לעבן חסידות · פרק 70 · 2023-04-16 · 25:30
תזריע מצורע - לעבן מיט משיח און גאולה ווען ארום אונז איז חושך און גלות - הרב אשר פרקש
תיאור הפרק
מקורות: *אור החיים ריש פרשת תזריע ומצורע. *חידושי אגדות מהר״ל סנהדרין פרק חלק. *לקוטי תורה פרשת תזריע. *לקוטי שיחות חלק כ״ב תזו״מ *התוועדות פרשת תזו״מ תשמ״ב, תנש״א
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:02 אנחנו עומדים בימי חודש ניסן, זמן הגאולה. הרי הגמרא אומרת במסכת ראש השנה: ״בניסן עתידין ליגאל״. זאת אומרת שחודש ניסן הוא הזמן של הגאולה. ואף על פי כן נשאלת השאלה שרבים שואלים: אנחנו עומדים בימים כאלה, וכשמסתכלים סביב בעולם, רואים לכאורה בדיוק את ההפך. רואים שהחושך הולך וגדל. רואים מה מתרחש בעולם, הן בגשמיות — מה שקורה בעולם כולו, ובפרט בארץ הקודש, בארץ ישראל — והן ברוחניות. מה שקורה בכל העניינים, שלא צריך אפילו להיכנס לפרטים — כל אחד יודע מה המצב. מה שקורה גם בעולם שסביבו וגם אצלו, בחייו האישיים. הרי רואים שזו גלות פנימית. וממילא נשאלת השאלה, שכל אחד מאוד רוצה להבין ולשמוע עליה: איך אפשר לחיות את הגאולה, ולא רק להאמין בה? אני אכן מאמין: ״אני מאמין באמונה שלימה בביאת המשיח״. אבל רוצים לא רק להאמין בגאולה, אלא ממש לחיות אותה, לנשום את האווירה שלה. בפרט בימים האלה, הימים הגדולים של חודש ניסן. מתקרבים ימי חג הפסח ואחרון של פסח, שכפי שגילה לנו הבעל שם טוב, בימים האלה מאיר יותר גילוי אורו של משיח.
00:02 מ׳שטייט אין די טעג פון חודש ניסן, דעם זמן פון גאולה. די גמרא זאגט דאך אין מסכת ראש השנה: ״בניסן עתידין ליגאל״. דאס הייסט אז חודש ניסן איז דער זמן פאר דער גאולה. און דאך פרעגט זיך די שאלה, וואס אסאך פרעגן: מ׳שטייט אין אזעלכע טעג, און ווען מ׳קוקט זיך ארום אין וועלט, זעט מען דאך אלעס פארקערט. מ׳זעט אז דער חושך ווערט גרעסער און גרעסער. און מ׳זעט וואס טוט זיך אין וועלט, סיי בגשמיות, יא, וואס גייט פאר אין דער גאנצער וועלט ארום און ארום, בפרט אין ארץ הקודש, אין ארץ ישראל, סיי ברוחניות. וואס גייט ארום אין אלע ענינים, וואס מ׳דארף נישט אפילו אין שטיבל אריינגיין — יעדער איינער ווייסט וואס דער מצב איז. וואס גייט פאר, סיי אין דער וועלט ארום זיך און סיי ביי זיך אליין, מיט דעם אייגענעם. מ׳זעט דאך אז דאס איז א גלות פנימית. און במילא פרעגט זיך די שאלה, וואס יעדער איינער וויל פיל פארשטיין און הערן: ווי אזוי קען מען לעבן, נישט נאר גלייבן? איך בין טאקע דערביי: ״אני מאמין באמונה שלימה בביאת המשיח״, וואס דאס איז אן אמונה. אבער מ׳וויל דאך אז עס זאל נישט נאר זיין גלייבן אין דער גאולה, נאר מ׳וויל טאקע לעבן בפועל ממש אריין אין דער אויר. בפרט אין די טעג, אין די גרויסע טעג פון חודש ניסן. עס קומען די טעג פון חג הפסח און אחרון של פסח, וואס דער רבי בעל שם טוב האט אונז מגלה געווען. איז אין די טעג מער דער גילוי אורו של משיח.
01:39 איך באמת אפשר לחיות במצב של גאולה? ומה צריכה להיות ההסתכלות שלנו בימים שבהם אנחנו נמצאים עכשיו, כדי לצאת מחוזקים, עם חיות ושמחה, לכל העבודה של חיי היום־יום? התשובה נמצאת בפרשת השבוע. בהשגחה פרטית, השבוע שאחרי פסח לומדים את פרשת תזריע־מצורע. אדמו"ר הזקן לימד אותנו שצריך לחיות עם הזמן, ולכן אנחנו פונים לפרשת השבוע כדי לשאוב ממנה חיזוק וחיות לתקופה הזאת. נתעכב על ביאור של האור החיים הקדוש בעניינן של שתי הפרשות, פרשת תזריע ופרשת מצורע. דברי האור החיים הקדוש מתאימים ממש לימינו, ונותנים לנו חיזוק וחיות בעבודת השם בכלל, ובפרט בעבודה של ההכנה לגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. נביא גם מדברי המהר"ל מפראג, ביאור יסודי שלו בענייני עקבתא דמשיחא ומשיח, כפי שנידונו הן בגמרא במסכת סנהדרין, בפרק ״כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא״,
01:39 ווי אזוי קען מען טאקע לעבן אין א מין מצב פון גאולה? און וואס דארף זיין דער קוק אין די טעג וואס מ׳געפינט זיך איצט, אז מ׳זאל ארויסגיין פארשטארקט מיט א חיזוק און מיט א חיות און מיט א שמחה צו דער גאנצער עבודה פון טאג־טעגליכן לעבן? איז די פרשה פון דער וואך. ווען מ׳רעדט אין דעם סדר, וואס השגחה פרטית איז, איז די וואך נאך פסח לערנט מען אן די פרשה פון תזריע־מצורע. ווען מיר געפינען אין דעם סדר פון דער וואך — דער אלטער רבי האט אונז אויסגעלערנט אז מ׳דארף לעבן מיט דער צייט — ווייל מיר נעמען פון דעם סדר פון דער וואך ווי אזוי מ׳קען פון דארט ארויסנעמען חיזוק און חיות אין אט דער תקופה. און מיר וועלן זיך אפשטעלן אויף דעם ביאור פונעם אור החיים הקדוש, וואס שטייט דא אין ענין פון דער פרשה, סיי פון פרשת תזריע און סיי פון פרשת מצורע. די ווערטער פונעם אור החיים הקדוש, דאס זענען ווערטער וואס זענען ממש צוגעפאסט צו אונזערע טעג, צו אונז געבן חיזוק און חיות אין עבודת השם בכלל, און בפרט אין דער עבודה פון זיך צוגרייטן צו דער גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. מיר ברענגען אויך ווערטער פון מהר״ל מפראג, א יסודותדיקער ביאור, וואס ברענגט זיך פון מהר״ל מפראג ווען ער גייט אריין אין די ענינים, אין דער סוגיא פון עקבתא דמשיחא, אין דער סוגיא פון משיח, ווי עס רעדט זיך סיי אין דער גמרא אין מסכת סנהדרין, אין פרק ״כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא״,
03:08 והן בסוף מסכת סוטה, שבה מדובר גם על כמה וכמה דברים שיתרחשו בעקבתא דמשיחא. נדון בדברים עשירים מאוד של המהר"ל מפראג, שמסייעים לנו להבין איך יהודי צריך להסתכל על התקופה שבה אנחנו נמצאים עכשיו. לצד זאת, כמובן, נביא דברים של הרבי מהתוועדות של שבת פרשת תזריע־מצורע. שם מאירים הדברים בחיות מיוחדת, שנותנת לנו כוח להסתכל נכון על הימים ועל הזמן שבו אנחנו נמצאים עכשיו. פרשת השבוע היא תזריע־מצורע. פרשת תזריע נפתחת ב״אשה כי תזריע וילדה זכר״ — עניין הלידה. הפסוקים הראשונים בפרשה עוסקים במה שקודם ללידת הילד, בדיני ברית מילה ובדיני טומאה וטהרה של יולדת. אלה הפסוקים הראשונים של הפרשה, ואילו כל המשך הפרשה עוסק בדיני מצורע ובטומאת המצורע. ומה פירושה של המילה ״תזריע״, המילה הראשונה בפרשה, שהיא גם שם הפרשה? מהו תוכנו של השם הזה ומה הכוונה בו? הרי ידוע ששום דבר אינו...
