שבת חזון ותשעה באב על פי חסידות - הרב אשר פרקש

00:01 אמאל איז געקומען א קבוצה פון אידן, בני תורה, צום רבי'ן צמח צדק. זיי זענען געקומען און געבעטן דעם צמח צדק אז זיי ווילן לערנען תורת החסידות. זיי ווילן וויסן און זיך נענטערן צו חסידות. אבער זיי האבן א שאלה, וואס דאס איז א זאך וואס זיי האבן געזען און עס באדערט זיי. זיי ווילן אויף דעם אן ענטפער. וואס איז געווען די שאלה? האבן זיי דערציילט אז זיי האבן געזען אמאל א איד, א חסיד, אין תשעה באב, וואס זיי האבן געזען ביי אים א מצב פון שמחה, ביז אפילו א ריקוד של שמחה אין תשעה באב. דערנאך האבן זיי געזען דעם זעלבן אידן, ווען עס איז געקומען צו שמחת תורה, האבן זיי געזען ביי אים א מצב פון מרירות און צובראכנקייט, מיט דמעות. איז ביי זיי געווארן א שאלה: ווי קומט דאס אז אין אזא טאג ווי תשעה באב, אין אזא ביטערן טאג, א יום של אבלות פון אלע זאכן, איז ביי אים געווען א תנועה פון שמחה? און אין שמחת תורה, וואס איז דער גרעסטער זמן השמחה אין כל השנה כולה, איז געווען ביי אים אן ענין פון מרירות און דמעות און בכיה. און זיי האבן צוגעגעבן אז דאס דארף מען, חז"ל, אז מילתא דמתאמרא באפי מרא לית בה משום לישנא בישא, אז בשעת מ'זאגט א זאך, און מ'זאגט עס אין דעם פנים פון דעם מענטשן וואס צו אים דאס פאסירט, איז נישטא אין דעם קיין לשון הרע. וממילא האבן זיי געזאגט אז דער ענין, אויב דאס איז געווען באפי מרא, דאס הייסט אז דאס איז

01:30 געווען דער צמח צדק אליין, אז [לא ברור] וואס זיי האבן געזען ביי דעם צמח צדק, דער ענין פון שמחה אין א זמן פון תשעה באב, און דער ענין של מרירות אין א זמן פון שמחת תורה. האט דער צמח צדק געגעבן צו פארשטיין אז תורת החסידות, פנימיות התורה, איז מגלה דעם פנימיות אין יעדן ענין. איז בשעת עס קומט צו תשעה באב, און ער זעט דעם ענין פון חורבן בית המקדש, און ער איז זיך מתבונן אין דעם גאנצן ענין פון חורבן בית המקדש, און ער איז זיך מתבונן אין דעם פנימיות, אין דעם פנימיות הענין פון חורבן בית המקדש, וואס דוקא אין דעם זמן, אין דעם ענין פון חורבן, ברענגט זיך ארויס די פנימיות האהבה, די גדלות האהבה פון אויבערשטן צו אידן, איז דאס רופט ארויס ביי א חסיד א שמחה גדולה בישראל. בשעת עס קומט צו שמחת תורה, און א מענטש איז זיך מתבונן אין דעם ענין פון שמחת תורה, אז די תורה וויל זיך פרייען מיט א איד. די תורה פרייט זיך מיט אנשי ישראל וואס זיי לערנען תורה, און ער טראכט זיך אריין וואס איז זיין מצב אין לימוד התורה כל השנה כולה, רופט דאס ביי אים אויס א תנועה פון מרירות. אבער פונדעסטוועגן, דער ענין פון תשעה באב, וואס דאס זעט מען אין די גאנצע ענין ווי אזוי אין תורת החסידות, אין תורת הבעל שם טוב און תלמידי הבעל שם טוב, איז נתגלה געווארן דער עומק און פנימיות הענין פון דעם ענין פון תשעה באב. וואס מיר געפינען, און אנהייבנדיק פון דעם נאמען פון דעם חודש, וואס מיר פרעגן דא

02:59 די שאלה: ווי קומט דאס אז דוקא דער חודש רופט זיך אן חודש מנחם אב? חודש אב, אדער חודש מנחם אב, וואס איז דער טעם פארוואס מ'רופט אים מיט דעם נאמען? וואס לכאורה, די אלע שמות החודשים, דאס איז זיכער, ווייל דער בעל שם טוב זאגט בהשגחה פרטית, יעדער חודש דער נאמען, די גמרא זאגט אז די שמות עלו מבבל, אבער די שמות האבן זיך א כוונה און א תוכן וכולי. קשיא: חודש אב, וואס אב מיינט א טאטע, ווי קומט דאס אז דוקא דער חודש, דאס איז א חודש וואס עס איז געווען אן ענין פון ריחוק, א חודש פון אן ענין וואס דאס איז אן ענין פון חורבן בית המקדש, רופט מען אים מיט דעם נאמען אב, א טאטע? איז מבואר אין דעם אין תורת החסידות, און אנהייבנדיק פון דעם מאמרים פון רבי'ן צמח צדק, און די רבי'ס [לא ברור] שלאחריו, וואס מ'איז מסביר אז אדרבה, דוקא דער חודש אב, עס ברענגט זיך ארויס די גדלות האהבה פון א טאטן צו א קינד. ווייל בשעת מ'זעט אן עלטערן, א מענטש, א גרעסערן מענטש, געפינט זיך צוזאמען מיט א קינד, און דער עלטערער גיט א מתנה צום קינד, אדער ער גיט א שפיל צום קינד, אדער ער שמייכלט צום קינד, איז נאך נישט קיין ראיה אז ער איז זיין טאטע. דאס קען זיין יעדער מענטש. דאס הייסט א טבע האדם. יא, אז מ'זעט א קליין קינד, האט מען זיך ליב צו שפילן מיט דעם, האט מען זיך ליב צו, צו, צו שמייכלען מיט דעם. דאס איז דער טבע האדם. בשעת

