לעבן חסידות · פרק 207 · 2025-12-17 · 20:31
*חנוכה תשפ״ו "פך שמן בחותמו של כהן גדול" *עבודת המוח און עבודת הל
תיאור הפרק
מקורות: * שיחת י״ט כסלו תרצ״ג * מאמר ד״ה ברוך שעשה ניסים (אור התורה בראשית חלק ה) * מאמר ד״ה בכ״ה בכסלו תש״מ * שיחת זאת חנוכה תשכ״ג
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 אז י"ט כסלו היה שנה אחרי גאולתו של אדמו"ר הזקן מהמאסר בי"ט כסלו תקנ"ט. בי"ט כסלו הגיעו יהודים רבים והיו עם אדמו"ר הזקן כדי לחגוג את חג הגאולה הראשון. באותו י"ט כסלו, או בחנוכה, אמר אדמו"ר הזקן מאמר חסידות. המאמר התחיל במילים: "ברוך שעשה נסים לאבותינו בימים ההם בזמן הזה". וכפי שהרבי נהג להביא בשיחות, היה מקובל אצל חסידים לומר: "ברוך שעשה נסים לאבותינו" — "בימים ההם" חנוכה ופורים, "בזמן הזה" י"ט כסלו. כך התחיל המאמר. זאת אומרת שלי"ט כסלו יש שייכות לעניין של חנוכה ופורים. ובאותו מאמר דיבר אדמו"ר הזקן בהרחבה והביא לידי ביטוי את עניינו של חג החנוכה ואת מעלתו הגדולה. ובאותו מאמר הוא דיבר בהדגשה רבה על מעלת עבודת המוח לעומת עבודת הלב. כלומר, בעבודת השם יש שתי מדרגות, שני אופנים: יש עבודה שנקראת עבודת המוח, ויש עבודה של עבודת הלב. עבודת הלב היא העבודה שהאדם עושה מתוך התעוררות הלב, מתוך אהבה בוערת לקב"ה, מתוך כוח, להט, רעש והתפעלות. לזה אנחנו קוראים עבודת הלב. ויש עבודת המוח.
00:00 אז י"ט כסלו, דאס איז געווען א יאר נאך די גאולה פון דעם אלטן רבי'ן פון דער תפיסה, פון י"ט כסלו תקנ"ט. אויף י"ט כסלו זענען געקומען א סך אידן און זיינען געווען מיטן אלטן רבי'ן צו פראווען דעם ערשטן חג הגאולה. יענעם י"ט כסלו, אדער חנוכה, האט דער אלטער רבי געזאגט א מאמר חסידות. און דער מאמר האט זיך אנגעהויבן מיט די ווערטער: „ברוך שעשה נסים לאבותינו בימים ההם בזמן הזה“. און ווי דער רבי פלעגט צו ברענגען אין די שיחות, אז ס'איז געווען מקובל ביי חסידים צו זאגן: „ברוך שעשה נסים לאבותינו“ — „בימים ההם“ חנוכה ופורים, „בזמן הזה“ י"ט כסלו. אזוי האט זיך אנגעהויבן דער מאמר. דאס הייסט אז י"ט כסלו האט א שייכות צום ענין פון חנוכה און פורים. און אין יענעם מאמר האט דער אלטער רבי ארומגערעדט און ארויסגעברענגט דעם ענין פון יום טוב חנוכה און דעם גרויסן עילוי פון יום טוב חנוכה. און אין יענעם מאמר האט ער זייער שטארק ארומגערעדט די מעלה פון עבודת המוח לגבי עבודת הלב. דאס הייסט, אין אנדערע ווערטער, אז ס'זענען פאראן אין עבודת השם צוויי מדרגות, צוויי אופנים: ס'איז פאראן די עבודה וואס רופט זיך עבודת המוח, און ס'איז פאראן די עבודה פון עבודת הלב. עבודת הלב, דאס איז די עבודה וואס א מענטש טוט מיט דער התעוררות פון זיין הארץ, מיט דער פייערדיקער ליבשאפט צום אויבערשטן, מיט דער כח, מיט דער ברען, מיט דער רעש און מיט דער התפעלות. דאס רופט זיך ביי אונז עבודת הלב. און ס'איז פאראן עבודת המוח.
