מ׳זאגט דאס אויף ענגליש. דער זיידע, זאכן פון ווי ס׳איז געווען אמאל. ניין, די זאך פון רבי׳ן זאל לעבן אין אַן אופן פון הווה. אז איצט דער רבי געפינט זיך מיט אונז, איצט איז דער רוח [לא ברור] בקרבנו ממש. און דער „ממש“ דוקא, דאס איז אין אַן אופן אמיתי, אַן אופן נצחי. אט דער נר תמיד, דאס איז אַן ענין עיקרי וואס איז נוגע בזמננו זה. און דערנאך קומט ער צו גיין די פערטע נקודה, יא, און דאס איז גאר אין סעיף י״ב. און דאס איז די נקודה וואס דער רבי זאגט, יא, אין סעיף י״ב, יא, און דאס מאכט א מהפך אין דעם גאנצן מאמר. אז דער פירוש הפשוט, אז „ואתה תצוה את בני ישראל ויקחו אליך“, איז אז אויף דעם „ויקחו אליך“ באקומט מען דעם כח פון „אתה תצוה“. דאס הייסט, ביז איצט האט דער רבי געזאגט אין מאמר, אז ס׳איז דא דאס וואס משה גיט אריין אין א איד, און ס׳איז דא דאס וואס א איד איז מוסיף פאר משה. משה גיט אריין אין א איד אט דעם דערהער, אז ער איז א איד, דער התקשרות עצמית, יא. משה גיט

18:44 אריין אין א איד דעם עצם, און א איד דארף אין דעם אריינשטעלן די כחות הגלויים. דאס איז תלוי אין אונזער בחירה, אין אונזער עבודה, יא. אז מיר זאלן, מיר זאלן צושטעלן די כחות פנימיים, אז דער מענטש, זיין ציור, זיינע פרטים זאלן ביי אים דערהערן, יא, אז דאס איז זיין גאנצע מציאות. און דאס איז תלוי אין אונז, דאס איז דער „ויקחו אליך“. און דורך דעם ווערט א הוספה, ס׳ווערט נתגלה [לא ברור] עצמות מיט דעם רבי׳ן, ווי ס׳איז מבואר אין דעם מאמר. קומט צו גיין דער רבי אין סעיף י״ב. וואס זאגט דער רבי אין סעיף י״ב? א מורא׳דיגע ווארט. אז דער פירוש הפשוט גאר איז, אז דער „ויקחו אליך“ קומט אויך פון משה רבינו. „ואתה תצוה“, משה איז מצוה, אז ס׳זאל זיין „ויקחו אליך“. און דא זאגט דער רבי אין דעם מאמר, אז פון דעם איז פארשטאנדיק אויך בפנימיות הענינים, אז משה רבינו איז מקשר אידן באופן כזה, אז ער גיט זיי א כח אויף דעם „ויקחו אליך“ גופא. אז דאס גופא, וואס ער מאנט פון זיי די עבודה בכח עצמו, דאס אליין באקומט מען פון משה רבינו. און דער רבי פירט אויס: „אז כמו כן איז מובן משה שבדורנו, כ״ק מו״ח אדמו״ר נשיא דורנו, שעבודתו איז לעורר ולגלות את האמונה שבכל אחד מישראל שמצד עצם הנשמה באופן, שאחר כך יעבדו עבודה זו בכח עצמם. ועד שיהיו נר תמיד שאין שייך בו שינוי גם מצד כחות הגלויים.“ יא. דאס הייסט, אז משה שבדורנו, נשיא דורנו, זיין עבודה, וואס ער איז מעורר ומגלה ביי יעדן איינעם פון אונז דעם ענין פון עצם הנשמה, די התקשרות עצמית, איז ער

20:10 דאס מעורר באופן כזה, אז ער גיט אונז דעם כח, אז שפעטער זאל קענען זיין די עבודה בכח עצמו, די כח עצמו אין אופן פון נר תמיד, אז ס׳איז נישט שייך שינוי. נו, עס קומען אויף דא, דארפן מיר שטעלן א סך ביאורים, א סך הסברים. יעדער איינער וואס פלינצט אט די ליינס, יא, וועט ביי אים גלייך דער [לא ברור], וועט ביי אים גלייך דער, דער, דער דריסל ווען מ׳זאגט, אז דאס איז דער רבי ממש אריינגעשטעלט דא א זאך, די עשיות. איך געדענק עס נאך גלייך אין [לא ברור], אז מ׳האט אנגעהויבן גלייך נאך, ווען מ׳האט אנגעהויבן, ווען ס׳איז געווען די תקופה הזאת, ס׳איז געווען דאס [לא ברור] ג׳ תמוז, און מ׳האט אנגעהויבן דא אין דעם מאמר, און אונטער דעם העלם, דעם, דעם עומק, א חידוש פון דעם מאמר איז, די ליינס זיינען שטענדיג עומד לנגד עיניו ביי יעדן חסיד, דעמאלט אז דער נשיא גיט אונז דעם כח אויף די עבודה בכח עצמו. דאס הייסט אז ס׳איז דא א זמן, יא, וואס דעמאלט איז דא ווייניגער גילויים, יא, [לא ברור] דער מאמר, יא, דאס הייסט ס׳איז נישט דא דער, דער ראיה, יא, אט דער ראיה וואס מ׳זעט ביי [לא ברור] איז געווען א העלם והסתר אין אט דעם ענין. איז אויף דעם זאגט דער רבי אין דעם מאמר, אז דו זאלסט וויסן אז דער „ואתה תצוה“, משה רבינו גיט אריין אין דעם חסיד, אין דעם איד, אט דעם דערהער, אט דעם התקשרות עצמית, אז ביי אים זאל קענען זיין די עבודה בכח עצמו, יא, און די עבודה בכח עצמו אין דעם אופן אז ס׳זאל זיין נר תמיד בלי שום שינוי. איז

21:32 במילא דאס איז, לאמיר זאגן, פון דעם סוף מאמר, אויב מ'טראכט זיך אריין אין די פיר נקודות, קען מען פון די פיר נקודות אליין לערנען און ארויסנעמען ענינים אין אונזער לעבן, אין אונזער עבודה, אין דעם זמן. דאס איז בנוגע דעם סך הכל פון דעם שיעור מאמר, ווי מיר לעבן מיט דעם. לאמיר רעדן איצט בנוגע דעם תוכן פון דעם מאמר. ערשטנס לאמיר זאגן לחיים, און דער רבי וויל אז מ'זאל לערנען מיט א פנימיות די אלע ענינים. ובפרט דער סוף מאמר, ווען דער רבי זאגט אז דער עיקר איז אין גשמיות, אז מ'זאל זען די ענינים בגשמיות. איז כמובן אז עס איז זיכער נוגע צו אונז, אז נאך אלע מעשיות, מיט נאך אלע ענינים, מיט נאך אלע אפלערנונגען פון דעם גאנצן מאמר, דארף מען פשוט מתפלל זיין אז די זאכן זאלן זיין בגשמיות, אז מ'זאל די זאכן זען בגשמיות ביי אונז. לחיים. על כל פנים, בנוגע דעם תוכן פון דעם מאמר, וואס איז דער, וואס איז דער ביאור פון דעם מאמר? איז כמובן דער ביאור פון דעם מאמר איז אז דער רבי איז מסביר דעם ענין פון די צוויי מדרגות אין אמונה, און די צוויי מדרגות פון אמונה גופא. דער מעלה פון משה רבינו איז, וואס ער איז זן ומפרנס די אמונה עצמה. ער ברענגט ארויס דעם טיפערן קשר, דעם טיפערן

