קדושים תהיו כי קדוש אני - די הייליגקייט פון א אידן - הרב אשר פרקש

00:02 דער לעבן פון א איד אין תורה ומצוות איז אויך פארבונדן מיט א סך ענינים פון איסורים. א סך מאל פרעגן מענטשן אט א שאלה: אז דער לעבן פון אידישקייט און דער לעבן פון תורה ומצוות איז א גאנצע צייט, מען איז מדגיש: אט דאס טאר מען נישט, יענץ טאר מען נישט, דאס טאר מען נישט. דאס איז אסור. און ווען עס קומט צו גדרים, איז עס מלא דברים האסורים, על כן אין סוף: דאס טאר מען נישט טון. בפרט ביי קינדער זעט מען א סך מאל, עס איז שווער ביי זיי אנצונעמען אט דעם ענין. א גאנצע צייט, אויף יעדן שריט און טריט: דאס טאר מען נישט עסן, דאס טאר מען נישט אנטון, דאס טאר מען נישט רעדן, דאס טאר מען נישט טראכטן, דאס טאר מען נישט טון. און דער טאן איז אויך זייער פיל, ווייל א סך מאל באקומט מען א געפיל, אז דער לעבן פון אידישקייט, דאס איז א לעבן פון הגבלות. און נישט נאר א לעבן פון הגבלות, נאר דאס איז גאר א לעבן פון סיגופים. א מענטש וואס וויל פירן א אידישן לעבן דארף א גאנצע צייט ארומגיין און לעבן אין דעם געפיל פון ער דארף זיך איינהאלטן, זיך אפהאלטן, און דאס טאר מען נישט און יענץ טאר מען נישט. ווי פיל איז דאס שייך? און דאס איז זייער שווער. און וועגן דעם גייען מיר אריינרעדן, פארבונדן מיט דעם נאמען פון דער סדרה פון היינטיגע וואך, וואס ווערט אנגערופן פרשת קדושים. ״וידבר ה׳ אל משה, דבר אל כל עדת בני ישראל, קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם״. דער אויבערשטער זאגט צו משה רבינו, ער זאל צוזאמענקלייבן אלע אידן. און ווי רש״י זאגט,

01:42 ״דבר אל כל עדת בני ישראל״ — פרשה זו בהקהל נאמרה. אז אין דער פרשה האט משה רבינו צוזאמענגעקליבן, בהקהל, אלע אידן צוזאמען, אנשים, נשים וטף, און האט גערעדט צו אלעמען צוזאמען. דאס הייסט, דער סדר בכלל, שטענדיק, ווי אזוי משה האט גערעדט צו אהרן — רש״י זאגט דא אין אנהייב — ווי עס איז געווען דער סדר הלימוד: פריער צו אהרן, שפעטער איז געווען [לא ברור], זקנים; עס איז געווען דער גאנצער סדר. מיט וועמען איז געווען דער סדר? בני אהרן, דערנאך זקנים, און ביז עס איז אנגעקומען צו עדת בני ישראל. אבער דא, ווען עס קומט צו פרשת קדושים, האט ער געזאגט, ער מוז רופן אלע אידן צוזאמען. און רש״י איז מבאר: ווייל דאס איז א פרשה וואס רוב גופי תורה תלויים בה, דערפאר האט ער עס געזאגט בהקהל. וואס האט ער געזאגט? ער האט גלייך אנגעהויבן מיט אט די ווערטער: ״קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם״. איז גייען מיר רעדן וועגן אט דעם ענין: וואס איז דאס, דער ציווי וואס תורה זאגט, ״קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם״? וואס דאס מיינט, וואס איז דער אויסטייטש, און ווי אזוי אט דאס באלייכט אונזער לעבן אין פארשטיין ווי אזוי א איד דארף צוקוקן, ווי א איד דארף פארשטיין און זען און דערהערן, און וואס איז דער ענין פון די אלע איסורים און די אלע מצוות וואס די תורה האט אונז אנגעזאגט צו טון, און די זאכן וואס די תורה האט אנגעזאגט אז מען זאל דאס נישט טון. אבער אזוי ווי שטענדיק, וועלן מיר נעמען א חסידישן סיפור וואס

