לעבן חסידות · פרק 68 · 2023-03-20 · 29:09
פרשת ויקרא - די כוחות פון א אידן אין עבודת הקרבנות - הרב אשר פרקש
תיאור הפרק
* לקוטי תורה ד״ה ויקרא, *ד״ה אדם כי יקריב תרס״ו, *ד״ה ויקרא העת״ר, *התוועדות ש״פ ויקרא תשמ״ב
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:02 ספר ויקרא, פרשת הקרבנות. הספר מתחיל בפרשה שמדברת על יהודים, על הכוחות של יהודים, על כמה שהם גדולים, ועל הנשמה של יהודי, כמה שהיא יקרה. השבוע חל ב׳ ניסן, יום ההילולא של אדמו״ר הרש״ב, נשמתו עדן. יש סיפור שסופר לי, סיפור שהתרחש עם בעל ההילולא, אדמו״ר הרש״ב. ועל כך אני רוצה לדבר בקשר לפרשת השבוע, גם על פי תורתו של בעל ההילולא, נשמתו עדן, על פרשת השבוע, ״ויקרא אל משה״, ועל פי ביאור נפלא שהוא אמר על תורתו של הרבי. נתוועד בקשר ליום ב׳ ניסן. הסיפור הוא על חסיד שהיה מן התמימים הראשונים באמריקה. זה היה ר׳ שלמה זלמן הכט. משפחת הכט הייתה משפחה של כמה אחים, שהיו מן התמימים הראשונים כאשר אדמו״ר הריי״צ הגיע לאמריקה בשנת תש״י. המבוגר שבהם נקרא ר׳ שלמה זלמן הכט, שלימים היה רב בשיקגו, תלמיד חכם ואדם נמרץ מאוד, בעל פועל גדול. בשנים הראשונות, בסביבות שנת תש״י, היה ר׳ שלמה זלמן הכט עסוק בכל מיני שליחויות שאדמו״ר הריי״צ שלח אותו אליהן, [לא ברור]
00:02 ספר ויקרא, פרשת הקרבנות. דער ספר הייבט זיך אן מיט דער פרשה, וואס רעדט וועגן אידן, די כוחות פון אידן, ווי גרויס דאס איז, די נשמה פון אידן, ווי טייער דאס איז. היינט די וואך איז דאך ב׳ ניסן, דאס איז דער יום ההילולא פון דעם רבי רש״ב, דעם רבי׳נס נשמה־אהרן. איז דא א סיפור, וואס איז מיר פארציילט געווארן למעשה, א סיפור פון דעם בעל ההילולא, פון דעם רבי רש״ב. און וועגן דעם וויל איך רעדן אויף היינטיגע סדרה, אויך מיט תורתו פון דעם בעל ההילולא, פון דעם רבי נשמתו עדן, אויף היינטיגע סדרה, „ויקרא אל משה“, און מיט א ביאור נפלא וואס ער האט געזאגט אויף דעם תורה פון דעם רבי. איך וועל פארברענגען פארבונדן מיט דעם טאג פון ב׳ ניסן. דער סיפור איז פון א חסיד וואס איז געווען פון די ערשטע תמימים אין אמעריקע. דאס איז געווען ר׳ שלמה זלמן הכט. משפחת הכט איז געווען א משפחה פון עטליכע ברידער, וואס זיי זענען געווען די ערשטע תמימים, בשעת דער רבי ריי״צ, דער פריערדיקער רבי, איז אנגעקומען אין אמעריקע אין די יאר תש״י. און דער עלטערער פון זיי האט געהייסן ר׳ שלמה זלמן הכט, וואס שפעטער איז ער געווען דער רב אין שיקאגא, א תלמיד חכם און א גרויסער בעל מרץ, א גרויסער בעל־פעול. אין די ערשטע יארן, ארום דעם יאר תש״י, איז ר׳ שלמה זלמן הכט געווען פארנומען מיט כל מיני שליחות וואס דער רבי ריי״צ, דער פריערדיקער רבי, האט אים געשיקט, [לא ברור]
02:05 חדרים, ישיבה וענייני חינוך נוספים. באותה תקופה הוא נכנס ליחידות, וביחידות אדמו״ר הריי״צ סיפר לו על מאורע שהתרחש. הוא סיפר שבשנים הקשות ברוסיה, בתקופתו של אדמו״ר הרש״ב, היו כמה וכמה גזרות שהממשלה רצתה להטיל בעניינים הקשורים ליהדות, לחינוך ולרבנות. אדמו״ר הרש״ב נסע אז במיוחד למוסקבה ולפטרבורג, ונפגש עם שרי הממשלה ושרי המלוכה כדי להילחם בגזרות ולעמוד בתוקף בענייני יהדות. הוא סיפר שבפטרבורג התקיימה אז אספה. באספה היו שבעים אנשים: חכמים שונים, שרים, אנשי מדע וכמה רבנים. אדמו״ר הרש״ב הגיע לאותה אספה, והיחס אליהם שם היה מזלזל למדי; כלומר, לא נתנו להם שום חשיבות. בין הבאים לאספה היה עורך דין שהגיע מטעם הממשלה. הוא היה שם אדם חשוב ובעל דעה, יהודי, אבל יהודי שלמרבה הצער היה רחוק מאוד מיהדות. הוא בא עם הצעות, ורצה להציע כל מיני דברים בעניינים שהיו ממש מנוגדים ליהדות. הוא רצה לבטל את ענייני
02:05 חדרים, ישיבה, און אנדערע עניינים פון חינוך. איז ער געווען אויף יחידות אין יענער תקופה, און אריינגייענדיג אויף יחידות האט אים דער רבי ריי״צ געזאגט, אים דאס פארציילט למעשה. האט אים דערציילט אז עס איז געווען אין די שווערע יארן אין רוסלאנד, ווען דער רבי רש״ב — עס זענען געווען כמה וכמה גזירות וואס די ממשלה האט געוואלט מאכן אין עניינים פארבונדן מיט אידישקייט, עניינים פארבונדן מיט חינוך, עניינים פארבונדן מיט רבנות. און דער רבי רש״ב איז דעמאלט ספעציעל געפארן קיין מאסקווע און קיין פעטערבורג, און זיך געטראפן מיט שרי הממשלה, שרי המלוכה, כדי צו מלחמה האלטן אנטקעגן די גזירות און האלטן שטארק אין עניינים פון אידישקייט. האט ער דערציילט אז עס איז געווען אין פעטערבורג, איז יעמאלט געווען אן אסיפה. אין די אסיפה זענען געווען זיבעציג מענטשן פון כל מיני חכמים, כל מיני שרים, אנשי מדע, און עטליכע רבנים. דער רבי רש״ב איז געקומען צו יענער אסיפה, און ביי זיי איז געווען, ביי די תנועה ביי אים געווען, אז זיי זענען גאנץ קעמעצייתליך, דאס הייסט אז זיי האבן גארנישט געגעבן זיי קיין חשיבות. צווישן יענע וואס זענען געקומען צו יענער אסיפה איז געווען אן אדוואקאט, אן עורך־דין, וואס ער איז געווען געקומען בשם הממשלה. און ער איז געווען א גרויסער, חשובער מענטש דארטן, ער האט געהאט א דעה, געווען א איד, אבער א איד וואס איז, רחמנא ליצלן, זייער פארווייט געווען פון אידישקייט. און ער איז געקומען צו גיין מיט עצות, וואס האט געוואלט אוועקשטעלן כל מיני עצות אין עניינים פארבונדן מיט — וואס איז געווען ממש אנטקעגן אידישקייט. האט געוואלט מבטל זיין ענייני