23:12 ער ברענגט ארויס די עצמיות פון דער אמונה, און דאס וואס די אמונה פון א איד איז אויף אן אופן אז דער עצם איז כולו אחד, אז דאס איז איין זאך מיט אלקות. און אט דער ענין האט זיך דריי תוצאות, דריי ענינים וואס שפיגלען אפ אט דעם ענין. און דאס איז דער כללות'דיגער תוכן פון דעם מאמר. אז דער ענין וואס משה רבינו, דער ענין פון דעת, און דאס איז די מאמרים פון די רביים, מ'רעדט אין תורה אור, דרך מצותיך, ביז אין עטרת ראש, וואס זענען אויפן די מאמרים, און דאס איז דער אויסטייטש פון רעיא מהימנא. א חידוש פון אונזער מאמר איז, אויב מ'האט געלערנט די מאמרים פאר דעם ואתה תצוה, האט מען פארשטאנען אז וואס? אז דאס איז אן אופן בפני עצמו. משה רבינו איז ממשיך דעת, און דאס איז דער ענין פון רעיא מהימנא. רעיא מהימנא איז זן ומפרנס אמונה בפנימיות, אז ער ברענגט דאס אריין אין אן אופן פון דעת, דאס האט מען פארשטאנען. איז נתחדש געווארן אין דעם מאמר: ניין, דאס איז גאר א תוצאה. די נקודה איז דער קשר עצמי. די תוצאה איז אז ס'קומט אריין אויך אין דעת. אזוי איז דאך וואס מ'האט געהאט, דורך לימוד החסידות, פארשטיין א ווארט חסידות, אדער אפילו א ווארט חסידות. דאס איז דרך פון רעיא מהימנא, דורך דעם ווערט דערהערט דער קשר עצמי. דער רבי מסביר אין מאמר, אז כל זמן דאס בלייבט כאמונה, איז דאס ניט דוקא אז ס'ווערט בפנימיות. דוקא ווען ס'קומט אריין אין דעת ווערט עס א פנימיות'דיגער ענין, אבער דורך דעם ווערט

24:46 נמשך דער קשר עצמי, און ווייל דער עצם לייכט דורך אלע ענינים, איז במילא קומט עס אריין אויך אין דעת, אין שכל; דאס איז נישט קיין חלק פון דער מציאות. דאס איז איין ענין אין דער פעולה פון משה רבינו. און דערנאך איז דא א צווייטער ענין, וואס איז די פעולה פון דעם קשר עצמי, וואס דאס איז מסירות נפש. אז בשעת עס איז א זמן וואס ס'זענען דא נסיונות, ס'זענען דא גזירות, ס'זענען דא שוועריקייטן אויף אידן און אידישקייט, איז דעמאלט קומט צו זאגן משה רבינו, און דאס איז געווען ביי מרדכי, אז אין זיין זמן פון פורים, ווען ס'זענען געווען גזירות אויף אידישקייט, אויף תורה ומצוות, האט ער מגלה געווען ביי אידן די דרגא פון מסירות נפש, שמצד זה, אז זיי זענען מתגבר אויף אלע נסיונות. די דרגא פון מסירות נפש, דאס איז דער ענין אז א איד קען זיך ניט אפרייסן פונעם אויבערשטן. ווי ער זאגט אין מאמר: אין שייך ביי אים פירוד. דאס קען זיין מצד שייכות ביי אים, חס ושלום. מצד אבער דעם קשר עצמי, ובגלל זה, דער עצם, דער מהות פון עצם, דאס איז העכער בכלל פון אלע קליפות פון דעם, ס'איז שייך ביי אים פירוד. די דרגא פון מסירות נפש באקומט ער מצד דעם, מצד משה רבינו. און דערנאך איז דא א דריטער ענין, וואס דער רבי זאגט, וואס דאס איז בעצם דער חידוש פון מאמר. אז אפילו אין א זמן וואס ס'זענען נישטא קיין נסיונות אויף אידן און אידישקייט, אבער ס'איז דא דער ענין פון גלות, עצם ענין הגלות. נישט מצד נסיונות און גזירות אויף אידן און אידישקייט, אבער עצם ענין, אז אין זמן הגלות איז נישטא קיין גילוי אלקות. דאס וואס אלקות לייכט נישט, אלקות לייכט נישט אין עולם, עס פעלט דער גילוי אלקות, עס פעלט דער גילוי עצמו, און דאס פועל'ט ביי אידן אז דאס הארץ איז לב נשבר. דאס איז דער ענין פון הזזה, הזזה עצמית.

26:33 ס׳דארף זיין אַ כתית מצד דעם וואָס מ׳איז אין גלות, מצד דעם וואָס אלקות איז נישט בגילוי ביי זיי. און דאָס איז דער ענין, דער עיקר פון „כתית למאור“, ווי דער רבי איז מסביר אין מאמר. דאָס איז בכללות די דריי ענינים, די דריי אופנים ווי די משפיעים, די רועי ישראל, זענען מגלה דעם עצם הנשמה. דאָס איז וואָס מ׳זעט בכלל אין מאמר. דער רבי רעדט וועגן דריי תקופות, און אין יעדער תקופה איז דער ענין באופן אחר. דאָס איז דער תוכן פון כלל המאמר. בכללות איז דאָס משה רבינו, דער פריערדיקער רבי, און דער רבי רעדט אויך וועגן אונדזער תקופה. ביי משה רבינו איז דאָס דער ענין פון דעת, לימוד החסידות, און דער רבי ברענגט כמה פעמים אין שיחות דעם סיפור פון משה רבינו און די בני ישראל, און דער רבי טייטשט דאָס אויס אין דעם ענין פון דעת: משה רבינו איז מגלה דעם ענין פון דעת ביי אידן. און דערנאָך קומט דער צווייטער ענין, ביים פריערדיקן רבי, ווען ס׳זענען געווען גזירות אויף אידישקייט, און דאָרטן איז געווען דער ענין פון מסירות נפש. און דערנאָך די דריטע תקופה, אין אונדזער צייט. דער רבי זאָגט אין מאמר, אַז דאָס איז אַ צייט ווען ס׳זענען נישטאָ קיין גזירות אויף תורה ומצוות מצד עצמם. נישט נאָר דאָס, נאָר בעולם איז דאָ [לא ברור]. דאָס וואָס איז געווען אין רוסלאַנד איז געווען אַן אַנדערע תקופה. היינט זענען דאָ אַלע ענינים פון גוטע זאַכן און

