פרשת שקלים תשפ״ו "זה יתנו מחצית השקל" אוועקגעבן די עשר כוחות הנפש צום אויבערשטן

00:00 איינער פון די קינדער פונעם צמח צדק איז געווען ר׳ יוסף יצחק. ר׳ יוסף יצחק, דאס איז געווען דער רבי פון אוורוטש. ער האט חתונה געהאט מיט דער טאכטער פון ר׳ יעקב ישראל מטשערקאס. און דאס איז אלץ געווען משפחה, זיי זענען געווען אייניקלעך פון דעם טשערנאבילער. ר׳ יעקב ישראל מטשערקאס איז געווען אן איידעם ביים מיטלער רבי׳ן, און שפעטער איז ער געווען אין טשערקאס, וואס איז געווען באלאנגט צו טשערנאביל. און די טאכטער פון ר׳ יעקב ישראל מטשערקאס האט חתונה געהאט מיט ר׳ יוסף יצחק מאוורוטש, וואס איז געווען פון די קינדער פונעם צמח צדק. און ער איז שפעטער געבליבן אין אוורוטש, און ער איז געווען פון די צדיקים, פון די אדמו״רים פון טשערנאביל. דאס איז געווען דער זיידע פונעם רבי ריי״צ. ר׳ יוסף יצחק מאוורוטש׳ס טאכטער, דאס איז געווען די רביצין שטערנא שרה, וואס זי האט חתונה געהאט מיטן רבי רש״ב, און דער פריערדיקער רבי, דער רבי ריי״צ, האט איר געגעבן דעם נאמען ר׳ יוסף יצחק, וואס דאס איז געווען אויפן נאמען פונעם אוורוטשער. איז דערציילט מען דעם סיפור, דער רבי האט דערציילט דעם סיפור כמה פעמים, אז בשעת ס׳איז געווען די חתונה פון ר׳ יוסף יצחק מאוורוטש מיט דער טאכטער פונעם טשערקאסער, האט ער געוואוסט אז אין ליובאוויטש טוט מען דאווענען באריכות. איז איינע פון די תנאים וואס דער טשערקאסער האט געמאכט מיט דעם איידעם, מיט דעם חתן, מיט ר׳ יוסף יצחק, דעם זון פונעם צמח צדק, אז ער זאל דאווענען בציבור. האט ער

01:55 געזאגט: „יא, אז ער דאווענט בציבור.“ נו, געקומען צו דער חתונה. די חתונה איז פארגעקומען דארטן אין טשערקאס, און ס׳איז געווען דער שבת פון די שבע ברכות. און זיי זענען געגאנגען דאווענען, דער מנין האט געדאווענט, און געהאלטן ביים מאכן קידוש, און דער חתן איז נישט געווען גרייט. דער חתן האט נאך געדאווענט, און מען האט געווארט א ביסל מער, און געזען אז עס גייט זיך ציען. דערווייל האט מען אנגעהויבן דעם קידוש, און דער חתן האט געדאווענט און געדאווענט, און ער איז געקומען זייער שפעט. פארשטייט זיך, דער שווער איז געווען זייער נישט צופרידן, און האט אים פארגעהאלטן אז ער דאווענט נישט בציבור. איז בשעת דער חתן איז געקומען, ר׳ יוסף יצחק, האט אים דער שווער געפרעגט וואס איז, און האט אים פארגעהאלטן אז איר גייט דאווענען בציבור. און דער רבי פון אוורוטש האט געזאגט אז ער האט געהערט פון זיין טאטן, פונעם צמח צדק, אז חסידים, דער תפילה בציבור — וואס איז דער טייטש תפילה בציבור? א ציבור איז איינער פון צען. מיר דארפן צוזאמענקלייבן א ציבור, מיר דארפן צוזאמענקלייבן די עשר כחות הנפש און מיט זיי דאווענען. דאס איז דער ענין פון תפילה בציבור. און דאס נעמט צייט, צוזאמענצוקלייבן די עשר כחות הנפש און דאווענען מיט זיי. דאס איז א זאך וואס נעמט א סך צייט. און דערפאר, דאס איז דער דאווענען באריכות, אבער דאס איז נישט אז ער דאווענט נישט בציבור. ער דאווענט בציבור, נאר דאס איז דער ציבור וואס ער האט געלערנט ביי זיין טאטן, אז ציבור מיינט די עשר כחות הנפש. און דעם סיפור דערציילט דער רבי כמה