01:39 לעבוד את הקב"ה מתוך התבוננות, מתוך הבנה, מתוך העמקת הדעת בגדולת השם. ובאותו מאמר רומם אדמו"ר הזקן מאוד את עבודת המוח לעומת עבודת הלב. בהמשך נדבר על הסיבה לכך שאדמו"ר הזקן דיבר על העניין הזה. על כך יש רשימה שאדמו"ר המהר"ש כתב כתוספת בכתב יד על המאמר, על פי מה ששמע מאביו, אדמו"ר הצמח צדק. אדמו"ר הצמח צדק סיפר שאחרי שאדמו"ר הזקן יצא מהמאסר בי"ט כסלו תקנ"ט, אחרי גאולתו והניצחון של תורת החסידות, היו החסידים של אותה תקופה בהתפעלות גדולה מאוד, בחמימות גדולה ובשמחה גדולה. הם התפללו ולמדו חסידות ועבדו את הקב"ה בסערה ובהתפעלות גדולה מאוד. עד כדי כך שעבודתם הייתה מלווה ברעש ובהתפעלות גדולה. כשהיו מתפללים, היו צועקים ומרימים את קולם בקולי קולות. עד שכבר אי אפשר היה אפילו להישאר בבית; הם נאלצו לצאת החוצה, ללכת ליער, ללכת לשדות, ושם היו מתפללים בקולי קולות וברעש. אדמו"ר הזקן ראה את הדבר, והוא לא מצא חן בעיניו. זו אינה דרכה של חסידות בעבודת השם, עם אדמו"ר הזקן...
01:39 דינען דעם אויבערשטן מיט התבוננות, מיט פארשטיין, מיט דער העמקת הדעת אין גדלות השם. איז אין יענעם מאמר האט דער אלטער רבי שטארק מרומם געווען די עבודת המוח לגבי עבודת הלב. מיר וועלן ווייטער רעדן וואס איז געווען די סיבה דערצו, וואס דער אלטער רבי האט גערעדט אט דעם ענין. אויף דעם איז דא א רשימה וואס דער רבי מהר"ש האט געשריבן אין דער הוספה פון א כתב יד אויף דעם מאמר, וואס ער האט געהערט פון זיין טאטן, פון דעם צמח צדק. אז דער צמח צדק האט דערציילט, אז נאך דעם וואס דער אלטער רבי איז ארויסגעגאנגען פון תפיסה י"ט כסלו תקנ"ט, נאך דער גאולה פון דעם אלטן רבי'ן, און ס'איז געווען דער נצחון פון תורת החסידות, זיינען חסידים פון יענער צייט געווען מיט א גרויסער, גרויסער התפעלות, מיט א גרויסער ווארעמקייט, מיט א גרויסער שמחה, און האבן געדאווענט און געלערנט חסידות און געדינט דעם אויבערשטן מיט גאר א שטורעם און גאר א גרויסער התפעלות. עד כדי כך, אז ביי זיי איז געווען מיט אזא רעש, מיט א גרויסער התפעלות. ווען זיי פלעגן דאווענען, האבן זיי זיך געשריגן און אויפגעהויבן דעם קול בקולי קולות. און ביז אז מען האט שוין נישט געקענט אפילו זיין אין שטוב, מען האט געמוזט ארויסגיין אין דרויסן פון שטוב, גיין אין וואלד, גיין אין די פעלדער, וואו דארטן פלעגן זיי דאווענען בקולי קולות וברעש. דער אלטער רבי האט געזען אט דעם ענין, אז ס'איז אים נישט געפאלן. אז דאס איז נישט דער דרך פון חסידות אין עבודת השם, מיט דער אלטער...