04:24 אבער מ'זעט אן עלטערן וואס ער רצ'ט א קינד, און ער רצ'ט אים אויף א שארפן אופן, אויף א שטרענגן אופן, און ער איז אים מוכיח, ווייסט מען אז דאס דארף זיין מסתמא דער טאטע. ווייל א טאטע, דוקא ביי אים איז די אמת'ע ליבשאפט. און זיין ליבשאפט איז א ליבשאפט בלי גבול. פון אט די אמת'ע ליבשאפט צום קינד וויל ער אים מחנך זיין, וויל ער אים מדריך זיין. און מיט אזא גרויסע אהבה זאגט ער אים אמאל א שטארקע ווארט, א שארפע ווארט, כדי צו מחנך זיין. קומט אויס אז דוקא אין דער תוכחה ברענגט זיך ארויס דער אמת'ער כח, אז דאס איז א רצון פון א טאטע צו א קינד. אז אזוי איז דאס בכלל ביי א טאטע מיט א קינד, כל שכן וקל וחומר מיר רעדן ביים אויבערשטן. אז דאס, דער אבינו שבשמים, דאס איז [לא ברור]. דער רבי זאגט אין תניא דעם משל, אין אגרת הקודש אין סימן כ״ב ברענגט דער אלטער רבי, אז על דרך ווי א אב, א חכם און א צדיק, וואס ער איז מכה זיין בן מגדולת אהבתו, ווייל ער וויל אים מחנך זיין און מדריך זיין. הנה, און דאס איז דער ענין פון „רוחץ ומבער צואת בנות ציון“. דער אויבערשטער, וואס ער איז דער מלך גדול ונורא, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא, איז בגדולת אהבתו איז ער רוחץ בעצמו. ער שיקט נישט קיין שלוחים, נאר ער אליין איז רוחץ בעצמו די צואה פון זיין בן יחיד. על דרך זה, כל שכן וקל וחומר איז דער מלך גדול ונורא, דער אויבערשטער, מלך מלכי המלכים, איז

05:50 רוחץ ומבער צואת בנות ציון. איז דוקא אין דעם ברענגט זיך ארויס די גרויסע אהבה. וואס דערפאר איז דער חודש [לא ברור], חודש אב. דאס איז דער טאטע, אבינו שבשמים, וואס מיט אזא גרויסע אהבה איז מיט דעם קומט דער ענין פון אב. וואס יעצט אין דעם זמן וואס מיר געפינען זיך, זעט מען בגלוי [לא ברור]. אבער בשעת עס וועט זיין לעתיד לבוא, דעמאלט וועט נתגלה ווערן די פנימיות פון דעם ענין. דעמאלט וועט נתגלה ווערן די אהבה הפנימית, די סיבה [לא ברור], און ווי עס נעמט זיך פון דער גרויסער אהבה פון דעם טאטן צום בן יחיד. ווי דער הייליגער בעל שם טוב זאגט, אז ביים אויבערשטן כביכול איז יעדער איד אזוי ווי א בן יחיד וואס נולד לאביו לעת זקנותו. דער בעל שם טוב ברענגט דעם משל אז א טאטע וואס יארן לאנג האט ער נישט געהאט קיין קינדער, און לעת זקנותו איז ביי אים געבוירן געווארן א קינד. איז דאך פארשטאנדיק ווי די גרויסע אהבה וואס דער טאטע האט צו דעם קינד, מער ווי א נארמאלער יחס פון א טאטע מיט א קינד. יא, על דרך זה איז יעדער איד אזוי ווי א בן יחיד וואס נולד לאביו לעת זקנותו. איז במילא מער ווי קיין אהבה. נאר וואס? אמאל דוקא די אהבה הכי גדולה קומט ארויס אין א לבוש פון מוסר, און [לא ברור] מוסר, וואס דאס איז דער ענין