04:17 הגיטין, רצה לבטל את ענייני הקידושין על פי תורה, ורצה לגרום, רחמנא ליצלן, לכך שיתנו [לא ברור] לנישואי תערובת. הוא התחיל להשמיע את השקפותיו ואת שיטותיו. אדמו״ר הרש״ב קם ואמר בחריפות: איך ייתכן שיהודי חצוף ידבר? שאדם בעל עוצמה גדולה ידבר באופן כזה. אדמו״ר הרש״ב אמר זאת בתוקף כזה ובדברים היוצאים מן הלב, אחרי הדברים שאותו אדם דיבר קודם, ופתאום פרץ אותו יהודי, אותו מומחה, בבכי. כך נמשך הדבר זמן מה, ותוך כדי דיבור הוא הודה שבעניינים מסוימים, רחמנא ליצלן, עבר עבירות ביום כיפור, אכל דבר אחר, והמשיך לדבר ולהודות בעבירותיו. אחר כך הוא הלך לדבר עם אדמו״ר הרש״ב באופן פרטי, ובעקבות כל מה שאירע הוא נעשה בעל תשובה. כמה חודשים, או תקופה מסוימת, לאחר מכן הוא פגש את אחד החסידים, החסיד ר׳ מענדל חן, שהיה מן העוסקים בענייני אספות הרבנים. הוא היה מן המסייעים לאדמו״ר הרש״ב, מן התמימים, יהודי גאון גדול ותלמיד חכם. הוא היה מעורב בכל העניינים, והם נפגשו זמן מה לאחר מכן. ר׳ מענדל חן שאל את אותו יהודי: מה
04:17 גיטין, האט געוואלט מבטל זיין ענייני קידושין על פי תורה, האט געוואלט גורם זיין, רחמנא ליצלן, צו געבן [לא ברור] פון נישואי תערובות, און האט אנגעהויבן רעדן זיין השקפות און זיין שיטות. און דער רבי רש״ב האט זיך אויפגעשטעלט און געזאגט אויף א שארפן אופן: ווי קומט דאס אז א חוצפה׳דיגער איד זאל רעדן? א גיבור נורא זאל רעדן אויף אזא מין אופן. דער רבי רש״ב האט געזאגט מיט אזא מין תוקף און מיט אזעלכע דברים היוצאים מן הלב, נאכן פארווארט וואס ער האט גערעדט אמאל, און פלוצלינג האט יענער איד, יענער איש מומחה, אויסגעבראכן מיט א געוויין. און אזוי, דאס איז געווען א משך זמן, און רעדנדיג האט ער אויף זיך מודה געווען אז ער האט, רחמנא ליצלן, עניינים וואס ער האט עובר געווען אויף יום כיפור, האט געגעסן דבר אחר, געגאנגען רעדן מודה זיין אויף זיינע ענייני עבירות. און שפעטער איז ער געגאנגען רעדן מיטן רבי רש״ב אויף א פריוואטן אופן, און דורך די גאנצע זאך איז אויסגעקומען אז ער איז געווארן א בעל תשובה. עטליכע חדשים אדער א תקופה שפעטער האט ער זיך געטראפן מיט איינעם פון די חסידים, וואס איז געווען דער חסיד ר׳ מענדל חן, וואס ער איז געווען איינער פון די וואס האבן זיך געפלאגט אין ענייני אסיפות הרבנים. געווען פון די וואס האבן מיטגעארבעט מיטן רבי רש״ב, געווען פון די תמימים, א איד א גרויסער גאון, תלמיד חכם. און ער איז געווען אריינגעמישט אין אלע עניינים, און זיי האבן זיך געטראפן א משך זמן נאך דעם. האט ער אים געפרעגט, ר׳ מענדל חן האט געפרעגט אט דעם אידן וואס איז דא
06:06 קרה כאן? מה התרחש? הרי היית לגמרי בצד השני, הרי באת עם מחשבות אחרות לגמרי, עם רעיונות אחרים. איך זה קרה? הוא אמר שהרבי, אדמו״ר הרש״ב, באמת שלו, באמת שלו, חדר אליו, שבר את לבו, שבר את לב האבן שלו. הוא הרגיש שהאמת היא שמדברת, וזה שינה אותו לגמרי. אדמו״ר הריי״צ סיפר את הסיפור הזה לר׳ שלמה זלמן הבלין ביחידות, ואמר לו: ״צריך לדעת שהרבי נמצא עכשיו במצרים, [לא ברור] בחיים הרבי נמצא יחד איתם, וצריך להיות מסורים. כשחסיד מסור, הרבי הולך איתו, והרבי כבר יפעל את כל העניינים הללו״. זו הייתה [לא ברור] שאדמו״ר הריי״צ אמר לאותו חסיד: נתינת כוח ללכת בשליחותו ולדעת ש״לב ישראל ער הוא״, שאפשר להגיע אליו בכוח, וכשהולכים בכוחו של הרבי, אפשר לשנות ולגעת בלבו של יהודי. בפרשת השבוע נמצאת פרשת הקרבנות, העוסקת בהקרבת הקרבנות. יהודי שואל: מהו עניין הקרבנות? חלק גדול מן הקרבנות קשור דווקא לעניינים של קרבן חטאת וכיוצא בזה, קרבן אשם,
06:06 געשען? וואס האט פאסירט? דו ביסט דאך געווען אינגאנצן אויף דער אנדערער זייט, דו ביסט דאך געווען אינגאנצן געקומען מיט אנדערע מחשבות, מיט אנדערע רעיונות, און ווי אזוי? וואס האט דא פאסירט? האט ער געזאגט אז דער רבי, דער רבי רש״ב, האט מיט זיין אמת, מיט זיין אמת, אים דורכגעזעצט, דורכגעבראכן די הארץ, האט אים דורכגעבראכן דעם לב האבן, און ער האט געפילט אז אמת רעדט, און דאס האט אים אינגאנצן איבערגעמאכט. דער רבי הריי״צ האט דערציילט אט דעם סיפור צו ר׳ שלמה זלמן הבלין אויף יחידות, און ער האט אים געזאגט: „מ׳דארף וויסן אז דער רבי געפינט זיך איצט אין מצרים, [לא ברור] אין לעבן איז דער רבי צוזאמען מיט זיי, און מ׳דארף זיין איבערגעגעבן. אז א חסיד איז איבערגעגעבן, גייט דער רבי מיט אים, און דער רבי וועט שוין דורכפירן די אלע עניינים.“ וואס דאס איז געווען [לא ברור] וואס דער רבי הריי״צ האט געזאגט צו דעם חסיד, אז א נסיעת כח, גיין אויף זיין שליחות און וויסן אז לב ישראל ער הוא, אז מ׳קען דורכנעמען מיט אים כח, און מ׳גייט מיט דעם כח פון רבי׳ן, קען מען דאך איבערמאכן און דורכנעמען א אידיש הארץ. אין היינטיגן סדר איז דאך די פרשת הקרבנות, וואס די סדר פרשת הקרבנות רעדט דאך פון דעם ענין פון הקרבת הקרבנות. זאגט א איד, און וואס איז דער ענין הקרבנות? און א גרויסער חלק פון די קרבנות איז פארבונדן דווקא מיט עניינים פון קרבן חטאת און כיוצא בזה, קרבן אשם,