03:08 און סיי אין סוף מסכת סוטה, וואס דארט רעדט זיך אויך ווען עס גייט אריין אין כמה וכמה ענינים וואס וועלן פארקומען אין עקבתא דמשיחא. ווען מיר וועלן ארומרעדן, א זייער רייכער מהר״ל מפראג, וואס גיט אונז צו פארשטיין ווי אזוי מ׳דארף, א איד, קוקן אויף דער תקופה ווען מ׳געפינט זיך איצט. און צוזאמען דערמיט, כמובן, וועלן מיר ברענגען ווערטער פון רבי׳ן פון א פארברענגען פון שבת פרשת תזריע־מצורע, וואס דארט אין זיינע ענינים ווערן באלויכטן מיט א ספעציעלע לעבעדיקייט און א ספעציעלע חיות, וואס גיט אונז דעם כח ווי אזוי טאקע מ׳זאל האבן דעם ריכטיקן קוק אויף די טעג און אויף דעם זמן וואס מ׳געפינט זיך איצט. וואס דער סדר פון דער וואך איז תזריע־מצורע. פרשת תזריע הייבט זיך אן מיט ״אשה כי תזריע וילדה זכר״, דער ענין פון לידה. און די ערשטע פסוקים פון דער פרשה רעדן זיך וועגן דעם ענין פון וואס דארף זיין ביז עס ווערט געבוירן א קינד, די דינים פון ברית מילה, די דינים פון טומאה וטהרה, טומאת יולדת. און דאס זענען די ערשטע פסוקים פון דער פרשה. און דער גאנצער המשך הפרשה גייט ארום וועגן דיני מצורע, טומאת המצורע. וואס דאס ווארט ״מצורע״, ראשי תיבות, פשוטו — וואס דאס איז, וואס איז דער תוכן, וואס איז די כוונה פון דעם נאמען, פון דעם ערשטן ווארט פון דער פרשה, וואס דאס איז דער נאמען פון דער פרשה, פרשת תזריע? איז דאך ידוע אז קיין שום זאך איז נישט א...
04:42 במקרה. הבעל שם טוב גילה את עניין ההשגחה הפרטית בכל דבר בעולם, וכל שכן וקל וחומר שיש השגחה פרטית בענייני תורה. ומכיוון שהפרשה נקראת פרשת תזריע, צריך להבין מה פירוש המילה ״תזריע״, למה היא מביאה ומה אפשר ללמוד ממנה. כי לכאורה, עניין תזריע, כפשוטו — ״אשה כי תזריע וילדה זכר״, עניין הלידה — מופיע רק בפסוקים הראשונים. אבל כל המשך הפרשה עוסק דווקא במצורע ובדיני טומאת המצורע, שהם רוב הפרשה ועיקרה. ובכל זאת, שם הפרשה הוא פרשת תזריע.
04:42 במקרה. דער בעל שם טוב האט מגלה געווען דעם ענין פון השגחה פרטית אין יעדער זאך אין דער וועלט, כל שכן וקל וחומר השגחה פרטית אין ענינים פון תורה. און דאס וואס די תורה און די סדרה רופט זיך אן פרשת תזריע, דארף מען פארשטיין וואס איז דער טייטש פון דעם ווארט תזריע, און וואס איז דאס, וואס ברענגט דאס, וואס קומט זיך דערפון אויסצולערנען. ווייל לכאורה, דער ענין פון תזריע, ווי פשוט איז, „אשה כי תזריע וילדה זכר“, דער ענין פון לידה, דאס איז אין גאנצן די ערשטע פאר פסוקים. אבער די גאנצע המשך הפרשה רעדט גאר וועגן מצורע און דיני טומאת המצורע, וואס דאס איז רוב עיקר כולה פון די סדרה. און דאך איז דער נאמען פון די סדרה פרשת תזריע.
ועל דרך זה בנוגע לפרשת מצורע, עולה השאלה מדוע נקראה כך. בספרים יש כמה אופנים שבהם נקראת הפרשה. מוצאים אצל הראשונים, למשל ברמב"ם, שהוא קורא לפרשה [לא ברור]. בספרים מובא שיש לקרוא לה פרשת טהרה, ובכמה וכמה ספרים אכן רואים שהיא נקראת כך. מדוע? מכמה סיבות. ראשית, לא רוצים לקרוא לפרשה בשם שמציין דבר שלילי, מצורע, עניין של טומאה, ולכן קוראים לה בשם טהרה. וגם משום שבאמת פרשת מצורע אינה עוסקת בדיני טומאת המצורע, אלא בטהרת המצורע. הרי נאמר: ״זאת תהיה תורת המצורע ביום טהרתו״. לכאורה, השם המתאים לה הוא דווקא
על דרך זה בנוגע פרשת מצורע, קומט די קשיא וואס איז דא כמה אופנים וויאזוי מען רופט אן דעם נאמען פון די פרשה אין ספרים. מען געפינט אין ראשונים, רמב״ם למשל, וואס רופט אן די פרשה [לא ברור]. מען געפינט אין ספרים, ברענגט זיך, אז מען זאל רופן די פרשה פרשת טהרה, און אין כמה וכמה ספרים זעט מען טאקע אזוי רופן אן די פרשה, פרשת טהרה. פארוואס? כמה סיבות. ערשטנס, מען וויל נישט רופן די פרשה מיט א נאמען פון שלילי, א מצורע, דער ענין פון טומאה. דערפאר רופט מען דאס מיטן נאמען טהרה. אויך ווייל באמת אז די פרשת מצורע רעדט נישט פון די דיני טומאת המצורע, זי רעדט וועגן טהרת המצורע. ס׳זאגט דאך „זאת תהיה תורת המצורע ביום טהרתו“, איז מען מיינט לכאורה דעם נאמען
06:14 פרשת טהרה. ובכל זאת, השם שהתקבל בתפוצות ישראל הוא דווקא מצורע. וזה פלא. מדוע נשאלת השאלה? משום שבאמת פרשת מצורע אינה עוסקת בטומאת המצורע. מדוע דווקא השם שהתקבל, השם שבו קוראים לפרשה בדרך כלל ולמעשה, הוא פרשת מצורע, בשעה שהפרשה עוסקת דווקא בטהרת המצורע? הרי עניין טומאת המצורע נמצא בפרשה הקודמת, פרשת תזריע.