07:19 פון תשעה באב, חודש אב בכלל און תשעה באב. און דערפאר דוקא דער חודש ווערט אנגערופן חודש אב און חודש מנחם אב. פארוואס? לעתיד לבוא, ווען דעמאלט וועט נתגלה ווערן די פנימיות האהבה וואס געפינט זיך אין דעם גאנצן ענין, אין דעם העלם דא. און דערפאר, ווי עס שטייט אין [לא ברור], אז לעתיד לבוא [לא ברור]. על דרך זה שרייבט דער הייליגער של״ה הקדוש, אין זיין ספר ברענגט ער דעם ענין, אז לעתיד לבוא וועט דוקא תשעה באב [לא ברור], ס'וועט זיין א מועד גדול. און ווי עס ברענגט זיך אז ס'זאל זיין דער מועד הכי גדול, ווייל דעמאלט וועט נתגלה ווערן די פנימיות פון דעם גאנצן ענין, פון דעם ענין פון תשעה באב, וואס דאס איז די אהבה גדולה וואס דער אויבערשטער האט ליב א אידן. איז בשעת וואס דער בעל שם טוב האט מגלה געווען דעם ענין פון פנימיות התורה, און ער האט אנגעהויבן צו גרייטן די וועלט צו די תקופה של משיח, צו דעם זמן דלעתיד לבוא, [לא ברור] זמן הגאולה, אז דעמאלט זעט מען שוין אין דעם זמן, זעט מען די פנימיות הענין, די גדולה אהבה, [לא ברור] פון אויבערשטן צו אידן. און ממילא דעמאלט [לא ברור] דעם גאנצן ענין, [לא ברור] ווי ס'איז על פי הלכה, כמובן, אז דאס זענען אלע דינים אין שולחן ערוך, וואס דארף זיין אין די ניין טעג, די דריי וואכן, און

08:44 אין תשעה באב וכולי, איז אבער פאראן דער ענין אחד, און דאס איז דער ענין, דער ענין השמחה, דער ענין האהבה פון אמת'ן צדיקים. על דרך זה ברענגט ער אויך אין שער הכוונות, פון כתבי האריז"ל, ברענגט ער מערערע ענינים בנוגע צו תשעה באב בפרט. דער ענין פון תשעה באב בפרט, זאגט ער מערערע זאכן, אז בשעה ס'איז געווען דער חורבן בית המקדש, בכלל געפינט זיך, אמנם, ביי ישראל, ווי עס ברענגט ער דארט אין שער הכוונות, ברענגט ער בשם האריז"ל: אז הגם תשעה באב איז א זמן פון חורבן, א זמן פון גלות, א זמן פון אבלות, איז אף על פי כן ביי זמן מנחה, ערשטנס, מ'זאגט נישט קיין תחנון, איז ווי אין שולחן ערוך, „קרא עלי מועד“, אז תשעה באב ווערט אנגערופן בשם מועד. און נאך מער, וואס מ'געפינט אז תשעה באב במנחה, איז דעמאלט זאגט מען „נחם“, און מ'זאגט פסוקי נחמה, און ביז ווי ס'פאראן דער מנהג אז תשעה באב נאך חצות, כמה וכמה ענינים פון אבלות איז מען מפסיק. און ווי עס ברענגט ער אין כתבי האריז"ל, ברענגט ער אז דאס איז מטעם, מצד דעם טעם, וואס דעמאלט איז נולד משיחן של ישראל, וואס נעמט זיך פון ירושלמי, מדרש איכה, אז אין תשעה באב, וואס דעמאלט איז געווען, בעצם היום, איז געווען נולד משיחן של ישראל, מיט דעם גאנצן סיפור הדברים ווי ס'ווערט געבראכט אין מדרש. יא, איז שרייבט ער אין שער הכוונות, בכללות ברענגט ער דעם ענין, אז מצד דעם וואס נולד משיחן של ישראל, דאס הייסט אז די יום הולדת פון נשמת המשיח איז אין דעם טאג פון תשעה באב, און דערפאר איז דא כמה ענינים, בפרט נאך חצות, וואס מ'פירט זיך אין ענינים פון נחמה און ענינים פון שמחה, ווייל מ'איז זיך מתבונן אין

10:23 דעם ענין אז דעמאלט איז נולד משיחן של ישראל, אז דעמאלט דער מזל פון מלך המשיח איז מזליה גובר. אבער ער ברענגט נאך אן ענין. ער שרייבט אז בשעה ס'איז געווען דער חורבן בית המקדש, און ס'איז געקומען צו גיין לעת מנחה, און אידן האבן געזען ווי אזוי עס צינדט זיך אן דער בית המקדש, רחמנא ליצלן, ס'איז געווען די מינוט, דער רגע פון דעם חורבן בית המקדש, יא, וואס ס'זענען געקומען נישט נאר די גויים לכאורה, און זיי האבן אנגעצונדן דעם פייער, און ס'האט אנגעהויבן ברענען בית המקדש, איז ביי יענער שעה שמחו שמחה גדולה. ווי קומט צוזאמען די זאך, שמחו שמחה גדולה? איז ער מסביר: ווייל מ'האט געזען אז שפך חמתו על עצים ואבנים, אז דער אויבערשטער, יא, האט גענומען און האט שפך חמתו, אז ער האט אויסגעלייגט זיין גאנצן כעס וואס ער האט געהאט אויף עצים ואבנים, האט מען געוואוסט אז דאס איז הצלה פון כלל ישראל, אז אידן וועלן בלייבן. און דאס איז וואס עס שטייט דער ענין, וואס ברענגט ער אויך, אז „מזמור לאסף“, יא, אין קאפיטל ע"ט, פארוואס זאגט מען „מזמור לאסף“? „אלקים באו גוים בנחלתך, טמאו את היכל קדשך, שמו את ירושלים לעיים“. פרעגט מען, אזוי פרעגט די גמרא: „מזמור לאסף“? „קינה לאסף“! וואס איז דא דער „מזמור לאסף“? יא, איז דא כידוע די ביאור מיט די שערים, וואס מ'האט געזען אז די שערי בית המקדש, יא, איז „טבעו בארץ שעריה“, און לעתיד לבוא וועלן זיי צוריק ארויסגיין, יא, אז דער אויבערשטער האט צוגעזאגט אז עס וועט זיין די גאולה. אבער ווי ער טייטשט אין כתבי האריז"ל, אז דער „מזמור לאסף“ איז אז שפך חמתו על עצים ואבנים, און מצד דעם וואס שפך

