פרשת לך לך תשפ״ז (אידיש) "אנכי מגן לך שכרך הרבה מאוד" - פארוואס האט אברהם געזוכט באקומען שכר?

00:00 ס׳איז ידוע בנוגע דעם רבי מהר״ש, אז ביי אים איז געווען אַן אופן הנהגה בדרך העשירות, מיט הרחבה גדולה. און ס׳איז ידוע אויך אז דער צמח צדק, ווען ער האט באקומען מתנות פון חסידים, וואס זענען געווען טייערע מתנות פון כסף וזהב ותכשיטים, פלעגט ער עס אפשיקן צום רבי מהר״ש און פלעגט זאגן: דאס באלאנגט צו רבי שמואל, צו דעם זון. דאס הייסט, ביי אים איז געווען אזא ענין, אז סדר העבודה ביים רבי מהר״ש איז געווען באופן של עשירות. און אין אלע ענינים איז ביי אים געווען דער ענין פון הרחבה ועשירות. ווי דאס ברייט זיך אויס אין די שיחות בכמה פרטים, זיין אופן הנהגה: ער האט געהאט צוויי גאלדענע זייגערס, וואס איז געווען א דרך העשירות דעמאלט, און פלעגט טראגן אין כעשענע נישט נאר איין זייגער, נאר צוויי. ער פלעגט פארן מיט [לא ברור]. וכיוצא בזה כמה עניני הנהגה וואס זענען געווען בדרך של עשירות. און ס׳איז ידוע דער סיפור וואס דער רבי פלעגט דערציילן כמה פעמים, אז געווען דער רבי׳ס זיידע, ר׳ מאיר שלמה. דאס הייסט, די מאמע׳ס טאטע, רבי׳ס מאמע׳ס טאטע, הרבנית חנה׳ס טאטע, ר׳ מאיר שלמה הלוי ינובסקי, וואס איז געווען דער רב אין ניקאלאיעוו. און נאך דער חתונה, זיין חתונה, איז ער געפארן קיין ליובאוויטש, און ער איז געווען פון די יושבים אין ליובאוויטש, און איז געווען פון די גרויסע מקורבים חסידים פון דעם רבי מהר״ש. ווען ער איז צוריקגעקומען פון ליובאוויטש קיין ניקאלאיעוו, ווייסט מען אז אין יענער תקופה אין ניקאלאיעוו איז געווען א תלמיד חכם וואס איז נאך נישט געווען מקורב צום רבי מהר״ש. ווי ידוע, אז אין דער צייט פון רבי מהר״ש איז

01:57 געווען די אנדערע קינדער פונעם צמח צדק, פון קאפוסט, פון ליאדי, וכיוצא בזה, און עס זענען געווען כמה חסידים וואס זענען אין יענער תקופה נאך נישט געווען מקורב צום רבי מהר״ש. האט אים איינער פון די חסידים, א תלמיד חכם, געפרעגט, און האט אים באמערקט, האט אים געזאגט אויף דעם וואס דער רבי מהר״ש פירט זיך מיט דעם דרך הנהגה פון עשירות און הרחבה, און דאס פאסט נישט: ווי קומט דאס צו א צדיק, צו א רבי, אז ביי אים זאל זיין אט אזא סדר הנהגה בדרך העשירות? האט אים ר׳ מאיר שלמה אויף דעם געענטפערט — דאס איז געווען דער פתגם, דער רבי פלעגט דאס חזר׳ן — האט אים געזאגט: ״דураק, דураק״. דאס איז א לשון רוסיש וואס מיינט שוטה. ״דураק, דураק״ — שוטה, שוטה. פאר וועמען, מיינסטו, איז די גאנצע עשירות, די גאנצע ענין פון עשירות אויף דער וועלט, אויב נישט פארן צדיק? דאס הייסט, אז דאס איז פארן עשירות בעולם, און דאס איז פאר דעם צדיק. און דער רבי, ווען ער האט דערציילט דעם סיפור, האט דער רבי געזאגט אז באמת איז דאס על פי א מדרש. אז דער מדרש זאגט אויך בנוגע דעם זהב, אז לא היה העולם ראוי להשתמש בזהב, ולא נברא אלא בשביל בית המקדש, בשביל המשכן. דער גאנצער סיבה וואס דער אויבערשטער האט באשאפן זהב אויף דער וועלט, די גאנצע עשירות, איז געגעבן געווארן אין דער וועלט כדי אז עס זאל קענען זיין זהב אין בית המקדש. על דרך דעם ענין פון בית המקדש איז על דרך זה די צדיקים. ״גדולים מעשה צדיקים ממעשה שמים וארץ״, וואס