03:39 פעמים, אויך צו באווייזן וואס איז דער ענין פון תפילה בציבור אין דרך החסידות. אז דער ענין פון ציבור, דאס גייט אויף די עשר כחות הנפש. וואס מיר געפינען אין דעם שבת, וואס דאס איז שבת פרשת שקלים. אין שבת שקלים געפינען מיר דעם ענין פון עשר אין דער פרשת שקלים. די תורה זאגט, אז בשעת [לא ברור], „כל העובר על הפקודים“ — מחצית השקל, און מיר דארפן געבן א מחצית השקל. און נאך זאגט די תורה אז דער מחצית השקל, דאס איז „עשרים גרה השקל“. יעדער שקל איז עשרים גרה, ממילא איז מחצית השקל עשר גרה. [לא ברור] וואס איז דער ענין פון די מספרים? [לא ברור] מחצית השקל. [לא ברור] „שקל הקודש“, דאס איז עשרים גרה, ממילא איז מחצית פון עשרים עשר גרה. [לא ברור] בפשטות. [לא ברור] אבער דאס איז אויך עשר גרה. [לא ברור] מחצית השקל. וואס איז דאס? און דאס [לא ברור]. תחילה [לא ברור]. מחצית השקל. [לא ברור] דער שקל איז עשרים גרה, און מחצית איז עשר. און דאס איז פשטות. [לא ברור] אז דער ענין פון מחצית השקל, דאס איז דער ענין הכללי און דער ענין העיקרי בעבודה פון אידן. וואס איז די מחצית השקל? [לא ברור] דאס איז [לא ברור]. [לא ברור] די דברים פון מחצית השקל. [לא ברור] אויף דעם ציבור. [לא ברור] די מצוה [לא ברור] מחצית השקל. [לא ברור] קבלת ציבור.

05:32 במשך כל הדרוש, וואס איז דער ענין פון מחצית השקל? און דאס איז אן ענין פון כפרה, „לכפר על נפשותיכם“. דער ענין הכללי, דער ענין העיקרי, וואס עס שטייט אין דער פרשה „כי תשא את ראש בני ישראל“, איז הנה מחצית השקל. און דאס איז דער ענין פון „כי תשא“, וואס דאס הייבט אויף דעם ראש פון בני ישראל. דאס איז דער סוד, דאס איז מבואר אין דעם ענין פון מחצית השקל. דאס איז דער סדר פון כללות העבודה פון א אידן אין עבודת השם. און במקום זה איז דער ענין פון מחצית השקל. דאס איז א סיפור כללות הענין פון [לא ברור] צווישן דעם אידן מיטן אויבערשטן. און דערפאר הייסט עס מחצית השקל. דער שקל השלם, און דער מחצית השקל. דאס איז מבואר: אז דער איד מיטן אויבערשטן — דער איד איז א מחצית, און דער אויבערשטער איז די צווייטע מחצית, און צוזאמען ווערט דער שקל השלם איין און איינציקע זאך. און דאס איז מבואר על פי תורה פון הרב המגיד. וואס זאגט דער מגיד? דאס איז מבואר אין פסוק „עשה לך שתי חצוצרות כסף“. זאגט דער מגיד אז דאס ווארט „חצוצרות“ איז פון „חצאי צורות“. אז דאס איז דער ענין פון חצאי צורות: דער איד מיטן אויבערשטן, די צוויי העלפטן, צוזאמען ווערן זיי א דבר השלם. און דאס מסביר ער: אז דער איד מיטן אויבערשטן — דער איד, דער מענטש, איז א האלבע זאך. דאס איז א האלבע זאך, און צוזאמען ווערן זיי א דבר השלם. ווי דער רבי מסביר איז „אדם“: דאס איז דער סוד פון אדם. אדם איז א׳־דם. א׳ גייט אויף אלופו של עולם, און דם גייט אויף דעם מענטשן, וואס איז בשר ודם. און דם איז ראשי תיבות דיבור ומעשה. בשעת א איד דאוונט, און דורך דער עבודת