12:04 חמתו על עצים ואבנים, איז מצד דעם איז געווען א שמחה גדולה ביי די אידן. איז ממילא קומט אויס, אז דוקא אין דעם טאג, ווי מ'קוקט אין דעם פנימיות הענין, ווערט נתגלה די גרויסע אהבה פון דעם אויבערשטן צו אידן. און דאס איז אויך דער ענין וואס מ'ברענגט, אז נאך פאלט תשעה באב, איז דער ענין פון שבת חזון. אז דער ענין פון שבת חזון, בפרט אין דער קביעות ווען שבת חזון פאלט אין תשעה באב אליין, ווי אין שנה זו, ווי אז דעמאלט איז נאך מער דער ענין, אז עס איז ניכר, דער עיקר ענין החיובי, דער ענין השמחה וואס איז פארבונדן מיט דעם טאג פון תשעה באב, מיט דער לידת משיחן של ישראל. וויבאלד שבת תשעה באב, אז דעמאלט „מעלה על שולחנו כסעודת שלמה בשעתו“, איז ממילא דאס איז א זמן, אז דעמאלט איז אדרבה, עס איז נאך ניכר, עס איז ניכר מער נישט דער ענין החיובי, דער ענין אז עס איז לידתו של משיח, אז עס איז מזליה גובר פון מלך המשיח, און דעמאלט ווערט דער ענין פון שבת חזון אויף דעם גרעסטן אופן. וואס זאגט חסידות בנוגע שבת חזון? עס איז דאך ידוע, אז דער רבי הלל פאריטשער, איינער פון די גרעסטע חסידים פון דעם צמח צדק, אז ער ברענגט, אז ער האט געהערט בשם רבי לוי יצחק בארדיטשעווער, דער הייליגער בארדיטשעווער, האט ער געהערט פון אים א גרויסן ענין פון שבת חזון, אז חזון מלשון מחזה, ראיה, מ'ווייזט, אז אין יעדן שבת ווייזט מען יעדן דעם בית המקדש. און ער ברענגט אויף דעם א משל, אז דער משל איז אז עס איז געווען א טאטע, וואס האט געהאט א קינד, וואס דער טאטע האט ליב געהאט זייער שטארק דעם קינד, האט ער אים געקויפט א בגד. און דאס קינד איז געווען

13:48 א משל: אז ס'איז כדרך די קינדער, אז ער האט געשפילט און איז געקומען אהיים מיט א צעריסענעם בגד. דער טאטע, א רחום וחנון, איז געגאנגען און האט גענייט דעם קינד א נייעם בגד. דער קינד האט אנגעטאן דעם נייעם בגד, זיך ווייטער געשפילט, און דער בגד איז ווידער געווארן צעריסן. ביז ער איז געקומען דאס צווייטע מאל, האט דער טאטע גענומען און גענייט א דריטן בגד, אבער דעם דריטן בגד האט ער נישט געגעבן צום קינד. ער האט אים נאר געהאלטן מרחוק. ומזמן לזמן ווייזט דער טאטע דעם בגד צום קינד, און ער זאגט: בשעת דו וועסט משנה זיין דיינע הנהגות, און דיינע הנהגות וועלן זיין א ביסל מער ווי עס דארף צו זיין, ווי דער רגילות בנפש, אז דו וועסט משנה זיין דעם טבע נפשי א ביסל ווייטער פון דעם ענין של רגילות, דעמאלט וועל איך דיר געבן דעם בגד, און דאס וועט זיין דיין בגד. על דרך זה זאגט דער הייליגער בארדיטשובער, אז בשעת עס קומט צו שבת חזון — חזון מלשון זען — ווייזט מען יעדן אידן דעם בית המקדש מרחוק, און דאס ווערט נאר געזען דורך דער נשמה פון יעדן אידן. שיינט אריין די הארה פון דעם בית המקדש, און דאס איז מעורר א אידן, אז ער זאל משנה זיין און מתקן זיין זיינע דרכים, ביז עס זאל ווערן ווי טבע בנפשו, און דורך דעם וועט ער זוכה זיין צו דער התגלות פון דעם בית המקדש השלישי במהרה בימינו, בשעת מיר וועלן זוכה זיין. אזוי ברענגט דער הייליגער בארדיטשובער. און עס קומט ארויס א מורא'דיגע זאך ווען עס קומט שבת חזון. פונקט שבת חזון, שבת פאר תשעה באב, און אין דעם שבת אליין

