פרשת אמור - מצה, עומר און שתי הלחם אין עבודת השם

00:00 עס איז געווען א חסיד וואס האט געהייסן ר' אברהם וואלף קאזעווניקאוו. ער איז געווען א חסיד פון דעם צמח צדק און פון דעם רבי'ן מהר"ש. און בשעת ער איז נתקרב געווארן צו חסידות, האט אים דער צמח צדק געשיקט צו ר' הלל פאריטשער. ר' הלל פאריטשער איז געווען פון די עלטערע חסידים, די אלטע צייטן פון דעם צמח צדק. און דער צמח צדק פלעגט זיך פירן צו שיקן די יונגע לייט, די אברכים, אז זיי זאלן זיך אויסלערנען חסידות ביי די עלטערע חסידים. איינער פון די עלטערע חסידים איז געווען ר' הלל פאריטשער, דער גרעסטער און באוואוסטער חסיד. ער איז געווען פון די גרעסטע חסידים אין דער צייט פון דעם צמח צדק. האט ר' אברהם וואלף דערציילט יארן שפעטער פון די סיפורים וואס זענען געווען אין דער תקופה ווען ער איז נתקרב געווארן צו חסידות, ווען ער איז געווען ביי ר' הלל. ער האט דערציילט אז ר' הלל האט געהאט א סדר ווי אזוי ער האט מדריך געווען די אברכים וואס לערנען זיך חסידות, זאגן פאר זיך חסידות. ער פלעגט זיי אויסלערנען ניגונים; פארן זאגן חסידות איז געווען א גאנצער סדר פון ניגונים. און נאך דעם פלעגט זיין א סדר אז יעדער וואך פלעגט ער דערציילן א סיפור. און שפעטער פלעגט מען פארברענגען אויף דעם סיפור און פלעגט זיך דערויף אויפהאלטן, צו נעמען דעם סיפור און ארויסלערנען פון דעם ענינים אין עבודת השם וואס מ'לערנט ארויס פון דעם סיפור. האט ער דערציילט אז איינער פון די סיפורים וואס ר' הלל האט דערציילט איז געווען וואס עס איז געווען בשעת ער איז געווען א חסיד אין דער ערשטער תקופה פון דעם מיטלער רבי'ן. דאס

01:37 איז ידוע אז ר' הלל פאריטשער איז נתקרב געווארן צו חסידות נאך אין די צייטן פון דעם אלטן רבי'ן. ער האט שטארק געוואלט זען דעם אלטן רבי'ן, אבער לפועל האט ער דעם אלטן רבי'ן קיינמאל נישט געזען פנים אל פנים. עס זענען דא כמה סיפורים אויף דעם, אבער איך שיהיה, ר' הלל האט זיך נישט געטראפן מיט דעם אלטן רבי'ן. בשעת דער אלטער רבי איז נסתלק געווארן, איז געווען א משך זמן נאך דעם, א פאר חדשים שפעטער, וואס עס איז געווען דעמאלט די מלחמה פון נאפאלעאן און [לא ברור]. צוליב די גאנצע נסיעות און די אלע ענינים איז דער מיטלער רבי געפארן קיין ליובאוויטש, און דארטן האט ער מייסד געווען, דארטן האט ער אויפגעשטעלט די יסודות פון דעם המשך פון חסידות חב"ד, וואס איז געווען די יסוד פון דעם שטעטל ליובאוויטש אלס דער ארט פון חסידות חב"ד, כידוע. עס איז געווען אויף שבועות תקע"ד, וואס הייסט א יאר נאך די הסתלקות פון דעם אלטן רבי'ן. דער אלטער רבי איז אוועק כ"ד טבת תקע"ג, און דאס איז געווען שבועות תקע"ד. איז דעמאלט שוין געווען געבויט די הייזער, די שולן; עס איז שוין געווען אפילו א יסוד פון דעם חצר אין ליובאוויטש, אז דער מיטלער רבי האט זיך שטארק משתדל געווען אויפצושטעלן די יסודות פון דעם חצר ליובאוויטש. און דעמאלט זענען אנגעקומען א סך פון די חסידים וואס זענען אלע נאך געווען ביי דעם אלטן רבי'ן, און זענען געקומען צו זיין מיטן רבי'ן, מיטן זון, מיטן מיטלער רבי'ן אויף יענעם שבועות. האט ר' הלל דערציילט אז

03:17 עס איז געווען ביי אים די ערשטע מאל וואס ער איז געקומען צום מיטלער רבי'ן, און ער איז געווען דעמאלט אויף יענעם שבועות. איז ער דעמאלט געווען צוזאמען מיט א סך פון די עלטערע חסידים וואס זענען נאך געווען ביי דעם אלטן רבי'ן, און זיי האבן פארברענגט דעם גאנצן שבועות ביי דעם מיטלער רבי'ן. דאך איז ידוע אז דער מיטלער רבי פלעגט זאגן חסידות בהרחבה. הרחבה איז זיין אופן; ער פלעגט זאגן חסידות ברייט און לאנג און טיף. און דאס איז דאך געווען זיין ספעציעלער אופן ווי אזוי ער האט געזאגט חסידות. איז געווען די טעג פון שבועות, אז דער מיטלער רבי האט געזאגט א מאמר אויף „וספרתם לכם“, און אין דעם מאמר האט דער מיטלער רבי ארומגערעדט באריכות דעם ענין פון ספירת העומר אין עבודה רוחנית. וואס איז דער ענין פון ספירת העומר, פון „וספרתם לכם“, ווי דער ענין איז מבואר אין חסידות. דער יסוד דערפון איז דא אין דעם מאמר פון דעם אלטן רבי'ן אין תורה אור, און דער מיטלער רבי האט ארומגערעדט מיט אריכות און בהרחבה, [לא ברור], כמה וכמה שעות, און עס מוז זיין געווען די גאנצע — די אלע מדות און ספירות, די זיבן מדות. וואס מיינט דאס, יעדע איינע פון די אלע מדות אין עבודת השם? ער האט געזאגט אזא גאנצן רייכן מאמר, אבער חסידים זענען געקומען און האבן געחזרט אויף דעם מאמר, זיי האבן געקאכט אויף דעם מאמר און געזעסן אויף דעם שעות נאך דעם און אריינגעטאן אין דעם. עס זענען געווען נאך מאמרים, אבער דאס איז געווען איינער פון די מאמרים וואס ר' הלל האט אנגענומען. אבער אין דעם מאמר גופא איז בשעת דער מיטלער

