לעבן חסידות · פרק 243 · 2026-09-08 · 22:49
ראש השנה תשפ״ז "תקעו בחודש שופר בכסה" - בנין המלכות מיט א התחדשות
תיאור הפרק
*כתר שם טוב סימן קיט, רנו * מאמר ד״ה תקעו בחודש שופר תשמ״ז
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 זה היה לפני ארבעים שנה, בשנת תש"מ, בראש השנה. היינו אצל הרבי בראש השנה. היה קהל גדול מאוד. כולם באו לרבי, והייתה צפיפות גדולה. כולם רצו להיות שם, כולם רצו לראות. ראש השנה של שנת תש"מ חל בשבת. ביום השני של ראש השנה תקעו בשופר, ולאחר מכן, לקראת סוף היום, הייתה התוועדות. הרבי התוועד. בדרך כלל לא הייתה התוועדות כזאת בראש השנה. בסוף היום השני, לפני השקיעה, הרבי נטל ידיים לסעודה. אז נהגו לשיר את הניגונים של כל הרביים. מנהג אצל רבותינו נשיאינו, ובפרט אצל הרבי, היה לשיר בראש השנה את הניגונים של כל הרביים: של הבעל שם טוב, של המגיד ממעזריטש, של אדמו"ר הזקן, של אדמו"ר האמצעי, של אדמו"ר הצמח צדק, של אדמו"ר המהר"ש, של אדמו"ר הרש"ב, של אדמו"ר הריי"צ ושל הרבי. אחר כך הרבי אמר חסידות, אמר מאמר. גם המאמר היה מיוסד על המאמרים של כל הרביים. במאמר נהג הרבי לחזור על תורה של הבעל שם טוב, תורה של המגיד ממעזריטש, תורה של אדמו"ר הזקן, ונקודה מדברי כל רבותינו נשיאינו. זו הייתה, כמובן, התוועדות של יום טוב. היה קהל גדול מאוד, דחוקים זה בזה. היה קשה מאוד עם כל כך הרבה אנשים באולם הגדול, בבית הכנסת הגדול של 770. ובשעה שהרבי
00:00 ס'איז געווען מיט פערציג יאר צוריק, יאר תש״מ, ראש השנה. און מיר זיינען געווען ביים רבי'ן יום ראש השנה. ס'איז געווען א גאר גרויסער עולם. אלע זענען געקומען צום רבי'ן, און ס'איז געווען א גרויסער שטופעניש. אלע האבן געוואלט זיין, אלע האבן געוואלט זען. יאר תש״מ איז געווען ראש השנה שחל בשבת. דעם צווייטן טאג ראש השנה האט מען געבלאזן שופר. און דערנאך איז געווען א פארברענגען סוף טאג. דער רבי האט פארברענגט. אזא פארברענגען פון ראש השנה פלעגט ער קיינמאל נישט זיין. אין סוף פון דעם צווייטן טאג, פאר דער שקיעה, האט דער רבי געוואשן. און דעמאלט פלעגט מען זינגען די ניגונים פון אלע רביים. א מנהג ביי רבותינו נשיאינו, בפרט ביים רבי'ן, איז געווען, אז ראש השנה פלעגט מען זינגען די ניגונים פון אלע רביים: פון בעל שם טוב, פון מגיד, פון אלטן רבי'ן, פון מיטעלן רבי'ן, פון צמח צדק, פון רבי'ן מהר״ש, פון רבי'ן רש״ב, פון פריערדיקן רבי'ן, פון רבי'ן. און דערנאך האט דער רבי געזאגט חסידות, געזאגט א מאמר. און דער מאמר איז געווען אויך מיוסד אויף די מאמרים פון אלע רביים. אין דעם מאמר פלעגט דער רבי חזר'ן א תורה פון בעל שם טוב, א תורה פון מגיד, תורה פון אלטן רבי'ן, און פון אלע רבותינו נשיאינו פלעגט ער חזר'ן א נקודה. דאס איז געווען יום־טוב פארברענגען, כמובן. ס'איז געווען א גאר גרויסער עולם, צוזאמענגעשטופט. ס'איז געווען זייער שווער מיט אזויפיל מענטשן אין דעם גרויסן זאל, גרויסן שול פון 770. און אין דער שעה דער
01:44 היה באמצע אמירת המאמר, אחד החסידים המבוגרים התעלף. מיד התקהלו סביבו אנשים. כמובן, הרבי היה באמצע אמירת המאמר, והיה צריך לעשות הכול בשקט, בלי רעש. אבל נראה היה שהרבי הבחין שמישהו התעלף, והרבי הפסיק באמצע אמירת המאמר. כידוע, אמירת מאמר חסידות היא זמן נעלה מאוד. ובשעת אמירת המאמר הרבי היה בכלל בעולם נעלה יותר; אפשר היה לראות במוחש שהוא נמצא בעולם נעלה. אף על פי כן, מיד נוצר מצב שבו הרבי הפסיק באמצע המאמר. הרבי המתין עד שהגיעו אנשי הצלה וטיפלו באותו חסיד, או הוציאו אותו, או עשו כל מה שנדרש שם. לאחר מכן הרבי המשיך במאמר. כשהרבי המשיך במאמר, אחרי הפסקה של כמה דקות, הוא אמר כך: ״מדברים כאן על בניין המלכות״. על כך דיבר הרבי במאמר, כפי שמדובר במאמרי ראש השנה על בניין המלכות. הוא אמר שכדי לפעול את בניין המלכות, שהקב״ה יהיה מלך, צריכים את כל העולמות הנסתרים. ומכיוון שהמלכות מתעלמת לפני ראש השנה, וצריך לבנות מלכות חדשה, צריך לעורר מחדש אצל הקב״ה את עניין
01:44 רבי האט געהאלטן אינמיטן זאגן דעם מאמר, איז געווען איינער פון די עלטערע חסידים וואס האט געחלשט. נו, און גלייך איז געווארן א צולויף. כמובן, דער רבי האט געהאלטן אינמיטן רעדן דעם מאמר. מען האט געדארפט אלץ שטילערהייט, אן קיין רעש. אבער דער רבי האט אויסגעזען באמערקט אז איינער האט געחלשט, און דער רבי האט מפסיק געווען אינמיטן זאגן דעם מאמר. כידוע, דער מאמר חסידות איז א זמן, גאר א העכערער זמן. און דער רבי, בשעת'ן זאגן דעם מאמר, פלעגט ער זיין בכלל אין א העכערן עולם, וואס מען קען זען במוחש אז ער געפינט זיך אין א העכערער וועלט. פונדעסטוועגן איז באלד געווארן אזא מצב וואו דער רבי האט מפסיק געווען אינמיטן מאמר. און דער רבי האט געווארט ביז עס זענען געקומען די חבר'ה הצלה און האבן זיך אפגעגעבן מיט אים, אדער ארויסגענומען, אדער באהאנדלט, וואס מען האט געדארפט דארט. שפעטער האט דער רבי ממשיך געווען דעם מאמר. בשעת דער רבי האט ממשיך געווען דעם מאמר, נאך דעם הפסק פון א פאר מינוט, האט דער רבי אזוי געזאגט: „מען רעדט דא פון בנין המלכות.