15:26 די הפטרה פון חזון ישעיהו, א מורא'דיגע הפטרה, א שארפע הפטרה, א הפטרה וואס רעדט זיך זייער שווערע מוסר. און דווקא אין דעם שבת זאגט מען, אז מען ווייזט יעדן אידן דעם בית המקדש השלישי, און מען רופט ארויס ביי אים די צמאון און די תשוקה, אז ער זאל וועלן דעם בית המקדש השלישי, ביז אז ער זאל פארשטיין אז ער זאל משנה זיין זיינע דרכים, משנה זיין זיינע הנהגות, אז עס זאל ווערן טבע בנפשו. אויף דעם, אויף דעם ענין וואס דער בארדיטשובער מגלה געווען וועגן שבת חזון, אויף דעם זענען געווען פון רבי'ן ריבוי שיחות וביאורים, כמה וכמה שנים, וואס דער רבי האט מסביר געווען כמה ענינים, דיוקים, מורא'דיגע הוראות, וואס מען קען ארויסנעמען פון דעם משל און דעם נמשל, און וואס דאס מיינט צו אונז. איך וויל זיך היינט נשאר זיין אויף איין ווארט וואס איז זייער נוגע און זייער א רייכע ווארט. וואס דווקא די שאלה וואס לכאורה שטעלט זיך: דער משל וואס דער בארדיטשובער האט געברענגט איז א משל פון א בגד, א טאטע וואס נייט א בגד. לכאורה, דער משל דארף דאך זיין בדומה צו דעם נמשל. אין דעם נמשל רעדט מען וועגן א בית, בית ראשון, בית שני, בית שלישי; מען רעדט פון א שטוב. און פון וואס רעדט דער משל? פון א בגד. לכאורה, א בגד איז א באזונדערע זאך אינגאנצן. לכאורה, דו קענסט ברענגען דעם זעלבן משל אויך פון א בית. אפשר נישט אזוי מוצלח, אבער ברענגען קען מען דאך א משל פון א בית אויך: א טאטע וואס קויפט א שטוב אדער בויט א צימער פאר זיין קינד, אדער גיט אים א צימער, און דער קינד דארף

17:03 דארף, דארף, דארף — [לא ברור] אין צימער, ער באשמוצט, דער טאטע גיט אים א נייעם צימער. נאכאמאל קען מען רעדן אלץ וועגן א שטוב, און דעמאלט שטימט דער משל מיטן נמשל: מען רעדט וועגן בית המקדש, רעדט מען א משל פון א בית. פארוואס דווקא נעמט דער הייליגער בארדיטשובער דוקא א משל פון א בגד? מען רעדט דאך וועגן דברי צדיקים; דאך, יעדע זאך איז מדויק. דער רבי גיט א מורא'דיגן ביאור אין דעם ענין. דער חילוק צווישן א בית און א בגד, בפשטות און בגשמיות, איז אז א בית איז א כלל'דיגע זאך. ווייל סיי א בית און סיי א בגד, זיינען ביידע זאכן וואס נעמען ארום דעם מענטשן, וואס רופט זיך אין חסידות מקיפים, וואס איז א זאך וואס ברענגט דעם מענטשן פון דרויסן. א בית איז א זאך פון דרויסן; א בגד איז אויך אזוי. דער חילוק איז אבער, אז א בית איז נישט לפי מדידות מציאות האדם. קען זיין א קליינער מענטש אליין אין א גרויסער שטוב; קען זיין א סך קינדער אין א קליינער שטוב. דאס הייסט, דער גרייס פון דער שטוב האט נישט צו טאן מיט דער מציאות, מיטן ציור, מיט די מדידות פון דעם מענטשן. כללו של דבר, א שטוב איז א גרויסער מקיף וואס נעמט ארום דעם גאנצן מענטשן. בשעת מען רעדט אבער וועגן א בגד, איז א בגד געמאסטן לפי ערך המדידה פון דעם מענטשן. א קליינער מענטש האט א קליינעם בגד, א גרויסער מענטש האט א גרויסן בגד; ס'איז דא בגדים פון די הענט, פון די פיס, פון דעם גוף, און יעדער