28:18 רייכע זאַכן און שיינע זאַכן, ברוחניות ובגשמיות. אָבער, דער ענין וואָס מיר זיינען אין גלות, דאָס פעלט — דער שברון לב, אַז אַ איד דאַרף זיך צוברעכן און אָנהייבן בענקען נאָך דער גאולה. דאָס איז בעיקר אפילו אין אונדזער דור. אונדזער דור איז אַ זמן וואָס מצד אחד איז דאָ הרחבה בגשמיות וברוחניות, און אַלע ענינים וואָס דער רבי האָט אַלעמאָל געקאָכט וועגן דעם, אַז אונדזער דור איז דער דור פון עשירות, סיי עשירות בגשמיות און סיי עשירות ברוחניות, און אַלע ענינים וואָס מ׳גיט גלייך אַזוי פיל ספרים, אַזוי פיל חסידות, אַזוי פיל ענינים פון פרנסה, וכו׳ וכו׳. יאָ, אָבער צוזאַמען דערמיט איז מען נאָך אין גלות. און דער עצם פון גלות, דאָס איז אַן ענין וואָס דאַרף מעורר זיין ביי אונדז דעם צוקוועטש, דעם צימאון און די צובראָכנקייט, וואָס דאָס איז מיט אַ התקשרות עצמית צום עצם הנשמה. איז כמובן, אַז דער ענין, ווי אַ חסיד דאַרף וויסן טייטשן דעם מאמר, איז נישט דער פשט נאָר צו רעדן אַז דאָס איז אַ היסטאָרישע זאַך. נאָר כמובן דאַרף דאָס זיין ביי אונדז אין לעבן. דאָס הייסט, אין אַנדערע ווערטער, אַז אויך היינט, היום הזה, אין תשפ״ד, זיינען פאַראַן ביי אונדז אַלע דריי ענינים. מיר רעדן וועגן אונדזער רבי׳ן, [לא ברור]. איז כמובן, אַלע דריי ענינים וואָס דער רבי רעדט אין דעם מאמר, דאָס זיינען דריי ענינים וואָס יעדער חסיד באַקומט פון רבי׳ן, דאָס זיינען דריי

29:43 ענינים וואָס יעדער חסיד, יאָ, וואָס אין דעם קען מען זען אונדזער השתדלות, אונדזער איבערגעגעבנקייט, אונדזער מסירת נפש, און [לא ברור] „ואתה תצוה“, מיט דעם „ואיכה אלך“, ביי יעדן ענין ביומינו אלה. די דריי ענינים וואָס מיר האָבן גערעדט אין פריערדיקע שיעורים — כמובן, איך זאָג נישט דאָ קיין חידושים, נאָר איבערלעבן די זאַכן און דאָס אַרייננעמען אין פנימיות. איז פאַראַן דער ענין פון [לא ברור], וואָס כמובן בעיקר איז דאָס דער ענין פון לימוד תורה, די שיחות פון רבי׳ן, די מאמרים פון רבי׳ן. אַ מענטש דאַרף וויסן אַז ס׳דאַרף זיין בכל יום ויום, ווי דער רבי שרייבט אין כמה וכמה מכתבים — דער רבי האָט זיך זייער פיל געקאָכט אין דעם — אַז בכל יום ויום דאַרף זיין לימוד תורה. מ׳דאַרף לערנען תורת הנשיא, לערנען דעם רבי׳נס מאמרים, דעם רבי׳נס שיחות, כדי אַז די ענינים פון אלקות זאָלן ביי אונדז ווערן אָפּגעלייגט אין פנימיות. ווי דער רבי איז מלמד דאָס אין דער וועלט כפשוטו, כמובן, און אויך דעם רבי׳נס טיפקייט אין הסברה, אין הבנה והשגה, אין אויסטייטשן די טיפסטע ענינים אין אלקות, די העכסטע ענינים אין אלקות, ענינים וואָס זיינען מצד עצמם אין גאַנצן העכער פון הבנה והשגה. און וואָס מ׳זעט במוחש דוקא ביי אונדזער רבי׳ן, אין דעם רבי׳נס מאמרים און אין דעם רבי׳נס תורה, ווערן די טיפסטע ענינים אין חסידות אָפענער אויף אַ דרך [לא ברור], סיי די מאמרים פון רבי׳ן, די קלאָרקייט, דער סדר, וואָס מ׳זעט במוחש. מיר זעען דאָס דאָ אין

31:13 דעם לימוד וואס מיר לערנען דא אין דער חבורה, יא, די גאנצע וואס מיר לערנען דעם מאמר, מיר האבן פון דעם אלטן רבי'ן געלערנט דאס אין די מאמרים פון אנדערע רביים. און ווען מ'קומט דא צום רבי'נס מאמר, זעט מען ווי דער רבי נעמט דעם עומק שבעומק, יא, ווי מ'זאגט, די סמעטענע, דעם איידלסטן ווארט, דעם טיפסטן ווארט, און דאס ברענגט ער ארויס און טייטשט דאס אויס אין אן אופן, וויפיל מ'קען דאס אויסטייטשן אין עשיות און אראפברענגען דאס סיי אין השכלה, סיי אין הוויה. און כמובן, כמובן, אז דאס איז אלץ אויך אין די שיחות, מערער. אין כמה פרטים פון די שיחות האט מען זיך מער עשיות, מער הסברה. מ'זעט ביים רבי'ן די ענינים פון חסידות, טיפסטע ענינים פון חסידות, וואס דער רבי האט אויסגעטייטשט און אראפגעברענגט אין אן אופן אז יעדער איינער זאל דאס קענען פארשטיין. אין א שיחה קומט דאס אראפ ממש אין עשיות, יא. על דרך ווי ר' יואל איז געווען ... כמה פעמים דעם ווארט וואס מ'האט געזאגט אז דער אלטער רבי האט געזאגט אז משיח וועט זיין א מתנגד. לכאורה וועט זיין א חסיד, ווייל די מתנגדים איז ווייל יא? אבער חסידים, אויך קבלה ... אזוי האט דער אלטער רבי געזאגט. ר' יואל, וואס איז דער פשט? ווי קען מען בכלל פארשטיין דאס ווארט? האט ער געזאגט אז דער פשט איז, אז משיח וועט לערנען פנימיות התורה אין אותיות פון דער גמרא, אותיות פון דעם