03:20 דער רבי ריי״צ דערציילט, וואס ער האט געהערט פון זיין טאטן, דעם רבי רש״ב, פון א נסיעה וואס דער רבי רש״ב, נשמתו עדן, צוזאמען מיט זיין פאטער, מיט זיין טאטן, דער רבי מהר״ש. וואס די טעג, ב׳ אייר, איז דאך דער יום הולדת פון דעם רבי מהר״ש, כידוע דער ענין פון ״תפארת שבתפארת״. און דאס איז דער טאג פון ספירת העומר, ב׳ אייר, דאס איז דער יום הולדת פון דעם רבי מהר״ש. דערציילט ער דעם סיפור, אז אין יאר תרל״ד — דאס איז געווען דאס יאר פון דער בר מצוה פון דעם רבי רש״ב, נשמתו עדן — אין חודש מנחם אב האט דער רבי מהר״ש, דער פאטער פון דעם רבי רש״ב, געליטן פון א סכנה׳דיגע רפואה. דער רבי מהר״ש האט געהאט [לא ברור], שטענדיק געהאט ענינים, שוועריקייטן, מיט כל מיני יסורים, פארבונדן מיט זיין בריאות הגוף. און האט געדארפט שטענדיק זיך טרעפן מיט די דאקטוירים, און ס׳איז געווען א דאקטאר וואס האט [לא ברור], און יענער דאקטאר האט געוואוינט אין וויטעבסק. און דער רבי מהר״ש פלעגט פארן מזמן לזמן קיין וויטעבסק זיך טרעפן מיטן דאקטאר און מאכן כל מיני עניני רפואה. אמאל פלעגט דער דאקטאר קומען קיין ליובאוויטש, וכיוצא בזה. יענעם זומער, דאס איז געווען חודש מנחם אב, איז דער רבי מהר״ש געפארן קיין וויטעבסק פאר א טאלעכער טעג צו עניני רפואה, און האט מיטגענומען דעם זון, דעם בר מצוה יונגל, דעם רבי רש״ב, צוזאמען מיט אים. און האט דערציילט אז ער איז דעמאלט געווען א טאלעכער טעג דארטן, און זיינע יארן, אבער די חסידים וואס האבן געוואוינט

05:04 אין וויטעבסק זענען געווען אסאך חסידים, ליובאוויטשער חסידים און חסידים בכלל וואס האבן געוואוינט אין וויטעבסק. זיי האבן שטארק געוואלט אז דער רבי מהר״ש זאל זאגן תורה, זאגן חסידות. עס איז געווען א זומערדיגער טאג. מען האט געברענגט א גרויסע בימה אין דעם חצר וואו דער רבי מהר״ש האט זיך דארטן אויפגעהאלטן. עס איז געווען א גרויסער חצר מיט א פעלד מיט ביימער, דארט איז געווען א גוטע לופט, א זומערדיגער טאג, און עס איז געווען ארומגערינגלט מיט ביימער. מען האט דארטן אויפגעשטעלט א גרויסע בימה, און עס האט זיך צוזאמענגעקליבן א גרויסער עולם. דאס איז געווען דעם טאג פון חמשה עשר מנחם אב, א מיטוואך. עס האט זיך צוזאמענגעקליבן גאר א גרויסער עולם. עס זענען אריינגעגאנגען פון די זקני החסידים, געקלאפט דעם רבי מהר״ש אין טיר און געבעטן אז חסידים ווילן הערן א מאמר חסידות. דער רבי מהר״ש האט געזאגט אז צוליב בריאות הגוף איז אים שווער צו רעדן א ענין חסידות, אבער ער וועט ארויסגיין רעדן א פאר ווערטער פון א שיחה קדושה. ביי די חסידים איז געווען א גרויסע התרגשות מיט א גרויסע שמחה. אלע זענען געשטאנען אינדרויסן, הונדערטער אידן. דער רבי מהר״ש איז ארויסגעגאנגען, ארויפגעגאנגען אויף דער בימה, און האט גערעדט א שיחה. וואס דער תוכן פון דער שיחה איז געווען, על כל פנים די נקודה בקיצור: דער רבי מהר״ש האט גערעדט אז עס איז דא א לשון אין מדרש, „נוהג שבעולם“. דאס הייסט, אז דער מדרש דערציילט אונז אז אסאך מאל דארף מען זיך צוקוקן אין נוהג שבעולם, ווי אזוי מען פירט זיך אויף דער וועלט, און פון דארטן נעמען א דרך און א הוראת דרך אין עבודת השם. און על דרך ווי מען געפינט אין די מדרשים כמה וכמה פעמים, משל ומליצה.