07:52 בעניינים בלתי רצויים. בכלל, ידועה תורת אדמו"ר הזקן על הפסוק „אדם כי יקריב מכם קרבן לה׳, מן הבהמה, מן הבקר ומן הצאן“. אדמו"ר הזקן שואל שאלה ידועה, שגם המפרשים שואלים: אם „אדם כי יקריב מכם“ פירושו הפשוט הוא שכאשר אחד מכם מביא קרבן, היה צריך להיות כתוב „אדם מכם כי יקריב“. כלומר, לפי פשט הפסוק, הסדר היה צריך להיות „אדם מכם כי יקריב קרבן“ — שאדם מביא קרבן לקדוש ברוך הוא. אבל הלשון היא „אדם כי יקריב מכם“. כשיהודי רוצה להתקרב, „אדם כי יקריב“ — [לא ברור]. לכן כתוב „מכם“: הקרבן לה׳ הוא מכם, מעצמכם. צריך לקחת קרבן לה׳ מגופו של האדם עצמו ומנפשו הבהמית שלו. „מן הבהמה, מן הבקר ומן הצאן תקריבו את קרבנכם“. כלומר, את הבהמה של האדם עצמו, את נפשו הבהמית שלו, אותה צריך להקריב לקדוש ברוך הוא. אבל כשאנחנו מסתכלים בפרשה, מהו בפשטות עניין העבודה? עבודת הקרבת הנפש הבהמית. מהי הנפש הבהמית? הבהמה שבאדם. ו„בקר וצאן“ הם, כביכול, סוגים של הנפש הבהמית. לכל אחד ואחד יש הרי נפש בהמית משלו. יש בחינת בקר, בהמה גסה, בנפש הבהמית, ויש בחינת צאן, בהמה דקה, בנפש הבהמית. אלה שני הסוגים. לכל אחד יש אותם בנפשו הבהמית, וזאת צריכה
07:52 אויף עניינים בלתי רצויים. בכלל איז דאך ידוע די תורה פון אלטן רבי׳ן אויף „אדם כי יקריב מכם קרבן לה׳, מן הבהמה, מן הבקר ומן הצאן“. וואס דער אלטער רבי פרעגט א שאלה ידועה, וואס מפרשים פרעגן: „אדם כי יקריב מכם“ — פשוט, ווען איינער פון אייך ברענגט א קרבן, וואלט געדארפט שטיין „אדם מכם כי יקריב“. זאת אומרת, ווען מ׳רעדט אין פסוק על פי פשט, איז דער סדר הפסוק געדארפט זיין „אדם מכם כי יקריב קרבן“ — אז א מענטש ברענגט א קרבן פארן רבונו של עולם. אבער פשוט לשון איז „אדם כי יקריב מכם“. אז בשעה א איד וויל זיך מקרב זיין, „אדם כי יקריב“ — [לא ברור]. דערפאר שטייט „מכם“: דער קרבן לה׳ איז מכם, פון זיך אליין. דארף מען נעמען א קרבן לה׳ פון דעם מענטש׳נס אייגענעם גוף און זיין אייגענער נפש הבהמית. „מן הבהמה, מן הבקר ומן הצאן תקריבו את קרבנכם“. זאת אומרת, מען דארף פון דער אייגענער בהמה, דער אייגענער נפש הבהמית, אט דאס דארף מען מקריב זיין צום אויבערשטן. אבער קוקן מיר אין דער פרשה, וואס איז פשוט דער ענין פון עבודה? עבודה פון הקרבת נפש הבהמית. וואס איז נפש הבהמית? די בהמה שבאדם. און „בקר וצאן“ — דאס זענען, כביכול, סוגים פון נפש הבהמית. כל אחד ואחד האט דאך זיין אייגענע נפש הבהמית. עס איז דא בחינת בקר, בהמה גסה, אין נפש הבהמית, און עס איז דא בחינת צאן, בהמה דקה, אין נפש הבהמית. דאס זענען די צוויי סוגים. יעדער איינער האט עס ביי זיך אין נפש הבהמית, און דאס דארף
09:53 להיות העבודה. ועל כך מדובר בהלכות קרבן חטאת, קרבן עולה, קרבן שלמים וקרבן אשם — סוגי הקרבנות של הנפש הבהמית, על פרטיהם הרבים. ובכללות, בקרבן יש חלב ודם. מה עניינו של החלב? תענוגים. ומה עניינו של הדם? חמימות, התפעלות, רתיחת הדמים. החלב הוא השומן, התענוג. אלה שני עניינים בנפש הבהמית: כוח ההתפעלות בעניינים בהמיים, והתענוג בעניינים בהמיים. ואת זה צריך להקריב על המזבח, ולהביא לקדוש ברוך הוא. וכאן מתעוררת השאלה. אדמו"ר הרש"ב מדבר על כך בפרט בכמה מקומות, בהמשך תרס"ו, אחד מספרי ההמשכים הידועים של אדמו"ר הרש"ב, בעניין „אדם כי יקריב“. וכעין זה יש בהמשך תער"ב, ההמשך הגדול והידוע של אדמו"ר הרש"ב, [לא ברור]. וכאן נשאלת השאלה, לכאורה: דווקא בפרשה שמדברת על ענייני הנפש הבהמית, ועל ענייני חטאת ואשם וכיוצא בזה, עניינים בלתי רצויים, דווקא כאן קוראים לאדם בשם „אדם“. והשם „אדם“ הוא השם הנעלה ביותר. כידוע, יש ארבעה שמות שבהם קוראים לאדם: אדם, איש, גבר, אנוש. אלה ארבעה סוגים, ארבע דרגות; כל שם מצביע על דרגה. אדם הוא הנעלה ביותר. בחינת אדם, המעלות של אדם. כפי שמבואר בחסידות, אדם הוא מעלת השכל, מעלת המוחין; אדם מלשון „אדמה לעליון“. זה מבטא את השם.
09:53 זיין די עבודה. און דאס איז גערעדט אין די הלכות, פון קרבן חטאת, קרבן עולה, קרבן שלמים, קרבן אשם — די סוגי הקרבנות פון נפש הבהמית, כמה וכמה פרטים. ובכללות איז דא ביים קרבן חלב ודם. וואס איז דער ענין פון חלב? דאס איז תענוגים. און וואס איז דער ענין פון דם? דאס איז חמימות, התפעלות, רתיחת הדמים. חלב איז דער שמאלץ, דער תענוג. דאס זענען צוויי עניינים פון נפש הבהמית: די כח ההתפעלות אין עניינים בהמיים, און תענוג אין עניינים בהמיים. און דאס דארף מען מקריב זיין אויפן מזבח, און דאס ברענגט מען צום אויבערשטן. און דא איז די שאלה. דער רבי רש״ב רעדט אין כמה מקומות בפרט וועגן דעם, אין המשך תרס״ו, איינע פון די באוואוסטע המשכים־ספרים פון רבי׳ן רש״ב, ביי „אדם כי יקריב“. על דרך זה איז דא אין המשך תער״ב, דער באוואוסטער גרויסער המשך פון רבי׳ן רש״ב, [לא ברור]. און דא שטעלט זיך די שאלה, לכאורה: אז דווקא אין א פרשה וואס רעדט וועגן עניינים פון נפש הבהמית, און וועגן עניינים פון חטאת און אשם וכיוצא בזה, עניינים בלתי רצויים, דווקא דא רופט מען אן דעם מענטש מיטן נאמען „אדם“. און דער נאמען „אדם“ איז דער העכסטער נאמען. כידוע, עס זענען דא ארבעה שמות וואס מ׳רופט א מענטש: אדם, איש, גבר, אנוש. דאס זענען ארבעה סוגים, ארבעה דרגות; יעדער נאמען באווייזט אויף א דרגא. אדם איז דער העכסטער. די בחינת אדם, די מעלות פון אדם. ווי עס שטייט אין חסידות, אדם איז מעלת השכל, מעלת המוחין; אדם מלשון „אדמה לעליון“. דאס ברענגט ארויס דעם נאמען.