06:14 פרשת טהרה דווקא. און דאך איז דער נאמען וואס איז נתקבל געווארן בתפוצות ישראל, איז דאס דער נאמען מצורע דווקא. און דאס איז א פלא. יא. ווען מען פרעגט, ווי פארשטייט זיך די שאלה? ווייל באמת אז פרשת מצורע רעדט נישט פון די טומאת המצורע. פארוואס דווקא דער נאמען וואס איז נתקבל געווארן, דער נאמען וואס מען רופט אן ברוב עיקרו לויט די הלכות למעשה, איז דאס פרשת מצורע דווקא, בשעה אז די פרשה רעדט גאר וועגן טהרת המצורע. און דער ענין פון טומאת המצורע איז אין די פריערדיגע פרשה, פרשת תזריע.
האור החיים הקדוש, על הפסוק הראשון בפרשת תזריע, אומר דברים עשירים מאוד בנוגע לעניין שהמילה ״תזריע״ רומזת עליו. והוא מביא שידוע שכל העניין של היותנו כאן בגלות, בזמן הגלות, נרמז במילים ״אשה כי תזריע וילדה זכר״. הכוונה היא לגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, שאז יהיה ״וילדה זכר״. למה? הגמרא הרי אומרת שכל השירות שנאמרו בזמן הזה — שירת משה, ״אז ישיר״, הרי אנחנו באים משביעי של פסח ולמדנו על שירת משה, ואחר כך שירת דוד, שהייתה אחרי קריאת התורה של שביעי של פסח — כל השירות הללו נקראות ״שירה״, בלשון נקבה. כן, ״אז ישיר משה״, זו שירה, ושירה היא בלשון נקבה. מה שאין כן השירה של משיח, ״שיר חדש״, היא בלשון זכר. כלומר,
דער אור החיים הקדוש, אויף דעם ערשטן פסוק פון פרשת תזריע, זאגט דער אור החיים זייער רייכע ווערטער בנוגע דעם ענין וואס איז מרמז דאס ווארט תזריע. און ער ברענגט אז עס איז דאך ידוע אז דער גאנצער ענין פון אונזער זיין דא אין גלות, זיין דא אין זמן הגלות, איז מרמז אין די ווערטער פון „אשה כי תזריע וילדה זכר“. וואס דאס גייט אויף די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט זיין „וילדה זכר“. פארוואס? די גמרא זאגט דאך, אז אין זמן הזה די אלע שירות וואס מען האט געזאגט, שירת משה, „אז ישיר“, מען קומט דאך פון שביעי של פסח, האט מען געלערנט וועגן שירת משה, און דערנאך איז שירת דוד, וואס איז געווען נאך די תורה פון שביעי של פסח, איז אלע שירות ווערן אנגערופן שירה, מלשון נקבה. יא, „אז ישיר משה“, א שירה אזוי איז, שירה מלשון נקבה. משא״כ די שירה פון משיח׳ן, „שיר חדש“, דאס איז מלשון זכר. וואס
07:55 הגאולה של משיח היא העניין של זכר. למה? אחד הטעמים הוא שעניין הנקבה קשור לשינויים. כידוע, אצל נקבה ישנם שינויים רבים בדיני טומאה וטהרה וכיוצא בזה. לכן זה מורה על כך. לכן גם ידוע שאישה דומה ללבנה, שיש בה שינויים: יש ימים שהלבנה שלמה, ויש ימים שהיא חשוכה, כמו השינויים שמוצאים אצל אישה. מה שאין כן זכר מורה על עניין של נצחיות, על עניין של קביעות. ואדמו״ר הזקן מבאר זאת באריכות בלקוטי תורה, בפרשת תזריע, פרשת השבוע שלנו. על כך נאמר ״אשה כי תזריע״: ״אשה״ היא כנסת ישראל. כידוע משיר השירים, כנסת ישראל נמשלה לאישה ביחס לקב״ה. הקב״ה הוא האיש, ״איש מלחמה״. הוא המשפיע, הוא החתן, וכנסת ישראל היא הכלה. זהו העניין של ״באתי לגני אחותי כלה״, שנאמר על כנסת ישראל. אם כן, ״אשה כי תזריע וילדה זכר״. אומר הרבי [לא ברור] הקדוש שעל ידי עבודת היהודים בזמן הגלות, שהיא זריעה — עניין הזריעה הוא שמניחים גרעין באדמה, וממנו צומחת צמיחה — יהודי צריך לדעת שבזמן הגלות כל מצווה, כל פעולה, כל מעשה שהוא עושה, הם
07:55 די גאולה פון משיח׳ן איז דאס דער ענין פון זכר. פארוואס? וואס אין טעמים, איינע פון די טעמים איז, אז דער ענין פון נקבה איז דאס דער ענין פון שינויים. יא, כידוע, אז אין דעם ענין פון נקבה איז פארהאנען אסאך שינויים, אין דיני טומאה וטהרה וכיוצא בזה. דערפאר באווייזט דאס. יא, דערפאר דאך ידוע אז אשה איז דומה ללבנה, וואס אין לבנה איז דא שינויים. עס זענען פארהאנען טעג וואס די לבנה איז גאנץ, און עס זענען פארהאנען טעג וואס די לבנה איז טונקל, וואס דאס איז די שינויים וואס מען געפינט ביי אשה. משא״כ זכר באווייזט אויף אן ענין פון נצחיות, אן ענין פון קביעות. יא, און דער אלטער רבי זאגט מבאר באריכות אין לקוטי תורה, פרשת תזריע פון היינטיקער סדרה, איז אויף דעם זאגט מען אז „אשה כי תזריע“, אשה גייט אויף כנסת ישראל. כידוע, שיר השירים, אז כנסת ישראל איז נמשל לאשה לגבי דעם אויבערשטן. דער אויבערשטער איז דער איש, „איש מלחמה“. ער איז דער משפיע, ער איז דער חתן, און כנסת ישראל איז די כלה. יא, וואס דאס איז דער ענין פון „באתי לגני אחותי כלה“, גייט אויף כנסת ישראל. איז „אשה כי תזריע וילדה זכר“. זאגט דער רבי [לא ברור] הקדוש אז דורך דער עבודה פון אידן אין זמן הגלות, וואס איז מזריע, וואס דער ענין פון זריעה איז: מען לייגט אריין א קערנדל אין דער ערד, און פון דעם וואקסט ארויס א צמיחה. איז א איד דארף וויסן אז בזמן הגלות יעדער מצוה, יעדער פעולה, יעדער מעשה וואס ער טוט איז