06:45 אויך דער נוהג שבעולם, ווי מען פירט זיך אין דער וועלט, ווערט א משל און א דוגמא און א דרך אין עבודת השם. און דער רבי מהר״ש האט געזאגט אז אין נוהג שבעולם איז פאראן א סיגנאל, א לשון וואס מען נוצט אין דער וועלט, אין וועלטליכע ענינים, וואס מען זאגט דעם נוסח „עס פאסט“ און „עס פאסט נישט“. און דאס איז א זאך וואס מענטשן נוצן אין עניני עולם, וואס מען זאגט אז פאר דעם מענטש פאסט אט די הנהגה, עס פאסט נישט אן אנדערע הנהגה. פאר דעם מענטשן פאסט אזא מין סארט ענין, עס פאסט נישט אזא מין סארט ענין. און די וועלט פירט זיך אין דעם נוהג שבעולם פון „עס פאסט“ און „עס פאסט נישט“. און דער רבי מהר״ש האט ארומגערעדט אז אט דער לשון, אט דער סיגנאל, איז פאראן אין עבודת השם. אז א איד דארף וויסן וואס ער איז, מהותו פון א אידן. אז א איד דארף וויסן וואר ער איז און וואס ער איז, זיין דיקייט, א חלק אלוקה ממעל ממש, א אידישע נשמה, איז במילא אין הנהגה פון א אידן דא וואס עס פאסט פאר א אידן, און עס איז דא וואס עס פאסט נישט פאר א אידן. על דרך זה די הנהגה פון א חסיד. א חסיד דארף וויסן אז ער איז א חסיד, און א חסיד דארף האבן א הנהגה וואס איז מתאים, וואס פאסט פאר א חסיד. איז דא אין דער הנהגה פון א חסיד: עס פאסט פאר דעם חסיד אט די הנהגה, און עס פאסט נישט פאר דעם חסיד אן אנדערע הנהגה. און פון דארטן האט מען [לא ברור].

08:16 [לא ברור] כמה וכמה ענינים, וואס מען האט גערעדט וואס פאסט און וואס פאסט נישט. און ער האט גערעדט כמה פרטים: עס פאסט פאר א חסיד אז ער זאל אויפשטיין אין דער פרי, און לערנען במשך זמן לאנג חסידות. עס פאסט פאר א חסיד אז ער זאל טון טובה פאר די שליחים דרבנן, אז ער זאל טראכטן פון חסידות. עס פאסט פאר א חסיד אז ער זאל האבן שיעורי לימודים, לימוד התורה. עס פאסט פאר א חסיד אז ער זאל האבן א געשמאק אין תורה און עבודה. עס פאסט פאר א חסיד אז ער זאל האבן א חיות אין אהבת חברים, און [לא ברור] תורה און עבודת השם. ועל דרך זה האט ער אויסגערעכנט כמה וכמה ענינים וואס עס פאסט. ועל דרך זה האט ער אויסגעפירט אויף אן אנדערן אופן אז עס זענען דא ענינים וואס פאר א חסיד פאסט נישט. עס פאסט נישט אז ער זאל דורכגיין א טאג און נישט לערנען חסידות. עס פאסט נישט אז ער זאל דורכגיין א טאג און דאווענען מיט איילענקייט. עס פאסט נישט אז ער זאל דורכגיין א טאג און נישט קובע זיין עתים לתורה. עס פאסט נישט אז מען זאל נישט האבן א געפיל און א הרגש אין תורה און עבודת השם. עס פאסט נישט אז מען זאל זיין בעצבות, צובראכן. עס פאסט יא, מען זאל זיין בשמחה. און אזוי האט ער גערעדט כמה ענינים, וואס עס פאסט און וואס עס פאסט נישט. און דער רבי מהר״ש האט אויסגעפירט אט די שיחה, און האט געזאגט [לא ברור]. די אידן זענען דארטן צוזאמענגעקומען, און ער איז אריינגעגאנגען אין זיין צימער. עס דערציילט דער רבי הריי״צ, וואס האט געהערט פון זיין טאטן, דער רבי רש״ב, אז עס זענען געווען דארטן אסאך חסידים, און [לא ברור] פון חסידים. ער ברענגט א פאר נעמען, חסידים וואס זענען דארטן געווען, וואס האבן געהערט יענע שיחה. די חסידים וואס זענען דארטן געווען בשעת מעשה, און דער רבי הריי״צ דערציילט אז שפעטער האט ער זיך געטראפן מיט איינעם פון די חסידים וואס איז געווען בשעת מעשה, אין חמשה עשר באב תרל״[לא ברור], און [לא ברור].