18:26 חלק אין דעם גוף האט אויך זיין בגד וואס איז מתאים לפי ערך די מדידות און דעם אופן ווי אזוי דער חלק אין גוף איז געמאכט. דאס הייסט, אז דער ענין אין א בגד איז אז עס איז צוגעפאסט לפי די פרטים פון די איברי גוף האדם. וואס איז דער ענין אין עבודה רוחנית? אין עבודה רוחנית, דער ענין פון בית באווייזט אויף דעם ענין פון עבודת השם אין אן אופן פון אמונה. אזוי ווי א בית וואס איז מקיף דעם גאנצן מענטשן, אויף דרך זה איז דא עבודת השם בדרך מקיף. דאס הייסט, דער ענין פון אמונת השם, אז דער מענטש גלייבט אין דעם אויבערשטן, אדער קבלת עול מלכות שמים, די כלל'דיגע מסירה און נתינה וואס ער גיט זיך איבער צום אויבערשטן. דער ענין פון בגד אבער באווייזט אז יעדער פרט, יעדער חלק, יעדער פרט אין עבודה פרטית דארף קונה זיין. א מענטש איז דאך צוזאמענגעשטעלט פון פרטים. ס'איז דא דער שכל וואס געפינט זיך אין מוח, ס'איז דא דער רגש הלב, ס'איז דא דער כח הראייה בעיניים, כח השמיעה באזניים, כח הדיבור בפה. און וואס איז וואס דער הייליגער בארדיטשובער וויל זאגן? מען רעדט דאך דא וועגן משנה זיין הנהגות האדם כדי שתהיה טבע בנפשו. צו זוכה זיין צו דעם בית המקדש השלישי איז נישט גענוג, אז בשעת א מענטש טוט נאר עבודה באופן כללי: אמונת השם, ער גיט זיך איבער באופן כללי, דער ענין פון קבלת עול, וואס איז בית. ס'דארף זיין אין אופן פון בגד. ווייל מען וויל דאך אז די עבודה זאל ווערן כמו טבע בנפשו. ס'זאל דאך ווערן טבע בנפשו, ס'דארף

20:04 זיין אז יעדער פרט פון מיינע תכונות הנפש, יעדער חלק פון מיינע איברים, פון מיינע כלים, דארף ווערן דורכגענומען, דורך און דורך, מיט עבודת השם. אז כל ענין השכל איז פארשטיין געטליכקייט און לערנען וועגן דעם אויבערשטן, און כל ענין הלב איז כדי ס׳זאל האבן א רגש פון אהבת השם און יראת השם, און כל ענין העיניים איז צו זען ענינים פון געטליכקייט, „שאו מרום עיניכם“, און כל ענין האזניים איז צו הערן זיך צו דברי תורה וכיוצא בזה. אז יעדער פרט פון יעדן איבר וועט דורכגענומען ווערן דורך און דורך מיט אלקות, דאס איז די הכנה כדי צו קענען אריינקומען לבית המקדש השלישי כפשוטו. ווייל בשעת מ׳רעדט פון דעם גילוי פון ימות המשיח, וועט מען דאס אלץ ברענגען. אז זאגט חסידות אז לעתיד לבוא, דער גילוי פון דער שכינה, דער גילוי פון געטליכקייט אין וועלט, וועט זיין נישט נאר א גילוי כללי, וואס געטליכקייט וועט לייכטן באופן כללי, נאר עס וועט זיין באופן אז יעדער פרט פון וועלט און יעדער חלק פון וועלט וועט זיין דורכגעוועבט דורך און דורך מיט געטליכקייט. עס וועט נישט זיין קיין פרט אין וועלט וואס וועט נישט קענען געטליכקייט באופן פרטי. און ווי דער פסוק זאגט: „ונגלה כבוד ה׳ וראו כל בשר כי פי ה׳ דיבר“. אז דער בשר הגשמי, זיין טבע, זיין ציור, זיין מהות, וועט זיין דורכגענומען מיט געטליכקייט. און ווי באלד דאס איז דער עיקר חידוש פון לעתיד לבוא, דארף די הכנה זיין אז עס דארף זיין עבודה פרטית דווקא, אז אין יעדער פרט און פרט פון מיין גוף דארף זיין דורכגענומען מיט אלקות.

21:34 און דער פרט וואס מרומז געווען דווקא אין דעם משל פון בגד, וויל ארויסברענגען אז די עבודת השם דארף זיין באופן דווקא אז יעדער פרט פון מיינע כלים זאל זיין דורכגעוועבט, דורכגעוועבט מיט געטליכקייט. און דאס איז דער וואס איך זע, דאס איז דער ענין פון חזון. אז שבת חזון מראים לכל אחד את בית המקדש מרחוק. מ׳ווייזט יעדן איד דעם בית המקדש, אבער אין וועלכן אופן ווייזט מען דעם בית המקדש? בדוגמת בגד, דאס הייסט אין אן אופן פרטי, אין א ציור פרטי. אז א מענטש דארף זיך, דארף, דארף דערהערן דעם ענין פון בית המקדש און דער „ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם“, אז אין יעדער פרט און יעדער חלק און יעדער איבר און יעדער כלי מיינע, געפינען ווי אזוי, ווי אזוי, ווי אזוי פארבינדט מען דאס מיט געטליכקייט. אז כל שכל, כל המידות, כל העיניים, די גאנצע מציאות פון יעדן פרט פון מיינע איברים זאל זיין דורכגעוועבט און דורכגענומען מיט עבודת השם, מיט גילוי אלקות. און דעמאלט וועט מען קענען כלי זיין, אז ס׳זאל זיין טאקע דער פון חזון, וועט איך זען, און ווי דער צמח צדק שרייבט, אז ס׳זאל זיין טאקע דער ענין פון ראיית אלקות, אז מיר זאלן שוין זען דעם בית המקדש השלישי. און פון דעם גייט מען אריין אין תשעה באב. און דעמאלט זעט מען טאקע ווי אזוי דער תשעה באב וועט נתהפך ווערן, און מיר זען דעם פנימיות האהבה וואס איז מאיר אין תשעה באב. מיר זען די גרויסע אהבה וואס א טאטע האט ליב דאס קינד, און דעמאלט וועט נסתלק ווערן די מרירות פון תשעה באב, ווייל

