פנינים מר' מיילך – הרב אלימלך צוויבל ע"ה · קטע 33 · י״ז כסלו תשפ״ה · 3:50
איך אפשר לישון?
תיאור הפרק
כשלא ראית את אביך שנים.
השמע המקורי · הערך על הרב אלימלך צוויבל בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:01 י"ט כסלו הוא זמן שהוא בעצם ראש השנה. צריך לחשוב לעצמנו: ראש השנה! כשם שיש ראש השנה בנגלה דתורה, כך יש ראש השנה בפנימיות התורה. זהו ראש השנה לחסידים; אפשר להיות חסידים, וזהו זמן שבו אפשר להשתנות אחת ולתמיד, להיות כפי שחסיד רוצה להיות. מה שהיה, היה. אפשר להתחיל פרק חדש בחיים, סדר חדש. כשמתוועדים צריך לחשוב על כך: האם אנחנו באמת רוצים להשתנות, ולא סתם להתוועד? י"ט כסלו לא צריך להיות רק זמן שיושבים יחד ושמחים על כך שהגיע י"ט כסלו. כל העניינים שמדברים עליהם עכשיו, שאחרים מדברים עליהם ושכל אחד יודע — צריכים להיות בפנימיות, גם אחרי י"ט כסלו, כדי להיות חסידי ליובאוויטש בכל העניינים. וכשקמים בבוקר — לא צריך להיות צורך להעיר אותנו. ר' ניסן ע"ה אמר פעם בהתוועדות: ״איך בחור קם בבוקר?״ הוא אמר לבחורים: תארו לעצמכם שאב לא ראה את בנו במשך עשר שנים. פעם מציאות כזאת אכן הייתה אפשרית. ר' שלום חיים [לא ברור] הגיע לליובאוויטש כשהיה בן שלוש־עשרה. אחר כך הוא בא ליום טוב, ובשנים הראשונות הם לא התראו [לא ברור]. עשר שנים לא התראו [לא ברור].
00:01 י"ט כסלו איז אַ זמן, אייגנטלעך אַ ראש השנה. מ'דאַרף אַריינטראַכטן ביי זיך: ראש השנה! אַזוי ווי ראש השנה אין נגלה דתורה, ראש השנה אין פנימיות התורה. ראש השנה איז אַ ראש השנה פאַר חסידים; מ'קען ווערן חסידים, און ס'איז אַ זמן וואָס מ'קען זיך בייטן איינמאָל פאַר אַלעמאָל, ווערן אַזוי ווי אַ חסיד וויל. וואָס איז געווען, איז געווען. מ'קען אָנהייבן לעבן אַ נייע פרשה, אַ נייעם סדר. ווען מ'פאַרברענגט דאַרף מען טראַכטן וועגן דעם: צי ווילן מיר טאַקע זיך בייטן, נישט סתם פאַרברענגען? י"ט כסלו דאַרף נישט זיין נאָר אַז מ'זיצט צוזאַמען און פרייט זיך מיט דעם וואָס ס'איז י"ט כסלו. די אַלע ענינים וואָס מ'רעדט איצט, וואָס אַנדערע רעדן, וואָס יעדער איינער ווייסט — זאָלן זיין בפנימיות און טאַקע אויך נאָך י"ט כסלו, צו זיין ליובאוויטשער חסידים אין אַלע ענינים. אָבער מ'שטייט אויף אין דער פרי — ס'דאַרף מען נישט דאַרפן וועקן. ר' ניסן ע"ה האָט אַמאָל געזאָגט ביי אַ פאַרברענגען: „ווי אַזוי שטייט אַ בחור אויף אין דער פרי?“ ער האָט געזאָגט צו די בחורים: שטעלט זיך פאַר, אַז אַ טאַטע האָט נישט געזען זיין זון במשך פון צען יאָר. אַמאָל איז אַזאַ מציאות גאָר געווען שייך. ר' שלום חיים [לא ברור], ער איז געקומען קיין ליובאוויטש ווען ער איז געווען דרייצן יאָר אַלט. שפּעטער איז ער געקומען אויף יום טוב, און די ערשטע יאָרן האָט ער זיך נישט געזען [לא ברור]. צען יאָר האָט מען זיך נישט געזען [לא ברור].