10:20 [לא ברור] די פרטים פון יענער שיחה. [לא ברור] בשעת דער רבי האט גערעדט איבער די שיחה, איז דאס געווען א התעוררות לתשובה, און דאס איז געשטאנען דעם עולם. די התעוררות לתשובה איז אזוי שטארק געווען, עד כדי כך, אז איך געדענק זיך, ערב יום כיפור, ביי מנחה, [לא ברור] מיט דעם התעוררות לתשובה וואס איז געווען בשעת דער רבי האט גערעדט איבער די דברי קודש אין יענער שיחה. און דער ענין, עס פאסט און עס פאסט נישט בשעת מ׳טראכט אריין, [לא ברור]. לכאורה פאסט עס נישט; לכאורה איז דאס אן ענין חיצוני לגמרי. אבער בשעת מ׳טראכט אריין און מ׳קוקט אריין אין דעם ענין, איז דאס פארבונדן מיט דעם וואס די תורה עפנט אן די פרשה: „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. וואס הייסט מיט אנדערע ווערטער דאס? בשעת מ׳קומט צו אידן און מ׳וויל רעדן מיט זיי וועגן ענינים וואס זיי דארפן פירן, וועגן די מצוות וואס זיי דארפן טאן, און וועגן די זאכן וואס זיי דארפן נישט טאן — און דאס איז דער תוכן פון פרשת קדושים. ווי עס זאגט דער מדרש, אז פרשת קדושים איז פון די פרשיות וואו עס זיינען דא א ריבוי מצוות. אזוי ווי עס זענען דא נאך כמה פרשיות, פרשת בא, פרשת משפטים, פרשת נזיקין, [לא ברור], אויך די פרשת קדושים איז אן ענין פון א פרשה מרובה במצוות. עס געפינען זיך צענדליגער, צענדליגער מצוות, מצוות עשה און מצוות לא תעשה. איז בשעת מ׳קומט בהקהל, מ׳פאראייניקט דעם גאנצן עולם און מ׳וויל רעדן צו זיי וועגן דעם ווי עס דארף

12:15 זיין אין הנהגה און ווי עס דארף נישט זיין אין הנהגה, קען מען דאס טאן אויף צוויי וועגן. מצד אחד, מ׳קען אונטערשטרייכן דעם סור מרע: דאס איז שלעכט, דאס איז נישט גוט, און ביטער איז דאס, און גרויסע עונשים קומען אויף דעם וואס מ׳פירט זיך אויף א געוויסן אופן. און מ׳קען רעדן אין א שפראך וואס אונטערשטרייכט די שלילה, דעם היפך, דעם רע, דעם חושך, די ביטערקייט, דאס שלעכטע; אז די וועלט איז שמוציק, און דער מענטש איז שמוציק, און דער יצר הרע, און די נפש הבהמית, און אזוי ווייטער, און מ׳דארף דאס טאן און יענץ נישט טאן, וכו׳ וכו׳. דאס איז די שפראך פון סור מרע. מצד שני, די צווייטע שפראך, דאס איז וואס די סדרה אין תורה לערנט אידן ווי אזוי די גישה דארף זיין. אז בשעת משה רבינו פאראייניקט דעם גאנצן עולם און וויל רעדן צו זיי בהקהל, זאגט ער זיי: „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. ער וויל רעדן צו זיי ענינים, און דארט זיינען דא אסאך ענינים פון סור מרע, אסאך ענינים פון עשה טוב. אבער די גישה איז נישט אז מ׳זאגט ווי שווער דאס איז, ווי מוסר׳דיג דאס איז, ווי ביטער דאס איז און ווי שלעכט דאס איז; ווי ביטער און רע עס איז צו זיין ווייט פונעם אויבערשטן און צו טאן ענינים פון עבירות. פארקערט, ער אנטפלעקט די מעלה און די קדושה פון אידן און זאגט: „הערט זיך איין, קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. אז א איד דארף זיין קדוש. נישט נאר צוליב אן איסור, נישט נאר ווייל עס איז אסור, נישט נאר ווייל עס שטייט „קדושים תהיו“, נאר ווייל א איד דארף וויסן אז ער איז א קדוש, און אז אידן זיינען אן עם קדוש. און דער אויבערשטער האט געזאגט: „ואתם תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש“. אידן זיינען אן עם קדוש. און וואס איז דער פשט אן עם קדוש? „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. די קדושה נעמט זיך דערפון וואס „אני ה׳ אלקיכם“ — דער בעל הבית איז דער אויבערשטער. ער איז דער אמת פון קדושה. און אידן זיינען פארבונדן מיטן אויבערשטן; זיי זיינען אן עם קדוש, פארבונדן מיטן אויבערשטן, וואס ער איז דער קדוש ברוך הוא. דאס איז מצד