03:07 ולכן, כשהגיע דווקא י"ט כסלו, חג י"ט כסלו וחנוכה, אמר אז אדמו"ר הזקן את המאמר הזה. מהמאמר היה מובן שהוא דיבר בהדגשה רבה על המעלה שיש בעבודת המוח לעומת עבודת הלב. וזה קשור לאחד היסודות שאדמו"ר הזקן העמיד בדרך העבודה של תורת החסידות, חסידות חב"ד. באותה שעה הייתה זו הוראת שעה, שנדרש בה להביא את העניין לידי ביטוי בחריפות רבה יותר. אבל בכללות, זהו העניין הידוע שאדמו"ר הזקן, שייסד את דרך העבודה של חסידות חב"ד, דרש והסביר מהי המעלה הגדולה שבעבודת המוח דווקא. הדבר חולל שינוי גדול אצל חסידים, והיה לכך המשך גם אחר כך: אדמו"ר האמצעי כתב את קונטרס ההתפעלות. כידוע, שם הוא מדבר באריכות ובהרחבה כדי לבאר את כל עניינה של שיטת חב"ד, שעבודת השם צריכה להיות דווקא בעבודת המוח, באופן העבודה הזה. בענייני חנוכה אנחנו מוצאים שזה אחד העניינים העיקריים שבהם דנים בחסידות כשמדברים על חג החנוכה. כפי שכתוב בגמרא, הגמרא אומרת: מה היה חג החנוכה? שהיה נס השמן. היוונים נכנסו וטימאו...
03:07 און דערפאר איז אים געקומען דוקא י"ט כסלו, ווען ס'איז געקומען דער יום טוב י"ט כסלו און חנוכה, און דער אלטער רבי האט דעמאלט גערעדט אט דעם מאמר. פון דעם מאמר איז געווען פארשטאנדיק, אז ער האט זייער שטארק ארומגערעדט וואס איז די מעלה וואס ס'איז פאראן אין עבודת המוח לגבי עבודת הלב. און דאס איז פארבונדן מיט איינעם פון די יסודות וואס דער אלטער רבי האט אוועקגעשטעלט אין דער עבודה פון תורת החסידות, חסידות חב"ד. דעמאלט איז געווען א הוראת שעה, אז ס'האט געמאנט דעם ענין ארויסצוברענגען מיט מער שארפקייט, אבער בכללות איז דאס דער ענין, כידוע, וואס דער אלטער רבי, וואס האט מייסד געווען דעם דרך העבודה פון חסידות חב"ד, האט ארויסגעמאנט און געגעבן צו פארשטיין וואס איז דער גרויסער עילוי פון עבודת המוח דוקא. וואס דאס האט געמאכט א גרויסן שינוי ביי חסידים, וואס דאס האט געפירט שפעטער, און נאך איז געווען ווייטער, וואס דער מיטעלער רבי האט געשריבן דעם קונטרס ההתפעלות. כידוע, וואס דארטן רעדט ער באריכות ובהרחבה ארויסצוברענגען דעם גאנצן ענין פון שיטת חב"ד, וואס עבודת השם דארף זיין דוקא בעבודת המוח, אין דעם אופן העבודה. וואס אין די ענינים פון חנוכה געפינען מיר, דאס איז איינער פון די ענינים עיקריים וואס ער רעדט זיך ארום אין חסידות ווען ער רעדט וועגן יום טוב חנוכה. וואס, ווי עס שטייט אין דער גמרא, די גמרא זאגט: וואס איז געווען דער יום טוב פון חנוכה? אז ס'איז געווען דער נס פון דעם שמן. אז די יוונים זענען אריין און האבן מטמא געווען...