12:01 של הקודש. השם אדם מרמז על „אדמה לעליון“. כלומר, אדם מצביע על הנפש האלוקית, שהיא „אדמה לעליון“. ויש שייכות נוספת: אדם בגימטרייה מ"ה, ומ"ה מורה על ביטול. משה רבינו אמר: „ונחנו מה“. אנחנו, מה אנחנו? זהו עניין הביטול. כוח מ"ה, כלומר כוח הביטול שיש לנשמה. ואדם בגימטרייה מ"ה. אחר כך יש איש, ואיש מורה על עניין המידות, כמו „כאיש גבורתו“. אחר כך יש גבר, שהוא עניין של גבורה; צריך להתגבר על העניינים האלה, להתגבר בעבודת השם. ואחר כך יש אנוש, מלשון „אנוש“, שהוא עניין של חולשה. „עקוב הלב מכל ואנוש הוא“. זה מצביע על חולשה. וכשמדברים כאן בפרשת הקרבנות, מדברים גם על הנפש הבהמית, על הבהמה, בקר וצאן, עד שאפילו נכשלים בענייני חטאת ואשם. אם כן, מדוע השם שמשתמשים בו כאן הוא דווקא אדם, שמה של הדרגה הנעלית ביותר, ומדוע דווקא בפרשת הקרבנות צריך את השם „אדם“? וההסבר הוא שאדרבה, בעניינים האלה צריך לגלות את התיקון האמיתי של נשמתו של יהודי. התורה באה ואומרת: „אדם כי יקריב מכם קרבן לה׳“. כדי שאפשר יהיה להקריב קרבן לה׳, כדי שאפשר יהיה לקחת את הנפש הבהמית, את הבהמה, הבקר והצאן, את הבהמיות מכל הסוגים, עד שאפילו נכשלים בענייני חטאת ואשם,
12:01 של הקודש. דער שם אדם מרמז אויף „אדמה לעליון“. דאס הייסט, אדם ווייזט אויף דער נפש האלקית, וואס איז „אדמה לעליון“. נאך מער שייכות: אדם איז בגימטריא מ״ה, און מ״ה ווייזט אויף ביטול. משה רבינו האט געזאגט: „ונחנו מה“. מיר, וואס זיינען מיר? דאס איז דער ענין הביטול. כח מ״ה, דאס הייסט דער כח וואס די נשמה האט, דער כח הביטול. און אדם איז בגימטריא מ״ה. און דערנאך איז דא איש, און איש גייט אויף דעם ענין המדות, ווי „כאיש גבורתו“. און דערנאך איז דא גבר, וואס איז אן ענין פון גבורה; מען דארף זיך מתגבר זיין אויף די ענינים, מתגבר זיין אין עבודת השם. און דערנאך איז דא אנוש, מלשון „אנוש“, וואס איז אן ענין פון חלישות. „עקוב הלב מכל ואנוש הוא“. דאס ווייזט אויף א שוואכקייט. און ווען מען רעדט דא אין פרשת הקרבנות, רעדט מען אויך וועגן דער נפש הבהמית, וועגן דער בהמה, בקר וצאן, ביז אפילו ווען עס פאלט דורך אין ענינים פון חטאת און אשם. איז פארוואס דער נאמען וואס עס ווערט דא גענוצט איז דווקא אדם, דער נאמען פון דער העכסטער מדריגה, און דווקא אין פרשת הקרבנות דארף מען דעם נאמען, „אדם“? און דאס איז די הסברה דערפון. איז אדרבה, אין די ענינים דארף מען ארויסברענגען דעם אמת׳ן תיקון פון דער נשמה פון א אידן. די תורה קומט און זאגט: „אדם כי יקריב מכם קרבן לה׳“. כדי צו קענען מקריב זיין א קרבן לה׳, כדי צו קענען נעמען די נפש הבהמית, די בהמה, בקר און צאן, די בהמית פון אלע סארטן, ביז אפילו ווען עס פאלט דורך אין ענינים פון חטאת און אשם,
13:47 זו מעלתו של יהודי: בכל מעמד ומצב שהוא נמצא בו, יש בו בחינת אדם, יש בו נשמה. והנשמה היא „חלק אלוקה ממעל ממש“, ובאמצעותה יש לו כוח מ"ה, הביטול של הנשמה. ובחינת אדם קשורה לגדלות; יש לו הכוח להקריב ולזכך את הגוף ואת הנפש הבהמית, ולהקריבם לאלוקות. ואדמו"ר הרש"ב מביא במאמר שעל „אדם כי יקריב“ אומר הזוהר שזהו עניין „ואתם הדבקים בה׳ אלקיכם חיים כולכם היום“. דווקא יהודים הם אדם. „אתם קרויים אדם, ואין אומות העולם קרויים אדם“; כלומר, יש להם מעלת אדם. ומהי מעלת אדם? ש„ואתם הדבקים בה׳ אלקיכם חיים כולכם היום“. יש להם דבקות באלוקות. ודווקא בכוח זה, אומר הזוהר, מכיוון שיהודים הם „אתם הדבקים בה׳ אלקיכם“, והם בבחינת אדם האמיתית, יש להם הכוח של „כי יקריב מכם“: הם יכולים להעלות את הבהמה ולעשות ממנה קרבן לה׳. [לא ברור] והוא מביא את המדרש רבה באותו סדר. על „אדם כי יקריב מכם“ הוא מביא את הנקודה שאצל יהודים קיימת הדבקות: „שאתם דבוקים בי“, ומכיוון שאתם דבוקים בי, אתם יכולים להקריב קרבנות. וזהו ההסבר למה שמביא אדמו"ר הרש"ב. ההסבר הוא, כידוע וכפי שמובא בחסידות, מעלת האדם אפילו ביחס למלאכים. כי מלאכים הם
13:47 איז דאס די מעלה פון א אידן: אין וועלכן מעמד ומצב ער געפינט זיך, האט ער אין זיך דעם אדם, ער האט אין זיך די נשמה. און די נשמה איז „חלק אלוקה ממעל ממש“, און דערמיט האט ער דעם כח מ״ה, דעם ביטול פון דער נשמה. און דער אדם איז פארבונדן מיט גדלות, ער האט דעם כח צו קענען מקריב זיין און מזכך זיין דעם גוף און נפש הבהמית, מקריב זיין צו אלקות. און דער רבי רש״ב ברענגט דאס אין דעם מאמר, אז אויף דעם „אדם כי יקריב“ זאגט דער זוהר, אז דאס איז דער ענין פון „ואתם הדבקים בה׳ אלקיכם חיים כולכם היום“. דווקא אידן זיינען אדם. „אתם קרויים אדם, ואין אומות העולם קרויים אדם“; דאס הייסט, זיי האבן די מעלה פון אדם. און וואס איז די מעלה פון אדם? דאס, ווייל „ואתם הדבקים בה׳ אלקיכם חיים כולכם היום“. זיי האבן דביקות אין געטליכקייט. און דווקא בכח זה, זאגט דער זוהר, ווייל אידן זיינען „אתם הדבקים בה׳ אלקיכם“, זיי זיינען אין דעם אמת׳ן ענין פון אדם, האבן זיי דעם כח פון „כי יקריב מכם“: זיי קענען אויפהייבן די בהמה, מאכן פון איר א קרבן לה׳. [לא ברור] און ער ברענגט דעם מדרש רבה אין דעם זעלבן סדר. אויף „אדם כי יקריב מכם“ ברענגט ער די נקודה, אז ביי אידן איז פאראן די דביקות: „שאתם דבוקים בי“, און ווייל איר זענט דבוקים בי, קענט איר מקריב זיין קרבנות. און דאס איז די הסברה אין דעם, וואס דער רבי רש״ב ברענגט. די הסברה איז, כידוע, און עס ווערט געברענגט אין חסידות, די מעלה פון אדם אפילו לגבי מלאכים. ווייל מלאכים זיינען