03:33 ״מעשה צדיקים״, דאס גייט אויפן בנין בית המקדש. דאס הייסט, אז עס איז דער זעלבער ענין: אזוי ווי מען זאגט אז לא נברא זהב אלא בשביל בית המקדש, איז על דרך זה לא נברא דער גאנצער ענין פון זהב און עשירות, אויב נישט פארן צדיק. און דאס איז געווען דער סדר הנהגה ביים רבי מהר״ש, דער ענין פון עשירות. און דער רבי האט אויך געזאגט בפירוש, אז בדורנו זה דארף זיין אויך אט אזא דרך הנהגה. און מיר זעען דא, דאס וואס איז פארבונדן מיט דער הנהגה פון רבי מהר״ש, וואס דאס איז דער סדר הנהגה פון הרחבה ועשירות. ווי ידוע, דער רבי האט געזאגט כמה פעמים, סיי ביי פארברענגען, סיי אין יחידות, וואס עס איז געווען דער קאפישניצער, זכר צדיק לברכה, איז געווען ביים רבי׳ן יארן צוריק, מיט אזוי צוואנציג יאר צוריק. איז דא באוואוסט דער יחידות, וואו דער רבי רעדט מיט אים אין דעם ענין, אז בדורנו איז געקומען די צייט אז אידן זאלן האבן עשירות, און ער וויל דאס נוצן, די עשירות, כדי צו קענען מוסיף זיין אין תורה ומצוות מיט זעלבן אופן. און אין די שפעטערדיקע יארן איז געווען דער סאדיגורער, איז געווען ביים רבי׳ן. דער רבי יעקב איז געווען ביים רבי׳ן, און דער רבי האט מיט אים גערעדט אויך וועגן דער הנהגה פון עשירות. און כידוע, עס איז דאך ידוע אז אט דער ענין איז געווען אויך ביי דער רוזשינער, דער הייליגער רוזשינער, און ביי אים איז געווען דער אופן הנהגה אויך בדרך זה, אז זיין הנהגה איז געווען בדרך העשירות, צו גיין מיט די גאלדענע קליידער, מיט די

05:00 גאלדענע שיך, וכיוצא בזה. און וואס כידוע, אז דאס איז געווען לעיני העולם; לגבי זיך אליין איז ער געווען אינגאנצן צעבראכן, ווי עס איז ידוע די סיפורים וואס מען דערציילט. אבער על כל פנים, דער הנהגה כלפי חוץ איז געווען בדרך העשירות. און דער רבי רעדט פון דעם רוזשינער, כמה פעמים, ווען ער גייט אריין אין דעם ענין, אז מען דארף אויפטאן דעם ענין בעולם. אז דער סדר הנהגה דארף זיין דווקא בדרך העשירות, און מיט דעם איז דאס [לא ברור]. בדורנו, דאס איז דער וועג וואס איז, מיט דעם פועל זיין און מגדל ומקדש שמיה רבא, און מקדש זיין שם שמים. ביז ממש דער לעצטער תקופה, וואס איז געווען אין תשנ״ב, באוואוסט די שיחה וואס דער רבי רעדט אין שבת פרשת תרומה. ממש פון די לעצטע שיחות וואס מיר האבן זוכה געווען צו הערן פון רבי׳ן בפי קדשו, אז דאס איז געווען די שיחה וואס ער האט דעמאלט גערעדט באריכות וועגן דעם ענין פון זהב און עשירות, אז יעדער איד בדורנו דארף האבן עשירות און הרחבה, און דאס נוצן פאר עבודת ה׳. אין דעם ענין געפינען מיר דווקא אברהם אבינו, דער ערשטער איד, וואס צו אברהם אבינו זאגט דער אויבערשטער אין דער פרשה: „אל תירא אברם, אנכי מגן לך, שכרך הרבה מאד.“ דער אויבערשטער זאגט צו אברהם אבינו, אז דאס וויל זיין: „אל תירא אברם“ — אברהם אבינו האט מורא געהאט פון כמה וכמה ענינים. רש״י זאגט, אז ער האט מורא געהאט אז אפשר האט ער שוין אויסגעצאלט זיין עולם הבא מיט די אלע זאכן וואס דער אויבערשטער האט