09:25 זריעה. ״וזרעתי לי בארץ״ — הוא זורע. כל מעשה טוב שהוא מכניס לאדמה הוא זריעה בארץ, ומן הזריעה הזאת תבוא הצמיחה. הצמיחה הגדולה שתהיה בקרוב בימינו, בגאולה האמיתית והשלימה, שבה יראו מה פעלו, מה פעל יהודי בזמן הגלות בכל מצווה, בכל מעשה, בכל תנועה של מסירות נפש. מסירות נפש אין פירושה שצריך לקפוץ מגג או לקפוץ לתוך אש. פירושה מסירת הרצון: כשאדם עושה כל פרט, במעשה או בדיבור או במחשבה בחיי היום־יום, בחיות ובהתמסרות, הוא מאיר את העולם. בכך הוא זורע זריעה, שממנה צומחת הגאולה האמיתית והשלימה. על כך בא הפסוק לומר שהגאולה השלימה על ידי משיח צדקנו היא ״אשה כי תזריע וילדה זכר״: בזכות זה שהאישה, כנסת ישראל, זורעת תורה ומצוות בזמן הגלות, יהיה ״וילדה זכר״ — מכך תבוא הגאולה האמיתית והשלימה בקרוב ממש על ידי משיח צדקנו. וכשמתבוננים במשל הזריעה הזה — מהו המשל? — רואים דבר מעניין מאוד. כאשר לוקחים גרעין ומכניסים אותו
09:25 דאס איז זריעה. „וזרעתי לי בארץ“ — ער איז א זורע. ער לייגט אריין אין דער ערד יעדער מעשה טוב, דאס איז א זריעה בארץ, וואס פון דער זריעה וועט ארויסקומען די צמיחה. די צמיחה הגדולה וואס וועט זיין בקרוב בימינו, אין דער גאולה האמיתית והשלימה, וואו דערנאך וועט מען זען וואס מ׳האט אויפגעטאן, וואס א איד האט אויפגעטאן בזמן הגלות דורך יעדער מצוה, דורך יעדער מעשה, דורך יעדער תנועה פון מסירות נפש. וואס מסירות נפש מיינט נישט מען דארף אראפשפרינגען פון א דאך, אדער אריינטאנצן אין פייער. מסירות נפש איז דער טייטש מסירת הרצון: אז אין יעדער פרט, אין א מעשה אדער א דיבור אדער א מחשבה אין טאג־טעגליכן לעבן, ווען א מענטש טוט דאס מיט א חיות און מיט א איבערגעגעבנקייט, מאכט ער ליכטיג די וועלט. און מיט דעם מאכט ער א זריעה, וואס פון אָט דער זריעה וואקסט ארויס די צמיחה פון דער גאולה האמיתית והשלימה. אין דעם איילט זיך דער פסוק צו זאגן אז די גאולה השלימה פון משיח צדקנו איז „אשה כי תזריע וילדה זכר“: אז בזכות דעם וואס אשה, כנסת ישראל, איז מזריע תורה ומצוות אין זמן הגלות, איז „וילדה זכר“, וועט ארויסקומען פון דעם די גאולה האמיתית והשלימה בקרוב ממש על ידי משיח צדקנו. וואס אָט דער ענין, אז מ׳טראכט זיך אריין אין דעם משל פון זריעה — וואס איז דאס דער משל? איז זייער אינטערעסאנט. וואס מיר זעען, אז בשעת מ׳נעמט א קערנדל און מ׳לייגט דאס אריין
10:49 לאדמה, הגרעין יבש וקשה וחזק; אין לו טעם, אין לו ריח, אין בו משהו מהנה. זה לא דבר שאוכלים. להפך, את הגרעין מכניסים לאדמה. ומה קורה? מכניסים אותו לאדמה והוא נרקב. והריקבון הוא בדיוק ההפך. אדם שאינו מבין מה מתרחש בתהליך הצמיחה, שאינו מבין בחכמת הצמיחה, מסתכל — והדבר היחיד שהוא רואה הוא ריקבון. הוא רואה שלקחו גרעין, לקחו דבר, הכניסו אותו לאדמה, ואחר כך, במשך כמה ימים, כולו נרקב; הוא לא נשאר כפי שהיה, הוא נעשה [לא ברור]. ואחר כך, דווקא מתוך הריקבון הזה, פתאום מתחילה לצאת ולפרוח צמיחה. מתחיל לצמוח עץ, אילן. במשך הזמן צומח אילן פירות, אילן יפה למראה ונחמד [לא ברור], עץ הנושא פירות ופירות־פירות. וממנו צומחים פירות טעימים, בעלי ריח טוב וטעם טוב. ומהם צומחים עוד פירות ופירות־פירות עד סוף כל הדורות. והעניין שרואים במשל הזריעה הוא משל על זמן הגלות. שכן
10:49 אין דער ערד, איז דער קערן, די קערנדל, א טרוקענע, א הארטע, א שטארקע; ס׳האט נישט קיין טעם, ס׳האט נישט קיין ריח, ס׳האט נישט קיין געשמאק. ס׳איז נישט קיין זאך וואס מ׳עסט דאס. פארקערט, דעם קערן לייגט מען אריין אין דער ערד. און וואס טוט זיך? דו לייגסט דאס אריין אין דער ערד, ס׳ווערט פארפוילט, ס׳ווערט א רקבון. און דער רקבון איז פונקט פארקערט. א מענטש גיט זיך א קוק, א מענטש וואס פארשטייט נישט וואס גייט פאר אין צמיחה, א מענטש וואס פארשטייט נישט אין חכמת הצמיחה — די איינציגע זאך וואס ער זעט, ער זעט א רקבון. ער זעט: מ׳האט גענומען א קערנדל, מ׳האט גענומען א זאך, אריינגעלייגט אין דער ערד, און דערנאך, אין א משך פון עטליכע טעג, איז די גאנצע זאך געווארן פארפוילט; ס׳האט נישט געבליבן, ס׳איז געווארן [לא ברור]. און דערנאך, פון אָט דעם רקבון, וואקסט ארויס — פלוצלינג הייבט אן ארויסוואקסן, ארויסבליען א ענין פון א צמיחה. ס׳הייבט אן ארויסוואקסן א בוים, א אילן. במשך הזמן וואקסט ארויס א אילן פירות, וואס דאס איז א אילן יפה למראה ונחמד [לא ברור], א בוים פון פירות און פרי־פירות. און פון דעם וואקסן ארויס פירות וואס זיינען געשמאק, און האבן א גוטן ריח און א גוטן טעם. און פון דעם וואקסן ארויס נאך פירות און פרי־פירות עד סוף כל הדורות. וואס אָט דער ענין, אז מ׳זעט אין דעם משל פון זריעה, איז דאס א משל אויף דעם זמן הגלות. וואס
12:12 זה מה שנאמר בפסוק: ״ישרש יעקב, יציץ ופרח ישראל״ — על זמן הגלות. זה על דרך [לא ברור], מה שמכניסים לאדמה בזריעה, ו״יציץ ופרח״, הצמיחה, היא בגאולה. ודווקא כאן יש גם [לא ברור] של המהר״ל מפראג, כשהוא מזכיר את הסוגיה בסוף מסכת סוטה ובסוף מסכת סנהדרין. כשמסתכלים בגמרא, בסוף מסכת סוטה ובמסכת סנהדרין, בפרק חלק, ״כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא״, הגמרא מספרת שם מה יתרחש בעקבות משיחא: ״חוצפא יסגי, יוקר יאמיר״, וכו׳ וכו׳. הגמרא אומרת דברים שיתרחשו בסוף זמן הגלות. את כל זה מפרשים. [לא ברור] עניינים מסוימים שיתרחשו בסוף זמן הגלות. אבל בדרך כלל, התירוץ הידוע שמביאים הוא שגופו של יהודי, כשהוא נמצא בזמן הגלות, נעשה, רחמנא ליצלן, [לא ברור]. מה קורה? [לא ברור] עניינים שבאים מן הגלות. [לא ברור] פירוש הגמרא. [לא ברור] זו הגזירה של הצרות. כשרואים שהעניינים האלה מתרחשים, זה [לא ברור], אלה עקבותיו של משיח. הדבר הזה עצמו מורה על תקווה, על אמונה, שהנה הנה, גם כשיש חושך וצרות, הוא בא. ובאמת אלה עקבות משיח, אלה צעדי משיח; ממילא, הנה בא משיח. אבל למהר״ל מפראג יש ביאור חזק, שהרבי מביא כמה וכמה פעמים, בספריו, בחידושי אגדות על הגמרא. [לא ברור]