“ דאס האט דער רבי גערעדט אין דעם מאמר, וואס ער רעדט זיך אין די ראש־השנה'דיקע מאמרים וועגן דעם אז ס'איז דא בנין המלכות. ער האט געזאגט אז כדי צו פועל'ן דעם בנין המלכות, אז דער אויבערשטער זאל זיין א מלך, דארף מען דארפן האבן די אלע עולמות הנסתרים. און באלד דאס מלכות ווערט באהאלטן פאר ראש השנה, און מען דארף אויפבויען א נייע מלכות, מען דארף פון דאס ניי מעורר זיין דעם אויבערשטן אויף
03:15 המלוכה. לשם כך צריכים את כל העולמות הנסתרים. והרבי אמר: ״כשאומרים עולמות הנסתרים, הכוונה היא גם לעולמות הנסתרים הקשורים לבריאות הגוף, שתהיה רפואה קרובה ושלמה למי שזקוק לה״. והרבי המשיך במאמר. זה היה דבר נפלא לראות: כך, באמצע מאמר, כשהרבי אומר מאמר ומדבר ברומו של עולם, דברי אלוקים חיים, מדבר, מדבר — הרי זה [לא ברור]. ואף על פי כן הוא דאג לאותו יהודי שהיה זקוק לברכה מיוחדת, לרפואה בענייניו. והדבר היה קשור לכל עניין בניין המלכות, שנוגע לכלל ישראל, לעולם כולו, לכל השנה החדשה. יש עוד נקודה ששמעתי מפה קודשו באותה שנה, במאמר של ראש השנה תש״מ. המאמר התחיל בפסוק: ״תקעו בחודש שופר בכסה ליום חגנו״. עוד נקודה אחת, שמביאה לידי ביטוי את ה[לא ברור] של ראש השנה, שהרבי מדבר עליה במיוחד באותו מאמר, בקשר לכך שהשנה ראש השנה חל בשבת. ראשית, הפסוק הזה בתהילים, שמביא את [לא ברור] ראש השנה, ושעליו אומרת הגמרא שממנו לומדים את מצוות תקיעת שופר בראש השנה.
03:15 מלוכה. דארף מען דארפן האבן די אלע עולמות הנסתרים. און דער רבי האט געזאגט: „בשעת מען זאגט עולמות הנסתרים, איז דאס אויך עולמות הנסתרים פארבונדן מיט בריאות הגוף, אז ס'זאל זיין א רפואה קרובה ושלימה צו דעם וואס דארף דאס.“ און דער רבי האט ממשיך געווען דעם מאמר. וואס ס'איז געווען א וואונדערפולע זאך צו זען: אזוי אינמיטן מאמר, דער רבי האט א מאמר, וואס דער רבי רעדט ברומו של עולם, דברי אלקים חיים, רעדט, רעדט — דאס איז דאך [לא ברור]. פונדעסטוועגן האט ער זיך אפגעגעבן צו דעם אידן וואס האט געדארפט א ספעציעלע ברכה, א רפואה אין זיינע ענינים. און דאס איז מקושר געווען מיט דעם גאנצן ענין פון בנין המלכות, וואס איז נוגע צו כלל ישראל, צו דער גאנצער וועלט, על כל העולם כולו, אויף דעם גאנצן נייעם יאר. אזוי האט נאך א נקודה וואס האב איך געהערט מפה קדשו אין יענעם יאר, אין דעם מאמר פון דעם ראש השנה תש״מ. דער מאמר האט זיך אנגעהויבן מיט דעם פסוק: „תקעו בחודש שופר בכסה ליום חגנו.“ נאר נאך א נקודה, וואס דאס ברענגט ארויס דעם [לא ברור] פון ראש השנה, וואס ספעציעל אין יענעם מאמר דער רבי רעדט די נקודה, פארבונדן מיט דעם וואס היי יאר איז ראש השנה, דאס ראש השנה שחל בשבת. איז ערשטנס דער פסוק, דער פסוק וואס ברענגט [לא ברור] ראש השנה אין תהילים, וואס די גמרא זאגט אז פון דעם לערנט מען ארויס די מצוה פון תקיעת שופר אין ראש השנה.
04:48 השנה. ״תקעו בחודש שופר בכסה ליום חגנו״. אומרת הגמרא בראש השנה: ״איזהו חג שהחודש מתכסה בו?״ כלומר, בפסוק לא כתוב במפורש באיזה ראש חודש מדובר. כתוב ״תקעו בחודש״, אבל באיזה חודש? זו השאלה ששואלים בחסידות: מדוע לא כתוב מתי זה? כתוב ״בחודש״ סתם. הגמרא אומרת שאנו לומדים זאת מהמשך הפסוק. כתוב ״בכסה״. מה פירוש ״בכסה״? שהחודש מתכסה, כלומר שהלבנה מוסתרת. החג היחיד מבין החגים שהתורה אומרת שהוא חל בראש חודש, כשהלבנה מוסתרת, ״חודש שהלבנה מתכסה בו״ — כשהלבנה מוסתרת ורק מתחילה להתחדש — הוא ראש השנה, שחל בראש חודש תשרי, החודש השביעי. ממילא אומרים שאז הוא ״תקעו בחודש״. וכאן עולות שתי שאלות. השאלה הראשונה היא: מדוע קוראים לראש השנה ״בחודש״ סתם? מה רוצים להדגיש במילה ״בחודש״? ועוד יותר קשה: מדוע אומרים ״תקעו בחודש שופר״? לכאורה, המילים אינן בסדר הנכון. נוסח הפסוק היה צריך להיות לא ״תקעו בחודש שופר״, אלא ״תקעו שופר בחודש״. הרי תוקעים בשופר, ולכן ״תקעו שופר״; ומתי? ״בחודש״. אם כן, יש שתי שאלות: ראשית, מדוע זה כתוב בסדר הזה, בנוסח ״תקעו בחודש שופר״; ושנית, מדוע קוראים לראש השנה ״בחודש״, חודש סתם, בלי שום ביאור. וכאן עוד צריך