32:34 רמב״ם. דאס איז פשט: משיח וועט זיין א מתנגד. דאס איז נישט חסידיש, דאס איז פשט כפשוטו. דער פשט איז אז ער וועט נעמען די טיפסטע ענינים אין אלקות, און ער וועט דאס לערנען אז אויך א מתנגד וועט קענען לערנען. נעמט דעם רמב״ם, און דער רמב״ם איז דער מוצא ראשון, [לא ברור], אבער מיט דעם מוצא זיינען אלע ענינים חסידיים אין דעם רמב״ם, יעדער, יעדער, יעדער, אין די ענינים אין דעם רמב״ם, אין דער גמרא, אין די הדרנים. און דאס איז דער פשט. יא, ער האט טאקע אראפגעטראגן די אמת'ע ענינים ממש אין אן אופן אז עס זאל קענען ווערן א טייל פון דם ובשר כפשוטו. דערנאך אין די שיחות וואס דער רבי האט גערעדט צו פרויען, צו קינדער, און דארט וואס ער האט פיל נאך מער גערעדט, [לא ברור]. יא, די טיפסטע ענינים וואס דער רבי האט טאקע אראפגעטראגן אין אזא אופן וואס יעדער איינער קען פארשטיין. עס איז געווען אין די, יא, עס איז געווען אין די לעצטע יארן ממש, איך מיין אין תש״נ אדער נ״א, איז געווען א שיחה וואס דער רבי האט גערעדט צו פרויען, איך מאך עס יעצט, און ער האט גערעדט אין השגחה פרטית. יא, גערעדט השגחה פרטית און חידוש הבעל שם טוב פון השגחה פרטית. יא, און דער רבי האט געוואלט אז די אידישע פרוי זאל פארשטיין אין פשטות דעם ענין פון השגחה פרטית. ווייל די אידישע פרוי, ביי איר אין שטוב, מיט יעדן פרט, איז אויסגעהאלטן אויף פילע ענינים וואס איך רעד דעם גאנצן נישט אריין.

33:51 עס איז דא אמאל א תכשיט אדער עפעס א זאך וואס ליגט דעם גאנצן אויף א זייט געריקט. וועגן דעם איז ביי דער פרוי נישט גאנץ די גאנצע שטוב. און דעמאלט ווערט דער פרט: עס געפינט זיך נישט פונקט אויפן פלאץ וואו עס דארף זיך געפינען. איז די גאנצע שטוב נישט געשטובט. נישט ביי דעם מאן, דער פארשטייט באמת נישט דעם גאנצן ענין. אבער ביי דער פרוי, אז ער האט אליין גענומען אן איידעלן ענין פון השגחה פרטית און אראפגעברענגט אין אן אופן אז עס איז געווארן דם ובשר כפשוטו. על כל פנים, וואס וויל איך ארויסברענגען? אז דא, אין דעם ואתה תצוה, ווען דער רבי זאגט, איז דאס אן ענין פון פשוט לערנען און פארשטיין און זיך צובינדן צו דעם רבינס תורה, צו דעם רבינס מאמרים, צו דעם רבינס שיחות. דערנאך, איך רעד נישט נאך א גאנצן ענין, וואס דאס איז די מכתבים נאך מער, פילע. די מכתבים, דעם רבינס אגרות. אגרות, דאס איז חסידות אין לעבן כפשוטו. יא, די ענינים פון אגרות, יעדער מכתב פונעם רבי'ן איז פשוט [לא ברור], ווי עס קומט אריין אין טאג־טעגלעכן לעבן, מחיה יום יום. דאס איז ממש. על כל פנים, דאס איז דער ענין פון דעם, וואס משה רבינו גיט אונז דעם, גיט אונז דעם דערהער, דער הבנה, דער השגה, אז די אלקות זאל מער זיין אין דער פנימיות. דערנאך אן אנדער ענין,

35:11 מסירות נפש. וואס מסירות נפש איז, קען מען מיינען אז ס׳איז דא דער מסירות נפש וואס ס׳איז געווען אין רוסלאנד, וואס דער רבי ברענגט אין דעם מאמר, דעם מסירות נפש וואס מ׳האט דארט געזען. אבער ס׳איז דא דער מסירות נפש וואס ס׳רעדט זיך אין אמעריקע. דער מאמר פון תרומה, יא, אין דעם קובץ האט מען אריינגעשטעלט דעם מאמר פון תרומה, תשמ״א. דער מאמר וואס דער רבי האט גערעדט שבת פרשת תצוה, תרומה תשמ״א. יא, ער זאגט, אה, ער זאגט — איך האב נאך נישט מוגה געווען דעם מאמר, אבער איך גיב א קוק אין דעם מאמר. דארט רעדט דער רבי וועגן כתית ביי א אידן. יא, און ער איז מסביר. יא, וואס איז דאס, אז ס׳איז כתית ביי א אידן? בימינו אלו, ווי דער רבי טייטשט. אלזא, בעצם, די זאך וואס דער גאנצער ענין איז, איז דער ענין פון — אז ס׳איז דא דער נסיון העשירות. יא, ס׳איז דא צוויי ענינים, ווי דאס ווערט אין דעם מאמר. יא, אז ס׳איז דא, ווי דאס קומט ארויס אין נסיון העשירות, וואס מ׳זעט נישט, עס רעדט זיך אמאל וואס מען האט א כבוד. יא, און דעמאלט איז דער ענין פון „ואל יבוש מפני המלעיגים“, אין אנדערע ווערטער. אז ס׳איז דא דער מסירות נפש אין יעדער, אין יעדער, אין יעדער תקופה, אין יעדער זמן איז דער מסירות נפש לפי ענינו. יא, און דער ענין אז מסירות נפש אין יעדער זמן איז לפי ענינו. אין אנדערע ווערטער, בזמנינו זה איז פאראן ענינים. יעדער איינער יודע איניש בנפשו זאכן וואס דארטן דארף ער זיך מוסר נפש זיין. זאכן וואס דארטן