04:44 דער רבי האט געגעבן צו פארשטיין די ענינים פון די מדות. וואס מיינט יעדע מדה אין עבודה בנפש האדם? וואס איז דאס חסד? וואס איז דאס גבורה? וואס איז דאס תפארת? וואס איז דאס נצח? וואס איז דאס הוד? וואס איז יסוד? וואס איז מלכות? און דערנאך האט מען גערעדט מער פון חסד שבחסד און גבורה שבחסד, תפארת שבחסד. ער האט ארומגערעדט די פרטי מדות, ווי אזוי זיי זיינען אין די ענינים מיט דעם נפש הבהמית, און ווי אזוי מען דארף דאס איבערמאכן צו די פרטי מדות ווי דאס איז אין נפש האלקית. [לא ברור] די שבע שבתות, וואס דאס איז די שבע מדות. איז צווישן די ענינים וואס דער מיטעלער רבי האט אנגעטאן, בשעת ער האט געטייטשט ענין המדות, איז ער געקומען צום ווארט פון חסד. איז צווישן די ביאורים און צווישן די ענינים וואס ער האט אנגעטאן, אז חסד איז, האט ער געטייטשט, איז מטה טבע האבן. מדת החסד, חסד שבחסד, איז מען האט א געשמאק אין טובה האבן. ווי קען מען טובה האבן? אבער די טבע איז, ס'איז דא אבער חסד שבחסד, האבן א געשמאק, האבן א עונג, א תענוג, א געשמאק, חסד שבחסד אין טובה האבן. דאס איז געווען א ווארט צווישן א ריבוי ענינים וואס האט זיך גערעדט אין דעם מאמר, ווי דער מיטעלער רבי האט גערעדט אין זיין שפראך. דערציילט ר' הלל, אז שפעטער, בשעת חסידים האבן געזעסן און פארברענגט, איז א גאנג וואס האט געקאכט אין דעם גאנצן מאמר, און נאך מאמרים וואס זיינען געזאגט געווארן יענעם יום טוב, וואס דער מיטעלער

06:15 רבי האט גערעדט חסידות בשופי, פון דאס דרינגען האט זיך דער ווארט געבליבן ביי חסידים, וואס האבן דאס גערעדט און פארברענגט, אז דאס איז איינע פון די יסודות. נאכמער, בשעת מען איז צוריקגעפארן, נאך דעם וואס מען איז צוריקגעפארן פון ליובאוויטש און מען איז געפארן צוריק צו זיך אין די שטעטלעך, וואו ער איז געווען דעמאלט אין באברויסק, וואו ר' הלל איז דעמאלט געווען און געזעסן און פארבראכט צווישן חסידים, איז געזעסן אין שטיבל און האט פארברענגט. מיט אלע [לא ברור] איז מען געזעסן, פארברענגט, און צווישן די ענינים וואס מען האט פארברענגט אויף דעם פסוק, אויף צו הערן דאס און פארשטיין דאס און אז עס האט אן ענין פנימי, אז דער ענין פון חסד איז טובה האבן, און חסד שבחסד איז האבן א געשמאק אין טובה האבן. דערציילט ר' הלל, אז זיצנדיג דארטן און פארברענגען, איז געזעסן איינער פארזייט. וואס דער איד איז געווען פון די פרושים, איינער געווען אן איינזאמער איד, וואס איז געזעסן געלערנט תורה יומם ולילה. דאס איז געווען פון די אידן וואס זיינען געווען פשוט [לא ברור], וואס פלעגן זיצן משבת לשבת אין שול, על התורה ועל העבודה. ער איז בכלל נישט געווען אריינגעמישט אין די ענינים, געזעסן אויף זיך פארזייט און האט געטאן זיינע ענינים. אבער אזוי ווי חסידים האבן פארברענגט און ארומגערעדט, איז געקומען א [לא ברור], וואס ווייזט אויס דער פרוש האט זיך צוגעהערט אויף דעם וואס מען רעדט ביים פארברענגען. האט ער געהערט ווי מען טייטשט, דעם טייטש פון חסד שבחסד, און מען קאכט זיך אין דעם און מען רעדט וועגן דעם.

07:42 און מען גייט אזוי פארשטיין, און אויף דעם פארברענגען גייט מען ארום און ארום אט דעם פסוק און מען רעדט וועגן דעם באריכות. איז [לא ברור] ווי מיט איינמאל, זייענדיג אין א צימער [לא ברור], שטעלט זיך אויף דער פרוש און קומט צו צום טיש און זאגט: „איך האב, איך קאך זיך אין חסד שבחסד. איך וויל אייך זאגן דעם טייטש פון חסד שבחסד וואס איך האב מקבל געווען פון מיין ראש ישיבה, פון מיין, פון מיין מלמד, פון מיין רב, וואס ער האט אונז אויסגעלערנט דעם טייטש פון חסד שבחסד.“ און האט אונז געזאגט וואס איז עס. אז בשעה עס קומט צו גיין אינמיטן ווינטער און קלאפט איין אין טיר. דו געפינסט זיך ביי זיך אינדערהיים. און פלוצלינג אינמיטן ווינטערדיקן טאג קלאפט מען ביי דיר אין טיר. און ווי ער קלאפט, עפנסטו די טיר, שטייט אן ארעמאן ביי דעם טירנבויגן, א צעשונדענער, א צעריסענער, מיט צעריסענע קליידער און צעריסענע שיך. ער האט נעבעך, ער האט קיין געהעריגס נישט וואס צו גיין אויף די פוס. און די קעלט נעמט אים דורך פון אלע זייטן. האסטו רחמנות, און דו גייסט און דו זוכסט, ווילסטו געבן אנדערע שיך, א ביסל בעסערע שיך. גייסטו צו זיך אין דיין מחסן, ביי דיר אין, יא, וואו ס'ליגן די אלע שמאטעס. און דו זוכסט ארויס דארטן א פאר אלטע שיך וואס דו האסט, וואס זיינען געליגן געבליבן דארטן.