04:48 השנה. תקעו בחודש שופר בכסה ליום חגנו. זאגט די גמרא אין ראש השנה: איזהו חג שהחודש מתכסה בו? יעני, אין פסוק שטייט נישט קלאר אין וואס פאר א ראש חודש. שטייט „תקעו בחודש“. אבער אין וועלכן חודש? דאס איז די קשיא ווען מען פרעגט אין חסידות: פארוואס שטייט נישט ווען דאס איז? עס שטייט „בחודש“ סתם. די גמרא זאגט אז מיר לערנען פון המשך הפסוק. עס שטייט „בכסה“. וואס מיינט „בכסה“? אז החודש מתכסה, דאס הייסט אז די לבנה איז באהאלטן. די איינציגע יום טוב אין ימים טובים וואס די תורה זאגט אז ער פאלט אויס אין ראש חודש, ווען די לבנה איז באהאלטן, „חודש שהלבנה מתכסה בו“, אז די לבנה איז באהאלטן און זי ווערט ערשט נתחַדש, דאס איז ראש השנה, וואס חל ראש חודש תשרי, חודש השביעי. אז במילא זאגט מען אז דעמאלט איז „תקעו בחודש“. וואס דא ווערט צוויי קשיות. די ערשטע קשיא איז: פארוואס רופט מען אן ראש השנה „בחודש“ סתם? וואס וויל מען ארויסברענגען מיטן ווארט „בחודש“? נאך מער די קשיא: פארוואס זאגט מען „תקעו בחודש שופר“? לכאורה איז דאס נישט אויסגעשטעלט לויט דעם ריכטיגן סדר. דער דיוק הפסוק האט געדארפט שטיין נישט „תקעו בחודש שופר“, נאר „תקעו שופר בחודש“. בלאזן בלאזט מען דעם שופר, איז „תקעו שופר“; ווען? „בחודש“. איז דא צוויי קשיות. ערשטנס, פארוואס שטייט עס אין דעם סדר, דער דקדוק „תקעו בחודש שופר“; און צווייטנס, פארוואס רופט מען אן ראש השנה „בחודש“, חודש סתם, אן קיין שום ביאור. און דא נאך דארף
06:35 צריך להבין מה פירוש המילה ״בכסה״. מה טמון במילה ״בכסה״? זהו לשון מיוחד. כאמור, הגמרא אומרת ש״בכסה״ פירושו שאז הלבנה מכוסה, וצריך תחילה לגלות אותה: זהו ראש חודש, זמן התחדשות הלבנה לאחר שהייתה מכוסה, והיא מתחדשת לחודש חדש. השאלה היא: מהו הדיוק בעניין ״בכסה ליום חגנו״? על כך ביאר הרבי. תחילה הביא תורה מהבעל שם טוב. הבעל שם טוב מפרש את ״תקעו בחודש שופר״. השאלה כאן היא: מדוע נאמר ״בחודש״, ומדוע נאמר הדבר בסדר הזה? אומר הבעל שם טוב ש״בחודש״ הוא מלשון התחדשות: ״יראה האדם לחדש מעשים טובים שלא יהיו כמו חוק קבוע״. יהודי צריך לדעת שעליו לחדש מעשים טובים. כלומר, עבודת השם צריכה להיות בדרך התחדשות, רעננה ומחודשת, וחס ושלום לא באופן של חוק קבוע. האדם צריך להתעורר ולא ליפול למצב של חוק קבוע: בכל יום אותו הדבר, יום אחר יום, ״מצוות אנשים מלומדה״. הוא אכן עושה את הדברים, לומד תורה ומקיים מצוות, אבל הם נעשים אצלו חוק קבוע. הוא מאבד את החיות, הרעננות והחשק. ועל כך, אומר הבעל שם טוב, הפסוק אומר
06:35 מען פארשטיין וואס מיינט דאס ווארט „בכסה“. וואס שטייט אין דעם ווארט „בכסה“? דאס איז אן אייגנארטיגער לשון, „בכסה“. איז כאמור, וואס די גמרא זאגט אז „בכסה“ מיינט אז דעמאלט איז די לבנה מכוסה, און דאס דארף מען ערשט מגלה זיין: אז עס איז ראש חודש, וואס דעמאלט איז די התחדשות פון די לבנה נאך דעם כיסוי, וואס די לבנה איז מכוסה, און זי ווערט נתחדש אין א נייעם חודש. די קשיא איז: וואס איז דער דיוק אין דעם ענין פון „בכסה ליום חגנו“? אויף דעם האט דער רבי מבאר געווען. ערשטנס האט ער געברענגט א תורה פון דעם בעל שם טוב. דער בעל שם טוב טייטשט „תקעו בחודש שופר“, זאגט דער בעל שם טוב. דא איז די קשיא: פארוואס שטייט „בחודש“, און פארוואס שטייט דאס אין דעם סדר? זאגט דער בעל שם טוב אז „בחודש“ איז מלשון התחדשות. זאגט ער: „יראה האדם לחדש מעשים טובים שלא יהיו כמו חוק קבוע“. אז א איד דארף וויסן אז ער דארף מחדש זיין מעשים טובים. דאס הייסט אז עבודת השם דארף זיין בדרך התחדשות, אויפגעפרישט, באנייט, מיט א התחדשות, און חס ושלום שלא יהיה באופן של חוק קבוע. דאס הייסט אז דער מענטש דארף זיין אויפגעטאן און נישט אריינפאלן אין א מצב פון חוק קבוע. אז יעדן טאג די זעלבע זאך, טאג איין, טאג אויס, „מצות אנשים מלומדה“; אז ער טוט די זאכן טאקע, ער לערנט תורה און ער מקיים מצוות, אבער זיי ווערן ביי אים חוק קבוע. ער פארלירט דעם חיות, די פרישקייט און חשק. אז דער בעל שם טוב, אויף דעם, דער פסוק זאגט
08:19 בנוגע לראש השנה: ״תקעו בחודש״ — לא נאמר ״תקעו בשופר״, אלא ״תקעו בחודש״. צריך לתקוע את עצמו, והרבי מפרש שהכוונה היא להכניס את עצמו פנימה, על דרך ״ותקעתיו יתד במקום נאמן״. כשנועצים מסמר, הוא נעוץ במקום נאמן. להכניס את עצמו, לתקוע את עצמו. ״יתקע מחשבתו בחוזק״, כפי שאומר אדמו״ר הזקן בתניא. צריך לתקוע את עצמו, להכניס את דעתו, את מציאותו, את כל כולו, אל ה״חודש״, אל ההתחדשות. שעבודת השם תהיה בדרך התחדשות ולא, חס ושלום, חוק קבוע. וכשרואים את המשך הפסוק, זהו פירוש ״כי חוק לישראל הוא משפט לאלקי יעקב״. הבעל שם טוב מפרש שהקב״ה דן את היהודים בראש השנה על הדבר הזה עצמו, על כך ש״חוק לישראל הוא״: מדוע עבודת השם שלו היא באופן של חוק קבוע? כלומר, עיקר הטענה בראש השנה היא על כך שאכן מקיימים מצוות ואכן לומדים תורה, אבל חסרות ההתחדשות, החיות והרעננות. הרבי אמר פעם כיצד אפשר לפעול זאת בימינו, שעבודת השם תהיה באופן של התחדשות, ״תקעו בחודש״. הרבי אמר שהדבר נעשה על ידי התבוננות בתורה הידועה של הבעל שם טוב, המובאת בתניא, כפי שאומר גם אדמו״ר הזקן בתניא, שבכל רגע ורגע מתחדשת הבריאה כולה מחדש: ״לעולם ה׳ דברך נצב בשמים״. הקב״ה מהווה, מחיה ומקיים את כל העולם בכל רגע ורגע; הכול חדש, יש מאין, כמו