01:34 [לא ברור] אחר כך, לקראת יום טוב, בחור שלא ראו אותו [לא ברור]. הוא נסע, וחסידים באים לראש השנה; הוא נפרד מאביו [לא ברור]. הוא ישב שבע שנים בליובאוויטש ולא יצא מהעיירה ליובאוויטש. שבע שנים! הוא הגיע לליובאוויטש בגיל שלוש־עשרה, וישב שם שבע שנים [לא ברור] ולא רצה לנסוע משם. כשהגיע הזמן שבו היה צריך להתייצב לצבא, הוא נאלץ לנסוע הביתה. הוא הגיע הביתה ודפק בדלת. אביו שאל: ״מי עומד מאחורי הדלת?״ ״שלום חיים.״ אבל האב לא זיהה אותו. שבע שנים הוא לא היה בבית. תארו לעצמכם, פעם הייתה מציאות כזאת. אב לא ראה את בנו עשר שנים. שולחים מברק: בבוקר הוא מגיע לתחנת הרכבת. האב כבר לא יכול לישון לילה שלם מרוב שמחה. הוא נרדם ומתעורר בבת אחת — לא צריך להעיר אותו, הגיע הזמן! אותו דבר בחור שקם בבוקר. [לא ברור] עשר שנים לא ראה את אביו. כך חסיד צריך לקום. עשר שנים לא ראה את אביו — או שהאב לא ראה את בנו, זה אותו הדבר.
01:34 [לא ברור] שפּעטער, פאַר יום טוב, אַ בחור וואָס מ'האָט נישט געזען [לא ברור]. ער איז אַוועקגעפאָרן, און חסידים קומען אויף ראש השנה; ער טיילט זיך פון זיין טאַטע [לא ברור]. איז ער אָפּגעזעסן זיבן יאָר אין ליובאוויטש און נישט אַוועקגעפאָרן פון שטעטל ליובאוויטש. זיבן יאָר! ער איז געקומען קיין ליובאוויטש אַ דרייצן־יעריקער, און ער איז אָפּגעזעסן זיבן יאָר [לא ברור] און נישט געוואָלט אַוועקפאָרן. אַז ס'איז געקומען דער זמן וואָס מ'האָט זיך געדאַרפט שטעלן פאַר מיליטער, פאַר צבא, האָט ער געדאַרפט אַוועקפאָרן אַהיים. קומט ער אַהיים, קלאַפּט ער אין טיר. פרעגט זיין טאַטע: „ווער שטייט אונטער דער טיר?“ „שלום חיים.“ אָבער ער האָט אים נישט דערקענט, דער טאַטע האָט אים נישט דערקענט. זיבן יאָר איז ער נישט געווען אין דער היים. שטעלט זיך פאַר, אַמאָל איז אַזאַ מציאות געווען. אַ טאַטע האָט צען יאָר נישט געזען זיין זון. שיקט מען אַ טעלעגראַם: אין דער פרי קומט ער אָן צום טריין־סטיישן. דער טאַטע קען שוין אַ גאַנצע נאַכט נישט שלאָפן פאַר שמחה. ער שלאָפט איין, כאַפּט זיך אויף — מ'דאַרף אים נישט וועקן, ס'קומט דער זמן! אַ בחור וואָס שטייט אויף אין דער פרי, איז די זעלבע זאַך. [לא ברור] צען יאָר נישט געזען דעם טאַטן. אַזוי דאַרף זיך שטעלן אַ חסיד. צען יאָר נישט געזען דעם טאַטן — צי דער טאַטע דעם זון, ס'איז די זעלבע זאַך.
03:03 איך קמים בבוקר? צריך לקום ברעננות, בחיות. אם חסרה הרעננות, חסר [לא ברור] כל העניין. בחור נכנס ללמוד חסידות מתוך קבלת עול. קבלת עול [לא ברור] שכר עם גן עדן גדול. הרי הוא שבור; צריך שילמד חסידות, אבל זה לא העיקר. טוב, גם זה לימוד [לא ברור]. אבל הדרך לאהוב חסידות היא כזאת: הוא קם בבוקר, צריך להעיר אותו רק פעם אחת, או אפילו לא להעיר אותו כלל, והוא קופץ מהמיטה: ״הוי! אני יכול לקום בבוקר ללמוד על אלקות, על [לא ברור], על רצון! למה לי לישון? מה זה כל העולם? שום דבר!״
03:03 ווי אַזוי מ'שטייט אויף אין דער פרי: מ'דאַרף אויפשטיין מיט אַ פרישקייט, מיט אַ חיות. אויב עס פעלט די פרישקייט, פעלט [לא ברור] די גאַנצע זאַך. אַ בחור קומט אַריין לערנען חסידות מיט קבלת עול. קבלת עול [לא ברור] שכר מיט אַ גרויסן גן עדן. ער איז דאָך געבראָכן; דאַרף מען ביי אים לערנען חסידות, אָבער דאָס איז נישט דער עיקר. גוט, דאָס איז אויך לימוד [לא ברור]. אָבער דער אופן פון ליב האָבן חסידות איז: ער שטייט אויף אין דער פרי, מ'גייט אים נאָר אַמאָל וועקן, אָדער אפילו אָן וועקן, און ער כאַפּט זיך אויף: „הוי! איך קען אויפשטיין אין דער פרי לערנען וועגן אלקות, וועגן [לא ברור], וועגן אַ רצון! וואָס דאַרף איך שלאָפן? וואָס איז די גאַנצע וועלט? גאָרנישט!“