06:33 אים געמאכט, אזוי פיל נסים, און געראטעוועט אים, און עס איז געווארן אויסגעצאלט דער עולם הבא. און ער האט מורא געהאט אז די רשעים וועלן נאך לויפן נאך אים; ער האט מורא געהאט בגשמיות און מורא געהאט ברוחניות, ווי רש״י ברענגט, מיט כמה ענינים פון יראה וואס ער האט געהאט, און נאך ביאורים אין די מדרשים. דער „אל תירא אברם“, זאגט דער מדרש, זאגט דער פסוק: „אנכי מגן לך.“ דער אויבערשטער גיט אים אכטונג, ווי עס ברענגט זיך אין מדרש די צוויי פירושים. „אנכי מגן לך“ — אז דער אויבערשטער זאגט אים צו: איך וועל זיין דיין מגן, אז קיינער וועט דיר נישט קענען אנטשעפען, פון די וואס דו האסט מורא פון זיי. און נאך א טייטש, דער מדרש טייטשט „אנכי מגן“, מלשון מגן — בחינם. אז די אלע זאכן וואס איך האב דיר געגעבן ביז איצט, דאס איז אלץ מתנת חנם; דאס האט נישט צו טאן מיט דעם שכר. ובמילא, „שכרך הרבה מאד“ — דער שכר וואס איז אוועקגעלייגט פאר דיר, פאר אלע דיינע ענינים וואס דו ביסט דורכגעשטאנען אין די נסיונות, און די אלע ענינים פון עבודת ה׳, דאס וועט זיין שכר הרבה מאד. און דאס האט דער אויבערשטער אים צוגעזאגט, די אלע ענינים. וואס דא ווערט די שאלה, וואס אלע מפרשים פרעגן, דער אלשיך און נאך: ווי קומט דאס, אז דער אויבערשטער דארף אברהם אבינו צוזאגן שכר? פאסט צו אברהם אבינו דער גאנצער ענין? זיין גאנצע עבודת השם איז דאך אינגאנצן נאר פארן אויבערשטנס וועגן אליין. ווי דער רמב״ם זאגט, ער טוט האמת מפני שהוא אמת, יא? און דער רמב״ם זאגט אויף

08:28 דעם, אז דאס איז אינגאנצן נישט נוגע ביי אים, וואס ער וועט באקומען דערפון. און ווער איז די מדרגה? אברהם אבינו. ווייל דאס זאגט דער רמב״ם, אברהם אוהבי, אז דאס איז געווען די מדרגה פון אברהם אבינו: עובד מאהבה, אהבת השם, און ער האט נישט געזוכט קיין שום מין שכר. פלוצלינג קומט אין דער פרשה, און וואס איז געווען דער גאנצער שיח, אז דער אויבערשטער זאגט אברהם אבינו, דער אויבערשטער איז משכנע אברהם אבינו, ער זאל וויסן זיין „שכרך הרבה מאד“. און מיט דעם איז ער משכנע אברהם אבינו? וואס האט ער געדארפט אנקומען? איז דאך ידוע דער סיפור וואס מען דערציילט אויפן הייליגן בעל שם טוב. אז ער האט זיך אמאל אונטערגענומען אפצוטאן א טובה פאר א אידן, [לא ברור], אויף דעם אידן איינצובעטלען, זיי זענען געווען די גזירות מיט [לא ברור] מיט אלע ענינים. און דער בעל שם טוב האט זיך אריינגעלייגט און האט געפועל׳ט דעם שינוי. און מלמעלה האט מען אים געזאגט אז ער האט פארלוירן אינגאנצן עולם הבא צוליב דעם וואס ער האט געטאן פאר דעם אידן. מען דערציילט דעם סיפור [לא ברור]. אז דער בעל שם טוב איז אויפגעשטאנען און האט זיך גענומען טאנצן. וואס האט ער געטאנצט? דער בעל שם טוב האט געזאגט, אז ביז יעצט האט ער געוואוסט וועגן עולם הבא, האט ער געטראכט: אפשר איז דאך זיין גאנצע עבודת השם שוין נישט אינגאנצן פארן אויבערשטנס וועגן. און איצט ווייסט ער, אז ס׳איז אוועקגענומען עולם הבא, קען