36:45 האט ער העלמות והסתרים. ס׳איז דא דער ענין פון „ואל יבוש מפני המלעיגים“. ס׳איז דא דער ענין פון נסיון העשירות. ס׳איז דא דער ענין פון, פון די חובת הדור. איז אלץ די זעלבע נקודה אין די ווערטער. אין אנדערע ווערטער, [לא ברור] ווי דער רבי רעדט אין מאמר פון תש״י. ווער לערנט דא? יא, כי ס׳איז דא דער ענין פון שבעים שנה. יא, אז ווי זאל נאך זיין דער מצב? זאל זיין דער [לא ברור] עבודה נגד תמיד. זעט מען יעצט אין צוויי ענינים, „ואל יבוש מפני המלעיגים“, די תנועה פון מסירות נפש. יא, וואס איז דער מסירות נפש? וואס איז דער ענין וואס דער רבי גיט אונז די כוחות, וואס מיר זאלן זיך אויפשטעלן במסירות נפש, ווי אזוי עס איז אין אונזער צייט דא? איינע פון די ענינים, אראפברענגען דאס אויף א פראקטישן אופן, ווי מ׳האט שוין גערעדט דערוועגן אין די שיעורים פריער: דער ווארט פון גיין אויף מבצעים, דער ווארט פון גיין אויף א [לא ברור], גיין אין ערטער וואס די מענטשן זענען דיר דארט נישט מער חביב, און גיין אין די זאכן זיך, און, און, און צו גיין צייטן. יא, אפילו די [לא ברור]. דו געפינסט זיך אין א, אין א, אין א, אין א פלאץ. געפינסט זיך אויף א פליגער, געפינסט זיך אויף א, א, וואו־נאר, כל מיני ערטער וואס, וואס וואלט געווען גרינגער, געשמאקער, יא, זיצן אויף דיין פלאץ און [לא ברור], און צו גיין צו זיי און זאגן „קום לייג תפילין“. די אלע ענינים, וואס דאס איז ענינים פון מסירות נפש ווי ס׳שפיגלט זיך אפ אין אונזער דור. וואס דא מאנט זיך אט די נקודה וואס ער איז מסביר אין מאמר: אז בשעת עס וועט

38:07 נתגלה ווערן די התקשרות עצמית, איז במילא נישטא קיין אנדערש. יא, און מצד דעם וועט ער נישט פילן קיין מלעיגים, וועט ער נישט פילן די העלמות והסתרים און, און, און טו דיין, דיין עבודה, טו דיין, דיין עבודה אין דעם אופן ווי דו דארפסט טאן. מ׳האט גערעדט וועגן דעם אין איינע פון די שיעורים, וואס דער רבי רעדט אויף שושן פורים קטן. אז דער ענין פון „ואל יבוש מפני המלעיגים“, ווי ס׳שטייט אין דעם מאמר פון פריערדיקן רבי, איז אזוי: אז ער געפינט זיך אין עפעס א מין העלם וואס לגבי זיין עולם איז עס טייל בכלל נישט. ס׳איז א טיפקייט אין דעם ענין פון מסירות נפש. יא, נישט אז ער דארף [לא ברור] זיין אזוי ווי ס׳תופס מקום ביי אים; ער הייבט זיך אויף אין עפעס א מין [לא ברור]. וואס דער מאמר איז מסביר, אז דער אמת׳ער ענין איז אז דער עולם איז אין גאנצן, אין גאנצן בכלל, אינגאנצן איז בכלל נישט פארענדערט. על דרך זה איז אין עבודה מוז זיין אין עפעס א מין תנועה פון איבערגעגעבנקייט, אז דער, דער, דער העלם והסתר איז אין גאנצן נישט תופס מקום וכולי. וואס דאס איז די צווייטע נקודה. און דערנאך קומט צו גיין די דריטע נקודה. דערנאך קומט צו גיין די דריטע נקודה, וואס דאס איז דער עיקר חידוש פון אונזער מאמר, וואס דאס איז דער עיקר חידוש ביי דעם רבי׳ן. וואס דער ווארט פון, פון דעם מאמר איז, יא, דער „כתית למאור“. איז בשעת מיר רעדן „כתית למאור“, ס׳איז א שווערע ווארט. יא, יא, ס׳איז א שווערע ווארט. וואס איז א שווערע ווארט? ווייל

39:28 בשעת דו רעדסט דעם ענין פון הרגשים, דארף מען האלטן דערביי. רעדן וועגן א הרגש איז ביי חסידים געווען א מופרך׳דיקע זאך. אדער דו שטייסט ביי דעם הרגש, אדער דו שטייסט נישט ביי דעם הרגש. אבער זאגן דרשות אויף הרגשים — ס׳זענען דא מענטשן וואס האבן א חוש צו רעדן וועגן הרגשים — אבער ביי חסידים איז מען נישט געווען רעדן וועגן הרגשים. וואס איז רעדן וועגן צובראכנקייט? אדער דו ביסט צובראכן, אדער נישט צובראכן. וואס איז דא דער ווארט? איך וויל סתם נאר א נקודה ארויסברענגען דא. ערשטנס, סתם א כלל׳דיקע זאך וואס מענטשן מאכן א טעות, על כל פנים איך זע דאס א סך מאל ביי בחורים, און איך שטעל דאס ארויס אלס א ווארענונג: דער ווארט „צובראכנקייט“ האט זיך אמאל אן ענין פון, פון, לכאורה א סתירה צו דעם גאנצן ענין וואס מיר רעדן די גאנצע צייט פון דעם רבי׳ן: שמחה. ס׳איז דאך לכאורה מרירות, א צובראכנקייט, דעפרעסט, ער איז נישט צופרידן. ס׳שטימט נישט מיט דער גאנצער נקודה וואס מיר רעדן פון דעם רבי׳ן אזוי פיל, דור השביעי. דער רבי האט גערעדט אזוי פיל בנוגע שמחה, בנוגע חיות, בנוגע עבודת השם, וכולי וכולי. פלוצלינג קומט דער רבי אין סוף און ער רעדט וועגן צובראכנקייט. אבער דאס איז געווען אפילו ניכר אויף זיין אדר... די לעצטע שיחה פון, זיכער געווען אלץ פון רבי׳ן, איז געווען אזוי א ווארט, מאכט זיך

40:56 א שאלה. אבער דער רבי האט אויסגעטייטשט אז דאס ענין פון צובראכנקייט, לויט נשבע... דער רבי האט אמאל גערעדט א שיחה וועגן דעם. וואס טאקע, וואס טאקע דער ווארט? וואס טאקע דער ווארט פון וואס מיר זאגן צובראכנקייט, „כתית“, אין גאנצן צודרייט? דאס איז דאך „כתית“, יא, אדער דא אלץ וואלט געווען, אדער אלץ איז וואלט געווען. און יהודי איז נישט בנפשי, אבער זיין נישט אז, אוי, וואס דער ווארט. איך וויל נאך דעם ווארט פון ר׳ בער וואס גערעדט וועגן דעם — אז מיר דארפן א ביסל נזכר ווערן צו פארשטיין דעם סעיף. אבער וואס טאקע דער ווארט אין פשוטע ווערטער, נישט אין דעם הדרגה? די נקודה איז: צובראכנקייט איז מיט שמחה; ס׳איז נישט קיין סתירה כלל וכלל. דער ווארט פון צובראכנקייט איז נישט דער פשט אז דער מענטש שטייט מיט א תנועה פון שלילי. צובראכנקייט איז נישט דער פשט אז דו ביסט בא זיך דעפרעסט, פארקוועטשט. צובראכנקייט איז דער פשט אז דו מאנסט עפעס. ס׳איז דא עפעס וואס דו מאנסט. ס׳האט א תנועה פון מאנען. וואס די תנועה פון מאנען איז נישט נאר קיין סתירה צו שמחה, נאר אדרבה, דאס גייט צוזאמען מיט שמחה. דאס הייסט, וויסן מיר, ס׳איז דער ענין פון די זאכן וואס ס׳איז דא אין דעם מאמר, אז דער אמת׳ער ענין פון שמחה איז נישט ווי די וועלט טייטשט. שמחה מיינט סיפוק. שמחה מיינט צופרידנקייט,