12:12 דאס איז וואס ס׳ברענגט זיך דער פסוק: „ישרש יעקב, יציץ ופרח ישראל“ — על זמן הגלות. דאס איז על דרך [לא ברור], וואס מ׳לייגט אריין דורך א זריעה, און „יציץ ופרח“, צומח, דאס איז אין גאולה. און דווקא פה איז אויך אין [לא ברור] פון מהר״ל מפראג, ווען ער דערמאנט די סוגיא פון סוף מסכת סוטה און סוף מסכת סנהדרין. אז מ׳גיט א קוק אין גמרא, אין סוף מסכת סוטה און מסכת סנהדרין, בפרק חלק, „כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא“, דארט טוט די גמרא דערציילן וואס וועט פארקומען בעקבות משיחא: „חוצפא יסגי, יוקר יאמיר“, וכו׳ וכו׳. די גמרא זאגט זאכן וואס וועלן פארקומען אין סוף זמן הגלות. דאס איז אלץ מפרשים. [לא ברור] זיכער ענינים וואס וועלן פארקומען סוף זמן הגלות. אבער בדרך כלל, דער תירוץ הידוע וואס מ׳ברענגט איז, אז דער גוף פון א איד, ווען ער געפינט זיך בזמן הגלות, ער ווערט, רחמנא ליצלן, [לא ברור]. וואס קומט פאר? [לא ברור] ענינים וואס קומען פון גלות. [לא ברור] דער פשט פון דער גמרא. [לא ברור] דאס איז די גזירה פון צרות. בשעת מ׳זעט אז דאס קומט פאר, אָט די ענינים, דאס איז [לא ברור], דאס איז די פוס־טריט פון משיח. דאס אליין ווייזט אויף א תקוה, אמונה, אז אָט אָט, אויך ווען ס׳איז חושך און צרות, קומט ער. און באמת איז דאס עקבות פון משיח, דאס איז די פוס־טריט פון משיח; ממילא איז אָט משיח. אבער דער מהר״ל מפראג האט א שטארקן ביאור, וואס דער רבי ברענגט כמה וכמה פעמים, אין ספרים פון פראג, אין חידושי אגדות אויף דער גמרא. [לא ברור]
14:09 ענייני גלות וגאולה, [לא ברור]. זה מבואר [לא ברור]. כל המסע, כל הסוגיות בגמרא, ודווקא את זה מבארים. יחד עם זאת, זו נקודה עיקרית שבה אנחנו פותחים את הסדרה. זהו העניין של [לא ברור], שאליו נגיע בפרשיות הבאות. אנחנו מוצאים בגמרא, במסכת סנהדרין, בנוגע למשיח [לא ברור]. הגמרא אומרת לנו: הגמרא בסנהדרין מדברת שם על אחד משמותיו של מלך המשיח. הגמרא מביאה שם כמה וכמה שמות, ואחד מהם הוא ״חיוורא דבי רבי״; ״חיוורא״ הוא מצורע, מצורע מבית רבי, על דרך זה. הגמרא מביאה את המעשה הידוע: רבי יהושע בן לוי שאל את אליהו הנביא: מתי יבוא המשיח? והיכן הוא נמצא? אמר לו שמשיח נמצא בשערי רומי, ויושב שם בין אנשים מנוגעים. משיח נמצא שם עם כל המנוגעים, ו[לא ברור]. ודווקא כאן מתגלה דבר פלא: מלך המשיח קשור דווקא לעניין של מצורע, לעניין של נגע צרעת. מה הביאור בזה? הדבר קשור לנקודה שבעניין ״תזריע״, עניין הזריעה והצמיחה, כפי שדיברנו קודם. אנחנו רואים שכך הוא גם בזריעה כפשוטה: לוקחים את הגרעין, והוא עובר שלב של ריקבון. כשמסתכלים על הריקבון בעיניים בשריות, בעיניים חיצוניות או ארציות, בלי להיכנס לעומק הדברים, בלי להתבונן בהם באמת, הוא נראה מלוכלך, מכוסה באדמה, ולא רואים בו שום דבר. אבל כשיודעים את האמת, יודעים ש—
14:09 ענינים של גלות וגאולה, [לא ברור]. דאס מבאר [לא ברור]. כל המסע, כל הסוגיות בגמרא, און דווקא דאס מבאר. יחד עם זאת, דאס איז א נקודה עיקרית וואס מיר עפענען דעם סדר. דאס איז דער ענין פון [לא ברור], וואס מיר וועלן אנקומען דערצו אין די סדרות. מען געפינט אין די גמרא, דארטן אין מסכת סנהדרין, בנוגע דעם משיח [לא ברור]. זאגט אונז די גמרא: די גמרא אין סנהדרין רעדט דארטן וועגן איינעם פון די שמות פון מלך המשיח. די גמרא ברענגט דארטן כמה וכמה שמות, און איינער פון די שמות איז חיוורא דבי רבי, וואס חיוורא איז א מצורע, א מצורע פון בית רבי, על דרך זה. די גמרא ברענגט דעם מעשה הידוע: די גמרא ברענגט אז רבי יהושע בן לוי האט געפרעגט אליהו הנביא: ווען קומט משיח? און וואו געפינט ער זיך? האט ער געזאגט אז משיח געפינט זיך בשערי רומי, און ער זיצט דארטן צווישן מענטשן וואס זענען מנוגעים. משיח געפינט זיך דארטן מיט אלע מנוגעים, און [לא ברור]. און דווקא דא ווערט נתגלה א דבר פלא, אז מלך המשיח ווערט מקושר דווקא מיטן ענין פון מצורע, דעם ענין פון נגע צרעת. וואס איז דער ביאור בזה? איז דער דבר קשור מיט דער נקודה פון דעם ענין פון תזריע, דעם ענין פון זריעה וצמיחה, ווי מען האט פריער גערעדט. מיר זעען אז על דרך ווי מען געפינט בנוגע זריעה כפשוטו: מיר נעמען דעם קערן, דאס איז די צייט פון ריקבון, און דעם ריקבון זעען מיר מיט בשר׳דיקע אויגן, מיט חיצוניות׳דיקע אדער מיט ארציות׳דיקע אויגן, אן אריינגיין אין די זאכן, אן זיך באמת פארטיפן אין זיי. דער ריקבון זעט אויס שמוציק, ער איז באדעקט מיט ערד, און מען קען נישט זען אין אים גארנישט. אבער בשעת מען ווייסט דעם אמת, ווייסט מען אז—