15:37 דווקא במדרגה אחת: באהבה ויראה, בעבודת השם, באמירת שירה. אבל כשמדובר במלאכים, הם אינם יכולים לעלות למדרגה אחרת; הם אינם יכולים לעשות את העבודה הזאת. אנו מוצאים שכאשר הם ירדו למטה, קרה ההפך. המלאכים, שני הנפילים — כאשר המלאכים, „בני האלקים“, ירדו למטה, נעשו מהם הנפילים. זהו העניין שכתוב בתורה בסוף פרשת בראשית, על הנפילים בני הענק, שהיו מלאכים שירדו מן השמים. [לא ברור] אבל מעלתה של הנשמה היא שהנשמה למעלה שרויה כולה בעבודה ובקדושה. כך הוא בזמן שהיא בעולם העליון. אבל כשהיא באה אל הגשמיות? בדיוק להפך: הנשמה יורדת ומתלבשת בגוף ובנפש הבהמית; שם יש יצר הרע וכל העניינים האלה, וזה כלל לא קל. ואף על פי כן יש לנשמה הכוח הזה. לא רק שהנשמה אינה נופלת, חס ושלום, ואינה הולכת לאיבוד בתוך כל זה; לנשמה יש גם הכוח להעלות את הגוף ואת הנפש הבהמית, ולהפוך את כוחות הבהמה לכוחות שאפשר להקריב. [לא ברור]
15:37 דווקא אויף איין מדריגה: אן אהבה ויראה, אן עבודת השם, אן אמירת שירה. אבער ווען עס גייט וועגן די מלאכים, קענען זיי נישט שטייגן אויף אין אן אנדערע מדריגה; זיי קענען נישט טאן די עבודה. מיר געפינען אז ווען זיי קומען אראפ למטה, איז דאס געווארן פארקערט. די מלאכים, די צוויי נפילים, ווען די מלאכים, „בני האלקים“, זיינען אראפגעקומען למטה, איז פון זיי געווארן די נפילים. דאס איז דער ענין וואס שטייט אין דער תורה סוף פרשת בראשית, וועגן די נפילים בני ענק, וואס זיינען געווען מלאכים וואס זיינען אראפגעקומען פון הימל. [לא ברור] די מעלה פון דער נשמה איז אבער, אז די נשמה איז אויבן מיט א גאנצער עבודה, מיט א גאנצער קדושה. דאס איז אין דער צייט ווען זי איז אין עולם העליון. אבער ווען זי קומט אין דער גשמיות? פונקט פארקערט: די נשמה קומט אראפ און ווערט זיך מתלבש אין א גוף ונפש הבהמית; דארט איז דא א יצר הרע און די אלע ענינים, און דאס איז גארנישט גרינג. און אף על פי כן האט די נשמה דעם כח. נישט נאר וואס די נשמה פאלט נישט אראפ, חס ושלום, און ווערט נישט פארלוירן דערין; די נשמה האט נאך דעם כח צו קענען אויפהייבן דעם גוף און די נפש הבהמית, און מאכן אז די כחות פון דער בהמה זאלן ווערן כחות וואס מען קען מקריב זיין. [לא ברור]
17:22 הקרבנות כפשוטם הם הרי מן החי, מן הבהמות, ומן הצומח. אלו המנחות, ממיני דומם וצומח, וגם מן החי. [לא ברור] היו גם נסכים. כל אלה הם עניינים של דומם, צומח וחי; וכוחו של האדם הוא שהוא יכול להעלות את העולם כולו ולעשות ממנו דירה לאלקות, לבורא עולם. לשם כך ישנה עבודתו הפנימית של האדם בקרבנות. והקרבנות רומזים גם על הגוף ועל הנפש הבהמית. לעניין הזה צריך דווקא את כוח האדם. יש בו חלק אלוקה ממעל. אדם בגימטרייה מ״ה; שם הוי׳ במילוי אלפין הוא בגימטרייה מ״ה. יש לו כוח האדם מצד הנשמה, שהיא „חלק אלוקה ממעל ממש“. יש לו הכוח להעלות ולזכך את הגוף ואת הנפש הבהמית, ולעשות מכל גופו ומכל העולם דירה לאלקות, לבורא עולם. על כך נאמר: „אדם כי יקריב מכם“. וזהו העניין של „ויקרא אל משה וידבר ה׳ אליו מאהל מועד“. „ויקרא אל משה וידבר ה׳ אליו“ — הפסוק הרי מתחיל ב„ויקרא אל משה“. התורה אינה אומרת מי קרא, אלא „ויקרא“. וזהו ההמשך. „ויקרא אל משה“ — זהו המאמר של אדמו"ר הזקן בלקוטי תורה. אדמו"ר הזקן מבאר את „ויקרא אל משה“. אומר אדמו"ר הזקן שזהו המשך הפסוקים שלפני כן: „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד“. משה
17:22 קרבנות כפשוטם זיינען דאך פון דעם חי, בהמות, און פון דעם צומח. דאס זיינען די מנחות, פון מיני דומם און צומח, און אויך פון דעם חי. [לא ברור] מען האט אויך נסכים. דאס זיינען אלע ענינים פון דומם, צומח, חי; און דער כח פון א מענטשן איז, אז ער קען אויפהייבן די גאנצע וועלט און מאכן פון איר א דירה לאלקות, פארן בורא עולם. אויף דעם איז דא די עבודה פנימית פון דעם מענטשן אין די קרבנות. און די קרבנות זיינען אויך מרמז אויפן גוף און דער נפש הבהמית. אויף דעם ענין דארף מען דווקא האבן דעם כח פון אדם. ער האט אין זיך א חלק אלוקה ממעל. אדם איז בגימטריא מ״ה; שם הוי׳ במילוי אלפין איז בגימטריא מ״ה. ער האט דעם אדם־כח מצד דער נשמה, וואס איז „חלק אלוקה ממעל ממש“. ער האט דעם כח צו קענען אויפהייבן און מזכך זיין דעם גוף און די נפש הבהמית, און פון זיין גאנצן גוף און פון דער גאנצער וועלט מאכן א דירה לאלקות, פארן בורא עולם. אויף דעם זאגט ער: „אדם כי יקריב מכם“. און דאס איז דער ענין פון „ויקרא אל משה וידבר ה׳ אליו מאהל מועד“. „ויקרא אל משה וידבר ה׳ אליו“ — דער פסוק הייבט דאך אן מיט „ויקרא אל משה“. די תורה זאגט נישט ווער עס האט גערופן, נאר „ויקרא“. און דאס איז דער המשך. „ויקרא אל משה“ — דאס איז דער מאמר פון דעם אלטן רבי אין לקוטי תורה. דער אלטער רבי איז מבאר „ויקרא אל משה“. זאגט דער אלטער רבי, דאס איז דער המשך פון די פסוקים שלפני זה: „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד“. משה
