פנינים מר' מיילך – הרב אלימלך צוויבל ע"ה · קטע 35 · י״ז כסלו תשפ״ה · 3:56
כח התענוג
תיאור הפרק
אדם מוגבל לתענוג אחד.
השמע המקורי · הערך על הרב אלימלך צוויבל בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 בכל דבר יש כח התענוג. תענוג הוא למעלה מרצון. בחסידות יש על זה פלפול, ומבואר שרצון בא מתענוג. [לא ברור] כוחות הנפש, יש שכל ומידות, והסדר הוא: קודם תענוג, ואחר כך רצון. למעשה אנחנו יודעים ש[לא ברור]. תענוג, ואחר כך רצון. את זה אנחנו יודעים בבירור. על כל פנים, בנוגע לתענוג, אני זוכר שבהתוועדות, בשמחת שבע ברכות, [לא ברור] הוא אמר: ״אדם הוא מוגבל״. כל אדם הוא מוגבל. אדם הרי מחפש תענוג, געשמאק. אם מוצאים געשמאק בלימוד, בתפילה, ביהדות, ממילא לא מחפשים געשמאק בעניינים אחרים. אדם הוא מוגבל. יש בחורים, יש יהודים, לאו דווקא בחורים, שיש להם געשמאק בעניינים אחרים. אבל העצה איך לתקן את זה איננה [לא ברור] לשבת ולחשוב איך [לא ברור]. צריך לגלות את התענוג. בכל דבר יש תענוג. לומדים מאמר — במאמר עצמו יש תענוג. הבחור אומר: ״לומדים קטע גמרא, אפילו בזה יש געשמאק״. האמת היא שבכל דבר יש תענוג. והתענוג שבזה הוא [לא ברור] תענוג מלימוד התורה. לאדם יש תענוג בלימוד התורה, געשמאק. [לא ברור] תענוג מלימוד התורה. ותענוג מאלקות הוא נעלה עוד יותר. כמו [לא ברור] אריסטו, בספריו של אריסטו: השורה הנמוכה ביותר בחכמת אלקות נעלית מן השורה הגבוהה ביותר בחכמות אחרות. וכאן מדובר על חכמת אלקות ש־
00:00 יעדע זאך איז דא א כח התענוג. תענוג איז העכער פון רצון. אין חסידות איז דא א פילפול, ס'איז דא א מבואר, רצון קומט מתענוג. [לא ברור] כחות הנפש, ס'איז דא שכל ומדות, און דער סדר איז: קודם תענוג, קודם רצון. למעשה ווייסן מיר אז [לא ברור]. תענוג, און נאכדעם איז רצון. דאס ווייסן מיר קלאר. על כל פנים, בנוגע תענוג, ביי א פארברענגען, געדענק איך, שמחה שבע ברכות, [לא ברור] האט ער געזאגט: „א מענטש איז א מוגבל.“ יעדער מענטש איז א מוגבל. א מענטש זוכט דאך תענוג, געשמאק. אויב מ'טרעפט א געשמאק אין לערנען, אין דאווענען, אין אידישקייט, במילא וועט מען נישט זוכן געשמאק אין אנדערע ענינים. א מענטש איז א מוגבל. ס'איז דא בחורים, ס'איז דא אידן, לאו דוקא בחורים, וואס האבן דעם געשמאק אין אנדערע ענינים. אבער די עצה, ווי אזוי צו פארריכטן, איז נישט [לא ברור] זיצן און טראכטן ווי אזוי [לא ברור]. מ'דארף מגלה זיין דעם תענוג. יעדע זאך איז א תענוג. מ'לערנט א מאמר, דער מאמר בעצם האט א תענוג. דער בחור זאגט: „מ'לערנט א שטיקל גמרא, אפילו א געשמאק אין דעם.“ דער אמת איז אז יעדע זאך האט א תענוג. און דער תענוג פון דעם איז [לא ברור] תענוג פון לימוד התורה. א מענטש האט א תענוג אין לימוד התורה, א געשמאק. [לא ברור] תענוג פון לימוד התורה. און תענוג פון אלקות איז נאך העכער. ווי [לא ברור] אריסטו, אריסטוטל'ס ספרים: די נידעריגסטע שורה אין חכמת אלקות איז העכער פון די העכסטע שורה אין אנדערע חכמות. וואס רעדט מען חכמת אלקות, וואס