16:19 שם מתחוללת צמיחה, צומח משם עץ חדש. כדי שיצמח עץ חדש, כדי שתיווצר מציאות חדשה, מציאות שלא בערך, מוכרחים לעבור דרך הריקבון. כידוע הלשון שמובאת תמיד בחסידות, שבין יש אחד ליש שני, בין יש ליש, צריך להיות אין באמצע. איך זה מתבטא בצמיחה? הגרעין הוא מציאות של יש, שאינה בערך לעץ שעתיד לצמוח ממנו, לאילן עושה פירות, עם כל ענייניו. לכן, כדי שמן היש הזה, מן הגרעין, תצמח מציאות מסוג אחר, שהיא האילן, צריך להיות קודם ריקבון. ריקבון בתכלית של הגרעין, ורק אז, באמצעות הריקבון, יכולה להיווצר ההתהוות החדשה, המציאות החדשה של אילן עושה פירות. ועל דרך זה גם בעניין טומאת הצרעת. האדם שהיה מצורע היה הרי במ״ט שערי טומאה, בשפלות ובירידה. הוא היה שרוי במ״ט שערי טומאה של לשון הרע וליצנות. וכפי שהרמב״ם מביא בעניין טומאת הצרעת: הדבר מתחיל בדיבור לשון הרע, בדברי ליצנות והבל, עד שרחמנא ליצלן הוא מגיע למ״ט שערי טומאה, ומדבר בענייני כפירה, חס ושלום, כפירה—
16:19 דארטן טוט זיך אויף א צמיחה, עס וואקסט ארויס א נייע בוים. כדי עס זאל וואקסן א נייע בוים, כדי עס זאל ווערן א מציאות חדשה, א מציאות שלא בערך, מוז מען דורכגיין דעם ריקבון. ווי ס׳איז ידוע דער לשון, מען ברענגט עס אין חסידות שטענדיק, אז צווישן איין יש און דעם צווייטן יש, בין יש ליש, דארף זיין אן אין באמצע. ווי זאגט זיך דאס אין דער צמיחה? כדי, וויבאלד דער גרעין אדער דער קערן איז א מציאות יש, וואס איז באין ערוך צו דעם בוים וואס גייט ארויסוואקסן פון אים, דער אילן עושה פירות, מיט אלע ענינים, איז כדי עס זאל פון דעם יש, פון דעם גרעין, וואקסן אן אנדער סארט מציאות, וואס איז דער אילן, דארף פריער זיין א ריקבון. א ריקבון בתכלית פון דעם גרעין, און ערשט דעמאלט, דורך דעם ריקבון, קען ווערן די התהוות חדשה, די מציאות חדשה פון דעם אילן עושה פירות. און על דרך זה איז אויך בנוגע דעם ענין פון טומאת הצרעת. דער מענטש וואס איז געווען א מצורע איז דאך געווען אין דער מ״ט שערי טומאה, שפלות וירידה. ער איז געשטאנען אין אזא מ״ט שערי טומאה פון לשון הרע און ליצנות. און ווי דער רמב״ם ברענגט, דער ענין פון טומאת הצרעת: עס הייבט זיך אן פון רעדן לשון הרע, רעדן ליצנות, דברי הבל, און ביז, רחמנא ליצלן, ער קומט צו מ״ט שערי טומאה, וואס מען רעדט ענינים פון כפירה, חס ושלום, כפירה—
17:50 באלקים חיים. זו דרגתה של נפילה שבה האדם נמצא בתכלית השפלות ברוחניות, במ״ט שערי טומאה. כשבאה טומאת הצרעת, אין זה עונש במובן הפשוט של עונש, רחמנא ליצלן. לא, זהו דווקא עניין של תיקון, כפי שמובן מדברי הרמב״ם והמדרשים. זו הדרך לסייע לאדם להשתנות: ״בדד ישב מחוץ למחנה״ מעורר באדם חשבון נפש ותשובה על חטאיו ועוונותיו. ועל ידי כך הוא משתנה ממהות למהות. טומאת הצרעת היא בעצם אופן שבו מוחקים את מציאות העבר, ובאה מציאות חדשה, עולם חדש, אדם חדש, אדם שכל עברו נמחק לחלוטין. ואדרבה, העבר התהפך, חשוכא לנהורא, מרירו למיתקא. האדם התהפך לגמרי, נעשה איש חדש, מציאות חדשה, והוא נעשה אדם גדול, אדם שלם. זהו עניין טהרת המצורע, שבאה לאחר שעבר את המצב של טומאת המצורע. ועל דרך זה [לא ברור] גם העובדה שמשיח נקרא מצורע. ובנוגע ל[לא ברור], עניין הנגעים אינו נועד, חס ושלום, לעשות את האדם מריר ורע. להפך: התכלית היא לשנות אותו ולעשותו מציאות חדשה. ועל דרך זה, כיוון שימות המשיח—
17:50 באלקים חיים. דאס איז דער גדר פון א נפילה, וואס דער מענטש געפינט זיך בתכלית השפלות אין רוחניות, מ״ט שערי טומאה. בשעת עס קומט צו גיין די טומאת הצרעת, איז דאס נישט קיין עונש ווי דער פשוט׳ער ענין פון אן עונש, רחמנא ליצלן. ניין, דאס איז גאר אן ענין של תיקון, ווי עס פארשטייט זיך פון דעם רמב״ם און פון די מדרשים. דאס איז דער וועג ווי אזוי דער מענטש איז מסייע זיך צו ווערן, דער ״בדד ישב מחוץ למחנה״ רופט ארויס ביים מענטש אן התעוררות פון חשבון הנפש, פון תשובה אויף זיינע חטאים ועוונות. און דורך דעם ווערט ער נשתנה ממהות למהות. איז די טומאת הצרעת בעצם אן אופן ווי אזוי מען מעקט אויס די מציאות פון דעם עבר און עס קומט א מציאות חדשה, אן עולם חדש, אן אדם חדש, א נייער מענטש, וואס דער גאנצער עבר איז אינגאנצן אויסגעמעקט געווארן. און אדרבה, עס איז נתהפך געווארן, חשוכא לנהורא, מרירו למיתקא. ער איז אינגאנצן נתהפך געווארן, געווארן אן איש חדש, א נייע מציאות, א מציאות חדשה, און ער איז געווארן אן אדם הגדול, אדם השלם. וואס דאס איז דער ענין פון טהרת המצורע, וואס קומט נאכדעם וואס ער איז דורכגעגאנגען דעם מצב פון טומאת המצורע. און על דרך זה איז [לא ברור]. אויך דאס וואס משיח ווערט אנגערופן מצורע. און בנוגע [לא ברור], דער ענין פון נגעים איז נישט, חס ושלום, צו מאכן דעם מענטש ביטער און שלעכט, פארקערט. דער תכלית איז איבערצומאכן, ווערן א מציאות חדשה, על דרך זה, וויבאלד ימות המשיח—
19:17 משיח, כלומר, משיח והגאולה הם תקופה חדשה, עידן חדש, מציאות חדשה, עולם חדש. עולם חדש שלא בערך לעולם שהיה קודם. וכפי שנאמר בפסוק, בהפטרה שנקרא השבת, שהיא שבת ראש חודש: ״כי כאשר השמים החדשים והארץ החדשה אשר אני עושה ... כן יעמוד זרעכם ושמכם״. כך הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו היא שמים חדשים, ארץ חדשה, ״וזרעכם ושמכם״. כל יהודי מתחדש ונעשה מציאות חדשה, וכדי שתיווצר מציאות חדשה צריך לעבור דרך הריקבון. זהו המעמד ומצב שלפני ביאת המשיח, והמעמד ומצב של זמן הגלות, של עקבתא דמשיחא. וזה מה שהגמרא מבארת בסוגיות שבסוף מסכת סוטה ובמסכת סנהדרין: מהי הדרך, מהו התהליך שצריך לעבור כדי להגיע לגילוי הנעלה והנפלא ביותר של ״אור חדש על ציון תאיר״, של הגאולה האמיתית והשלימה. העולם צריך לעבור טומאה ומעמד ומצב של ריקבון, והריקבון הוא בעצם חלק מן הצמיחה; ממנו צומחת הגאולה האמיתית והשלימה. ומכאן באים החיזוק והכוח להבין כיצד יהודי צריך להסתכל על המעמד ומצב בימינו אלה. שכאשר הוא מביט החוצה והוא