08:19 וועגן ראש השנה: „תקעו בחודש“ — עס שטייט נישט „תקעו בשופר“, „תקעו בחודש“. אז מען דארף זיך תוקע זיין. „תוקע זיין“, דער רבי גיט דעם טייטש, מען דארף זיך אריינלייגן, על דרך „ותקעתיו יתד במקום נאמן“. אז אויב מען קלאפט אריין א טשוועק, איז ער במקום נאמן. זיך אריינלייגן, זיך תוקע זיין. „יתקע מחשבתו בחוזק“, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא. „יתקע מחשבתו בחוזק“. מען דארף זיך תוקע זיין, זיך אריינלייגן, זיין דעת, זיין מציאות, זיין גאנצע מענטש, זיין גאנצע וועזן, אין דעם חודש, אין דעם התחדשות. אז עבודת השם זאל זיין בדרך התחדשות, און נישט חס ושלום זיין חוק קבוע. און אז מען זעט דעם המשך הפסוק, אז דאס איז דער טייטש „כי חוק לישראל הוא משפט לאלקי יעקב“. דער בעל שם טוב גיט דעם טייטש אז דער אויבערשטער משפט אידן ראש השנה אויף דעם גופא, וואס „חוק לישראל הוא“: פארוואס איז ביי אים די עבודת השם באופן פון חוק קבוע? דאס הייסט אז דער עיקר טענה ראש השנה איז בעיקר אויף דעם וואס מען טוט טאקע מצוות און מען לערנט טאקע תורה, אבער עס פעלט די התחדשות, עס פעלט דער חיות, די התחדשות, די באנייאונג און פרישקייט. דער רבי האט געזאגט אמאל ווי אזוי היינטיגע טעג קען מען דאס פועל׳ן, אז די עבודת השם זאל זיין באופן פון התחדשות, „תקעו בחודש“, באופן של התחדשות. דער רבי האט געזאגט אז דאס איז דורך דעם וואס מען איז מתבונן אין די תורה פון בעל שם טוב, די באוואוסטע תורה פון בעל שם טוב, וואס ברענגט זיך אין תניא, וואס דער אלטער רבי זאגט אויך אין תניא, אז בכל רגע ורגע ווערט נתחדש די גאנצע בריאה מחדש: „לעולם ה׳ דברך נצב בשמים“. אז דער אויבערשטער מהוה, מחיה, מקיים די גאנצע וועלט בכל רגע ורגע, איז אלץ חדש, יש מאין, כמו
10:06 יש מאין בראשית. וכפי שמאריך בזה בתניא, ומשם והלאה, בפרקים הראשונים מבואר כל העניין. ממילא, כאשר ״תקעו״ פירושו שהוא מכניס את עצמו לעניין, עליו להתחדש, לתקוע את מחשבתו בסוגיה הזאת, בעניין התחדשות הבריאה בכל רגע ורגע. זה יפעל אצלו שבעבודת השם, בכל רגע ובכל יום, יהיו חידוש, רעננות, חיות והתחדשות, שהכול יהיה כמו דבר מחודש. וזהו עניין ״תקעו בחודש״, שאותו פועלים באמצעות השופר. אבל ה״תקעו״ צריך להיות בתוך ה״חודש״, בתוך ההתחדשות. ומהו המשך הפסוק, שבו נאמר ״בכסה״? כאמור, ב״בכסה״ יש, כפי שאומרת הגמרא, את העניין שהלבנה מכוסה. זהו פירוש אחד. ועל פי חסידות, מהו עניין כיסוי הלבנה? מבואר בחסידות שהלבנה רומזת לספירת המלכות. כידוע, המלכות נקראת בשם לבנה. ספירת המלכות נמצאת באופן של ״ירח שמתכסה בו״. כלומר, בערב ראש חודש הלבנה מתכסה לגמרי, וצריך לחדש אותה מחדש, התחדשות חדשה בלבנה. ועל דרך זה בספירת המלכות: נעשה עניין של העלם והסתר, הסתלקות, וצריך שוב להמשיך אור חדש, המשכה חדשה, התחדשות חדשה. בעצם, הדבר
10:06 יש מאין בראשית. און אזוי מאריך אין תניא, אף מאז און ווייטער, אין די ערשטע פרקים, איז מבואר דער גאנצער ענין. דמעלה, בשעת ס׳הייסט „תקעו“, ער לייגט זיך אריין, אז זיך מוז באנייען, אז „תקע“ מחשבתא, אין דער דאזיקער סוגיא, אין דעם ענין פון התחדשות פון דער בריאה בכל רגע ורגע, אז דאס וועט ביי אים פועל׳ן, אז אין עבודת השם, בכל רגע ובכל יום, זאל זיין מיט א נייקייט, מיט א פרישקייט, מיט א לעבעדיקייט, מיט א התחדשות, מיט „החדשים“, אז אלץ זאל זיין ווי א דבר מחודש. און דאס איז דער ענין פון „תקעו בחודש“, וואס דאס פועל׳ט מען דורך שופר. אבער די „תקעו“ דארף זיין אין דעם „חודש“, אין דער התחדשות. וואס איז דער המשך פון פסוק וואס ער זאגט „בכסה“? איז אין „בכסה“, כאמור, איז דא — ווי די גמרא זאגט, אז „בכסה“ איז דער ענין פון וואס די לבנה איז מכוסה. דאס איז איין טייטש. און על פי חסידות, וואס איז דער ענין וואס די לבנה איז מכוסה, איז מבואר אין חסידות אז די לבנה גייט אויף ספירת המלכות. כידוע, אז דער ענין פון מלכות ווערט אנגערופן בשם לבנה. ספירת המלכות געפינט זיך אין אן אופן פון „ירח שֶׁמִּתְכַּסֶּה בו“. דאס הייסט, אז מלכות, אז די ספירת המלכות, אז די לבנה, קומט צו גיין ערב ראש חודש, זי ווערט אינגאנצן פארדעקט. און מ׳דארף דאס פון פריש באנייען, א נייע התחדשות אין דער לבנה, על דרך זה אין ספירת המלכות, וואס ס׳ווערט אן ענין פון העלם והסתר, א הסתלקות, און מ׳דארף נאך אמאל מחדש זיין א נייע אור, א נייע המשכה, א נייע התחדשות. וואס בעצם, מיט