14:37 דעם וואס „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“ און „קדושים תהיו“. די לשון פון די ווערטער „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“, אויב מ׳טראכט זיך אריין אין זיי, דארף מען פארשטיין וואס איז דער פשט פון די ווערטער. און מפרשים פרעגן — עס זיינען דא אסאך, אסאך ביאורים פון מפרשים אויף דער שאלה — זיי פרעגן: וואס זאגט דער פסוק? „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. דער אויבערשטער קומט צו אידן און זאגט זיי, ער פאדערט פון אידן צו זיין קדושים. פארוואס דארפן זיי זיין קדושים? „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. וואס איז די שייכות? מ׳קומט און מ׳פאדערט פון מענטשן, בשר ודם, וואס געפינען זיך אין א גוף גשמי, און מ׳זאגט זיי „קדושים תהיו“, צו זיין קדושים. פארוואס? „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. ווי קען מען זיך אפילו פארשטעלן צו זיין אן עצור אויף דעם יצר הרע? ווי קען מען זיך אפילו פארשטעלן אז מענטשן, בשר ודם, זאלן זיך פארגלייכן צום מלך מלכי המלכים, צום אויבערשטן, און מ׳זאגט זיי: „הערט זיך איין, מ׳דארף זיין קדוש“. פארוואס? „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. און ווי קומען די צוויי ענינים צוזאמען? און מפרשים פרעגן די שאלה, און עס זיינען דא אסאך, אסאך ביאורים אין דעם. און פה חסידות איז דא א ביאור נפלא, וואס איז מיוסד קודם כל אויף פשוטע ווערטער פונעם רבי׳ן אין תניא. און נאכדעם וועלן מיר רעדן נאך ביאורים וואס עס זיינען דא אין דעם. אבער קודם כל, לאמיר זאגן א ווארט וואס שטייט אין תניא. דער רבי זאגט אין ליקוטי אמרים: וואס איז דער פשט פון „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“? זאגט דער רבי אין תניא, אז בשעת א איד טוט א מצוה, יעדעס מאל וואס א איד טוט א מצוה, ווערט ער דורך דעם נמשך און אנגעבונדן צו דער קדושה פונעם אויבערשטן. און דאס איז דער נוסח פון די מצוות וואס מיר זאגן: „אשר קדשנו במצותיו וצונו“. דער אויבערשטער האט אונז געהייליגט מיט זיינע מצוות. טייטשט דער אלטער רבי, וואס איז דער

16:40 טייטש „אשר קדשנו במצוותיו וציוונו“. ווייל דער אייבערשטער, ער איז דאך דער אמת'ער קודש. דער אייבערשטער איז קדוש ומובדל. ער איז הייליג און אפגעטראגן, אפגעטראגן, העכער פון אלע עולמות און פון אלע ענינים פון נבראים; ער איז דער אמת'ער קדוש ומובדל. בשעת אבער דער אייבערשטער איז מצווה א אידן און ער זאגט: טו אט די מצוה, אדער טו נישט אט דעם ענין וואס דער אייבערשטער וויל אז מיר זאלן נישט טאן, זאלסטו וויסן זיין אז דורך דעם ציווי וועסטו נשגב ווערן, וועסטו נתעלה ווערן, וועסטו נתרומם ווערן צו דער קדושה פון דעם אייבערשטן. און בלשון פון דעם אלטן רבי'ן, אין פרק מ״ו פון תניא: „שהעלנו למעלת קודש העליון“. אז א איד, בשעת ער טוט א מצוה און לערנט א ווארט פון תורה, וועט ער ארויפגיין. דער אייבערשטער הייבט אים אויף צו זיין מדריגה כביכול, צו דער מדריגה פון קודש העליון, צו דעם אייבערשטנס קדושה. און דאס איז וואס דער פסוק זאגט: „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. דער אייבערשטער, ער איז דער אמת'ער קדוש ומובדל, אבער בשעת דער אייבערשטער האט אונז געגעבן דעם ציווי און ער זאגט אונז אז איך וויל אייך הייליגן, איך וויל אייך אויפהייבן, און דורך דעם ענין פון מצוות עשה און די אלע מצוות לא תעשה וועט איר דערהויבן ווערן צו מיין מדריגה און קדושה, וועט א איד, ווי דער אלטער רבי זאגט, בשעת ער מקיים די מצוה, נתעלה און נתרומם ווערן צו דער קדושה, צו קודש העליון. ווי דער אלטער רבי איז מאריך אין די פרקים דארטן, פרק מ״ו, מ״ז אין תניא.