09:53 דינען דעם אויבערשטן אינגאנצן נאר פארן אויבערשטנס וועגן, און קיין שום, קיין שום פנייה. און פון דעם איז ער געווען בשמחה. אבער [לא ברור] האט זיך פון דעם צוריקגעגעבן, דעם גאנצן עולם הבא. על כל פנים, וואס איז אבער דער סיפור, די נקודה? אז מ׳דארף פארשטיין, וואס איז דא אין דער פרשה, וואס זאגט דער פסוק? „אל תירא אברם, אנכי מגן לך, שכרך הרבה מאד“ — וואס איז דער טייטש דא? אויף דעם זענען דא ביאורים. איינע פון די ביאורים איז מיוסד אויף א מאמר הזוהר אין היינטיקער פרשה. דארט איז פאראן א גאנצער סיפור דברים וואס דער זוהר דערציילט. אז ס׳איז געווען אמאל רבי אבא, פון די גרויסע תנאים פון דעם זוהר, כידוע. און ער איז ארומגעגאנגען און האט מכריז געווען, אז דער וואס וויל האבן עשירות מיט אריכות ימים זאל קומען לערנען תורה. איז געקומען צו גיין א יונגער מאן, [לא ברור], א בחור. און [לא ברור] האט געזאגט אז ער וויל לערנען תורה, אבער ער וויל באקומען עשירות. האט ער אים אריינגענומען, און ער האט זיך געזעצט און געלערנט גאר פלייסיג. און נאך א משך זמן איז דער קינד, דער בחור, צוגעקומען צו רבי אבא און געזאגט: וואו איז מיט דער עשירות? ער ווארט אויף דער עשירות, אז דאס האט זיך נאך נישט מקויים געווען. איז רבי אבא געווארן זייער ברוגז: ווי קומט ער נאך צו זיין פארנומען דערמיט? ער לערנט תורה, און ער וויל נאך אלץ די—

11:20 עשירות? און בלשון הידוע, „מתוך שלא לשמה בא לשמה“. איז ממילא, אז ער וועט לערנען תורה, [לא ברור]. אז ער וועט נעמען קינדער, בחורים און געלייט זאלן לערנען תורה, טאקע צוזאגן זיי עשירות, בשעת זיי וועלן שוין זיין אריינגעלייגט אין דער תורה, וועלן זיי שוין נישט וועלן די גאנצע עשירות. און דא זיצט דער בחור נאך א גאנצע תקופה פון לערנען, ער ווארט אויף זיין עשירות. האט ער [לא ברור], און מלמעלה האט מען אים געזאגט אז ער זאל אים נישט [לא ברור], אבער אז ער וועט זיין א גברא רבה, וועט ער זיין א גרויסער מענטש. ער זאל ממשיך זיין לערנען, און ער זאל אים טאקע געבן עשירות. און רבי אבא האט טאקע מסדר געווען פאר א גביר אז ער זאל אים געבן, יא, אים געבן כוסא דדהבא, אפשר גאלדענע, גאלדענע כלים, כוסא דפזא, אפשר ספעציעלע סוגים פון גאלד, פז, יא, טייערע כלים. און פון דעם האט ער באקומען זיין עשירות און איז געזעסן און געלערנט. ביז עס איז געקומען די צייט וואס ער האט דערהערט אז די גאנצע עשירות איז גארנישט ווערט לגבי די תורה, און ער איז געווארן זייער צובראכן ביי זיך און האט געוואלט צוריקגעבן די גאנצע עשירות. און דאן האט אים רבי אבא געזאגט: נעם דו די תורה מיט דער עשירות, און האט ער אים נישט געלאזט צוריקגעבן. מאדנע מעשה, אן אינטערעסאנטע מעשה, אזוי איז עס. דער מעשה איז מלא קושיות, און מ׳פרעגט די שאלה: וואס איז טאקע דא געווען? ווארום, אויב טאקע רבי אבא האט—