11:49 קורה בכל ראש חודש. זהו עניינו של ראש חודש: מתחדש אור חדש, התחדשות חדשה של החודש החדש בשנה. אבל בכללות, זהו ראש השנה. ראש השנה הוא הראש של כל החודשים, הראש של השנה כולה, ואז עיקר ההתחדשות של הלבנה, של המלכות. אז, כפי שאומרת הגמרא, ״אמרו לפני מלכיות כדי שתמליכוני עליכם״; באמצעות עבודתו, תפילתו ותקיעת השופר שלו, היהודי ממליך את הקב״ה מחדש. מחדשים מלוכה חדשה לכל השנה כולה. זהו, בפשטות, הקשר בין העניינים: ״תקעו בחודש״. אצל יהודי צריך להיות ראש חודש, התחדשות בעבודת השם שלו. באמצעות תקיעת שופר מעוררים תענוג חדש והתחדשות חדשה, כדי שעבודת השם תהיה בדרך התחדשות, וחס ושלום לא תהיה כמנחה קבועה. ואת זאת פועלים באמצעות ״בכסה ליום חגנו״, שמסירים את ההעלמות וההסתרים. לפני ראש חודש יש העלם והסתר של המלכות, אבל כאשר יהודי מוסר את עצמו לקב״ה בהתחדשות חדשה, בקבלת עול חדשה, ברעננות חדשה ובתענוג חדש, הוא מעורר למעלה התחדשות חדשה, גילוי חדש, חודש חדש, וממנו נמשך הדבר לכל השנה כולה. יש פירוש נוסף ל״בכסה״: המפרשים מבארים ש״בכסה״ הוא גם מלשון זמן, זמן קבוע, ״ליום חגנו״. כך מובא בפירוש התנ״ך, מצודות ציון,
11:49 דאס איז אין יעדן ראש חודש. דאס איז דער ענין פון ראש חודש, אז ס׳ווערט נתחדש א נייע אור, א נייע התחדשות פון דעם נייעם חודש פון דעם יאר. אבער בכללות איז דאס ראש השנה. ראש השנה איז דער ראש פון אלע חדשים, דער ראש פון א גאנץ יאר, וואס דעמאלט איז דער עיקר התחדשות פון דער לבנה, פון מלכות. וואס דעמאלט, ווי די גמרא זאגט, „אמרו לפני מלכיות כדי שתמליכוני עליכם“; דורך זיין עבודה, תפילה, זיין תקיעת שופר, איז ער ממליך דעם אויבערשטן פון דאס ניי. איז מען מחדש א נייע מלוכה כל השנה כולה. דעמאלט, דאס איז בפשטות דער קשר הענינים: „תקעו בחודש“. א איד דארף ביי זיך זיין ראש חודש, און ביי אים זיין א התחדשות אין זיין עבודת השם, וואס דורך די תקיעת שופר איז מען מעורר א נייעם תענוג מיט א נייע התחדשות, אז אין עבודת השם זאל זיין בדרך התחדשות, און חס ושלום נישט זיין כמנחה קבועה. און דאס פועל׳ט מען דורך דעם „בכסה ליום חגנו“, אז מען נעמט אוועק די העלמות והסתרים. פאר ראש חודש איז דא א העלם והסתר פון מלכות, אבער דורך דעם וואס א איד גיט זיך איבער צום אויבערשטן מיט א נייע התחדשות, מיט א נייעם קבלת עול, מיט א נייע פרישקייט, מיט א נייעם תענוג, איז ער מעורר אז אויבן א נייע התחדשות, א נייער גילוי, א נייער חודש, וואס פון דעם ווערט נמשך אויף כל השנה כולה. ס׳איז דא נאך א טייטש „בכסה“, אז אין מפרשים טייטשן אז „בכסה“ איז דא א טייטש מלשון זמן, זמן קבוע, „ליום חגנו“. ברענגט אין דעם פירוש התנ״ך, מצודות ציון,
13:24 וכו׳, הפירוש של ״בכסה ליום חגנו״ הוא שזהו זמן קבוע, הזמן הקבוע ליום חגנו, שנקבע אז לתקוע בו בשופר. מהי ההדגשה של זמן קבוע? גם כאן מביא הרבי את תורת המגיד ממעזריטש. הרבי בא במאמר של ראש השנה ומביא מכל רבותינו, ובפרט את התורה של המגיד ממעזריטש, ומבאר. הוא אומר שכל עניין התהוות הזמן הוא חלק מההתחדשות של יש מאין. הייתה בזה מחלוקת ידועה בין הראשונים. והמגיד ממעזריטש מכריע ואומר שלא רק הבריאה נבראת בכל רגע ורגע, והבריאה היא התחדשות חדשה, כפי שהתחדשה בששת ימי בראשית, אלא גם הזמן התחדש בששת ימי בראשית. הרבי מבאר: בראשית הבריאה נבראה לא רק מציאות המקום, מציאות העולם, אלא גם מציאות הזמן. הזמן הוא דבר מחודש. לפני בריאת העולם לא הייתה מציאות של זמן. היא התחדשה בבראשית. ובכל שנה, כשמגיע ראש השנה, ההתחדשות היא לא רק באור של העולם, אלא גם הזמן מתחדש: התהוות חדשה, זמן חדש. התהוות הזמן היא דבר מחודש. וזהו הדיוק ב״בכסה״, מלשון זמן קבוע, ״ליום חגנו״. מהו יסוד העניין בהמשך לאמור לעיל? הרבי מבאר שבראש השנה, כאמור, מחדשים תענוג חדש, רצון חדש בבניין המלכות. מעוררים, כפי שהרבי מבאר, ״אמרו לפני״
13:24 וכו׳, אז א טייטש „בכסה ליום חגנו“ מיינט אז דאס איז א זמן קבוע, דער זמן קבוע ליום חגנו, וואס דער זמן, דער רבי שטעלט קובע געווען דעמאלט צו בלאזן שופר. וואס איז די הדגשה פון זמן קבוע? אויך דא ברענגט דער רבי תורת הרב המגיד. קומט דער רבי אין מאמר פון ראש השנה און ברענגט פון אלע רבותינו, בפרט די תורה פון דעם הרב המגיד, פון דעם מעזריטשער מגיד, טייטש. און ער זאגט אז דער גאנצער ענין פון התהוות הזמן איז א חלק ההתחדשות יש מאין. א באוואוסטע מחלוקת איז געווען צווישן ראשונים. און דער מעזריטשער מגיד איז מכריע, און ער זאגט אז נישט נאר די בריאה ווערט באשאפן בכל רגע ורגע, די בריאה איז א נייע התחדשות, אזוי ווי ס׳איז נתחדש געווארן בששת ימי בראשית, נאר דער זמן איז נתחדש געווארן בששת ימי בראשית. דער רבי שטעלט: עס איז באשאפן אין ראש חודש נישט נאר די מציאות המקום, די מציאות פון וועלט, נאר אויך די מציאות הזמן. זמן איז א מחודש. פאר בריאת העולם איז נישט געווען קיין מציאות הזמן. דאס איז נתחדש געווארן בראשית. און יעדער יאר, ווען ס׳קומט צו גיין ראש השנה, איז די התחדשות נישט נאר אין דעם אור פון וועלט, נאר אויך דער זמן ווערט נתחדש, א נייע התהוות, א נייער זמן. התהוות הזמן מחודש. און דאס איז דער דיוק „בכסה“ מלשון זמן קבוע „ליום חגנו“. וואס איז דער יסוד הענין בהמשך לאמור לעיל? דער רבי גיט טייטש, אז ראש השנה, כאמור, איז מען מחדש א נייע תענוג, א נייע רצון אין בנין המלכות. איז מעורר, דער רבי שטעלט, „אמרו לפני“