18:19 וואס דער אלטער רבי איז מבאר דארטן דעם פסוק „כמים הפנים לפנים כן לב האדם לאדם“. אז אזוי ווי די וואסער, ווי מ'זעט בגשמיות, בשעת א מענטש קוקט אריין אין א קוואל פון וואסער, זעט ער זיין פנים אין די וואסער. „כמים הפנים לפנים“ — שפיגלט זיך אפ מיין פנים אין די וואסער. „כן לב האדם לאדם“ — בשעת א מענטש באווייזט זיין אהבה, זיין ליבשאפט צו א צווייטן מענטש, איז „לב האדם לאדם“: שפיגלט זיך אפ נאטירליך, בשעת איך באווייז א ליבשאפט, איך האב ליב א צווייטן מענטש, איז „לב האדם לאדם“, שפיגלט זיך אפ די אהבה, אז יענער פילט אויך די אהבה, און דאס ברענגט ארויס ביי אים אהבה צום צווייטן מענטש. און דאס איז אפילו ביי צוויי מענטשן. כל שכן וקל וחומר בשעת א מלך גדול ורב, ווי דער אלטער רבי זאגט, באווייזט זיין גרויסע אהבה עצומה ונפלאה צו אן איש פשוט והדיוט, א מענטש וואס ער איז א נידעריקער מענטש, ווי דער אלטער רבי זאגט אין כל השארפסטע לשונות: „איש מנובל ומוטל באשפה“. געפינט זיך א מענטש בתכלית השפלות, און אויף אמאל דער גרויסער מלך קומט צו גיין און ער לאזט אפ אלע זיינע משואות און אלע זיינע שרים און אלע זיינע עבדים, און ער גייט ארויס פון זיין, פון דעם מלך'ס פאלאץ, און ער טראגט זיך צו צו דעם מענטש וואס געפינט זיך מוטל באשפה. און ער גייט צו צו אים און ער נעמט אים ארויס פון דארטן און ער רייניגט אים אפ, און ער איז זיך מקרב צו אים.

19:42 פנים אל פנים, [לא ברור], איז „כמים הפנים לפנים“. אפילו אויב דער מענטש, דער מענטש וואס ער איז א שפל, איז הלב אבן, איז „המס ימס והיה למים“ — ער וועט ווערן ווי וואסער, ער וועט ווערן ווי ליבשאפט וואס עס גיסט זיך אויס אין הארץ צו דעם גרויסן מלך, וואס ער האט ביי אים געזען אז ער האט ליבשאפט. זאגט דער אלטער רבי אז על דרך ווי דער משל, נישט נאר ווי דער משל, נאר א סך מער ווי דער משל, איז דער אייבערשטער, וואס ער איז מלך גדול ונורא. דער אייבערשטער, וואס ער איז מלך מלכי המלכים, וואס ער איז קדוש ברוך הוא פון אלע עולמות און פון אלע מלאכים און פון אלע שרפים און פון אלע נבראים, פון אלע ספירות, איז אט דער אייבערשטער, מלך מלכי המלכים, איז אראפגעגאנגען און זיך צוגעטראגן, און אריינגעקומען אין מצרים, אין ערות הארץ, און דארטן האט ער גענומען עם ישראל און זיי ארויסגענומען פון ערות הארץ, און ער האט זיי געברענגט צו מתן תורה, נאך יציאת מצרים, און דארטן האט דער אייבערשטער אונז מקדש געווען. „אשר קדשנו במצוותיו וציוונו“, „כי בנו בחרת ואותנו קדשת“ — ער האט אונז מקדש געווען ביי מתן תורה, און ער האט אונז געגעבן דעם יכולת און דעם אפשרות אז דורך יעדער מצוה קען א איד זיך אויפהייבן און מקורב ווערן צו דער מדריגה פון קדוש ברוך הוא. און דאס איז דער ענין פון „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. איז במילא דאס איז וואס חסידות זאגט אונז, אז דאס איז דער ביאור וואס דער פסוק זאגט „קדושים תהיו“.

21:07 „כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. ווי קומט מען אן צו דעם ענין? איז דער תירוץ: ווייל אידן זיינען דאך טאקע קדושים מצד דעם וואס א איד האט א נשמה. אידן זיינען דאך „חלק אלוקה ממעל ממש“, „כי חלק ה׳ עמו“, ווי דער פסוק זאגט, און דער זוהר זאגט: „ישראל וקודשא בריך הוא כולא חד“. אידן מיטן אייבערשטן איז כולא חד. איז במילא א איד האט אין זיך, מצד דער נשמה, האט ער אין זיך אט די קדושה פון אייבערשטן. דאס איז אבער מצד דער נשמה. מצד ירידת הנשמה דא למטה און זיך מתלבש געווארן אין גוף ונפש הבהמית און די אלע ענינים פון חומריות עולם הזה, פרעגט דער איד די שאלה: ווי קען ער זיך אויפהייבן צו אט דער מדריגה? אויף דעם קומט צו גיין פרשת קדושים און זאגט: „קדושים תהיו כי קדוש אני ה׳ אלקיכם“. ווייל איר האט אין זיך אט די קדושה, און דער אייבערשטער, וואס ער איז דער אמת'ער קדוש, האט אייך מצווה געווען דורך אט די אלע מצוות וואס מיר גייען לערנען אין המשך פון דער סדרה, וואס דורך די אלע ענינים קענט איר זיך אויפהייבן און נתקרב ווערן און נתחבר ווערן מיט אט דער קדושה. בשעת א איד הערט אט דעם ענין, איז דעמאלט פארשטייט ער גאר א טיפן ענין, גאר א טיפן פלא: וואס איז דער פשט, עס פאסט און עס פאסט נישט? בשעת א איד הערט אט דעם אמת'ן מציאות, אז ער איז קודש, אז ער איז „אנשי קודש תהיון לי“, אז א איד איז אנשי קודש, אז א איד האט א נשמה קדושה, וואס דער אייבערשטער