07:36 התפילה, דורך דעם ווערט דער ענין פון דעם א׳ מיטן דם. די גמרא זאגט אויף דעם „לא תאכלו על הדם“. זאגט די גמרא: „לא תאכלו קודם שתתפללו על דמכם“. דאס מיינט, אז קודם שמתפלל איז דער מענטש דם. דאס איז א מענטש, דאס איז דם; עס פעלט דער א׳. עס איז נאר דם. עס איז דא א נפש, א בשר־ודמי, חומרי וגשמי, חיות פון דעם אדם. די נשמה באפו, „כי במה נחשב הוא“ — אל תקרי „במה“ אלא „במה“. בשעת עס איז פארן אינדרויסן, איז די נשמה באפו, און אז „במה נחשב“ — דאס איז א בהמה, דאס איז א בהמה־יש ומציאות, ווייל די נפש האלקית איז נאך נישט אריין אין דעם גשמיות׳דיגן. איז דער מענטש ביים דם, און פאר תפילה „על הדם“. [לא ברור] ווייל דער מענטש קען נאך נישט אויפהייבן מיט דעם עסן; פארקערט, דאס עסן וועט אים אראפנעמען. און נאכדעם קומט צו גיין דער ענין: דורך דעם וואס דאס תפילה איז, דער מענטש מחבר זיך מיטן אויבערשטן, באהעפט זיך מיט אים, און דורך דעם ווערט דער אדם, א׳־דם, אז דער מענטש מיטן אויבערשטן ווערן איין זאך. דאס איז דעמאלט א דבר השלם. און דאס איז וואס מ׳זאגט אין דעם ענין פון מחצית השקל: אז דער איד מיט זיין [לא ברור] איז מחצית, און למעלה איז פאראן אן אנדער מחצית, און צוזאמען ווערט דאס דער שקל השלם. און דורך דעם וואס דאס תפילה איז, דער איד ווערט באהעפט מיטן אויבערשטן. און דאס איז וואס מ׳זאגט אז עס איז פאראן דער ענין פון עשרים גרה. וואס איז דער ענין פון עשרים גרה? עס איז מבואר אין חסידות אז דאס זענען די

09:24 עשר כוחות שבנשמה, די עשר כוחות הנפש, וואס דאס דארף דער מענטש ארויסברענגען דורך דעם וואס ער איז זיך מוסר [לא ברור] השם, און עס מאיר אין אים [לא ברור] השם. און דורך דעם ברענגט ער ארויס זיינע עשר גרה. און למעלה איז פאראן אן אנדער ענין פון עשר ספירות, וואס דאס איז עשר ספירות שלמעלה. און דער אלטער רבי זאגט אין תניא אז די עשר כוחות הנפש זענען א השתלשלות פון עשר ספירות שלמעלה, פון אויבערשטן. איז אויף דעם זאגט די מצוה, זאגט די תורה, אז דורך דעם וואס דער איד ברענגט ארויס, גיט אוועק זיינע עשר גרה, און ער גיט עס אוועק באופן כזה אז ער פילט זיך און ער האלט זיך אז זיין גאנצע עבודה איז נאר א מחצית, אז איך בין נאר א האלבע זאך און אלץ וואס איך טו איז נאר א העלפט, ווייל ער דארף ווארטן אז מלמעלה זאל מען אים געבן, מלמעלה דער אויבערשטער זאל אים געבן די מחצית שלמעלה, ווייל דאס איז די עשר ספירות שלמעלה. און דערפאר זאגט די תורה „זה יתנו מחצית השקל“: דער איד דארף אוועקגעבן זיין מחצית, דערהערן אז מ׳איז נאר א העלפט, און זיך איבערגעבן צום אויבערשטן. און ווי אזוי קומט עס ארויס? אין דעם וואס ער גיט אוועק זיינע עשר כוחות הנפש דורך זיין עבודה, זיין תפילה. ער גיט אוועק זיין [לא ברור]. און דורך דעם גיט מען אים מלמעלה די עשר ספירות שלמעלה, די עשר גרה מלמעלה. און דורך דעם ווערט דאס דער שקל השלם, ווערט דאס א גאנצע זאך, איין און איינציקע זאך, שקל הקודש. אז די קדושה