09:11 שטעקן. און דו גיבסט אים א פאר שיך וואס דו גיבסט אים נאך חסד. אבער די שיך זענען עכט נישט אין א גוטן מצב. אזוי גיבסט אים א שוסטער, גיבסט אים א זאך וואס ער קען פארריכטן דערמיט די שיך וואס דו גיבסט אים — חסד שבחסד. דער עצם געבן אים די צעריסענע שיך, דאס אליין איז שוין א חסד. אבער דאס אים געבן נאך דעם שוסטער, אז ער זאל אויך קענען פארריכטן די שיך, איז א דאפלטע חסד. און דאס איז דא פשוט און פשוט חסד שבחסד. און וואס איז דא דער כוח פון דער זאך וואס איז געווען? אזוי האט דער רבי געזאגט, אז נאך א דעם [לא ברור] וואס מען גייט צו פארברענגען, פון נאך עטליכע פארברענגענס, ארויסברענגען דעם דערהער און דעם חידוש און דעם אייגנטלעכן הויפטפונקט וואס חסידות האט מחדש געווען. אויף צו פארשטיין דעם חילוק צווישן חסד שבחסד וואס דער מיטעלער רבי האט געזאגט, לגבי דעם חסד שבחסד פארשטיין נאך חסידות. אז ממילא, חסידות קען זיין ביים [לא ברור]. אז בשעת דו גיבסט אים א טובה, טאקע צושונדענע טובה, גיבסט אים א טובה. איז דאס שוין אן ענין פון חסד. קומט זיך שוין פונעם גאנצן עולם אויף. בשעת דו גיבסט אים די טובה אין א מערער שלימות, איז דאס חסד שבחסד. קומט צו גיין חסידות און זאגט: „ניין, אז נאך, דו גיבסט א אידן א טובה און דו טוסט עס און דו גיבסט אים בשלימות און דו גיבסט אים נישט נאך צעריסענע שיך, דו גיבסט אים גאנצע שיך און דו גיבסט אים טאקע אין שלימות, איז נאך אלץ מער נישט אן ענין של חסד. דער

10:38 חסד שבחסד איז, האבן א געשמאק אין טאן א טובה א אידן. אז דעם זעלבן חסד, דעם געבן אים די שיך, זאל מען געבן מיט דעם גאנצן געשמאק, מיט דעם גאנצן חיות, מיט דעם גאנצן כוח, מיט דעם גאנצן ברען. חסד שבחסד — דעם געשמאק אין טאן א טובה א אידן. וואס דער ענין פון ספירת העומר, דאס האבן מיר אין היינטיגן סדר, פרשת אמור. וואס מען געפינט אין היינטיגן סדר, פרשת אמור, איז, קודם וועלן מיר רעדן וועגן דעם וואס מען געפינט אין היינטיגן סדר, וואס רעדט זיך אין פרשת אמור אין ענין פון די ימים וואס גייען פארביי, וואס געפינט זיך איצט אין זמן פון ספירת העומר. דאס איז זיין צווישן פסח און שבועות, וואס וועגן דעם רעדט זיך פונקט אין היינטיגן סדר. און וואס דארף מען לערנען פון דעם? וועלן מיר ארומרעדן אן ענין ווי חסידות איז מבאר. ס׳פאראן דריי ענינים וואס מען זעט אין היינטיגן סדר, פארבונדן מיט דעם זמן, וואס די אלע דריי ענינים זענען פארבונדן מיט דעם ענין פון לחם, פון ברויט. וואס דאס איז דער ענין פון חג הפסח, וואס דארטן זאגט די תורה: „שבעת ימים תאכל מצות“. יא, וואס דאס איז די מצוה פון עסן מצות חג הפסח. דערנאך רעדט זיך וועגן דעם ענין פון ספירת העומר. דאס איז ממחרת השבת, ממחרת הפסח, אין צווייטן טאג דערפון, וואס דעמאלט זאגט די תורה, מען דארף ברענגען קרבן העומר. וואס דאס איז ווייטער פארבונדן מיט, יא, וואס מען נעמט און מאכט, מען מאכט א קרבן העומר. וואס דאס איז מתיר אז מען קען עסן שפעטער די נייע תבואה.

12:11 און דערנאך האבן מיר דעם דריטן ענין, אז ווי שוין געזאגט, מען ציילט פון פסח די ימים, „תספרו חמישים יום“, אז מען קומט צו גיין צו חג השבועות. זאגט די תורה וועגן דעם נאך אמאל שתי הלחם. געפינען מיר אז די דריי סארטן לחם אין די דריי תקופות זענען פארבונדן מיט דעם גאנצן זמן. חג הפסח איז דער לחם פון מצות. און נאכדעם דער ענין פון עומר, יא, און דאס איז ווייטער א סארט פון לחם, עומר שעורים, און פון דעם נעמט זיך דער גאנצער ענין וואס מען קען עסן. און נאכדעם קומט צו גיין דער ענין פון שבועות, און דאס איז ווייטער לחם, שתי הלחם. אבער וואס איז דער חילוק צווישן די דריי ענינים? אז די מצות איז בכלל, די מצות דארף זיין, אז דאס איז בפשטות לחם חיטים. בדרך כלל, יא, וואס מאכט מען לחם? לחם מאכט מען פון חיטים. מצות איז פון חיטים, אבער מצות דארף זיין אין אן אופן פון מצה דווקא. מצות איז באופן אז עס דארף זיין [לא ברור]. אז דאס זאל זיך נישט אויפבלאזן, יא, [לא ברור]. עס דארף זיין מצות. דאס איז דער דין פון מצה, לחם עוני. דערנאך קומט צו גיין דער ענין פון עומר, אז דער עומר דארף זיין דווקא מן השעורים, נישט מן החיטים. דאס איז דעם צווייטן טאג נאך פסח, קרבן העומר. און וואס איז דער טעם פון דעם קרבן העומר? אז דורך דעם וואס מען האט געברענגט דעם עומר, האט מען געקענט שפעטער עסן מן החדש, מתיר דעם חדש איבער דער מדינה. דאס איז אז