22:58 מיר זען נישט מער די מוסר, נאר מיר זען גאר פארקערט, מיר זען גאר דעם גילוי אלקות. און דערפאר טאקע דער תירוץ וואס דער קדוש בערדיטשעווער טייטשט: מ׳לערנט די מגילת איכה. אז ווען מ׳לערנט די מגילת איכה בהשקפה ראשונה, זעט מען אין דעם ענינים פון, יא, מרירע ענינים פון קינות, ענינים פון צער, ענינים פון גלות, ווי אזוי ס׳רעדט זיך אין דער מגילה. בשעת מ׳זעט, ווען מ׳לערנט די מגילה על פי פנימיות התורה, זעט מען ענינים אין דער מגילה וואס פונקט פארקערט, וואס דארט ברענגט זיך ארויס ווי יעדער פסוק אין דער מגילה. על דרך ווי דער צמח צדק שרייבט, יא, אז ער ברענגט פון דער גמרא: די פנימיות פון די קללות זענען גאר ברכות וואס מיר געפינען אין די קללות אין תורה, אז ס׳איז ברכות [לא ברור]. אז אמאל דארפן גאר ענינים וואס זיינען ענינים נעלים קומען אריין אין א לבוש, אין א לבוש הפכי. על דרך זה, ווי מיר געפינען אין דער גמרא דעם סיפור פון רבי אלעזר ברבי שמעון, יא, אז רבי שמעון בר יוחאי האט געשיקט זיין זון רבי אלעזר, אז די אלע זאכן וואס זיי האבן אים געזאגט, געווען די תנאים וואס האבן געזאגט זאכן וואס האבן אויסגעקוקט ווי קללות, איז אדרבה, דאס איז אלץ ברכות וואס איז מלובש אין לבושים. ווייל ווען ס׳איז ברכות נעלות, איז [לא ברור] קומט עס אריין אין אזא לבוש. און על דרך זה, די גאנצע מגילת איכה. מ׳געפינט אין א מאמר פון צמח

24:20 צוויי ביאורים, וואס ער טייטשט צוויי פסוקי המגילה, פון מגילת איכה. איינס פון דעם ערשטן פסוק, „איכה ישבה בדד“, וואס איז מרמז אויף דער בחינה פון „בדד“, „בטח בדד עין יעקב“, די בחינה פון „הן עם לבדד ישכון“. אז דאס גייט אויף דעם גילוי פון „לבדד“, ווייל דעמאלט וועלן ישראל זיין „בטח בדד“, אויף דעם גרעסטן אופן פון „בדד“, לעתיד לבוא. און על דרך זה, אין דעם לעצטן פסוק איז פאראן א מורא׳דיגער טייטש פון [לא ברור], וואס מען ענדיגט אין דער מגילה איכה מיט די ווערטער „כי אם מאס מאסתנו, קצפת עלינו עד מאד“. „השיבנו ה׳ אליך ונשובה, חדש ימינו כקדם“ שטייט פריער. יא, דער לעצטער פסוק אין דער מגילה גייט אזוי: פריער שטייט „השיבנו ה׳ אליך ונשובה, חדש ימינו כקדם“, און דערנאך שטייט „כי אם מאס מאסתנו, קצפת עלינו עד מאד“. נו, כדי נישט מסיים צו זיין מיט א דבר בלתי רצוי, חזר׳ט מען איבער „השיבנו“. אבער פרעגט [לא ברור], וואס איז דער קשר צווישן די צוויי פסוקים? „השיבנו ה׳ אליך ונשובה, חדש ימינו כקדם“ — א געשמאקער פסוק, א שיינער פסוק, א רייכער פסוק. מען בעט דעם אויבערשטן: „השיבנו ה׳ אליך ונשובה“, דער אויבערשטער זאל אונז צוריקקערן, יא, „ונשובה, חדש ימינו כקדם“. מען וויל צוריקגיין צו די גוטע צייטן פון דער גאולה. דערנאך, פלוצלינג, קומט דער סיום, מען ענדיגט גאר מיט אזא פסוק, א ביטערן פסוק: „כי אם מאס מאסתנו, קצפת עלינו עד מאד“.