15:00 מלכויות. כי, כפי שהרבי אומר, הוא מלך. וזוהי העבודה של התחדשות. את ההתחדשות הזאת ואת בניין המלכות הזה יהודי צריך להכניס לפרטי חיי היום־יום, לזמן ומקום. כלומר, שזה לא יישאר איזה עניין מנותק. זה צריך להיכנס לכל פרט, כדי שהיום, החיים היומיומיים, בכל יום ויום ובכל רגע ורגע, יהיו חדורים באור של קבלת עול מלכות שמים. צריך לקחת את ההתחדשות הזאת ולהכניס אותה לעולם, לזמן ולמקום. ״נתאווה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים״: שבעולם הזה הגשמי, שמורכב מזמן ומקום, כל דקה תנוצל לתכלית הזאת. את זה הוסיף המגיד ממעזריטש על דברי הבעל שם טוב. הבעל שם טוב גילה את נקודת ההתחדשות, את נקודת בניין המלכות. והמגיד ממעזריטש הכניס אותה לזמן ומקום, כך שהעניין צריך להתבטא בכל פרט, ובכל דקה, ובכל זמן, ובכל מקום, בכל פרט. ואת העניין הזה מסרו ליהודי. לכל יהודי.
15:00 מלכות איז. ווייל דער רבי שטייט זיין א מלך. און דאס איז דער עבודה פון התחדשות. אט דא די התחדשות און אט דא דער בנין המלכות, א איד דארף דאס אריינברענגען אין פרטי חיי היום־יום, אין זמן ומקום. דאס הייסט אז עס זאל ניט בלייבן עפעס אן ענין וואס איז אפגעריסן. דאס דארף אריינקומען אין יעדן פרט, אז דער טאג, דאס טעגליכע לעבן, אין כל יום ויום, אין כל רגע ורגע, זאל זיין דורכגענומען מיט דעם אור פון קבלת עול מלכות שמים. מען דארף נעמען אט דא די התחדשות און עס אריינברענגען אין וועלט, אין זמן און אין מקום. נתאווה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים, אז אין עולם הזה הגשמי, וואס עולם הזה הגשמי איז אויסגעשטעלט פון זמן ומקום, זאל יעדע מינוט זיין אויסגענוצט פאר אט דעם תכלית. אט דאס האט דער מעזריטשער מגיד צוגעלייגט לגבי דעם בעל שם טוב. דער בעל שם טוב האט מגלה געווען דעם נקודה פון התחדשות, דעם נקודה פון בנין המלכות. און דער מעזריטשער מגיד האט עס אריינגעברענגט אין זמן ומקום, אז דער ענין דארף זיך הערן אין יעדן פרט, און אין יעדע מינוט, און אין יעדן זמן, און אין יעדן מקום, אין יעדן פרט. און אט דעם ענין האט מען איבערגעגעבן צו א איד. יעדער איד.
16:15 הרבי אמר פעם: כשם שאומרים ״אדם הראשון״. אדם הראשון היה ביום הראשון של בריאת העולם. ומרגע שאדם הראשון בא לעולם, הוא הכתיר את הקדוש ברוך הוא למלך העולם. ״ה׳ מלך גאות לבש״, ״לכו נרננה לה׳ נריעה לצור ישענו״, ״בואו נשתחוה ונכרעה נברכה לפני ה׳ עושנו״. אדם הראשון כבר חש בעולם את ״אני אמלוך״. הוא עשה את הקדוש ברוך הוא למלך העולם, כידוע, כפי שאומר המדרש בפרקי דרבי אליעזר. על דרך זה, בכל שעה ושעה, כל יהודי, כל אדם הוא עולם מלא, כל אדם הוא בדוגמת אדם הראשון. ועל כך הביא הרבי פעם את המשנה בסנהדרין: ״למה נברא האדם יחידי?״ המשנה שואלת: מדוע את כל הנבראים ברא ריבונו של עולם בריבוי? ״תוצא הארץ נפש חיה״, ״עץ פרי עושה פרי״. כל הנבראים נבראו בריבוי: ריבוי עצים, ריבוי אבנים, ריבוי צומח, ריבוי חי, ריבוי בעלי חיים, ריבוי דגים, ריבוי של כל דבר. וכשמגיע האדם, הוא ברא אחד ויחיד. הוא ברא את אדם לבדו. רק אחר כך נאמר ״אעשה לו עזר כנגדו״, ונבראה חוה. רק אחר כך נולדו ילדים. אבל לכתחילה נברא אדם יחידי. שואלת המשנה בסנהדרין: למה? מדוע ברא ריבונו של עולם את אדם, את האדם, יחידי? ללמדך שכל אחד צריך לדעת ש״בשבילי נברא העולם״. שכל יהודי, כל אדם, היכן שהוא נמצא, יהיה מי שיהיה ויהיה היכן שיהיה, לומד מאדם הראשון. וזוהי גודל החשיבות של יהודי אחד
16:15 דער רבי האט אמאל געזאגט אז אזוי ווי מען זאגט אדם הראשון. אדם הראשון איז געווען דעם ערשטן טאג פון בריאת העולם. און משעה אדם הראשון איז געקומען אויף דער וועלט, האט ער מכתיר געווען דעם אויבערשטן אלס מלך העולם. „ה׳ מלך גאות לבש“, „לכו נרננה לה׳ נריעה לצור ישענו“, „בואו נשתחוה ונכרעה נברכה לפני ה׳ עושנו“. אדם הראשון, ער האט געפילט אויפן וועלט שוין „אני אמלוך“. ער האט געמאכט דעם אויבערשטן מלך העולם, כדוע, אזוי ווי עס זאגט דער מדרש פרקי דרבי אליעזר. על דרך זה בכל שעה ושעה, יעדער איד, אדם אדם מלא עולם, יעדער אדם איז בדוגמת אדם הראשון. און אויף דעם האט דער רבי געברענגט אמאל די משנה סנהדרין: „למה נברא האדם יחידי?