04:39 את השמן. הם חיפשו את השמנים וטימאו אותם. זאת אומרת שהם עשו זאת במכוון; הם רצו דווקא לטמא את השמנים, כפי שכתוב בגמרא. ולכן, מיד כשניצחו במלחמה, נכנסו להיכל וחיפשו, ולא מצאו, עד שמצאו פך אחד של שמן, חתום בחותמו של כהן גדול. ולא היה בו אלא כדי להדליק יום אחד, ואחר כך אירע הנס והדליקו ממנו שמונה ימים. ולשנה אחרת קבעום ועשאום ימים טובים בהלל והודאה. כך נקבע חג החנוכה. לכאורה, חג החנוכה נקבע בעיקר דווקא על נס השמן, על המנורה והשמן, ולא על כל העניינים האחרים. וזו אחת הקושיות הגדולות שכולם שואלים, ראשונים ואחרונים: הרי בחנוכה היה גם נס הניצחון על היוונים. אנחנו אומרים ב"ועל הנסים" שבמלחמה "מסרת גבורים ביד חלשים, ורבים ביד מעטים, וטמאים ביד טהורים". התחוללה מלחמה קשה כל כך, והיו יוונים רבים; גם זה היה מן הנסים. ובכל זאת עושים את נס פך השמן לעיקר עניינו של חנוכה. כיצד זה על פי ההלכה, כשהרי זה כל העניין? הלל והודאה קשורים לזה
04:39 דעם שמן. און זיי האבן געזוכט און מטמא געווען די שמנים. דאס הייסט, אז זיי זענען געווען ביי דווקא, זיי האבן דווקא געוואלט מטמא זיין די שמנים, ווי ס׳שטייט אין דער גמרא. און דערפאר, ווי נאר זיי האבן מנצח געווען אין דער מלחמה, זענען זיי אריין אין היכל און האבן געזוכט, און האבן נישט געטראפן, ביז זיי האבן געפונען א פך אחד של שמן, חתום בחותמו של כהן גדול. און ס׳איז געווען אין אים נאר כדי להדליק יום אחד, און דערנאך איז געווען דער נס, אז מ׳האט געצונדן דערפון שמונה ימים. און לשנה אחרת קבעום ועשאום ימים טובים בהלל והודאה. ס׳איז געווען דער יום טוב חנוכה. איז דאך לכאורה, אז דער יום טוב חנוכה איז בעיקר אוועקגעשטעלט געווארן דווקא אויפן נס השמן, אויפן מנורה און שמן, און נישט אויף די אלע אנדערע ענינים. און דאס איז איינע פון די שטארקע קשיות וואס אלע פרעגן, ראשונים און אחרונים, מ׳פרעגט אויך די שאלה: וויבאלד אז חנוכה איז דאך געווען אויך דער נס פון נצחון איבער די יוונים, מ׳זאגט דאך אין ועל הנסים אז ס׳איז געווען אין דער מלחמה „מסרת גבורים ביד חלשים, ורבים ביד מעטים, וטמאים ביד טהורים“, ס׳איז פארגעקומען אזא שווערע מלחמה, און ס׳איז געווען ריבוי יוונים, צווישן די זאכן וואס ס׳איז געווען דער נס, און פונדעסטוועגן מאכט מען פון דעם נס פון פך השמן דעם עיקר ענין פון חנוכה. ווי אזוי איז עס על פי הלכה, וואס דאס איז דאך דער גאנצער ענין? הלל והודאה איז פארבונדן מיט דעם
05:55 נס השמן ונס המלחמה. כפי שמבינים מהגמרא, כשהגמרא אומרת זאת, אין זה רק כדי להזכיר גם את העניין הזה. הרי כל העניין הוא הניצחון. אבל מהו עיקר הנס? שלא רק ניצחו, אלא גם מצאו את פך השמן. נשאלת השאלה: למה עשו דווקא מזה עיקר, שכל החג סובב סביבו? לכאורה רואים שהעניין הזה משתקף בעבודת נפש האדם. כדי להבין מהו עניינו של חג החנוכה בעבודת נפש האדם, צריך להבין מהו עניין הדלקת המנורה. וזה היה עיקר העניין כאן. ידוע שבמנורת בית המקדש נאמר ״בהעלותך את הנרות״. כמו שכתוב בפסוק, היו למנורה שבעה קנים. שם היו הגביעים, שבהם הניחו את השמן והדליקו. זו הייתה עבודתו של אהרן הכהן, שהיה מדליק את המנורה בכל יום. לאן היו יוצקים? לתוך נרות המנורה היו יוצקים שמן ומדליקים, וזהו ״בהעלותך את הנרות״ — עבודתו של אהרן הכהן. והנה, אדמו״ר הזקן מבאר במאמרים מהו עניינם של נרות המנורה: שבעת קני המנורה בעבודה הם שבע המידות. עם ישראל,