10:52 פון אויבערשטן וועט נמשך ווערן מיט אים, אז דאס וועט זיין איין קדושה, איין און איינציקע זאך. און דורך דעם ווערט דאס „לכפר על נפשותיכם“, אז דאס וועט זיין די כפרה פון אויבערשטן. און דאס איז וואס מ׳זאגט „כי תשא את ראש בני ישראל“. „כי תשא את ראש בני ישראל“ טייטשט חסידות, אז מ׳דארף נעמען דעם ראש, וואס דאס איז די אמונה, און מ׳דארף זיין אז די אמונה זאל אריינגיין אין פנימיות. [לא ברור] אמונה, ווייל די אמונה איז דאס וואס א איד האט בטבע נפשו, וואס דאס האט מען בירושה מאבותינו, פון אברהם אבינו. אבער די אמונה קען דאך בלייבן במקיף. א מענטש האט אמונה, און דאך קען די אמונה בלייבן באהאלטן. און ווי די גמרא זאגט, [לא ברור]. ער לערנט תורה און ער גלייבט אינעם אויבערשטן, און פון דעסטוועגן האלט ער זיך ביי זיין אייגענעם יש. למשל אז מ׳איז מחדש א חידוש אין תורה, פילט ער זיין אייגענע מציאות, ווייל ער האט מחדש געווען א חידוש, און דאס ווערט ביי אים ישות און גאוה. ווי אזוי? אז ער האט נישט קיין צייט צו זיך מאכן, צו דאווענען מיטן ציבור, דאווענען קביעות׳דיג, מיט אלע ענינים, ווייל ער איז פארנומען מיט זיין אייגענעם יש. דאס איז אין לימוד התורה. און ביי בעלי עסקים איז, אז ער ווייסט אז דער אויבערשטער גיט די אלע ענינים, און פון דעסטוועגן, למשל אז מ׳איז מצליח אין דער פרנסה, מיינט ער אז „כחי ועוצם ידי עשה לי את החיל הזה“. און אויף דעם קומט מען צום ענין פון משה רבינו, וואס דער אויבערשטער זאגט צו משה רבינו: דו משה, „כי תשא“

12:13 ראש בני ישראל. און אז דורך עבודת התפילה, הייסט עס, אז מען זאל זיך מתבונן אין ענין פון אלקות. און משה רבינו איז רעיא מהימנא, וואס לערנט דעת. ער איז וואס גיט דעם דעת. משה רבינו, בחינת רוח ונשמה, בחינת דעת, איז דער רעיא מהימנא. און ער פועל׳ט אז די אמונה זאל אריינגיין אין פנימיות. אז די אמונה זאל זיין אין ידיעת פרטים, ידיעת ענינים, אין שכל, אין מדות, אין מחשבה דיבור ומעשה. און דורכדעם, וואס ער איז דער ראש בני ישראל, הייבט ער אויף די אמונה. און ער מגלה׳ט די שורש האמונה, וואס איז מושרש נאך העכער. און דערפאר קען עס זיין אין ידיעת פרטים, און ס׳זאל נישט בלייבן במקיף. דער מקיף קומט אראפ אין פנימיות, און נעמט דורך אלע די עשר כחות הנפש. און דאס איז דער ענין פון תפילה בציבור: אז מ׳דארף צוזאמענקלייבן די עשר כחות הנפש ביים דאווענען. און דורכדעם וואס מ׳קלייבט צוזאמען די עשר כחות הנפש, און מ׳איז זיך מתבונן אין ענין גדלות הוי׳, און מ׳ווערט זיך דערהערן אז השם מאיר, גיט מען אוועק זיינע עשר כחות הנפש. און דורכדעם ווערט מלמעלה נמשך נאך, און מלמעלה גיט מען דעם מענטשן דאס וואס ער קען נישט צוקומען מצד עצמו. עס איז מבואר אין חסידות, אז ס׳איז דא וואס א מענטש טוט דורך זיין עבודה על פי טעם ודעת, וויפל ער קען דערגרייכן דורך זיין הבנה אין השם, און דאס איז מצד השכל, מצד זיינע ענינים. און נאך גיט מען אים מלמעלה, אז דאס איז אותיות אב וירא, אז דאס איז אותיות ה׳, אז דאס איז די פארבונדנקייט. און דאס איז די גאנצע למעלה מטעם ודעת, און דאס איז דער כח המסירות נפש, די אהבה שלמעלה מטעם ודעת, וואס אליין קען ער נישט