“ שטעלט די משנה א פראגע: פארוואס אלע נבראים האט דער רבונו של עולם באשאפן א ריבוי? „תוצא הארץ נפש חיה“, „עץ פרי עושה פרי“. אלע נבראים זענען באשאפן געווארן, ריבוי עצים, ריבוי אבנים, ריבוי צומח, ריבוי חי, ריבוי בעלי חיים, ריבוי דגים, ריבוי עפעס. קומט צו גיין דער מענטש, האט ער באשאפן איינעם און איינציקן. אדם באשאפן, ער אליין. ערשט דערנאך איז „אעשה לו עזר כנגדו“, איז געווארן חוה. ערשט דערנאך זענען געווארן קינדער. אבער לכתחילה נברא אדם יחידי. פרעגט די משנה סנהדרין: למה? פארוואס האט דער רבונו של עולם דעם אדם, דעם מענטש, באשאפן יחידי? ללמדך, אז יעדער איינער דארף וויסן זיין אז „בשבילי נברא העולם“. אז יעדער איד, יעדער מענטש, וואו ער געפינט זיך, ווער ער זאל נישט זיין און וואו ער זאל נישט זיין, לערנט פון אדם הראשון, און דאס איז דער גודל החשיבות פון איינעם און
18:00 ויחיד. שכל יהודי הוא בדוגמת אדם הראשון. והרבי אמר פעם במאמר הזה: תראו מה קורה כאן. מה מבינים מהמשנה? שריבונו של עולם ברא את אדם הראשון יחידי. למה? מפני מה נברא אדם הראשון כך? כדי שאלפי שנים אחר כך, מאות אלפי שנים אחר כך, כשיבוא יהודי, יהיה מי שיהיה, כן? יהודי בשנת ה׳תשפ״ז, הוא ידע שלמענו נברא אדם יחידי, כדי שיוכל לקלוט את גודל הערך של ״בשבילי נברא העולם״. את החשיבות שלו, עד כמה הוא נוגע לכך שיכניס את הקדוש ברוך הוא לעולם ויעשה את הקדוש ברוך הוא למלך העולם. וזה מה שאומרים בראש השנה: ״אמרו לפני מלכויות כדי שתמליכוני עליכם״. ריבונו של עולם מבקש כביכול מיהודים ואומר ״אמרו״. שיהודי צריך לשבח. הרבי מפרש ״אמרו״ מלשון ״האמרת״, ״את ה׳ האמרת״, כן, מלשון שבח וגדולה. שעל ידי כך שיהודי משבח את הקדוש ברוך הוא בעניין המלוכה, הוא מגלה את ״אני אמלוך״, מכניס את הקדוש ברוך הוא לעולם, ופועל שכל פרט של זמן ומקום בעולם יהיה חדור באלוקות ובגילוי אלוקי, ויהיה דירה לו יתברך בתחתונים. כדי לפעול את העניין הזה, נדרשים מיהודים שני העניינים, כנ״ל. ראשית צריך לפרוץ את כל ההעלמות וההסתרים המסתירים על הלבנה, המסתירים על המלכות. וכפי שאמר הרבי פעם, כלל אחד: גוף בריא, רפואה קרובה ושלמה, שהאדם צריך כדי שיוכל
18:00 איינציקן איד. אז יעדער איד איז בדוגמת אדם הראשון. און דער רבי האט אמאל געזאגט אין דעם מאמר: גיט א קוק וואס עס גייט פאר. וואס פארשטייט מען פון די משנה? אז דער רבונו של עולם האט באשאפן אדם הראשון יחידי. פארוואס? משום וואס אדם הראשון? צוליב דעם אז טויזנטער יאר שפעטער, הונדערטער טויזנטער יאר שפעטער, אז עס קומט צו גיין א איד, ווער ער זאל נישט זיין, יא? א איד אין ה׳תשפ״ז, זאל ער וויסן זיין אז צוליב אים האט מען באשאפן אדם יחידי, כדי ער זאל קענען דערהערן דעם גודל הערך פון „בשבילי נברא העולם“. אז זיין חשיבות, וויפל ער איז נוגע אויף צו אריינברענגען דעם אויבערשטן און מאכן דעם אויבערשטן מלך העולם. און דאס איז וואס מען זאגט אין ראש השנה: „אמרו לפני מלכויות כדי שתמליכוני עליכם“. דער רבונו של עולם בעט זיך כביכול ביי אידן, און ער זאגט „אמרו“. אז א איד דארף משבח זיין. דער רבי טייטשט „אמרו“ מלשון „האמרת“, „את ה׳ האמרת“, יא, מלשון שבח וגדולה. אז דורך דעם וואס א איד איז משבח דעם אויבערשטן אין ענין המלוכה, מאכט ער אויף „אני אמלוך“, ער ברענגט דעם אויבערשטן אין דער וועלט, און ער פועלט אז יעדער פרט פון זמן און מקום פון דער וועלט זאל ווערן דורכגענומען מיט אלקות און מיט ג־טלעכקייט, זאל ווערן א דירה לו יתברך בתחתונים. כדי אויף צו פירן אט דעם ענין, מאנט זיך ביי אידן די צוויי ענינים, ווי כנ״ל. ערשטנס דארף מען דורכברעכן די אלע העלמות והסתרים וואס פארשטעלן אויף דער לבנה, וואס פארשטעלן אויף דער מלכות. און ווי דער רבי האט אמאל געזאגט, כלל אחד: א געזונטער גוף, רפואה קרובה ושלמה, וואס דער מענטש דארף כדי ער זאל
19:39 יכול להיות שכדי לשבור את ההעלמות וההסתרים — גם זה העלם והסתר. כשיהודי אינו בריא, חס ושלום, הוא אינו יכול לעבוד את הקב"ה בבריאות. צריך להסיר את ההעלם וההסתר, כדי שיוכל לעבוד את הקב"ה בבריאות ובשמחה. צריך להסיר, לפרוץ, וזהו עניין התרועה, מלשון שבירה. אבל צריך להסיר ולשבור את היש, לשבור את ההעלמות וההסתרים שמסתירים. ויחד עם זה צריכה להיות המלוכה — ״ברצון קיבלו עליהם״ — התענוג, שיהודי צריך לחוש טעם בקבלת העול הזאת. שני העניינים האלה: לשבור את ההעלמות וההסתרים, ויתרה מזו, שיהיה תענוג, [לא ברור] התחדשות, ו״מלוכה ברצון קיבלו עליהם״. שהרבי [לא ברור], עניין המלוכה, עניין הרצון, עניין המלוכה, ש[לא ברור] חיות חדשה. אבל מהו העניין? לפי זה מובן מדוע בראש השנה שחל בשבת אין תוקעים בשופר. הרי עניינו של השופר הוא התרועה. מה פירושה של תרועה? לשבור דבר: לשבור את העניינים העומדים בדרך, לשבור את ההעלמות וההסתרים. תרועה היא מלשון שבירה. שבת אינה זמן של שבירה. בשבת העולם [לא ברור], העולם עומד בשלמות. ממילא אין צורך לשבור דבר. ולכן בראש השנה שחל בשבת אין תוקעים בשופר, כי [לא ברור]. בשבת, העולם מצד עצמו [לא ברור]. ממילא אין מה לשבור, ואין