01:43 אריסטו הבין. הוא אומר: השורה הנמוכה ביותר בחכמת אלקות נעלית מן השורה הגבוהה ביותר בחכמות אחרות. ועל אחת כמה וכמה חכמת התורה, חכמת החסידות, חכמת הקבלה — בכל שורה יש תענוג. צריך רק לגלות אותו. צריך ללמוד שוב ושוב ושוב, עד שמקבלים געשמאק במאמר הזה. כשמקבלים געשמאק במאמר, כבר לא מתאווים לתאוות אחרות. יש פתגם ישן אצל חסידים: היצר הרע, היצר הרע הוא האויב הגדול ביותר של האדם. הרי הגעשמאק הגדול ביותר שיכול להיות הוא כשלומדים מאמר חסידות, [לא ברור] מעמיקים יותר בעניינים, ואז יש תענוג. אנחנו צריכים להשתעבד לעבודת ה', וצריך לגלות, צריך לעבוד על יסודות ועיקרים [לא ברור]. החיסרון הוא שלא משתמשים בכח התענוג באלקות. לפעמים גם בתורה לא משתמשים בכח התענוג. כמובן, אם בוחרים למצוא את הגעשמאק בעניינים אחרים, אין זו בושה; בכל עניין יש געשמאק. [לא ברור] תענוג בדבר, וממילא הגעשמאק בעניינים הנמוכים הולך לאיבוד. חסידות מסבירה [לא ברור]: כשנאחזים בתענוג נעלה יותר, מרגישים שהתענוגים הנמוכים הם כאין וכאפס. מה [לא ברור]. אבל על כל פנים, מהי העבודה? [לא ברור] כמו שכולנו יודעים, אצל חסידים, בהתוועדות חסידית, מתפללים אחרת, תפילה של חסידים, ו־
01:43 אריסטו האט פארשטאנען אלקות. ער זאגט: די נידעריגסטע שורה אין חכמת אלקות איז העכער פון די העכסטע שורה אין אנדערע חכמות. ווער רעדט נאך חכמת התורה, חכמת החסידות, חכמת הקבלה, איז די שורה א תענוג. מ'דארף עס נאר מגלה זיין. מ'דארף לערנען נאך אמאל און נאך אמאל און נאך אמאל, ביז מ'קריגט דעם געשמאק אין דעם מאמר. אז מ'קריגט א געשמאק אין דעם מאמר, ווילט זיך נישט אנדערע תאוות. ס'איז אן אלטער ווארט ביי חסידים: דער יצר הרע, דער יצר הרע איז דער גרעסטער שונא פון א מענטש. ווען דער גרעסטער געשמאק וואס קען דאך זיין איז אז מ'לערנט א מאמר חסידות, [לא ברור] טיפער אין די ענינים, דאך האט מען תענוג. מיר דארפן זיך משעבד זיין אין עבודת השם, דארף מען מגלה זיין, מ'דארף ארבעטן אויף יסודות ועיקרים [לא ברור]. דער חסרון איז אז מ'נוצט נישט דעם כח התענוג אין אלקות. איז אמאל נוצט מען נישט אין תורה דעם כח התענוג. איז אוודאי, אז מ'בוחר איז דעם געשמאק צו זיין אין אנדערע ענינים, איז נישט א בושה; יעדע ענין האט א געשמאק. [לא ברור] תענוג אין א זאך, ממילא פארלירט זיך די געשמאקן נידעריקער. חסידות איז מסביר [לא ברור]: ווען מ'כאפט זיך אן א העכערן תענוג, פילט מען נידעריקע תענוגים איז גארנישט. וואס [לא ברור]. אבער על כל פנים, וואס איז די עבודה? [לא ברור] ווי מ'ווייסט אלע, ביי חסידים, ביי א חסידישן פארברענגען, מ'דאווענט אנדערש, דאווענען חסידים, און
03:22 [לא ברור] של ראש השנה בחסידות, גילוי אלקות, מה שמתגלה [לא ברור]. מהי העצה בשבילנו? העצה בשבילנו היא ללמוד את המאמר עוד פעם, כדי להרגיש את הגעשמאק שבמאמר. כשמרגישים את הגעשמאק שבמאמר, ממילא לא רוצים עניינים אחרים. אין עצה אחרת. הכח — אדם הוא מוגבל, אדם הוא בעל גבולות. כשמשתמשים בכח התענוג בעניינים שצריך, ממילא לא משתעבדים לעניינים אחרים. לחיים, לחיים.
03:22 [לא ברור] פון ראש השנה בחסידות, היי, גילוי אלקות, וואס ווערט נתגלה [לא ברור]. וואס איז די עצה פאר אונז? די עצה פאר אונז איז: לערנען דעם מאמר נאך אמאל, מ'זאל דערהערן דעם געשמאק דעם מאמר. אז מ'דערהערט דעם געשמאק אין דעם מאמר, במילא ווילט זיך נישט אנדערע ענינים. ס'איז נישטא קיין אנדערע עצה. דער כח — א מענטש איז א מוגבל, א מענטש איז באגרעניצט. אז מ'נוצט דעם כח התענוג אין די ענינים וואס מ'דארף, במילא וועט מען זיך נישט משעבד זיין צו אנדערע ענינים. לחיים, לחיים.