22:30 האט אין אים אויסגעקליבן, און דער אויבערשטער האט פארבונדן זיין קדושה כביכול מיט די קדושה פון א איד, מיט די קדושה פונעם אויבערשטן. און דורך יעדער מצוה וואס ער טוט, און דורך יעדער מצוה וואס ער איז מקיים, ווערט ער נכלל און נתרומם און נתחבר מיט אט די קדושה. איז דאך גאר פשוט: דעמאלט פארשטייט א איד אז עס פאסט, יא, טאן ענינים וואס דאס איז מגלה מיין אמת'ע מציאות, און דאס איז מחבר מיט דער אמת'ער קדושה פון מיין נשמה, מיט דער אמת'ער קדושה פונעם אויבערשטן. און עס פאסט נישט, חס ושלום, זיך דערווייטערן און מגושם ווערן און נתרחק ווערן פון אט די קדושה. און דא קומט צו גיין דער פירוש וואס ער ברענגט זיך אין ספר מאור עינים, וואס ברענגט דער טשערנאבלער, ר' נחום טשערנאבלער ברענגט, יא, בנוגע דעם ענין פון ״קדושים תהיו כי קדוש אני״. און ער ברענגט דעם מדרש. דער מדרש רבה אויף דעם פסוק זאגט: ״קדושים תהיו — יכול כמוני?״ אזוי פרעגט דער מדרש: ״יכול כמוני?״ יא, עס קען דאך מיינען, דער פסוק זאגט ״קדושים תהיו כי קדוש אני״, אז א איד קען ווערן הייליג ווי דעם אויבערשטן'ס קדושה. ענטפערט דער מדרש: ניין, ״תלמוד לומר כי קדוש אני — קדושתי למעלה מקדושתכם״. מיין קדושה איז העכער פון אייער קדושה. אזוי שטייט דער מדרש. פרעגט דער הייליגער טשערנאבלער: וואס איז דא דער פשט דא? וואס זאגט דא דער מדרש? וואס איז דא דער חידוש? וועמען וועט איינפאלן דער ״יכול כמוני״? און וואס איז דער ענטפער, ״קדושתי למעלה מקדושתכם״? וואס איז דא דער שאלה? וואס איז דא דער ביאור? וואס איז דא דער הוה אמינא? וואס

24:01 איז דער מסקנא? דער ביאור, ווי אז מ'זעט, קומט, ווי מ'האט פריער גערעדט, אז באמת איז דאס נישט קיין שאלה. פונקט פארקערט. על פי תורת החסידות איז, ווי מ'לערנט דער מדרש, איז גאר בניחותא, נישט בלשון שאלה. דער מדרש קומט צו גיין און זאגט: ״יכול כמוני״. נישט ״יכול כמוני?״, אז ער פרעגט: קען מען זיין כמוני? דער מדרש זאגט גאר בניחותא: ״קדושים תהיו״ — קומט צו גיין די תורה און זאגט צו אידן: ״קדושים תהיו, יכול כמוני״. אז א איד האט די יכולת, מצד דעם אז ישראל וקודשא בריך הוא כולא חד, איז פאראן די יכולת ביי אידן, כמוני, צו זיין בדוגמת הקדושה פונעם אויבערשטן. פרעגסט א שאלה: וואס דערפאר, און ווי אזוי ״יכול כמוני״? ״תלמוד לומר״ — די תורה אליין זאגט: ״כי קדוש אני״. אויף דעם קומט צו גיין די תורה. די תורה זאגט ״כי קדוש אני״; די תורה גיט דעם אידן דעם כח, און די תורה גיט דעם אידן די באווייזונג, ווי אזוי א איד איז ״יכול כמוני״. און דאס מיינט דער המשך הלשון: ״קדושתי למעלה מקדושתכם״, זאגט דער ר' נחום. הייסט דאס, די כוונה אין תורה איז, אז קדושתי למעלה — די קדושה פונעם אויבערשטן כביכול, דער אויבערשטער זאגט כביכול צו אידן: זאלט וויסן, אז מיין קדושה למעלה נעמט זיך דאס מקדושתכם, דורך אייער קדושה. אז בשעה וואס א איד געפינט זיך דא אין עולם הזה הגשמי, און עס איז דא ארומגערינגלט מיט אלע ענינים פון תאוות עולם הזה, וגשמיות וחשך עולם הזה, און פונדעסטוועגן שטעלט ער זיך שטארק, און איז מקדש שם שמים, און דינט דעם אויבערשטן, און איז מקיים זיין תורה ומצוות — ״קדושים תהיו״ — אז דורך דעם וואס א איד פירט זיך אין הנהגה פון קדושה, זיין דיבור, דער וועלט, אז כביכול ער איז מקדש דעם אויבערשטן. כביכול ער איז מרומם, און מעלה, ברענגט ארויף רוממות, ארויף קדושה, ארויף עלייה כביכול למעלה, ביים אויבערשטן