25:50 וואס איז דא דער סיום? זאגט ער א מורא׳דיג ווארט. דא קומט צו גיין א מורא׳דיגער ביאור, וואס כנסת ישראל טענה׳ט זיך מיט דעם אויבערשטן. די גמרא זאגט דאך אין גיטין, אז דאס וואס עס שטייט ביי גירושין, אז א מאן איז מגרש זיין פרוי, קען זיין צוויי טעמים. אז ער איז מגרש זיין פרוי ווייל „מצא בה ערות דבר“, יא, ער האט געטראפן אין איר אן ערות דבר, דערפאר איז ער מגרש. אדער אז א מאן איז מגרש זיין פרוי מצד וואס ער איז מואס בה. דאס הייסט, נישט מצד אן ענין פון ערות דבר, נאר סתם מואס בה. אין דער גמרא זענען דא כמה שיטות, יא, רבי עקיבא, בית שמאי, בית הלל וכולי, אבער בכללות זענען דאס צוויי אופנים אין דעם ענין פון גירושין. וואס איז דער חילוק? אפילו מן ההלכה איז, אז אויב ער האט מגרש געווען א פרוי צוליב דעם ענין פון „מצא בה ערות דבר“, איז דעמאלט טאר ער נישט חתונה האבן מיט איר נאכאמאל. ווען ער האט מגרש געווען צוליב ערות דבר, טאר ער איר נישט צוריקנעמען אלס זיין ווייב. אבער אויב ער האט מגרש געווען מער נישט ווייל ער איז מואס געווען אין איר, איז דעמאלט מעג ער נאכאמאל חתונה האבן — מחזיר גרושתו. במילא זאגט [לא ברור], דאס איז וואס אידן זאגן צום אויבערשטן. מען בעט דעם אויבערשטן; די גאנצע מגילת איכה רעדט דאך וועגן דעם ענין פון אידן מיטן אויבערשטן, אזוי ווי אן ענין פון אן אשה גרושה, וואס „שלחה מביתו“ וכולי וכולי.

27:21 במילא זאגן אידן צום אויבערשטן: „השיבנו ה׳ אליך ונשובה“. מען בעט דעם אויבערשטן, ער זאל אונז נאכאמאל צוריקקערן צו זיך. „חדש ימינו כקדם“ — נאכאמאל, ווען עס איז געווען גירושין, זאל דער אויבערשטער נאכאמאל חתונה האבן מיט אידן און צוריקנעמען כנסת ישראל. איי, ווי אזוי מעג מען נאכאמאל? „מצא בה ערות דבר“ — אידן האבן געזינדיגט? ניין: „כי אם מאס מאסתנו“. ס׳האט גארנישט צו טאן מיט ערות דבר; עס איז מער נישט ווי „מאס מאסתנו, קצפת עלינו עד מאד“. עס איז נישטא דער ענין פון ערות דבר, נאר „מאס מאסתנו“. און אויב „מאס מאסתנו“, איז דעמאלט מעג מען נאכאמאל חתונה האבן, מחזיר גרושתו. במילא בעט מען דעם אויבערשטן: „השיבנו ה׳ אליך ונשובה, חדש ימינו כקדם“, אז דער אויבערשטער זאל אונז צוריקנעמען און נאכאמאל מגלה זיין צו אונז. די פנימיות הכוונה זאל מען דאס זען בגלוי, אונז ארויסנעמען פון גלות און ברענגען צו דער גאולה שלימה. און איבער דעם זאגן חז״ל: „כל המתאבל על ירושלים זוכה ורואה בשמחתה“. דער טייטש דערפון איז: „כל המתאבל על ירושלים“ — „זוכה ורואה בשמחתה“. דאס מיינט נישט בלויז לעתיד לבוא; דער פשוט׳ער טייטש איז, אז ער וועט קומען און זוכה זיין צו זען. ניין — אין הווה. א מענטש וואס איצט איז מתאבל על ירושלים, דאס הייסט, ער געפינט זיך אין א מצב פון קדושה, און ער געפינט זיך אין דער צייט פון תשעה באב און ער איז מצטער און מתפלל אויף דער גאולה — „כל המתאבל על ירושלים“ איז „זוכה ורואה“ איצט, בהווה. ער איז זוכה, ער עפנט די אויגן און זעט שוין איצט, טועם זיין דעם טעם הגאולה, נאך אפילו אין זמן הגלות.

29:09 אזוי ווי דער רבי זאגט: זוכה זיין, אמת׳דיג, מען זאל טאקע עפענען די אויגן. יא, מען זאל זוכה זיין צו זען די פנימיות הכוונה, ווי עס איז מאיר בגלוי, אמת׳דיג זוכה זיין אין דעם זמן וואס מען געפינט זיך אין דער צייט פון תשעה באב, וואס מען רופט דאך „יום שנולד בו משיחן של ישראל“. זאל מען טאקע זוכה זיין אין דעם מנחם אב, אז דער אויבערשטער זאל אונז מנחם זיין, אז אבינו שבשמים זאל מנחם זיין יעדן אידן. און דא איז דער טייטש: מנחם אב — אז אידן זאלן מנחם זיין דעם אויבערשטן, ווייל דער רבי זאגט דאך: „שכינתא בגלותא“. און דורך דעם מנחם אב זאל מען טאקע זען בגלוי, זוכה זיין צו דער עליה וואס קומט נאך דער ירידה, אמת׳דיג זוכה זיין צו „השיבנו ה׳ אליך ונשובה, חדש ימינו כקדם“, ובחזון תחזינה עינינו, אין דער גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.