13:49 צוקומען אין דורך אייגענע עבודה. און דורכדעם, אז ס׳איז דא די עשר כחות למטה, ווערט נמשך די עשר כחות שלמעלה, די אהבה של טעם ודעת, און נאכדעם ווערט נמשך די אהבה שלמעלה מטעם ודעת. און על דרך זה איז אויך אין עבודת השם בשמחה. עס איז מבואר אין חסידות, אז ס׳זענען דא אין שמחה צוויי מדרגות. ס׳איז דא די שמחה וואס קומט דורך דעם וואס ער האט זיך מתבונן געווען אין ענין גדלות השם, און מ׳ווערט זיך פרייליך — „עבדו את ה׳ בשמחה“ — מצד דעם וואס ער זעט אז דער אויבערשטער איז גוט, און דער אויבערשטער איז א זאך וואס איז כדאי, וואס איז געשמאק. „טעמו וראו כי טוב הוי׳“ — ס׳איז געשמאק צו דינען דעם אויבערשטן. און דאס איז אלץ עבודה מצד שמחה של טעם ודעת. און דורכדעם ווערט נמשך מלמעלה אזא שמחה, און דאס איז די שמחה וואס קומט מלמעלה, וואס איז א שמחה שלמעלה ממדידה והגבלה. אז בשעת ס׳קומט צו גיין דער שבת מברכים חודש אדר, אז „משנכנס אדר מרבין בשמחה“, באקומט מען די כחות. אז דורכדעם וואס ער גיט זיינע עשר כחות, גיט מען אים מלמעלה די עשר כחות שלמעלה. דורך דעם וואס ער גיט אוועק זיין שמחה, זיין אהבה, זיין עבודה, וויפל ער קען מצד עצמו, איז דאס די צוויי חצאי — א חצי, חצי השקל — און דערפון ווערט דער שקל השלם, דער דבר השלם. יא, אז ס׳ווערט א גאנצע, א גאנצע זאך. און דאס איז דער כח פון רעיא מהימנא, וואס משה רבינו, וואס איז פשוט דער משה בכל דור ודור, וואס דער אויבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו, אז בכל שנה ושנה, בשעה מ׳ליינט די פרשה פון פרשת שקלים, איז ער

15:24 כאילו אתה עומד וזוקף את ראשן של ישראל. משה רבינו פועל׳ט די עבודה פון ראש, די כחות פון ראש, וואס ער ממשיך׳ט די אמונה אין פנימיות. און דורכדעם ווערט דער ענין פון שקל השלם, די עבודת השם בתכלית השלמות, אז עס ווערט חצי, חצי צורה, און עס ווערט פון דעם ביידן אן איינציגע מציאות. און דורכדעם גייט מען אריין אין חודש אדר, אין ענין פון „משנכנס אדר מרבין בשמחה“. ס׳זאל זיין א פרייליכער חודש אדר, און נאך זאל מען זוכה זיין צו דער אמת׳ער שמחה, די שמחה פון דער גאולה האמיתית והשלימה, ושמחת עולם על ראשם.