13:54 מענטשן ווילן עסן, אז זיי זענען הונגעריק. ברם, אז מ׳וויל עסן מן החדש, מן המדינה, אין דער גאנצער וועלט, דארף מען ווארטן ביז צום צווייטן טאג, איין טאג נאך פסח, דאס הייסט ניסן, און דאס איז ווען ס׳איז דער קרבן העומר. און פון דעם וואס דער קרבן העומר איז, קען מען עסן אלע ענינים פון החדש, אבער לגבוה, במקדש, אפילו אויפן מזבח נאך נישט. דאס הייסט, די קרבנות אויפן מזבח, די מנחות און אלע ענינים, איז נאך נישט מן החדש; דאס דארף נאך זיין מן הישן. דערנאך קומט שבועות. אין שבועות זאגט די תורה וועגן שתי הלחם. די שתי הלחם דארף זיין חיטים נאך אמאל, נישט שעורים, דווקא חיטים. לאידך גיסא, אבער חמץ, חמץ באופן. דאס איז דער ערשטער צוויי ענינים פארבונדן מיט מצה, אבער דא איז עס פון חמץ דווקא. יא? ס׳דארף זיין חיטים דווקא, טאקע, אבער די חיטים דארף זיין חמץ. און ס׳דארף זיין שתי הלחם, צוויי ברויטן, און צוזאמען מיט די שתי הלחם האט מען געבראכט כבשים. און, ווי שוין געזאגט, צוזאמען מיט די כבשים האט מען אויפגעגעבן די שתי הלחם, און דאס איז געווען דער קרבן פון חג השבועות. נו, ווי באלד אז תורה איז דאך נצחית, און תורה מלשון הוראה, די דיני התורה זענען נישט נאר דינים, וואס מען האט אמאל מקיים געווען בפועל ממש אין בית המקדש. און האפנטלעך אז במהרה בימינו, אז ביים בית המקדש וועט מען זען, ווי מ׳זאגט אין נוסח פון ספירת העומר: ״שיבנה בית המקדש במהרה בימינו״, און מ׳זאל קענען מקיים זיין נאך אמאל די

15:36 מצות פון ספירת העומר, און די אלע דינים פארבונדן מיט מתן תורה, מיט אלע ענינים. אבער תורה דאך [לא ברור] לערנט אונז אויך עבודה בנפש האדם. קומט צו גיין חסידות און טייטשט אונז: וואס זענען די דריי ענינים, וואס דאס מיינט אין דער נפש? וואס איז דער ענין פון מצה, חיטים, לחם עוני? וואס איז דער ענין פון שעורים? וואס איז דער ענין פון דעם עומר? און וואס איז דער ענין פון די חיטים פון שבועות, וואס ס׳דארף זיין דווקא פון חמץ, שתי הלחם, צוזאמען מיט די כבשים? און פארוואס איז דער עומר מתיר, אז מ׳קען שוין עסן אין דער גאנצער מדינה, אבער נישט אין בית המקדש, און די שתי הלחם, דאס איז געווען די ערשטע מנחה חדשה לה׳? און פון דעמאלט האט מען שפעטער געקענט ברענגען שיעורים אין בית המקדש אויפן מזבח. וואס טייטשט מען, און ווי טייטשט מען, די אלע ענינים אין עבודה? יא, אויף דעם איז מבואר אין תורת החסידות, אז ס׳איז דריי ענינים אין דער עבודה פון יעדן אידן. ס׳איז דריי זמנים, דריי ענינים, דריי שלבים אין דער עבודת השם. וואס די ערשטע זאך, שלב אין דער עבודת השם, איז דער ענין פון אכילת מצה. וואס איז דער ענין פון אכילת מצה אין דער עבודה פון נפש האדם? ערשטנס וועלן מיר דאס זאגן אין דריי ווערטער, בקיצור. שפעטער וועט מען דאס מבאר זיין בפרטיות. די נקודה פון מצה איז חיזוק האמונה, מיכלא דמהימנותא. דאס הייסט, ארויסברענגען, די אמונה זאל אין אים שיינען; אויף דעם דארף זיין טאקע מצה, די מצה

17:05 זיין. די נקודה פון שעורים איז אויסצוארבעטן די מידות פון דער נפש הבהמית. און דאס איז דער ענין פון עומר שעורים, דאס איז מאכל בהמה. און דערנאך דער צווייטער ענין פון די שתי הלחם, און דאס איז פארבונדן דווקא נאך אמאל מיט חיטים, מאכל אדם. און דאס איז די עבודה מיט דעם כח של הקב״ה, איז די עבודה אין קידוש הגוף. אויך טייטשט מען דאס מער בפרטיות. ווי אידן זענען געווען אין מצרים, איז א איד געשטאנען אין א מצב פון תכלית השפלות. ווען דו קוקסט נאך אלע פרטים, אידן זענען געשטאנען אין א מצב פון תכלית השפלות. יא, די אידן זענען געווען פארשקלאפט אין עבודת פרך און תכלית העוני, תכלית השפלות, וויל איך אויך אמאל דערמאנען. און דאס האט געפירט ביי זיי אויך א שפלות רוחנית. זיי זענען געווען אינגאנצן פארשקלאפט און פארזאמט, און מיט אלע צרות און מיט אלע עינויים און אלע שוועריקייטן און אלע זאכן האבן זיי דורכגעמאכט. די אידן זענען געווען אינגאנצן צובראכן, נישט נאר בגשמיות, נאר אויך אין דער רוחניות. און דאס האט געפירט ביי אידן א גאר א גרויסע שוואכקייט. און ווי זיי זענען געווען דורכגעפאלן, אריינגעפאלן, איז דאך א לשון הידוע, אין שערי טומאה, כמעט מ״ט שערי טומאה, אריינגעפאלן אין די נידעריגסטע ענינים. אבער יחד עם זה איז געווען די אמונה. ס׳איז געווען די אמונה, גאר א נידעריקע, גאר א פשוטע, אבער גאר א באהאלטענע, די אמונה ביי זיי איז געווען גאנץ. [לא ברור] משה רבינו [לא ברור]. און דער רבי האט אים