05:55 נס השמן און נס המלחמה. ווי מ׳פארשטייט פון דער גמרא, ווי די גמרא זאגט, דאס איז נישט סתם אז מ׳דערמאנט דעם ענין אויך. יא, דער גאנצער ענין איז דער ענין פון דעם נצחון. וואס איז אבער דער עיקר נס? אז מ׳האט נישט נאר מנצח געווען און מ׳האט געטראפן דעם פך שמן. שטעלט זיך א שאלה: וואס האט מען געמאכט פון דעם אן עיקר, און דער גאנצער יום טוב גייט ארום דעם? איז לכאורה זעט מען אז דער ענין שפיגלט זיך אפ אין עבודה, אין עבודת נפש האדם. צו פארשטיין דעם ענין, וואס דאס איז אין עבודת נפש האדם, דער יום טוב פון חנוכה, דארף מען פארשטיין וואס איז דער ענין פון הדלקת המנורה. און דאס איז געווען דער עיקר ענין דא. ידוע איז דאך, אז אין דער מנורה פון בית המקדש איז געווען „בהעלותך את הנרות“. ווי ס׳שטייט אין פסוק, ס׳זענען געווען שבעה קני המנורה, די מנורה האט געהאט שבעה קנים. דארט זענען געווען די בעכערלעך, וואס דארט האט מען אריינגעלייגט דעם שמן, און מ׳האט אנגעצונדן, וואס דאס איז געווען די עבודה פון אהרן הכהן, וואס יעדן טאג פלעגט ער אנצינדן די מנורה. אריינגיסן, וואו? אין די נרות המנורה אריינגיסן שמן און אנצינדן, און דאס איז „בהעלותך את הנרות“, וואס דאס איז געווען די עבודה פון אהרן הכהן. איז לכאורה זעט מען, דער אלטער רבי איז מבאר אין מאמרים, וואס איז דער ענין פון נרות המנורה: אז די שבעה קני המנורה אין עבודה, דאס איז שבע מדות. עם ישראל,
07:16 כנסת ישראל, מתחלק לשבעת קני המנורה, לשבע המידות. מהן שבע המידות? אלה שבעה אופנים בעבודת ה׳. עבודת ה׳ מתחלקת לשבע המידות: עבודה מתוך אהבה, עבודה מתוך יראה, עבודה מתוך רחמים ותפארת, העבודה של ניצחון, העבודה של הוד והודאה, העבודה של יסוד והתקשרות, והעבודה של מלכות. וזהו עניין השפלות, כפי שמדובר בחסידות. כל עניין מתחלק כך בעבודת נפש האדם ובעבודת ה׳. אלה הם שבעת קני המנורה, שבעה סוגים. יש עובד מאהבה, יש עובד מיראה, יש עובד מרחמים, יש עובד — כל אחד עובד את הקב״ה בדרכו, באופן שלו, ברגש הלב שלו. זו עבודת המידות. אבל עם המידות לבדן אי אפשר להתקדם. כדי שהמידות, התעוררות הלב, יהיו באופן הנכון, צריך להיות ״מוח שליט על הלב״. כפי שאדמו״ר הזקן אומר בתניא, באופן שבו האדם בנוי ישנם שכל ומידות, כל אחד בפני עצמו, וצריך להיות מוח שליט על הלב. כדי שתהיה לאדם האהבה הנכונה לקב״ה, האהבה הנכונה, היראה הנכונה, הרחמנות הנכונה והשמחה הנכונה, שהדברים יהיו כפי שהבורא רוצה. אי אפשר להניח למידות ללכת מעצמן. כי אפילו מידות דקדושה עלולות לסטות כבר בהתחלה לדרכים עקומות, מאותו עניין של…