19:13 „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד כי שכן עליו הענן וכבוד ה׳ מלא את המשכן.“ מהו „שכן עליו הענן“? אדמו"ר הזקן מבאר שהכוונה היא שבמשכן היה גילוי נעלה ביותר. והענן רומז למדרגה גבוהה יותר, למעלה מן הגילויים. אפילו משה רבינו לא יכול היה להיכנס למשכן, מצד הגילוי הגדול של הענן, כמו שכתוב בסוף פרשת פקודי: „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד“. אבל „ויקרא אל משה“ — ויקרא הוא לשון חיבה. הקב"ה קורא למשה רבינו כדי שיוכל להיכנס. רש״י אומר: „ויקרא — לשון חיבה“. זו חיבתו של הקב"ה למשה רבינו, שהוא קרא לו. ואדמו"ר הזקן מבאר שאדרבה, אף שנמצאים כאן בעולם העשייה, בחושך של ענייני סדר השתלשלות, [לא ברור] הקב"ה קורא לאדם ונותן לו את הכוח להיכנס. [לא ברור] מדוע משה רבינו לא יכול היה להיכנס למשכן? מצד הגילוי הגדול — „ולא יכול משה“. ובכל זאת, על ידי ה„ויקרא“, הוא יכול היה להיכנס.
19:13 „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד כי שכן עליו הענן וכבוד ה׳ מלא את המשכן.“ וואס איז „שכן עליו הענן“? דער אלטער רבי מבאר, אז דאס מיינט אז אינעם משכן איז געווען א גילוי נעלה ביותר. און דער ענן איז מרמז אויף א העכערע מדריגה, העכער פון די גילויים. אפילו משה רבינו האט נישט געקענט אריינגיין אין משכן, מצד דעם גרויסן גילוי פון דעם ענן, ווי עס שטייט ביים סוף פון פרשת פקודי: „ולא יכול משה לבוא אל אהל מועד“. אבער „ויקרא אל משה“ — ויקרא איז א לשון חיבה. דער אויבערשטער רופט משה רבינו, אז ער זאל קענען אריינקומען. רש״י זאגט: „ויקרא — לשון חיבה“. דאס איז די חיבה פון דעם אויבערשטן צו משה רבינו, אז ער האט אים גערופן. און דער אלטער רבי מבאר, אז אדרבה, דאס וואס מען איז דא אין עולם העשיה, אין דעם חושך פון די ענינים פון סדר השתלשלות, [לא ברור] דער אויבערשטער רופט דעם מענטש און גיט אים דעם כח אריינצוקומען. [לא ברור] פארוואס האט משה רבינו נישט געקענט אריינגיין אין משכן? מצד דעם גרויסן גילוי — „ולא יכול משה“. און דאך, דורך דעם „ויקרא“, האט ער געקענט אריינגיין.
21:08 ואדמו"ר הזקן אומר: זה הרי אצל משה רבינו; אבל אצל איש פשוט, מצד הגוף והנפש הבהמית, הרי ממילא „ולא יכול“ — הוא אינו יכול להיכנס למשכן, אינו יכול להיכנס לגילוי אלקות. עד שמגיע אליו „ויקרא“. כשאדם חושב לעצמו: מי אני, ואיך אני יכול להיכנס למשכן, להתקשר עם אלקות, עם עבודה? אומרים לו: „ויקרא“. [לא ברור] מי הוא הקורא, מי הוא המדבר? זה בא מלמעלה, מהקב"ה עצמו, מעצמות ומהות. משם באה הקריאה, ה„ויקרא“ שהוא לשון חיבה. זו החיבה שבה הקב"ה אוהב כל יהודי, ומצד זה הוא קורא לו להיכנס ונותן לו את הכוח לעבודת הקרבנות: להקריב מעצמו, מגופו ומהנפש הבהמית, להיות כלי לאלקות. וזו הייתה ההתוועדות שבה התוועד הרבי בשבת פרשת ויקרא, ג׳ ניסן. ב׳ ניסן היה ביום שישי, ובג׳ ניסן, בשבת, התוועד הרבי. בהמשך לב׳ ניסן אמר הרבי אז מאמר, „ויקרא אל משה“, והבליט את הנקודה שבעניין הזה. [לא ברור] הרבי דיבר על כך ש„ויקרא אל משה“ — ה„ויקרא אל משה“ צריך להתרחש אצל כל יהודי. צריך לדעת שבכל עת ובכל שעה, והזוהר אומר זאת באופן חזק מאוד, חריף מאוד, צריך לדעת שבכל עת ובכל שעה ישנו ה„ויקרא אל משה“: שהקב"ה עצמו, בכבודו ובעצמו, קורא לכל יהודי. ובכוחו של משה — הרי ישנו משה רבינו, הרי זה הפשט הפשוט, משה שבכל דור ודור; בכל דור ישנו משה רבינו שבדור.
21:08 און דער אלטער רבי זאגט: דאס איז דאך ביי משה רבינו; אבער ביי אן איש פשוט, מצד דעם גוף און נפש הבהמית, איז דאך ממילא „ולא יכול“ — ער קען נישט אריינגיין אין משכן, ער קען נישט אריינגיין אין גילוי אלקות. ביז עס קומט צו אים „ויקרא“. אז א מענטש טראכט אריין ביי זיך: ווער בין איך, און ווי קען איך אריינגיין אין משכן, זיך מקשר זיין מיט אלקות, עבודה? זאגט מען אים: „ויקרא“. [לא ברור] ווער איז דער קורא, ווער איז דער מדבר? דאס קומט מלמעלה, פון דעם אויבערשטן אליין, פון עצמות ומהות. פון דארטן קומט דער רוף, דער „ויקרא“ מלשון חיבה. דאס איז די חיבה וואס דער אויבערשטער האט ליב יעדן איד, און מצד דעם רופט ער אים אריין, און גיט אים דעם כח צו עבודת הקרבנות: צו מקריב זיין פון זיך, פון גוף און נפש הבהמית, צו זיין א כלי צו אלקות. און דאס איז געווען דער פארברענגען וואס דער רבי האט פארברענגט שבת פרשת ויקרא, ג׳ ניסן. ב׳ ניסן איז געווען פרייטאג, און אויף ג׳ ניסן, שבת, האט דער רבי פארברענגט. בהמשך צו ב׳ ניסן האט דער רבי דעמאלט גערעדט א מאמר, „ויקרא אל משה“, און האט ארויסגעברענגט דעם נקודה פון דעם ענין. [לא ברור] דער רבי האט גערעדט אז „ויקרא אל משה“ — דער „ויקרא אל משה“ דארף זיך אפשפילן ביי יעדן איד. מען דארף וויסן, אז בכל עת ובכל שעה, און דער זהר זאגט עס זייער שטארק, זייער שארף, מען דארף וויסן אז בכל עת ובכל שעה איז פאראן דער „ויקרא אל משה“: אז דער אויבערשטער אליין, בכבודו ובעצמו, רופט יעדן איד. און בכחו של משה — ס׳איז דאך משה רבינו, ס׳איז דאך דער פשטות, משה שבכל דור ודור; אין יעדן דור איז פאראן דער משה רבינו שבדור.