18:33 געזאגט: ״... בכל יום ויום ...״ און דאס איז געווען דער חידוש, אז משה רבינו האט געזען ״ויאמינו״. אבער ס׳איז געווען א זאך פון קטנות. די אמונה איז געווען אין א מצב פון קטנות, א מצב פון פארשלאפן, א מצב פון צמצום, א מצב פון גלות. עס איז נישט געווען אין דעם קיין שום הרגש, קיין שום דרך, קיין שום רייכקייט. און ווי אזוי גייט דער רוח אין עבודת השם? משה האט גערעדט צו זיי, האט גערעדט צום פאלק. עס איז געווען, זאגט דער צמח צדק, אז עמאָל איז די מצה, ווייל זיי זענען פארכאפט אין די שמוצן, די שוועריקייטן פון עבודת פרך און די אלע זאכן, ווי זאלן זיי ארויסנעמען כוחות? די אמונה איז דא, אבער [לא ברור]. אבער די אמונה איז אין א מצב פון קטנות, זי דריקט זיך נישט אויס, זי האט נישט גענוג אויסדרוק. בפועל ממש, די אמונה לייכט נישט ביי אים. און דאס איז, זאגט דער זוהר, ווי א בן מלך וואס איז געווען קראנק, רחמנא ליצלן, און ער געפינט זיך אויך אין א מצב פון [לא ברור]. וואס טוט מען? און ווען עס איז געקומען חג הפסח, וואס דער אויבערשטער האט געזאגט צו אידן עסן מצה, איז די אכילת מצה געווען צו מחיה זיין די אמונה. און דאס איז די מיכלא דמהימנותא, מיכלא דאסוותא, ווי דער זוהר זאגט. האבן זיי געגעסן די מצה, און דאס האט ביי אידן געגעבן דעם חיזוק האמונה, און דאס איז געווען מרפא אויף די אלע מחלות וואס אידן זענען דורכגעפאלן אין דעם חושך פון

19:52 גלות מצרים, און דאס האט ביי זיי ארויסגערופן דעם חיזוק האמונה. און עס ווערט מבואר אין חסידות, און דאס איז דער ענין פון חיטים: ״אין התינוק יודע לקרות אבא עד שיטעום טעם דגן״. א קליין קינד קען נישט רעדן. וואס זענען אלע כוחות? ער קען שוין גיין, ער קען שוין שטיין, ער זעט, ער הערט, אבער ער קען נאך נישט רעדן. דער כח הדיבור קומט צום סוף. און וואס זאגט די גמרא, ווען קען א קינד אנהייבן רעדן? בזמן ווען ער עסט דעם דגן. ווי נאר ער גיט אים דעם דגן, די חיטה און לחם, איז דעמאלט ווערט ביי אים [לא ברור]. ער האט שוין געוויסט אז דאס איז זיין טאטע. פאר דעם קען ער נאך נישט זאגן דעם ווארט ״טאטע״. אבער דעם הרגש, אז דאס איז זיין טאטע, האט ער שוין. אבער ער האט נאך נישט דעם כח דאס מגלה זיין, ארויסברענגען. ווי נאר ער רייכט חיטה, חיטה גיט אריין א כח אין דעם דעת. ווי ס׳רעדט זיך ארום באריכות אין די מאמרים פון חסידות וועגן פסח, אז די חיטה ברענגט אריין דעם דעת אין אמונה. און דאס רופט ארויס אז ער קען ארויסרופן זיין טאטע. און דאס איז געווען דער יסוד האמונה וואס אידן האבן באקומען דורך דער אכילת מצה. און דאס איז דער לחם חיטים. דער לחם חיטים, דאס איז דער דעת; די חיטה ברענגט ארויס דעם דעת. ס׳מיינט זיך אין חסידות אז חיטה איז בגימטריא כ״ב, כ״ב איז אותיות, על דרך א קינד. א קינד, ווי נאר

21:22 מ׳וויל אים אויסלערנען לערנען, איז די ערשטע זאך לערנט מען אים אויס דעם אלף־בית. דער אלף־בית איז נישט קיין לימוד. ס׳איז נישט מער ווי אלף־בית. אבער דאס איז דער יסוד מוסד: ווי נאר ער פארשטייט אלף־בית, קען ער שפעטער לערנען סידור און חומש און משנה און גמרא און חסידות און קבלה און אלע טיפערע ענינים. אלץ איז מיוסד אויף דעם אלף־בית וואס ער האט געלערנט ווען ער האט אנגעהויבן לערנען. על דרך זה אין דעם ענין אמונה: ווי נאר א קינד זאגט ״טאטע״, ער פארשטייט נאך נישט דעם עומק פון טאטע און דעם ענין פון טאטע און די מעלה פון טאטע און וואס דער טאטע האט און וואס ער פארמאגט און אלע פרטים. אבער ער ווייסט אז דאס איז זיין טאטע, דאס איז די שייכות, דאס איז דער יסוד מוסד, וואס אויף דעם וועט זיך שפעטער בויען זיין גאנצע חיבור מיט זיין טאטע, וואס ער וועט לערנען פון אים תמיד כל הימים. איז מצד דעם וואס ער האט באקומען דעם הרגש ווי נאר ער האט געגעסן דעם ערשטן לחם חיטה, דעם דגן. וואס על דרך זה אין דעם ענין עבודה באמונה ביי אידן, אז דער אכילת מצה פון ליל פסח, פון חג הפסח, דאס איז די זאך וואס מחזק, רופט ארויס, מיכלא דמהימנותא ומיכלא דאסוותא. דאס מאכט דעם קינד געזונט, רופט אים ארויס די כוחות האמונה, אז ער קומט ארויס אין דער גילוי. דאס ברענגט אים דעם דעת אין דער אמונה. דאס איז דער יסוד העבודה. דאס איז דער ענין פון אידן. דאס איז דער יסוד העבודה. דאס איז דער חג הפסח. אידן זענען געבוירן געווארן.