12:42 האט זיי משכנע געווען צו לערנען תורה כדי צו ווערן עשירים, פארוואס? בפשטות, ווייל „מתוך שלא לשמה בא לשמה“. די גמרא זאגט: „לעולם יעסוק אדם בתורה ובמצוות שלא לשמה, שמתוך שלא לשמה בא לשמה“. דאס איז לכתחילה, טאקע מעג מען לערנען תורה שלא לשמה. און וואס איז אזוי געוואלדיג אז ער האט געבעטן עשירות? וואס איז די געוואלד? וואס איז ער געווארן ברוגז אויף אים? פארוואס האט ער געוואלט [לא ברור]? ער וואלט אים ארויסגעטריבן — וואס, וואס איז נישט געווען דא אין סיפור? עס פאלט די קשיא אויף, די אנדערע מפרשים זאגן, וואס, וואס איז געפערלעך? „מתוך שלא לשמה בא לשמה“, דאס מעג מען דאך. וואס איז דא געוואלדיג? און דערנאך, ווען עס איז שוין יא געווען, וואס איז דער ענין, ווען ער האט געוואלט צוריק, יא, צוריקגעבן, בשעת ער האט שוין געהאט די עשירות, פארוואס האט ער אים געזאגט ער דארף יא האבן עשירות? און וואס איז טאקע דער פשט, דאס מיט [לא ברור] גברא רבה, און פארוואס? ווארום, אויב דאס איז נישט א גוטע זאך, וואס וועט דאס העלפן? איז דאס יא א גוטע זאך, איז פארוואס האט מען צוגענומען? וואס, וואס איז דא אין דעם סיפור הדברים? וואס גייט דא פאר? ווי דער רבי איז מסביר אין א שיחה, נישט אריינגיין אין אלע פרטים, נאר ארויסברענגען די נקודה וואס איז דא. וואס איז דער [לא ברור] וואס מ׳קען נעמען פון דער פרשה און פון דעם סיפור אין דעם זוהר, און דער רבי טייטשט, אז דער רמז אין—

13:58 איז, דאך וואס מ'זאגט, מתוך שלא לשמה בא לשמה. וואס איז טאקע דער פשט? לעולם יעסוק אדם שלא לשמה. אויב שלא לשמה איז א געפערלעכע זאך, איז נישט קיין גוטע זאך, דאס מאכט קאליע די גאנצע תורה, פארוואס טאקע זאגט די גמרא „לעולם יעסוק“? און דער לשון פון דער גמרא איז משמע אז אזוי דארף זיין. דאס איז א דבר הרגיל: לעולם יעסוק, אז אזוי דארף דאס זיין, לערנען תורה שלא לשמה. פארוואס? ווייל שפעטער וועט קומען דאס לשמה. אבער דערווייל לערנט ער תורה שלא לשמה, און ווי ס'שטייט אין שולחן ערוך, און דער אלטער רבי ברענגט דאס אין תניא, און אין שולחן ערוך פון דעם אלטן רבי אין הלכות תלמוד תורה, אז בשעת מ'לערנט תורה שלא לשמה, גייט די גאנצע תורה אין קליפה. נאר שפעטער, ווען ער וועט צוקומען דערצו און לערנען לשמה, קען ער צוריק מעלה זיין די תורה. דערפאר זאגט דער אלטער רבי אז ער זאל ממשיך זיין לערנען אפילו איצט, ווייל שפעטער, ווען ער וועט ארויסנעמען די תורה פון גלות, וועט ער ארויסנעמען אויך די תורה. אבער פארוואס זאל מען זאגן אז אזוי דארף זיין דער סדר? איז דא ווי דער רבי טייטשט צוויי טייטשן, זייער רייכע טייטשן, ווייל דאס זענען די יסודות'דיגע טייטשן אויף עבודת השם. איין טייטש איז, „מתוך שלא לשמה בא לשמה“: אז אין דעם תוך, דער לשון „מתוך שלא לשמה בא לשמה“, אז אין דעם תוך פון דעם שלא לשמה געפינט זיך א לשמה. דאס איז בפנימיות, ביי אידן איז דא א כוונה לשמה. ווייל לאמיר זאגן אז א איד