19:17 משיח, דער, דער, דאס מיינט, משיח און די גאולה איז א נייע תקופה, א נייער ערע, א מציאות חדשה, א עולם חדש. און א עולם חדש וואס איז שלא בערך צו דעם עולם וואס איז געווען פריער. און ווי עס שטייט אין פסוק, אין דער הפטורה וואס מיר גייען ליינען דעם שבת, וואס איז שבת ראש חודש: „כי כאשר השמים החדשים והארץ החדשה אשר אני עושה ... כן יעמוד זרעכם ושמכם“. אזוי די גאולה האמיתית והשלימה דורך משיח צדקנו, דאס איז שמים חדשים, ארץ חדשה, וזרעכם ושמכם. ווי יעדער איד ווערט מתחדש, א מציאות חדשה, איז כדי עס זאל ווערן א מציאות חדשה, דארף מען דורכגיין דעם ריקבון, וואס דאס איז דער מעמד ומצב פאר משיח און דער מעמד ומצב פון דעם זמן הגלות, פון עקבתא דמשיחא. און דאס איז וואס די גמרא איז מבאר אין די סוגיות, בסוף מסכת סוטה, מסכת סנהדרין, אז די גמרא איז מבאר ווי אזוי איז דער וועג, דער תהליך, דער פראצעדור, דער פראצעס, ווי אזוי דארף מען דורכגיין כדי מען זאל צוקומען צו דעם גילוי הכי נעלה ונפלא פון „אור חדש על ציון תאיר“, פון הגאולה האמיתית והשלימה. איז דורך דעם וואס די וועלט דארף דורכגיין א טומאה און א מעמד ומצב פון ריקבון, וואס דער ריקבון איז בעצם א חלק פון די צמיחה, וואס פון דעם וואקסט ארויס די צמיחה, די גאולה האמיתית והשלימה. וואס דא קומט ארויס דער חיזוק און דער כח ווי אזוי א איד דארף זיך צוקוקן צו דעם מעמד ומצב בימינו אלה. אז בשעת ער קוקט ארויס און ער
20:45 הוא רואה מה מתרחש בעולם, ורואה בו מצב של מלכויות מתגרות זו בזו, מצב של חושך כפול ומכופל, מצב שרואים בו מה קורה בכל עניין ובכל פרט, בגשמיות וברוחניות. אבל אין זה כדי שייפול לתוך המצב הזה ויושפע ממנו בנפשו, אלא להפך: הוא רואה בזה את הריקבון שממנו צומחת הצמיחה, שבתוך הריקבון עצמו כבר נמצאת הצמיחה. יהודי רואה בזה [לא ברור]. שהזריעה, בתוך הזריעה עצמה נמצא [לא ברור], וזה בעצם [לא ברור] הצמיחה. כלומר, עדיין לא רואים אותה; בזמן הזה רואים [לא ברור]. אבל הצמיחה כבר נמצאת ברגע הזריעה, כאשר [לא ברור] מן היש הקודם, מן המציאות הקודמת שהייתה. המציאות הזאת צריכה להתבטל, ורק אז יכולה להתהוות מציאות חדשה. זו הנקודה הראשונה, והיא מעניקה חיזוק נפלא: יהודי צריך לדעת שאנו עומדים במצב שבו משיח בא אוטוטו. וכפי שהרבי חזר ודיבר על כך וביאר זאת באריכות, במיוחד בהתוועדויות של תזריע־מצורע תשמ״א ותזריע־מצורע תשמ״ב, ההתוועדויות שבהן
20:45 זעט וואס טוט זיך אין דער וועלט, און ער זעט אין דער וועלט אז עס איז דא א מעמד ומצב פון מלכויות מתגרות זו בזו, א מעמד ומצב פון חושך כפול ומכופל, א מעמד ומצב וואס מען זעט וואס גייט פאר אין יעדער ענין, אין יעדער פרט, בגשמיות וברוחניות, איז נישט כדי ער זאל נאר אריינפאלן אין דעם מעמד ומצב, אריינפאלן אין דעם רוח, אין דעם נפש, נאר פארקערט. מען זעט אין דעם אז דאס איז דער ריקבון וואס פון דעם וואקסט ארויס די צמיחה, אז אין דעם ריקבון גופא איז פאראן די צמיחה, אז א איד זעט אין דעם [לא ברור]. אז די זריעה, אין די זריעה גופא איז דאס דער [לא ברור], דאס איז בעצם די [לא ברור] הצמיחה. דאס איז, מען זעט עס נאך נישט; דאס איז וואס אין דעם צייט זעט מען [לא ברור]. אבער די צמיחה, די צמיחה איז שוין אין דעם מינוט פון די זריעה, אז [לא ברור] פון דעם יש הקודם, פון דער פריערדיקער מציאות וואס איז געווען. די מציאות דארף בטל ווערן, און ערשט דעמאלט איז שייך די התהוות חדשה פון דער מציאות חדשה. איז דאס איז די ערשטע נקודה, וואס דאס ברענגט ארויס א חיזוק נפלא אז א איד דארף וויסן זיין אז מען שטייט אין דעם מצב וואס אט־אט קומט משיח. און ווי דער רבי האט חוזר געווען און גערעדט און מבאר געווען בארוכה, ספעציעל איז דאס געווען אין די פארברענגענס פון תזריע־מצורע, תשמ״א, תזריע־מצורע תשמ״ב. די פארברענגענס אז
22:05 הרבי דיבר על העניין הזה בהדגשה רבה. ועוד יותר מאוחר, בתקופה האחרונה, בתזריע־מצורע תשנ״א, אז החל הרבי את כל הסערה הגדולה ביותר סביב הידיעה שאנו עומדים על הסף, שמשיח בא וכבר עומד להתגלות. ממילא, הדבר צריך להביא את האדם להביט על כל מצב העולם מתוך ידיעה שבעצם העולם כבר מוכן לגאולה האמיתית והשלימה. וזו הנקודה הראשונה: דווקא הפרשה המדברת על טומאת המצורע נקראת בשם תזריע, כי הדבר מבטא שכל טומאת המצורע היא בעצם זריעה, זריעה של צמיחה שממנה צומחת הגאולה האמיתית והשלימה. ממילא, כשיהודי רואה את העולם במצב הזה, אין הוא נופל, מתייאש ונשבר; אדרבה, הוא יודע שעליו לנצל כל רגע וכל מצב כדי לזרוע עוד זריעה ועוד זריעה. וכאן באה ההוראה של תזריע: יהודי צריך לזרוע, לזרוע צדקות ולזרוע מעשים טובים, ולהשתדל לנצל לשם כך כל הזדמנות, בכל רגע. והרמב״ם מודיע בהלכות תשובה שיהודי צריך לדעת, להביט תמיד ולזכור ש״כל העולם כולו שקול״, שכל העולם עומד במצב שבו