22:44 אלס א פאלק. און על דרך זה ביי יעדער אידן ווייזט דאס זיך בכל דור ודור ובכל יום ויום. חייב אדם לראות את עצמו כאילו הוא יצא היום ממצרים. ווייל יעדן טאג איז דא אן עבודה. דאס איז דער ענין פון אכילת מצה, די אמונה פשוטה, מעורר זיין און מחזק זיין די אמונה. אבער וואס? דאס איז לחם עוני. דאס איז נאך נישט דער אמת'ער תכלית. דאס איז נאר דער יסוד. ווי דער קינד זאגט „טאטע“. דער בטחון אין טאטע, דער עמק, ער ירחם, און די גאנצע השפעה איז נאך נישט פארענדערט. עס איז פאראן דער יסוד, דער יסוד, דער אל"ף־בי"ת. אויף דעם גייט זיך אויסבויען דער יסוד מוסד, אבער דער ענין אליין איז נאך לחם עוני. ס'איז נאר דער יסוד האמונה. און אבער, די כוחות פנימיים, זיינע מדות, זיין שכל, איז נאך נישט אויסגעארבעט געווארן. און אויף דעם קומט זיך דער צווייטער שלב, וואו דאס איז דער קרבן פון שעורים, דער קציר השעורים. קציר השעורים, דאס איז פונקט די עבודה, אז די אמונה, וואס ער האט באקומען דורך די מצה, לחם עוני, ס'איז לחם עוני, ארעמע ברויט, איז כפיה. ער האט נאך נישט דעם הרגש, ער האט נאך נישט דעם פארשטאנד, ער האט די נקודה, ער האט דעם יסוד. דער יסוד איז — אויף דעם גייט מען בויען אויס. יסוד איז דאך די וויכטיגסטע זאך. אן דעם יסוד האט מען גארנישט. אבער מען קען נישט בלייבן ביים יסוד. מען דארף בויען אויף אים. און דאס איז די עבודה פון די מ"ט יום פון ספירת העומר.

24:15 און אויף דעם איז די זאך פון לחם שעורים. לחם שעורים, דאס איז [לא ברור]. די גמרא זאגט אין פסחים. און אין פסחים זאגט די גמרא, ווען זיי זענען נאך געווען [לא ברור], ווען אהרן איז געגאנגען דארט צו די פעלדער, און זיי האבן דארט געפרעגט: „וואס טוט זיך אין פעלד? די חטים זענען געוואקסן?“ האבן זיי געזאגט: „ניין, די חטים זענען נאך נישט געוואקסן. די שעורים זענען געוואקסן.“ אבער [לא ברור]. אז די שעורים זענען געוואקסן, דאס איז געווען א גוטע בשורה. פאר וועמען? פאר די סוסים וחמורים. וואס איז דער פשט? דאס איז [לא ברור]. שעורים איז [לא ברור]. די שעורים נוצט מען צו געבן פאר די [לא ברור] צו עסן. חטים איז [לא ברור]. און דאס איז וואס ער זאגט: לסוסים ולחמורים. דאס איז דער [לא ברור]. און דאס וואס די גמרא זאגט אין סוטה, אז פארוואס ברענגט מען די שעורים? מנחת סוטה איז פון די שעורים. אלע מנחות זענען חטים. מנחת סוטה איז פון די שעורים. זאגט די גמרא: „היא עשתה מעשה בהמה, לפיכך קרבנה מאכל בהמה.“ דאס הייסט, די שעורים איז פארבונדן מיט מעשה בהמה. פארוואס — פארוואס איז קרבן העומר דווקא פון די שעורים? די איינציקע צוויי קרבנות וואס מען ברענגט פון די שעורים איז מנחת סוטה, מנחת העומר. קרבן העומר, פארוואס ברענגט מען דאס פון די שעורים? איז אויך [לא ברור]. ווייל די בהמה איז מעשה בהמה, דאס הייסט, דא דריקט זיך שוין דער [לא ברור] מיט דער נפש הבהמית. אין אנדערע ווערטער, איך זע, דאס איז [לא ברור]. דער ענין פון אכילת מצה איז פון זיין די אמונה פון דער נפש האלקית. די אמונה געפינט זיך

26:07 אין נפש האלקית. ויאמן העם, מאמינים בני מאמינים. ירושה לנו מאבותינו. דאס איז די זאך וואס [לא ברור], דאס איז א נשמה. דורך עסן די מצות, מען [לא ברור] די אמונה אין דער נשמה. די נפש האלקית האט אנגעהויבן שיינען, אנגעהויבן לייכטן. אבער דאס איז מער נישט די נפש האלקית. דאס איז מער נישט [לא ברור]. דאס איז [לא ברור]. יעצט דארף מען זען דורכצונעמען אלע כלי הנפש. דארט דריקט זיך שוין די מלחמה. דאס איז די נפש הבהמית. ער איז אויך מלובש אין דעם גוף, אין נפש הבהמית, אין [לא ברור], מדות רעות. דארף מען אויך [לא ברור]. דארט דריקט זיך שוין דער ענין פון שעורים. מען נוצט דאס, דער [לא ברור], צו מעורר זיין מדות און מתקן זיין זיינע מדות, און ארבעטן אויף זיינע מדות, אז זיי זאלן זיין כולם לה' לבדו. און דאס איז דער ענין פון חסד און גבורה און תפארת און נצח און הוד און יסוד אויך. איך זע, דאס איז [לא ברור], וואס די שבע מדות, וואס אלע שבע מדות דארף מען איבערמאכן און מתקן זיין, מתקן זיין זיינע מדות. און דאס איז דורך שכל, דורך [לא ברור]. וואס אויף דעם [לא ברור], אז דאס איז די [לא ברור], ווייל ספירת העומר איז שבע שבועות, אנטקעגן די שבע מדות. און מען זאגט אין [לא ברור], דעם טאג נאך [לא ברור], מדת חסד שבחסד, גבורה שבחסד, אזוי אויך. אבער עס איז אזוי ווי עס איז, מען [לא ברור]. שכל איז [לא ברור]. אן דעם קען מען נישט מתקן זיין זיינע מדות. [לא ברור], וואס דאס איז, איך זע, דאס איז החיים. זאגט החיים [לא ברור], החיים שני עולמים, החיים