42:31 „איך בין צופרידן. גוט, איך בין צופרידן.“ דער ווארט פון שמחה, ווי ס׳איז דאס מסביר, איז נעמט זיך מיט זיך די תנועה פון ביטול. בשעת דער מענטש ווייסט אז בעצם ער האט גארנישט, און נישט נאר ער האט גארנישט, ס׳קומט זיך אים גארנישט. נאר וואס? „אשרינו מה טוב חלקנו“ — דער אויבערשטער וואס מיר געגעבן, דער אויבערשטער גיט מיר די כחות, די אלע ענינים, ממילא איז דא ביי אים שמחה. ס׳מבואר דער ענין אז דער ענין השמחה איז בשעת דער מענטש ווייסט אז בעצם קומט זיך אים גארנישט און ער דארף גארנישט. קיינער... און אדרבה, וכולי, דאס איז ביי אים וואס ער מאכט בא זיך. און במילא איז ער שמח פון דעם עצם ענין וואס דער אויבערשטער האט אים אין בחירה געווען, און דער אויבערשטער גיט אים כחות, און אלץ וואס ער האט איז מתנות מלמעלה; איז ער דאנקבאר. שמחה איז א תנועה פון דאנקבארקייט און א תנועה פון שמחה פון דעם עצם ענין וואס ער זעט: דער עצם ענין וואס ער איז א חסיד, דער עצם ענין וואס דער אויבערשטער האט אים געגעבן די אפשרות, ער זאל קענען דינען און קענען זיין איבערגעגעבן צו דעם. בשעת די שמחה איז אזא שמחה, איז במילא די צובראכנקייט. דאס הייסט, אין אנדערע ווערטער, בשעת ביי דיר האלט זיך אז עס רעדט זיך נישט וועגן דיר. אויב דער יסוד איז „בין איך“, אויב דער יסוד איז מיין מציאות, און די שמחה איז געבויט אויף מיין מציאות, איז דעמאלט

43:59 שמחה מיט כתית זיינען צוויי פארקערטע זאכן. אדער איך שטיי אין א תנועה פון צופרידנקייט, אז איך בין גוט, צוליב דעם וואס איך בין גוט, אדער איך בין צובראכן, צוליב דעם וואס איך בין נישט גוט. דאס הייסט, אויב דער אנכי איז איך, איז דעמאלט די צוויי זאכן מוזן גיין נישט צוזאמען. אבער ווייל דער אנכי, עס הייבט זיך נישט אן, עס רעדט זיך נישט וועגן זיך. עס האנדלט זיך נישט וועגן מיר. עס האנדלט זיך וועגן א העכערן ענין, דער אלקות. און דאס איז דער גאנצער ווארט פון מאמר. בשעת דו הייבסט זיך אויף צו א מדרגה פון התקשרות עצמית. וואס איז דער ווארט פון התקשרות עצמית? התקשרות עצמית מיינט, אז דער אלקות, דאס איז דער אמת׳ער מציאות. און עס איז נישט פאראן קיין שום זאך חוץ פון דער אלקות. בשעת ביי דיר, ביי א איד, דער וועלט, יא, דאס איז דער אמת׳ער מציאות פון א איד. וואס איז א איד? א איד איז, אז חוץ פון דער אלקות איז נישט דא קיין שום זאך, וואס איז נישט שייך קיין שום זאך, איז פון איין זייט מאנט עס ארויס די גרעסטע שמחה. ווי דער סיפור פון בארדיטשעווער, וואס ער איז אזוי געשטאנען אין דער פרי און געזאגט ״שלא עשני גוי״ און ער האט גענומען טאנצן. וואס הייסט, איך בין א איד. דערהער דעם עּרך פון א אידן, די רייכקייט פון א אידן. יא, בשעת דו לערנסט דעם מאמר ואתה תצוה און דו דערהערסט דעם ״בך יאמינו״, [לא ברור], עס איז אן אמונה עצמה. און וואס איז דער אמת דא פון דעם אמונה, איז אז איך בין א איד, מיינט, אז דער

45:14 אלקות, דאס איז מיין גאנצע זאך, איז ג־טלעכקייט. חוץ, דאס איז מיין גאנצע מהות, נישט דא קיין שום מציאות חוץ פון דעם. איז אט דער ענין פועל ביים מענטשן א שמחה גדולה לאין קץ. און צוזאמען דערמיט קומט צו גיין די צובראכנקייט, פארוואס איז דאס נישט מער בגילוי? אויב דאס איז דער אמת און דאס איז די זאך, פארוואס איז דאס נישט מער בגילוי? פארוואס הערט זיך עס נישט? פארוואס פילט זיך עס נישט? פארוואס דערהערט זיך עס נישט? יא, פארוואס נעמט עס נישט דורך מיינע כחות פנימיים? יא, און דערמָאלט, דער ווארט, אז דער מענטש, אויך מיט זיינע גילויים, מיט זיינע כחות פנימיים, יא, איז, איז א זוכער ג־טלעכקייט. ער וויל דערהערן ג־טלעכקייט, אז אלקות זאל דורכנעמען זיין גאנצע מציאות. עס בלייבט נישט קיין שום [לא ברור], אז דער אלקות זאל נישט לייכטן. וויל ער דער ענין זאל שטיין בגילוי. און דאס איז דער חיבור פון עצם מיט גילויים, ווי עס מבארט אין דעם מאמר, דער ווארט פון ״כתית למאור״. איז דער נקודה, אט דאס איז דער ווארט פון דעם דרוש, וואס דער רבי זאגט אין דעם מאמר. דאס איז דער ווארט פון דעם כתית, די צובראכנקייט, יא, אז אלקות דארף זיך העלן און מער זיין. איז די שמחה מיט צובראכנקייט גייען צוזאמען. איך געדענק, מיר זיינען געווען אין אויסטראליע, יא, ג׳ תמוז איז דער יארצייט פון ר׳ זלמן סערעבריאנסקי. ער איז אוועק תשנ״א, בין איך געווען דארט אין אויסטראליע. שבת, ג׳