23:14 והרי ישנו נשיא הדור, עד לדור שלנו. נשיא הדור אומר לנו במאמרים ובשיחות שלו, הוא מוסר לנו את ה״ויקרא אל משה״, את הקריאה שהקדוש ברוך הוא עצמו קורא, באמצעות משה שבדור. והוא מעורר את האדם להיענות ל״ויקרא אל משה״, ״ויקרא״ לשון חיבה: שאדם יֵדע שהקדוש ברוך הוא פונה אליו עם השליחות בעולם — לעשות מן העולם דירה לו יתברך, לעסוק בעבודת הקרבנות, להקריב את הכוחות שלך ואת החושים שלך ואת הגוף שלך ואת הנפש הבהמית שלך ואת חלקך בעולם, לעשות מן העולם בית מקדש, משכן, דירה לו יתברך. וזו עבודה עם כל הכוחות האלה. והרבי מספר דבר מעניין. הוא מספר שכשהיה — אני צריך לחזור לעניין הזה — בשנת תש״ז, הרבי כבר היה אז באמריקה. אבל בשנת תש״ז יצאה אמו של הרבי, הרבנית חנה, מרוסיה והגיעה לפריז. והרבי נסע אז לפריז לכמה חודשים, כדי להסדיר את המסמכים ואת כל הדברים שהיה צריך להסדיר, כדי שתוכל לקבל ויזה ולהגיע לאמריקה. הרבי שהה אז כמה חודשים בפריז. ובאותה עת יצאו גם חסידים מרוסיה. היו שם חסידים שיצאו אז מרוסיה. כידוע, אחרי מלחמת העולם השנייה יצאו חסידים מרוסיה, והחסידים התכנסו אז בפריז.
23:14 און ס׳איז דאך דער נשיא שבדור, ביז אין אונזער דור. דער נשיא שבדור זאגט אונז אין זיינע מאמרים און אין זיינע שיחות, ער גיט איבער דעם „ויקרא אל משה“, דעם רוף וואס דער אויבערשטער אליין רופט, דורך דעם משה שבדור. און ער איז מעורר א מענטש, זיך צו ווענדן צו דעם „ויקרא אל משה“, „ויקרא“ לשון חיבה: אז א מענטש זאל וויסן, צו אים קומט דער אויבערשטער מיט דעם שליחות בעולם, אויפמאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך, אויפמאכן די עבודת הקרבנות, מקריב זיין דיינע כחות און דיינע חושים און דיין גוף און דיין נפש הבהמית און דיין חלק בעולם, מאכן פון דער וועלט א בית המקדש, א משכן, א דירה לו יתברך. און דאס איז עבודה, די אלע כחות. און דער רבי דערציילט אן אינטערעסאנטע זאך. ער דערציילט אז בשעת ער איז געווען — איך דארף צוריקקומען צו דעם דיבור — אין דעם יאר תש״ז, דעמאלט איז שוין דער רבי געווען אין אמעריקע. אבער אין דעם יאר תש״ז איז די מאמע, דעם רבי׳נס מאמע, הרבנית חנה, דעמאלט ארויסגעגאנגען פון רוסלאנד און אנגעקומען אין פאריז. און דער רבי איז דעמאלט געפארן פאר עטליכע חדשים קיין פאריז, כדי צו מסדר זיין די פאפירן, די אלע זאכן וואס מען האט געדארפט מסדר זיין, זי זאל קענען באקומען א וויזע, קענען אנקומען קיין אמעריקע. איז דער רבי דעמאלט געווען עטליכע חדשים אין פאריז. און יענעמאלט זענען אויך חסידים ארויסגעגאנגען פון רוסלאנד. דארטן זענען געווען חסידים וואס זענען יענעמאלט ארויסגעגאנגען פון רוסלאנד. ס׳איז דאך באוואוסט אז דעמאלט, נאך דער צווייטער וועלט־מלחמה, זענען חסידים ארויסגעגאנגען פון רוסלאנד, און חסידים זענען דעמאלט צוזאמענגעקומען דארטן אין פאריז.
25:06 [לא ברור], ומשם נסעו אחר כך ל[לא ברור] ברחבי העולם. אבל, אומר הרבי, ראיתי אז חסידים כאלה שהתפללו, ואפשר היה לראות עליהם, על נשמותיהם, שהם היו שקועים בעבודה פנימית. הם למדו חסידות, חשבו חסידות, התבוננו והתפללו בחיות, עם המילים. ואפשר היה לראות אצלם, הוא אומר, חמימות בעבודת השם. כעבור שנים, כשאני פוגש אותם היום, היום באמריקה, לאחר שעברו כמעט שלושים שנה מאז, רואים שהכול נעשה אצלם קר. וכשאני מסתכל היום על אחד מהם — ראיתי אותם אז בתרצ״ז, והיום אני מסתכל עליהם שוב — אני רואה שהם מתפללים בקרירות, קרים כמו ברווז. הם לא אומרים את המילים, אין בדבריהם חיות, אין בהם התלהבות. וזה מפני שבמשך השנים נעשו עסוקים בענייני פרנסה, בענייני אכילה ושתייה, בענייני אמריקה. וכאן בא ה״ויקרא אל משה״, אומר הרבי. כשה״ויקרא״ בא, צריך לזכור ולדעת שהקריאה הזאת, הקריאה של רבותינו נשיאינו, הקריאה של משה רבינו שבכל דור ודור, שהוא מבקש ותובע, ו״ויקרא לו״ לשון חיבה — היא מעוררת את האהבה העצמית, את החיבה העצמית. שאדם יֵדע שיש לו...