27:49 איז ליכטיקייט. שכל איז ליכטיקייט. ווען א מענטש לערנט, און ער לערנט חסידות, און ער דערנעמט זיך מיט דער נפש האלקית, אויך די ליכטיקייט פון שכל שיינט אריין אין די מידות, אז די מידות זאלן זיין מידות טובות, מידות מזוככות, און מידות וואס כל ענינן לה׳ לבדו. אויך דער ריכטיקער חסד זאל זיין חסד, און די ריכטיקע גבורה זאל זיין חסד; יעדער מידה זאל ווערן ווי עס איז ראוי. [לא ברור] כסדר. דאס איז דער טעם פארוואס אין קרבן העומר איז געווען אלץ פארבונדן מיט שלשה: שלשה סאין, שלשה קופות. און ווי עס ברענגט די גמרא די גאנצע זאך, וואס מ׳האט געזאגט: „שבת היום?“ „שבת היום?“ „שבת היום?“ „מגל זו?“ „מגל זו?“ „מגל זו?“ „אקצור?“ „אקצור?“ „אקצור?“ אלץ געווען דריי, דריי, דריי, דריי. דאס גייט כנגד חכמה, בינה, דעת, די ג׳ מוחין. וואס דאס איז דער ענין פון קרבן העומר, דאס איז דער ענין פון חב״ד. און נאך דעם קומט ספירת העומר, זאל דורכנעמען די מ״ט, די מידות אין כלל פון זיין. וואס דאס איז די עבודה פון שעורים דוקא, מאכל בהמה. און אויף דעם זאגט די גמרא, אז דער מאכל בהמה, שעורים, וואס דאס איז די עבודה מיט נפש הבהמית, איז מתיר חדש במדינה. וואס איז דער טייטש „מתיר חדש במדינה“? במדינה מיינט, אויב ער גייט ארויס אין גאס, גייט אין וועלט, עניני עולם הזה, נפש הבהמית, ס׳דארף זיך טון מיט עניני עולם הזה. כדי אז א מענטש, ווען ער גייט אריין אין עניני עולם הזה, במדינה, ער עסט, ער טרינקט, ער טוט אין עסק, ער טוט אין עניני ביזנעס, פרנסה, גשמיות, ער גייט ארויס אין גאס, דעמאלט

29:25 איז „כל מעשיך לשם שמים“ און „בכל דרכיך דעהו“; דערהערן אז דאס איז אלץ ג-טליכקייט. דאס איז דורך דעם וואס מ׳איז מקריב דעם עומר. דורך דעם וואס מ׳האט מקריב געווען דעם עומר, שעורים, מאכל בהמה, מ׳הייבט אן מזכך זיין די נפש הבהמית. דורך דעם זיכוך פון נפש הבהמית קען מען דערהערן אין אלע עניני עולם, במדינה, ווי ער עסט, אז דאס זאל זיין עסן לשם שמים, א ריכטיקער עסן כדי [לא ברור]. דאס איז די עבודה פון ספירת העומר, און כסדר ספירה. נאך דעם וואס א מענטש האט געטאן מיט זיין מידות, מזכך געווען די נפש הבהמית, דעמאלט וועט ער גרייטן זיך צו מתן תורה, חג השבועות. חג השבועות, מתן תורה, איז דער עבודה, דער עבודה אין קדושה גופא. איז דערנאך די עבודה פון אדם. ס׳איז דא בהמה, ס׳איז דא אדם: בהמה פון נפש הבהמית, אדם פון נפש האלקית. די עבודה פון נפש האלקית, אבער נישט ווי ס׳איז געווען אין פסח. פסח איז געווען אין אמונה בלבד, אמונה און יסוד. נאך דעם וואס ער האט געטאן דעם זיכוך פון נפש הבהמית, ס׳איז דאך געווען ספירה, ספירת העומר, געהויבן זיך פון ספירה, מלשון ספירות און בהירות, האט מזכך געווען זיינע מידות, האט ליכטיק געמאכט זיינע מידות. איז דערנאך די עבודה פון שבועות, שייך דער ענין פון שתי הלחם. שתי הלחם גייט אויף תורה. תורה, דאס איז די עבודה אין קדושה, יחוד נפלא. דער אלטער רבי זאגט אין תניא, ווי אזוי מ׳לערנט תורה, און לערנט תורה בעיון, ווערט דער יחוד נפלא, שאין יחוד כמוהו ולא כערכו נמצא כלל בגשמיות, להיות לאחדים ומיוחדים ממש מכל צד