46:33 תמוז, תשנ״א. יא, דער לויה איז געווען זונטיק, ד׳ תמוז. עס איז געווען, יא, א חסידישער איד, ר׳ זלמן סערעבריאנסקי, וואס איך האב נאך געהערט א ביסל פארברענגען מיט אים, ביז ער איז שוין געווען בּא בימים, אבער איך האב זוכה געווען [לא ברור], אבער געשמאק זיך פארברענגען. על כל פנים, נאכדעם וואס ער איז אוועק, גלייך נאך ער איז אוועק, האט זיין זון אונז גערופן, אפאר פון די שלוחים, און ער האט אונז געגעבן א פעקל פון כל מיני כתבים, פון בריוו און זאכן, וואס, וואס, וואס זיי [לא ברור], וואס איך נישט צו. ער האט געבעטן, איך זאל זען אויב ס׳איז מעגליך צו דרוקן פון דעם עפעס. איז אט דארט געלעגן זייער געשמאקע בריוולעך, זאכן, אינטערעסאנטע זאכן, רשימות. צווישן דעם איז געווען א בריוו, וואס דער בריוו איז שוין עכטעך פארעפנטלעכט געווארן, א זאך, איך ווייס נישט ווי גוט דאס איז געדרוקט, אבער דער בריוו איז שוין פארעפנטלעכט. און דאס האבן די שלוחים דעמאלט, יא, מיטגעארבעט אויף די בריוו, און דאס איז שפעטער פארעפנטלעכט געדרוקט אין כפר חב״ד, שפעטער, איך ווייס נישט, מסתמא איז דאס דאך יעצט אין די ספרים. איז אט געווען א בריוו וואס האט געשריבן א חסיד, ר׳ איטשע גאלדין. איטשע גאלדין איז געווען א חבר פון ר׳ זלמן סערעבריאנסקי. איטשע גאלדין איז געווען פון די תמימים אין ליובאוויטש, ווייסטו, ער איז געווען א ביסל עלטער פון ר׳ זלמן סערעבריאנסקי. זיי האבן געהאט א קשר און ער

47:49 ער האט געשריבן א בריוו, ער האט שוין געוואוינט אין ניו יארק. ס׳איז א בריוו פון תשי״ב. איצ׳ע גאלדין האט געוואוינט אין ניו יארק, און זלמן ר׳ ברנסקי איז געווען אין אויסטראליע. ס׳איז געווען גלייך נאך דער הסתלקות, תשי״ב; אינגאנצן געווען צוויי יאר נאך דער הסתלקות. א זייער געשמאקער חסידישער בריוו. דו זעסט ווי א חסיד שרייבט. ס׳איז א תוכנ׳דיגער בריוו, א זייער אינטערעסאנטער בריוו. על כל פנים, צווישן די ענינים שרייבט ער אים: יא, ר׳ [לא ברור] האט נאך נישט געזען דעם רבי׳ן, ס׳איז נאך נישט געווען, נאך נישט געפארן, נאך געווען אין אויסטראליע, נאך נישט געפארן. על כל פנים, שרייבט ער אים וועגן דעם רבי׳ן, יא, א יונגער רבי, [לא ברור]. אבער על כל פנים, ער רעדט וועגן דעם רבי׳ן און ער זאגט אז ס׳איז א געשמאק צו קוקן אויפן הייליגן פנים פונעם רבי׳ן. זאגט ער: דו קוקסט אויף זיין פנים, פניו הקדושות, זעסטו א פריילעכער צובראכענער איש אלוקים. דאס איז א ביטוי וואס איצ׳ע גאלדין האט געשריבן: א פריילעכער צובראכענער איש אלוקים. דער אויסדרוק איז ביי מיר געבליבן שטארק אין זכרון: א פריילעכער צובראכענער איש אלוקים. דאס הייסט, דאס איז דער רבי. ווען דו קוקסט אויפן רבי׳ן, וואס האסטו, וואס האט א חסיד געזען אין דעם ציור פניו הקדושות פונעם רבי׳ן? ביים רבי׳ן האט מען געזען שטענדיג א תנועה פון שמחה, אבער פשוט, ווי יעדער איינער, יעדער קינד, דער רבי

49:20 שטענדיג מיט די הענט, שטענדיג ביי שמחה, יא. אבער ווען דו קוקסט א ביסל טיפער, וואס האסטו געזען? אז ס׳איז א פריילעכער צובראכענער איש אלוקים. ס׳איז א שמחה, אבער דאס איז א שמחה וואס איז פארבונדן אויך מיט א צובראכנקייט, מיט דער צובראכנקייט פון דעם [לא ברור]. דאס איז אן ביאור, יא. אבער אין דעם מאמר איז, לכאורה, דער פשט אין דעם מאמר אז די צובראכנקייט איז אין דעם, יא, אז ענינים לייכטן נאך ניט. פארוואס? דער אמת, דער אמת, דער אמת הוי׳ לעולם, דער אמת פון אלקות, דער אמת פון אמת הוי׳, דער אמת, יא, פארוואס לייכט עס ניט אין אופן [לא ברור]? און דער ווארט, קען מען זאגן, אז דאס איז דער עומק אין דעם ענין, יא. על כל פנים, און דעם דארף מען ממשיך זיין. דער עומק אין דעם ענין, דער עומק אין דעם ענין, אין דעם ווארט פון דעם מאמר איז א פשט וואס דער רבי זאגט: אז ס׳זענען פאראן צוויי, אז ס׳איז פאראן דער עצם הנשמה ווי דאס איז מוגדר אין עצם, און ס׳איז פאראן דער עצם הנשמה ווי ס׳איז מושרש אין עצמות. וואס דאן, מיט זיין עצם הנשמה ווי ס׳איז מושרש אין עצמות, איז דער ציור מיטן עצם איין און איינס צוזאמען, יא. דאס הייסט, אין אנדערע ווערטער, אז ס׳זענען פאראן דריי מדריגות. פאראן א מדריגה פון כוחות פנימיים, פאראן א מדריגה פון עצם, יא. ס׳איז א דרגא פון גילויים, דאס איז איין דרגא. ס׳איז א דרגא פון עצם, יא, וואס דאס איז דער עצם וואס מצד