15:26 בעצם וויל דינען דעם אייבערשטן. ווי ס'שטייט אין דעם רמב"ם, כידוע, וואס דער רמב"ם זאגט אז א איד בעצם וויל טאן וואס דער אויבערשטער וויל. דער רמב"ם אין הלכות גיטין, כידוע, אז כל אחד ואחד מישראל וויל דינען דעם אייבערשטן, און ער וויל נישט קיין עבירות. איז ממילא א איד בעצם, וואס ער וויל לערנען תורה, איז ווייל דער אויבערשטער וויל. נאר וואס דען, דערפאר קוקט מען אויף דעם תוך. דאס וואס איצט ער, ער איז נאך צו יונג, צו קינדעריש, ער איז נאך נישט אין דעם עומק, איז דאס וואס איצט ער לערנט שלא לשמה, איז ווייל איצט איז ער נאך נישט דערביי. אבער מ'ווייסט דעם אמת: אבער בפנימיות, דאס וואס ער וויל באמת, איז דאס מיט זיין, דאס איז מתוך, אין דער פנימיות, אין דעם שלא לשמה ליגט א לשמה. זיין כוונה פנימית איז באמת ווייל ער וויל דינען דעם אייבערשטן, איז ממילא וועט עס זיכער נאך ארויסקומען בגלוי. דאס איז איין טייטש. נאך האט דער רבי געזאגט א טיפערן טייטש. אזוי טייטשט מען „מתוך שלא לשמה בא לשמה“, אין דעם שלא לשמה גופא. און דאס וואס ער בעט אז זיין לימוד זאל זיין כדי צו באקומען עשירות, אין דעם געפינט זיך לשמה. דאס איז א טיפער ווארט. דאס הייסט, דאס וואס א איד וויל באקומען עשירות, דאס וואס א איד וויל באקומען הרחבה, דאס וואס א איד וויל באקומען הצלחה גשמית, קומט דאס נישט פון אן עגאיסטישן פלאץ, פון א גשמיות'דיגן פלאץ, פון ישות און גאוה און תאוה, וואס ער טראכט וועגן זיך און זיך אליין. דאס איז נישט, דאס איז, דאס איז בחיצוניות. דער פנימיות, די כוונה פון א אידן, פארוואס א איד באמת וויל

16:56 די עניינים פון עשירות, על פי דעם אמת איז דאס מצד כבוד שמים. א איד וויל עשירות ווייל דאס פועל'ט אז עס זאל ווערן קידוש השם. דאס פועל'ט אז די וועלט, אז מענטשן, אז גויים, אז גוי'שקייט, אז די וועלט זאלן אנערקענען די טייערקייט און די רייכקייט און די גוטקייט, אז מיט דעם אייבערשטן איז טאקע פאראן הרחבה בגשמיות. און דאס איז וואס בעצם ליגט אין דער כוונה פון א אידן אין דעם גאנצן ענין עשירות. א איד זוכט נישט די עשירות פאר זיך. א איד זוכט די עשירות ווייל דורך די עשירות ברענגט ער ארויס באמת דעם ענין אז אידן, יא, אז אידן דאס איז דעם אייבערשטנס פאלק, דאס איז דער אייבערשטער זיך משפיע דורך זיי. אז די גאנצע וועלט איז באשאפן געווארן בשביל התורה, בשביל ישראל, ווייל קומט זיך אידן אז זיי זאלן האבן עשירות און הרחבה און אלע עניינים. און דער ענין, דאס איז דער פנימיות הענין. ער טראכט בכלל נישט וועגן זיך; דאס איז אלץ וועגן דעם אייבערשטן, וועגן דעם גאנצן ענין. און דאס איז וואס ער זאגט אין דעם, אין דעם, אין דעם, דאס איז וואס ער זאגט אין דעם סיפור. וואס דער סיפור זאגט, אז ער, וויבאלד אז ער איז א גברא רבה, וואס איז געווען דער בת קול? דער בת קול האט געזאגט אז וויבאלד אז רבי יוסי וועט זיין א גברא רבה, גברא רבה דארף האבן עשירות, גדלהו משלך. יא, און די גמרא זאגט, און מען זעט אין נוגע צו כהן גדול, אין נוגע צו מלך, אז עס דארף זיין עשירות. די עשירות באצייכנט זיך מצד דעם, ווייל דאס ברענגט ארויס די גדלות פון אידן. אז