31:01 ופינה. האט איין זאך מיטן אויבערשטן. די עבודה אין קדושה, דאס איז אדם. דאס איז די נפש האלקית, דורכנעמען מיט שכל און מידות פון קדושה. און דאס איז די עבודה פון שבועות, „מנחה חדשה לה׳“: א נייע תקופה, א נייע גילוי, א נייעם שייכות צו לימוד התורה, אז א איד ווערט א כלי אז ער קען לערנען דעם אויבערשטנס תורה. ווי אזוי אבער, ווי אזוי טוט מען דאס? דוקא איז דאס געזאגט דא, אז שתי הלחם, דאס איז נישט פאר דער מדינה, דאס איז פאר דעם מקדש. דאס איז די עבודה אין קדושה גופא, עבודת השם. אבער דער דרך עבודת השם, ווי אזוי טוט מען דאס? זאגט די תורה, שתי הלחם, און שתי הלחם דארף מען ברענגען צוזאמען מיט כבשים. טייטשט דער אלטער רבי, ער זאגט דעם טייטש אין עבודה: דער ענין פון שתי הלחם, דאס איז מרמז אויף תורה שבכתב און תורה שבעל פה. ווי דא זענען צוויי ענינים אין תורה, תורה שבכתב און תורה שבעל פה, דוקא איז דאס שתי הלחם. וואס איז דאס מרמז אין עבודה? דער חיבור פון תורה שבכתב און תורה שבעל פה. דאס הייסט, אז בשעת לימוד התורה דארף זיך דערהערן קדושת התורה. אין תורה שבכתב האלט זיך קדושת התורה; אין תורה שבעל פה האלט זיך שכל. ס׳דארף זיין תורה שבעל פה, פארשטיין, זיך באמיען, דורכטון די סוגיות, אבער צוזאמען דערמיט דארף עס זיין דורכגענומען מיט ג-טליכקייט פון תורה שבכתב. ווייל, ווי מיר וועלן נאך זען, ברייט ער זיך אויס, אז דאס איז די [לא ברור] פון פנימיות התורה, נגלה דתורה, שתי הלחם. תורה איז לחם, „לכו לחמו בלחמי“. דער אלטער רבי זאגט אין

32:34 תניא, אז דאס איז מוסיף לנפש וחיים בקרבו וחי. החיים איז הקדוש ברוך הוא. בשעת מען לערנט תורה, תורה איז מוסיף לנפש. שתי הלחם, דאס איז די צוויי חלקים אין תורה, תורה שבכתב און תורה שבעל פה, אדער אין אנדערע ווערטער, נגלה דתורה און פנימיות התורה. אבער צוזאמען מיט די שתי הלחם דארפן זיין כבשים. זאגט דער אלטער רבי, וואס איז די הוראה פון כבשים? וואס דארפן זיין די כבשים צוזאמען מיט די שתי הלחם? כבשים איז דאס די הוראה פון ביטול. וואס מיינט די מעלה פון כבשים? צאן, אז ביי זיי איז פאראן די הוראה פון ביטול. כצאן לטבח. כבשים, זיי גייען נאך, זיי געבן זיך איבער. דאס וואס אידן האבן זיך אונטער די תכונת הנפש פון כבשים, פון צאן, וואס זיי געבן זיך איבער, זיי גייען ארויס פון די רגילות און זיי זיינען אין ביטול. דערפאר זאגט ער אז כבשים איז אויך מלשון כובש. יכבוש, ביטול, אוועקלייגן, איינבייגן זיך. דאס איז תורה מיט א ביטול, מיט א אוועקלייגן זיך. דאס איז דא בשעה עס קומט צו חג השבועות. דא ווערסטו נישט בלויז צו די עבודה אין תורה און מצוות. דא זאגט די תורה, זי דארף זיין חמץ, נישט מצה. אין אזא פאל אז די עבודה דארף זיין מצה, דארף זיין אמונה, אן קיין טעם, אן קיין געשמאק, אמונה פשוטה, מצה. אבער בשעה מען איז שוין דורכגעגאנגען דעם גאנצן בירור פון נפש הבהמית, נאך ספירת העומר, הייבט זיך אן די עבודה פון שבועות. די תורה דארף זיין דווקא מיט א תענוג, דווקא מיט א געשמאק, חמץ תאפינה. חמץ מיינט אז ס׳דארף זיין א הגבהה, א התנשאות אין קדושה איז

34:12 „ויגבה לבו בדרכי ה׳“. אין קדושה דארף זיך זיין א התנשאות. און לכן די תורה דארף זיין בהבנה און בהשגה און עיון, וואס דאס איז די הוראה פון דווקא חמץ, די הוראה פון טעם ודעת, פארשטיין. אבער צוזאמען מיט דעם דארפן אבער זיין כבשים, אוועקלייגן זיך. ס׳איז פאראן אין דעם א שייכות פאר הקדוש ברוך הוא, [לא ברור]. און דאס זיינען די דריי ענינים וואס פרשת אמור דערציילט אונז, אז דאס איז דאס וואס מיר געפינען זיך אין די תקופה שלו, וואו מיר דארפן דינען דעם אויבערשטן אין די דריי שלבים: אן אכילה פון מצה, לחם עוני, די הוראה פון ביטול און אמונה פשוטה. דאס דארף זיין מצה דווקא, לחם עוני, אן קיין טעם ודעת, אזא עבודה. דערנאך דארף זיין דער בירור פון נפש הבהמית. דאס דארף עבודה פון מתקן זיין די שכל און מידות, וואס דאס איז די הוראה פון ספירת העומר, מאכל בהמה. און נאך דעם קומט צו מאכל אדם, בית המקדש, דארף די עבודה אין קדושה פון לערנען תורה בהתמדה, שקידה, בעיון און התקשרות. און צוגעוואוינען זיך צו פארשטיין, דאס דווקא חמץ תאפינה מיט א געשמאק און טעם. אבער צוזאמען דערמיט דארף זיין די הוראה פון כבשים, די הוראה פון ביטול און הנחת עצמו, כדי אז ביי אים זאל זיך אפלייגן תורה ווי תורה וויל, און די נשמה פון תורה, און ער דארף מכוון זיין צו חכמתו ורצונו פון הקדוש ברוך הוא, ווי דער אויבערשטער וויל. אז דער אויבערשטער זאל העלפן אים מיט דעם טאקע אויסנוצן די הייליגע טעג, די גרעסטע טעג וואס

35:30 מיר געפינען זיך אין זיי, זיך צוגרייטן אויפן ריכטיגן אופן צו קבלת התורה. און מיר זאלן זוכה זיין טאקע בקרוב ימינו צו קבלת התורה בשמחה ובפנימיות, און ס׳זאל מקוים זיין די „תורה חדשה מאתי תצא“ פון משיח צדקנו.