50:43 [לא ברור] דורך די גילויים, דורך די כוחות פנימיים, אבער ס׳איז א נפש וואס האלט זיך עצם, און ס׳איז דא אזא מין דרגא וואס דאן זאגט מען אז ס׳איז כולא חד. דער עצם מיט די כוחות ווערן איין און איינס צוזאמען, וואס דערפאר, יא, איז דאס אויך מצד ענין [לא ברור], דער ציור פון די כוחות איז חד מיטן עצם. לכאורה, דאס איז א טיפער ענין, און דערפאר דארף מען א גאנצן הסבר צו געבן, צו פארשטיין וואס איז דער ווארט אין [לא ברור]. דאס איז דער חידוש אין אמת הוי׳, יא. דער ווארט אין דעם רבי׳נס תורה איז דער חידוש אין אמת הוי׳, חידוש אין אמת הוי׳. דאס האט מען געהערט פון רבי׳ן בפרט די לעצטע יארן, יא. דער נקודה וואס דער רבי האט גערעדט גאר ברחבות, גאר בפשטות דווקא אין די לעצטע יארן. אז איר קוקט אן, יא, דווקא אין די מ״ם׳ס, [לא ברור]. איך וועל אריינברענגען א משל. ס׳איז דא די שיחות פון רבי׳ן פון די לעצטע יארן, וואו דער רבי האט גערעדט מיט חסידים, [לא ברור], יא. שפעטער איז ער אריינגעגאנגען אין די שיחה פון אמת הוי׳, און גייט אבער אלץ אריין אין דער נייער סוגיא, יא, פון אמת הוי׳. און מסתמא [לא ברור] וועגן דעם, וואס דער רבי איז מבאר די מעלה פון אין עוד מלבדו לגבי אין עוד. אין עוד איז אין עוד. אין עוד איז אין עוד. ס׳איז ניט, ס׳איז, ס׳איז, ס׳איז דער עכטער ביטוי, ס׳איז דאס, יא. ס׳איז ניט ממלא כל עלמין, ס׳איז ניט סובב כל עלמין, ס׳איז נישט [לא ברור].

52:11 ס׳איז נישט קיין אחדות אלוקה, ס׳איז „אין עוד“. „אין עוד“ איז א ביטוי מצד עצמות, אבער די עצמות איז שלילת [לא ברור]. דער רבי האט מחדש געווען אין די לעצטע יארן אז ס׳איז א טיפערער ווארט. מ׳דארף גאר נישט שייך זיין. מצד [לא ברור], מצד אמיתת העצמות, דארף מען גאר נישט שייך זיין. דאס וואס דו זאגסט איז טאקע א תנועה, א תנועה פון שלילה. דו זאגסט „מלבדו“ — דער טייטש אז אלץ איז אלקות. די מציאות פון וועלט איז אלקות. ס׳איז נישט א תנועה פון ביטול, נאר א תנועה פון יחוד. דאס הייסט, דער גדר העולם גופא איז אלקות. דער ווארט אין אחדות הוי׳, דער רבי גייט יעדן מאל טיפער און טיפער, דווקא אין די לעצטע יארן. איינע פון די התוועדויות וואס ביי מיר שטייט אין זכרון, בהשגחה פרטית, מיר געפינען זיך דאך יעצט אין פרשת חוקת, איז דא א התוועדות נפלאה פונעם רבי, וואס איז געווען חוקת תשמ״ח. פרשת חוקת תשמ״ח, יענע צייט, [לא ברור], איז געווען א גאנצע התוועדות שבת וואס די גאנצע התוועדות איז געווען ארום דעם ניגון „ניעט ניעט ניקאווא“. ס׳איז געווען זייער רייך, זייער אינטערעסאנט. ס׳איז געווען שוין תשמ״ח, גלייך נאך כ״ב שבט. דער עולם האט אפילו געטייטשט די סיבה וואס דער רבי האט גערעדט אזוי פיל וועגן דעם ניגון: דאס איז פארבונדן מיט דער רביצין, ווייל זי האט דאך געברענגט דעם ניגון. דעם ניגון „ניעט ניעט ניקאווא“ האט דאך די רביצין געברענגט. די מעשה [לא ברור] וואס דער

53:37 רבי האט זיך אפילו געקאכט אין דעם, איז געווען וואס דער רבי האט אזוי געהערט פון דער רביצין; [לא ברור] אין פאריז. דער רבי האט די גאנצע התוועדות, חוקת תשמ״ח, ארומגערעדט אט דעם ניגון. וואס איז דער עומק פון דעם ניגון „ניעט ניעט ניקאווא“? „אין עוד מלבדו“. דער חידוש איז נישט נאר אז דאס איז מצד [לא ברור], נאר מצד וועלט גופא. גיט א קוק די שיחה, א זייער רייכע שיחה. דער גאנצער ווארט פון אחדות הוי׳ אמיתי, [לא ברור]. דער גאנצער [לא ברור], אז מצד אחדות הוי׳ אמיתי איז די וועלט גופא, מצד איר ציור פון וועלט, אלקות, איז „אין עוד מלבדו“. אין אונזער מאמר טייטשט דאס דער רבי אויס אין אן אופן, אז דער ווארט פון אחדות הוי׳ אמיתי איז במילא נישט דער ענין וואס דער עצם [לא ברור]. ס׳איז נישט דער ווארט פון עצם; ס׳איז א ווארט אז דער גדר העולם, דער גדר הציור, דער מענטש [לא ברור]. דאס הייסט, אין אנדערע ווערטער, אז [לא ברור] איז פארבונדן מיט אלקות. וואס משה רבינו, דער „ואתה תצוה“, ברענגט ארויס ביי אונז אט די התקשרות עצמית מיט דעם אמיתית ענין פון אלקות, [לא ברור]. דער אמת׳ער זין פון געטלעכקייט איז דער ווארט אז דער מענטש, מיט אלע ענינים — שכל, מדות, מחשבה, דיבור, מעשה — איז נישט דא קיין שום פרט אין דעם מענטשן וואס דאס איז נישט אלקות. דאס איז דער אמת פון אלקות, דאס איז דער פשט

55:04 פון אחדות הוי׳ און דאס איז גילוי עצמות. אז דער ציור, די גאנצע מציאות פונעם מענטשן, זיין גאנצע מציאות, זיין ציור, איז איין זאך מיט אלקות. און במילא, כל זמן משיח איז נישט דא, כל זמן דער ענין פון „אין עוד מלבדו“ לייכט נישט בעולם, איז דאס דער כתית. דער אמת פון אחדות הוי׳ דארף שיינען, דארף לייכטן, דארף זיך זען אין דער פנימיות. לחיים, לחיים. מ׳זאל, מ׳זאל, מ׳זאל האבן א שייכות אין דעם גאנצן ענין. און היינט איז ג׳ תמוז, און מ׳זאל זען [לא ברור] בעיני בשר, כפשוטו, בגשמיות, למטה מעשרה טפחים. מ׳זאל האבן דעם „ואתה תצוה“ אין אן אופן — מ׳זאל נישט נאר לערנען דעם מאמר, מ׳זאל דאס זען בגשמיות כפשוטו.