18:33 עס דארף זיין גרויס בּפועל, אז די וועלט זאל קענען זען, אויך די גשמיות׳דיקע וועלט זאל קענען זען. און עס ווערט דורך דעם כבוד שמים, קידוש שם שמים אויף דער וועלט. און ממילא, וויבאלד אברהם אבינו דארף האבן ממון און עשירות, איז ביי אים די עשירות גופא א רצון השם. בתחילה, ווען ער איז געקומען צום רבי׳ן און געבעטן עשירות, איז געווען כאילו בחיצוניות, איז געווען ניכר אז ער זוכט עשירות מצד דער עשירות. און אזא עשירות טאקע איז שלא לשמה. אבער דער רבי האט געזען דעם תוך, ער האט פארשטאנען אז סוף כל סוף וועט עס קומען צו דעם ריכטיגן לשמה. ווען ער איז געקומען צום רבי׳ן בעטן עשירות, האט דער רבי געמיינט אז ער בעט א חיצוניות׳דיקע עשירות, א גאוה׳דיקע עשירות, א ישות׳דיקע עשירות, ווייל די אייגענע תאוה דארף ער זען [לא ברור]. און ממילא מעג אלץ געווען אין אים, אז רבי יוסי האט א נשמה פון אברהם אבינו. און ביי אים, די עשירות וואס ער זוכט, איז דאס נישט קיין נארישע עשירות, קינדערישע עשירות, א גראָבע עשירות: ער וויל זיין פשוט א גביר, זיך האלטן גרויס. דאס קומט נישט פון אן ארט פון גאוה און ישות. נאר ער האט אן אברהם־אבינו׳דיקע נשמה, און ביי אים דארף מען עשירות, כדי אז עס זאל ווערן כבוד שמים בעולם. אזוי דארף זיין עשירות. דאס איז אינגאנצן מצד הביטול; ס׳האט גארנישט צו טאן מיט ישות און מציאות. נאר ס׳נעמט צייט ביז עס וועט נתגלה ווערן. און טאקע, אין סוף איז

19:56 דאס נתגלה געווארן. דעריבער האט ער געזאגט אז ביי דיר איז סיי עשירות און סיי תורה, ווייל ביי דיר קומט די עשירות פון א פנימיות׳דיקן ארט, פון א ריכטיגן ארט. וואס על פי זה איז אויך פארשטאנדיק וואס ער זאגט אין דער סדרה, וואס דער אויבערשטער זאגט צום אברהם אבינו: „אנכי מגן לך.“ וואס איז דער טייטש „אנכי מגן לך“? „שכרך הרבה מאד“ — אז דער „שכרך הרבה מאד“ איז ווייל דער רבי זאגט צו אברהם אבינו: וויבאלד איך ווייס אז ביי דיר זענען די ענינים אינגאנצן לשם שמים. אברהם אבינו איז געווען א מרכבה צו אלקות. זיין גאנצע מציאות פון אברהם אבינו איז געווען מגדל ומפרסם זיין שם שמים בעולם, „ויקרא שם בשם ה׳ א־ל עולם“. אז וואו ער איז געגאנגען און וואס ער האט געטאן, איז דער גאנצער ענין געווען א מרכבה צו אלקות, אויף מגלה זיין אלקות און מפרסם זיין אלקות. און דערפאר זאלסטו וויסן זיין: „אנכי מגן לך.“ איך בין דיין מגן, אז דיין עשירות און דיין אהבה, מיט אלע ענינים, זאל זיין אין דעם אן קיין שום יניקה פון חיצונים; ס׳זאל נישט זיין אין דעם קיין שום אייגענע רצונות. „ושכרך הרבה מאד.“ וממילא, ביי דיר זעט מען אז „שכרך הרבה מאד“. דו דארפסט דוקא בפירוש אז [לא ברור] ביי דיר איז דער שכר נישט קיין שכר וואס קומט פון א מענטש וואס בעט שלא לשם שמים. פארקערט, דער „שכרך הרבה מאד“ איז א המשכה פון דער עבודה, איז א חלק פון דער עבודה. אברהם אבינו, מיט זיין עשירות, האט ער געקענט מפרסם זיין אלקות בעולם. זיין די