26:06 אליין. ביים אויבערשטן ווערט א רוממות דורך עבודתם של ישראל. ״מקדש ה' שמך״ — אידן זיינען מקדש, ברענגען אריין א הייליגקייט, א געהויבנקייט, א העכערקייט כביכול ביים אויבערשטן אליין דורך זייער הנהגה. ״קדושתי למעלה״ — מיין קדושה למעלה, איז דאס תלוי, און נעמט זיך דאס ״מקדושתכם״, דורך אייער קדושה. אז במילא איז פארשטענדיג, אז דאס איז דער אמת: אויב די תורה קומט אונז דערציילן ווי אזוי א איד דארף זיין דער צוגאנג צו דעם גאנצן ענין פון תורה ומצוות, בשעה וואס א איד טראכט אריין דעם גאנצן ענין, אז במילא ווערט ביי אים א שמחה גדולה ביותר, ווי דער אלטער רבי זאגט דא אין די פרקים אין תניא. די שמחה, די אהבה גדולה ביותר, וואס א איד פילט, ווען דאס אז ער האט אין זיך אט דעם אפשריות פון ״קדושים תהיו כי קדוש אני ה' אלקיכם״, אז איך פארבינד זיך מיט אט די קדושה. אז במילא איז פארשטענדיג, אז בשעה וואס מ'גייט מיט אט דעם צוגאנג, גיט עס אריין א געשמאק, א חיות און א שמחה. אז ס'איז נישט דער פשט, אז איך דארף זיך נאר גיין אוסר'ן און טומאה נישט, און גיין מצער זיין א אידן, מגביל זיין, אדער מסגף זיין, נאר פארקערט. דאס הייסט, אז ״ואנשי קדש תהיון לי, ובשר בשדה טרפה לא תאכלו״. אז די אלע ענינים פון הנהגה, פון כשרות, הייליגקייט, און די אלע ענינים פון הנהגה וואס די תורה מאנט ביי א אידן, וואס איז דאס ביי א אידן? נעמט זיך דאס ווייל א איד איז אן עם קדוש, וואס באלאנגט צו דעם אויבערשטן, וואס ער איז דער קדוש, דער הקדוש ברוך הוא. און אן עם קדוש, דורך תורה הקדושה, ווערט מען דורך דעם נתחבר מיט קדושה שלמעלה, מיט די קדושה פונעם אויבערשטן. און דאס איז פרשת קדושים, וואס קומט דערציילן א אידן ווי אזוי א איד דארף זיך פירן מיט הייליגקייט און קדושה, דורך אט די אהבה, אין דעם אופן. בפרט, מ'געפינט זיך אין די ימים וואס ווערן אנגערופן

27:53 הקהל. מצות הקהל, וואס איז געווען אין דעם יאר נאך שמיטה, דארף מען וויסן, איז צו צוזאמענקלייבן די אידן, ווייזן די אידן אט די קדושה, אט די הבדלה, און אריינברענגען קדושה אין אלע ענינים גשמיים. און דער רמב״ן טייטשט, אז „קדושים תהיו“ איז דער ענין פון „קדש עצמך במותר לך“. און חסידות איז מבאר, דער טייטש פון דעם איז, אז מ׳דארף אריינברענגען קדושה אין דברים המותרים. דער כוח פון אן אידן איז נישט א קדושה וואס ער אנטלויפט פון דער וועלט, פרישות און הבדלה וואס אנטלויפט פון דער וועלט. נהפוך הוא, פארקערט: אריינברענגען אט די פרישות אין דער וועלט. אז אין יעדער דבר גשמי וואס מ׳טוט, אריינברענגען די קדושה, אריינברענגען געטלעכקייט און הייליקייט, ביז מ׳מאכט פון דער גאנצער וועלט אן ארץ הקודש, ווי דער צמח צדק האט געזאגט: מאך דא ארץ ישראל. אריינברענגען קדושה אין כל העולם כולו, און מיר זאלן זוכה זיין אז בקרוב ימינו זאל טאקע די גאנצע וועלט ווערן א וועלט פון קדושה, און „מלאה הארץ דעה את ה׳ כמים לים מכסים“.