19:39 קען זיין אז כדי צו ברעכן די העלמות והסתרים — דאס איז אויך אן העלם והסתר. אז א איד איז נישט געזונט, חס ושלום, קען ער נישט דינען דעם אויבערשטן געזונטערהייט. דארף מען אראפנעמען דעם העלם והסתר, כדי ער זאל קענען דינען דעם אויבערשטן געזונטערהייט און פרייליכערהייט. דארף מען אראפנעמען, דורכברעכן, און דאס איז דער ענין פון תרועה, מלשון שבירה. אבער מען דארף אראפנעמען און ברעכן דעם יש, ברעכן די העלמות והסתרים וואס פארשטעלן. און צוזאמען דערמיט דארף זיין די מלוכה — ״ברצון קיבלו עליהם״ — דער תענוג, וואס א איד דארף האבן א געשמאק אין דעם קבלת עול. אויף די צוויי ענינים, ברעכן די העלמות והסתרים, און מער נאך, אז עס זאל זיין דער תענוג, [לא ברור] א התחדשות, ומלוכה ברצון קיבלו עליהם. אז דער רבי [לא ברור], דער ענין פון מלוכה, דער ענין פון רצון, דער ענין פון מלוכה, אז [לא ברור] א נייער חיות. אבער וואס איז דער ענין? לויט דעם איז פארשטענדלעך פארוואס ראש השנה שחל בשבת בלאזט מען נישט קיין שופר. ווייל דער ענין פון שופר איז דאך די תרועה. וואס מיינט תרועה? א זאך צו ברעכן: צו ברעכן די ענינים וואס שטעלן זיך פאר, צו ברעכן די העלמות והסתרים. תרועה איז מלשון שבירה. שבת איז נישט קיין זמן פון שבירה. שבת איז די וועלט [לא ברור], די וועלט שטייט אין א שלימות. איז במילא דארף מען גארנישט ברעכן. און דערפאר, ראש השנה שחל בשבת בלאזט מען נישט קיין שופר, ווייל [לא ברור]. שבת, די וועלט מצד עצמה, [לא ברור]. איז במילא נישטא וואס צו ברעכן, דארף
21:11 צורך בתרועה. בבית המקדש, שבו היו עניינים אחרים, פעלו באמצעות השופר עניינים נעלים יותר, ולכן תקעו שם בשופר גם אז. אבל כאן, כשכל עניינו של השופר הוא שבירה, לשבור את ההעלמות וההסתרים — בשבת העולם נקי ושלם. אין צורך לשבור שום דבר, שום דבר. אין צורך בשופר. ועל ידי השבת עצמה פועלים את כל העניינים האלה. ועל כך דיבר הרבי פעם במאמר. וזוהי העבודה כאן. ״תקעו בחודש שופר בכסה״. כשמגיע ראש השנה, צריך שוב, עם [לא ברור] חדש, באמצעות השופר, עבודת ראש השנה, להתמסר מתוך תענוג, מתוך חיות מחודשת. ולקבל החלטה שעבודת השם לא תהיה ״כמצוה קבועה״, חס ושלום; שעבודת השם תהיה באופן של התחדשות, ״לחדש מעשים טובים״. ובאותו עניין — ההתחדשות החדשה, החיות החדשה, הכוח החדש. ואת זאת עצמה צריך להבטיח: שהזמן ינוצל, שבכל רגע ובכל דקה ובכל מעמד ומצב יעמדו במצב של התחדשות וחיות חדשה. ועל ידי זה נפעל שתיכף בקרוב ממש נזכה ל״שופר גדול לחירותנו״, לתקיעה האמיתית שתהיה בבית המקדש. ואז יתקעו בשופר גם בראש השנה שחל בשבת. ויהי רצון, ריבונו של עולם,
21:11 מען נישט קיין תרועה. אין בית המקדש, וואו דארט זענען געווען אנדערע ענינים, דארט האט מען גע'פועל'ט דורך דעם שופר העכערע ענינים, האט מען געבלאזן שופר אויך. אבער דא, וואו דער גאנצער ענין פון שופר איז שבירה, צו ברעכן די העלמות והסתרים — שבת איז די וועלט א ריינע, א גאנצע. דארף מען גארנישט ברעכן, גארנישט. דארף מען נישט קיין שופר. און דורך שבת אליין פועל'ט מען אויס די אלע ענינים. און דאס האט דער רבי גערעדט אמאל אין דעם מאמר. און דאס איז דא די עבודה. ״תקעו בחודש שופר בכסה״. אז ס'קומט צו גיין ראש השנה, דארף מען נאך אמאל, מיט א נייעם [לא ברור], דורך דעם שופר, די עבודה פון ראש השנה, זיך איבערגעבן מיט א תענוג, מיט א חיות מחודשת. און מאכן די החלטה, אז די עבודת השם זאל זיין לא כמצוה קבועה, חס ושלום; אז די עבודת השם זאל זיין אין אן אופן פון התחדשות, לחדש מעשים טובים. און אויף דעם זעלבן ענין, די נייע התחדשות, די נייע חיות, דער נייער כח. און דאס גופא דארף מען זען, אז די צייט זאל זיין אויסגענוצט, אז יעדער רגע און יעדער מינוט און יעדער מעמד ומצב זאל מען שטיין אין א מעמד ומצב פון התחדשות און חיות חדשה. און דורך דעם וועט מען פועל'ן אז גלייך בקרוב ממש זאל מען זוכה זיין צום ״שופר גדול לחרותנו״, די אמת'ע תקיעה, וואס וועט זיין אין בית המקדש. און דעמאלט וועט מען תקיעת שופר זיין אויך ראש השנה שחל בשבת. און זאל זיין, אויבערשטער,
22:35 שיתקיים ״שומע קול תרועת עמו ישראל ברחמים״, ותבוא הגאולה האמיתית והשלמה. שתהיה כתיבה וחתימה טובה, שנה טובה ומתוקה, ושנה של גאולה אמיתית ושלמה לכל אחד ואחד ולכלל ישראל כולו.
22:35 זאל זיין ״שומע קול תרועת עמו ישראל ברחמים״, און ברענגען די גאולה האמיתית והשלימה. זאל זיין א כתיבה וחתימה טובה, שנה טובה ומתוקה, און א יאר פון גאולה האמיתית והשלימה צו יעדן איינעם, צו גאנץ כלל ישראל.