22:05 דארט האט ער גערעדט שטארק אט דעם ענין, און נאך שפעטער, אין דער לעצטער תקופה וואס איז געווען אין תשנ״א, וואו דעמאלט איז געווען תזריע־מצורע תשנ״א, אז דעמאלט דער רבי האט אנגעהויבן דעם גאנצן שטורעם הכי גדול, אז מען זאל וויסן זיין, מען שטייט אין דעם מצב, ביים שוועל, אז משיח קומט, און אט איז שוין אט־אט נתגלה. און במילא, דאס דארף ארויסרופן ביי דעם, ער זאל קוקן אויף דעם גאנצן מצב פון דער וועלט, אז בעצם די וועלט שטייט שוין גרייט צו דער גאולה האמיתית והשלימה. און במילא, אט דאס איז די ערשטע נקודה, אז דווקא די פרשה וואס רעדט פון טומאת המצורע רופט זיך אן מיטן נאמען תזריע, ווייל דאס ברענגט ארויס אז די גאנצע טומאת המצורע, דאס איז בעצם א תזריע, דאס איז בעצם א זריעה פון א צמיחה וואס פון דעם וואקסט ארויס די גאולה האמיתית והשלימה. במילא, א איד זעט די וועלט אין דעם מעמד ומצב, נישט נאר ער ווערט געפאלן, ער ווערט מיואש, ער ווערט צובראכן, נאר אדרבה, ער ווייסט אז ער דארף אויסנוצן יעדער רגע און יעדער מעמד ומצב, אז צו מאכן נאך א זריעה און נאך א זריעה. וואס דא קומט צו די הוראה פון תזריע, וואס מיינט ארויס ביי דעם תזריע, אז א איד דארף זייען, זייען צדקות, א איד דארף זייען מעשים טובים, און מען דארף זען אויסנוצן יעדער געלעגנהייט, אין יעדער מינוט מיט דערויף. און דער רמב״ם איז מודיע אין הלכות תשובה, וואס דער רמב״ם זאגט אז א איד דארף וויסן און קוקן שטענדיג און געדענקען אז כל העולם כולו שקול, אז די גאנצע וועלט שטייט אין דעם מעמד ומצב וואס דאס
23:32 הוא שקול, שהיהודי הוא כמאזניים הנמצאים במצב של [לא ברור]. מעשה אחד, דיבור אחד או מחשבה אחת — ״הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות, ומביא לו ולהם ישועה והצלה״. במעשה אחד, בדיבור אחד, במחשבה טובה אחת — זו הזריעה שחסרה, כי זו הזריעה האחרונה שחסרה כדי שתצמח ממנה הצמיחה, הצמיחה של הגאולה האמיתית והשלימה. ואחר כך רואים את ״תורת המצורע״, וממנה אנו מבינים שהשם מצורע הוא דווקא למעליותא. מצורע — כי הוא רומז למלך המשיח, שיהיה איש חדש, מציאות חדשה, וצריכה להיות מציאות חדשה. האור החיים הקדוש מבאר בפרשת מצורע שלנו שהעניין של [לא ברור] ״תורת המצורע״ הוא התורה שבאה על ידי לימוד תורה בזמן הגלות. וזוהי תורת המצורע שמביאה ל״יום טהרתו״. ושתי הציפורים, כפי שמבאר האור החיים, רומזות לשני המשיחים, משיח בן יוסף ומשיח בן דוד. את האחת שוחטים, וזהו עניינו של משיח בן יוסף, כידוע ממה שמובא בכתבי האריז״ל על משיח בן יוסף, שנהרג במלחמה, ו[לא ברור] שהוא עניין מסירות הנפש של יהודים בזמן הגלות. וישנה עוד הציפור, שתלך על
23:32 איז שקול, אז א איד איז א וואג וואס געפינט זיך אין א מצב וואס איז [לא ברור]. איין מעשה, איין דיבור, אדער מחשבה אחת, הכריע את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות, ומביא לו ולהם ישועה והצלה. אז מיט איין מעשה, מיט איין דיבור, מיט איין מחשבה טובה, אז דאס פעלט, די זריעה, ווייל דאס איז די לעצטע זריעה וואס פעלט כדי עס זאל ווערן פון דעם אט די צמיחה, די צמיחה פון גאולה האמיתית והשלימה. און דערנאך זעט מען די תורה פון מצורע, וואס פון דעם פארשטייען מיר אז דער נאמען מצורע איז גאר למעליותא. מצורע, ווייל דאס גייט אויף מלך המשיח, וואס ער וועט זיין אן איש חדש, א מציאות חדשה, און עס פעלט א מציאות חדשה. דער אור החיים הקדוש איז מבאר אין אונזער פרשת מצורע, אז דער ענין פון [לא ברור] תורת המצורע, דאס איז די תורה וואס קומט דורך לימוד תורה אין זמן הגלות. און דאס איז תורת המצורע וואס ברענגט צו יום טהרתו. און די שני ציפורים, ווי דער אור החיים איז מבאר, וואס גייט אויף די שני משיחים, משיח בן יוסף און משיח בן דוד, וואס איין, איין איז, איז מען שחט, וואס דאס איז דער ענין פון משיח בן יוסף, כידוע, ווי ס׳ברענגט זיך אין כתבי האריז״ל, וואס וועט זיין מיט משיח בן יוסף, וואס נהרג אין דער מלחמה, און [לא ברור] וואס איז דער ענין פון מסירות נפש פון אידן אין זמן הגלות. און נאך דא דער ציפור וואס ילך על
24:56 פני השדה, והיא רומזת למשיח בן דוד, שמשתלח על פני השדה כדי להביא את הגאולה האמיתית והשלימה, כדי לעשות מכל העולם ״באתי לגני אחותי כלה״; שכל השדה של עולם הזה יהפוך לשדה הקדושה, ל״באתי לגני״ של הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. יהי רצון שכך יהיה בימים האחרונים של חודש ניסן, שיתקיים מה שהגמרא אומרת: ״בניסן עתידין ליגאל״, ושתהיה הגאולה השלימה על ידי משיח צדקנו במהרה בימינו, אמן.
24:56 פני השדה, ווייל דאס גייט אויף משיח בן דוד, וואס ער איז משתלח על פני השדה, צו ברענגען די גאולה האמיתית והשלימה, צו מאכן פון דער גאנצער וועלט „באתי לגני אחותי כלה“, פון דער גאנצער שדה פון עולם הזה זאל ווערן פון דעם השדה די קדושה, דער „באתי לגני“ פון די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. זאל דאס אזוי זיין אין די לעצטע טעג פון חודש ניסן, אז עס זאל מקוים ווערן דאס וואס די גמרא זאגט: „בניסן עתידין ליגאל“, אז עס זאל זיין די גאולה שלימה על ידי משיח צדקנו במהרה בימינו אמן.