21:26 כח, אז ער קען פועל׳ן די גרעסטע ענינים, [לא ברור] אויף דער וועלט, און פועל׳ן אזוי, מסייע זיין לעולם און מפרסם זיין שם שמים בעולם. איז דעמאלט די עשירות אליין געווען אן ענין של קדושה. און דאס איז אויך מיט איינעם פון די סיפורים וואס זיינען דערציילט פון די גרעסטע חסידים, ר׳ פנחס רייזעס. א חסיד פון דעם אלטן רבי׳ן, וואס מען דערציילט פון אים גרויסע סיפורים פון די חסידים הכי גדולים, חוזרים, און [לא ברור] וואס איז געשריבן נאך די מאמרים. דא דערציילט מען: ר׳ פנחס רייזעס איז געווען א גביר. פון וואנעט איז ער געווען א גביר? זיין שוויגער, וואס האט געהייסן רייזעס, איז געווען א גרויסע גביר׳טע, און זי האט צוגעזאגט די גאנצע געלט־ירושה, ווייל זי האט נישט געהאט קיין בנים זכרים, און די ירושה איז אריבערגעגאנגען צו ר׳ פנחס רייזעס. פאר וואס וואלט ער געפארן צום אלטן רבי׳ן? איז א גאנצער סיפור [לא ברור]. ר׳ פנחס רייזעס, דערציילט מען, האט זיך געבויט א גרויסע שטוב, א בית חומה, א גרויסע שטוב ממש. דער אלטער רבי איז געקומען דארטן צו פארברענגען חנוכת הבית. דעמאלט האט ער געזאגט דעם מאמר „מזמור שיר חנוכת הבית“. עס שטייט אז דער אלטער רבי האט אים געפרעגט: „ר׳ פנחס, ווי קומט דאס צו דיר, אזא גביר, אזא בית חומה?“ יעמאלט האבן אידן נישט געלעבט אין אזעלכע הייזער. אידן האבן געהאט אלץ פשוטע הייזער, ארעמע הייזער. און דא האט ער זיך געבויט א בית חומה, א גבירישע שטוב. דא האט דער רבי געפרעגט: „ווי קומט דאס?“ און ר׳ פנחס

22:52 געזאגט: „דער רבי זאלט איר וויסן, אז עס איז אינגאנצן נישט קיין [לא ברור] דארינטער. אויף יעדער שטיין, אויף יעדער בריק, אויף יעדער לבנה פון דער שטוב האבן זיך אויסגעגאסן טרערן אין קריאת שמע שעל המטה.“ דאס הייסט, אז ביי אים איז נישט געווען דער ענין הגשמי בכלל. די איינציגע סיבה פארוואס ער האט געבויט א בית [לא ברור], איז ווייל דא איז א שטאט און עס זענען דא חסידים. און ווייל דא איז א שטאט, דארף מען קענען דורכפירן די ענינים כפי הכוונה ווי דער רבי וויל. ממילא וועלן די מענטשן מער [לא ברור] זיין. ממילא, ווען ס׳איז דא אן אסיפה, זאל עס זיין ביי מיר אין שטוב. און ממילא וועל איך קענען [לא ברור] שעה מדבר זיין, וועל איך קענען דורכפירן די עניני הקהילה, אז עס זאל זיין בהתאם צו דער ריכטיגער כוונה ווי דער רבי וויל. און דעמאלט ווערט די גאנצע מעשה לשם שמים, אינגאנצן לשם שמים, אן קיין שום אינטרעס אישי לגמרי. און דאס איז דער ענין פון „שכרך הרבה מאד“, וואס דער אויבערשטער זאגט צו אברהם אבינו. אז יעדער איד קומט [לא ברור], זאל טאקע זיין „שכרך הרבה מאד“ — א ריבוי שכר, א ריבוי עשירות, א ריבוי [לא ברור] אין די אלע ענינים. „כבד מאד במקנה בכסף ובזהב“, אברהם אבינו. אבער עס הערט זיך אין [לא ברור]: די גאנצע עשירות האט נישט צו טאן מיט זיין ישות, מיט זיין מציאות, נאר דאס איז אלץ כדי [לא ברור] לשם שמים, כדי [לא ברור]. [לא ברור]. דאס האט אן השפעה אויף [לא ברור].

24:21 [לא ברור] גויים [לא ברור], און זיי געדענקען דאס. די גאנצע עבודה [לא ברור] אין דער צייט, [לא ברור] דער רבי [לא ברור], אז מען [לא ברור] און צו זיין [לא ברור]. עבודה פון עשירות, עשירות האמיתית. אז דאס [לא ברור]. [לא ברור].