25:06 [לא ברור], און פון דארטן זיך שפעטער צוזאמענגעפארן אין [לא ברור] אויף דער וועלט. אבער, זאגט דער רבי, איך האב דעמאלט געזען אזעלכע חסידים וואס האבן געדאוונט, און מ'האט געזען אויף זיי, אויף זייערע נשמות, אז זיי האבן זיך פארטאן אין עבודה פנימית. זיי האבן געלערנט חסידות, זיי האבן געטראכט חסידות און זיך מתבונן געווען און געדאוונט מיט א חיות, מיט די ווערטער. און ס'איז געווען, זאגט ער, מ'האט געזען ביי זיי א ווארעמקייט אין עבודת השם. יארן שפעטער, ווען איך טרעף זיי היינט, היינט אין אמעריקע, שוין דורכגעגאנגען כמעט דרייסיק יאר פון יענער צייט, זעט מען ביי זיי אז ביי זיי איז אלץ קאלט געווארן. און ווען איך קוק היינט אן אויף איינעם פון זיי, איך האב זיי געזען יענעמאל אין תרצ"ז, און היינט קוק איך אויף זיי נאך אמאל, און איך זע אז זיי דאווענען קאלטבלוטיקערהייט, קאלט ווי א דאק. זיי זאגן נישט קיין ווערטער, זיי זאגן נישט קיין חיות, זיי זאגן נישט קיין שטורעם. און דאס איז ווייל במשך השנים איז מען געווארן פארנומען מיט ענינים פון פרנסה, ענינים פון אכילה ושתיה, ענינים פון אמעריקע. און דא איז דער „ויקרא אל משה“, זאגט דער רבי. אז ס'קומט צו גיין דער „ויקרא“, דארף מען געדענקען און וויסן אז דער רוף, אדער די קריאה פון רבותינו נשיאינו, די קריאה פון משה רבינו שבכל דור ודור, וואס ער בעט זיך און ער מאנט, און „ויקרא לו“ לשון חיבה, אז ס'וועקט אויף די אהבה עצמית, די חיבה עצמית. א מענטש זאל וויסן אז מ'האט...
26:39 ...את כל הכוחות האלה. שנדע מי אנחנו, ושנזכור שיש בנו הכוחות, כוחות חזקים, כוחות הנשמה; שהאדם, שכל יהודי בעצם, הוא אדם. אפילו כשהוא מוקף ומוכתם בעניינים של הנשמה, כשהוא נעשה עסוק בכמה וכמה עניינים, בא הסדר ואומר: ״ויקרא אל משה״. [לא ברור], אלא זה בא מעצמות ומהות עצמו, [לא ברור], והוא פונה אליהם בבקשה: ״ויקרא לו״ לשון חיבה, אל משה שבכל אחד ואחד. ומה הוא אומר לו? אדם, הרי אתה אדם, הרי יש לך נשמה. ועל הנשמה הזאת נאמר: ״כי יקריב מכם קרבן לה׳ מן הבהמה מן הבקר ומן הצאן״. זה כולל את החלב, את כל הטעם, את כל התענוג, ואת כל העניינים הבהמיים שמכניסים לענייני אלוקות, ללימוד התורה, לקיום המצוות, לאהבת ישראל, לתורה טהרה, ואת הכול בחמימות — את הדם הזה צריך להעלות על המזבח. וזה נעשה על ידינו, ולכן אומרים ״מכם״: על העבודה הזאת, עבודת הקדוש ברוך הוא, נאמר ״אדם כי יקריב מכם״. מכם — מעצמכם לעשות קרבן לה׳. וכפי שהוא אומר במאמר ״באתי לגני״, המאמר של אדמו״ר הריי״צ, המאמר האחרון של ״באתי לגני״ שהוא הוציא לאור, שם הוא אומר שפירוש ״מכם״ הוא ש״מכם ובכם הדבר תלוי״. ש...
26:39 ...די אלע כוחות. מ'זאל וויסן ווער מיר זיינען, און מ'זאל געדענקען אז מיר האבן אין זיך די כוחות, שטארקע כוחות, כוחות הנשמה, אז דער אדם, אז יעדער איד בעצם איז אן אדם. אפילו אז ער איז ארומגערינגלט און ארומגעשמירט אין ענינים פון דער נשמה, וואס ער איז פארנומען געווארן מיט כמה וכמה ענינים, קומט צו גיין דער סדר און זאגט: „ויקרא אל משה“. [לא ברור], נאר ס'קומט פון עצמות ומהות אליין, [לא ברור], און ער בעט זיך אויף זיי: „ויקרא לו“ לשון חיבה, אל משה שבכל אחד ואחד. און וואס זאגט ער אים? אדם, דו ביסט דאך אדם, האסט דאך א נשמה. און אויף דער נשמה איז „כי יקריב מכם קרבן לה' מן הבהמה מן הבקר ומן הצאן“. דאס נעמט אן קיין חלב, קיין גאנצן געשמאק, קיין גאנצן תענוג, און פון די אלע ענינים בהמיים וואס מ'נעמט אריין אין ענינים פון גאטלעכקייט, אין לימוד התורה, אין קיום המצוות, אין אהבת ישראל, אין תורה טהרה, און מיט אלץ מיט א חמימות — אט דעם דם, אט דאס דארף מען ארויפברענגען אויף דעם מזבח. און דאס איז דורך דעם וואס מיר, און דערפאר זאגט מען „מכם“: מיט אט דער עבודה, דער עבודה פון הקדוש ברוך הוא, אויף דעם זאגט מען „אדם כי יקריב מכם“. מכם, פון אייך אליין מאכן א קרבן לה'. און ווי ער זאגט אין דעם מאמר „באתי לגני“, וואס דאס איז דער מאמר פון דעם רבי'ן ריי"צ, דער לעצטער מאמר פון „באתי לגני“ וואס ער האט ארויסגעגעבן, וואס ער זאגט דארטן, דער טייטש „מכם“ איז אז „מכם ובכם הדבר תלוי“. אז...
28:08 ...אדם צריך לדעת, שגם אם הוא נמצא בירידה, שקשה לו, ושהוא מרגיש שנכשל בכל מיני עניינים בלתי רצויים ושהוא מלוכלך וכו׳, הוא צריך בכל זאת לדעת ש״מכם״ — הרבי בא ואומר ש״מכם״ פירושו ״מכם ובכם הדבר תלוי״. שיש לך את כל הכוחות האלה; עם ״ויקרא אל משה״ אחד מלמעלה, אתה יכול לממש כאן את הכוונה לזכך את הגוף והנפש הבהמית. ועל ידי עבודת הקרבנות נזכה בקרוב בימינו ל״ושם נעשה לפניך כמצות רצונך״ האמיתי. ״כמצות רצונך״ יהיה בבית המקדש השלישי, שבו תהיה אז עבודת הקרבנות בבית המקדש, ונזכה בחג הפסח, [לא ברור], ל״ונאכל שם מן הזבחים ומן הפסחים״, עם כל העניינים, בביאת משיח צדקנו. אמן כן יהי רצון.
28:08 ...א מענטש דארף וויסן, אז אפילו ער קומט צו גיין אין א ירידה, אז עס איז אים שווער, און אז ער פילט אז ער איז דורכגעפאלן אין גאנץ און גאנץ ענינים בלתי רצויים און איז מלוכלך וכו', דארף ער אבער וויסן אז „מכם“ — דער רבי קומט צו גיין און זאגט אז „מכם“, „מכם“ איז דער טייטש „מכם ובכם הדבר תלוי“. אז דו האסט דא די אלע כוחות, מיט איין „ויקרא אל משה“ ממעלה, קענסטו דורכפירן דא די כוונה פון מזכך זיין דעם גוף ונפש הבהמית, און דורך די עבודה פון קרבנות וועט מען זוכה זיין בקרוב ימינו צו דעם אמת'ן „ושם נעשה לפניך כמצות רצונך“. „כמצות רצונך“ איז אין בית המקדש השלישי, וואו דעמאלט וועט זיין דער ענין פון עבודת הקרבנות אין בית המקדש, און מיר וועלן זוכה זיין אין חג הפסח, [לא ברור], „ונאכל שם מן הזבחים ומן הפסחים“, מיט אלע ענינים, בביאת משיח צדקנו. אמן כן יהי רצון.