07:16 כנסת ישראל, ווערט צעטיילט אויף די שבעה קני המנורה, שבע מדות. וואס איז שבע מדות? דאס איז זיבן אופנים אין עבודת ה׳. עבודת ה׳ ווערט צעטיילט אויף די שבע מדות: עבודה פון אהבה, עבודה פון יראה, עבודה פון רחמים ותפארת, די עבודה פון נצחון, די עבודה פון הוד והודאה, די עבודה פון יסוד און התקשרות, און די עבודה פון מלכות. און דאס איז דער ענין פון שפלות, ווי ס׳רעדט זיך אין חסידות. יעדער ענין איז אלעס צעטיילט אין דער עבודת נפש האדם און עבודת ה׳. און דאס זענען די שבעה קני המנורה, דאס זענען זיבן סוגים. יש עובד מאהבה, יש עובד מיראה, יש עובד מרחמים, יש עובד — יעדערער דינט דעם אויבערשטן אויף זיין וועג, אויף זיין אופן, מיט זיין רגש הלב. דאס איז עבודת המדות. אבער מיט מדות אליין קען מען נישט דורכגיין. כדי אז די מדות, התעוררות הלב, זאל זיין אויפן ריכטיגן אופן, דארף זיין מוח שליט על הלב. ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא, אז דער אופן ווי דער מענטש איז אויפגעבויט, איז דא באזונדער דער ענין פון שכל און מדות, און מוח שליט על הלב. כדי אז מען זאל האבן די ריכטיגע ליבשאפט צום אויבערשטן, די ריכטיגע אהבה, די ריכטיגע יראה, די ריכטיגע רחמנות, די ריכטיגע שמחה, די זאכן זאלן זיין ווי דער בורא וויל. מ׳קען נישט לאזן די מדות גיין פון זיך אליין. ווייל אפילו מדות דקדושה קענען פארקריכן אין דער התחלה, אין קרומע וועגן פון דעם זעלבן…
08:46 מוחין. אדם יכול להתעורר בהתפעלות, בהתרגשות ובהתלהבות, ולהישאר בזה, בלי שייצא מכך שום דבר בעבודה בפועל. כפי שאדמו״ר הזקן מבאר במאמר [לא ברור], שמצד המוחין יש לפעמים אדם שנמצא בהתרגשות גדולה ובהתפעלות גדולה, והוא שר ורוקד ושמח ומתנועע, כולו בוער כאש. והוא מסתפק בזה עצמו. הוא מתלהב ובוער ושמח ומרוצה, והוא כולו בחמימות של אהבת ה׳ ויראת ה׳. ושם זה נשאר. אחר כך לא נותר זכר מכל העניין, כי האדם מסתפק בדבר הראשון: אני כאן, אני שמח, אני מרוצה, אני חי; ובזה הוא נשאר. והוא רוצה עוד מאותו הדבר. כך הוא יכול להכניס את האהבה הזאת גם לדברים אחרים. את אותה חמימות שהייתה לו בתפילה, הוא יכול אחר כך להביא איתו גם כשהוא הולך לאכול. וכי כבר אין לו מה לדאוג? אותה חמימות של אהבת ה׳ שהייתה לו בשעה שאמר ״שמע ישראל ה׳ אלקינו ה׳ אחד״, נמצאת בו גם בשעה שהוא אוכל את ה[לא ברור], בשעה שהוא אוכל את הקוגל ואת הצ׳ולנט. כלומר, הוא מכניס בזה את אותה חמימות. הוא נמצא עם החמימות הזאת ומדבר על דברים. ו—
08:46 מוחין. אז דער מענטש קען נתעורר ווערן מיט א התפעלות און א התרגשות און א התלהבות, און בלייבן ביי דעם. און ס׳קען נישט קומען פון דעם קיין שום ענין אין עבודה בפועל. דאס וואס דער אלטער רבי איז מבאר אין דעם מאמר [לא ברור], אז מצד המוחין איז דאך אמאל א מענטש וואס ער האט מיט א גרויסע התרגשות, מיט א גרויסע התפעלות, און ער זינגט און ער טאנצט און ער איז פריילעך און ער שאקלט זיך, און ער איז מיט דעם גאנצן ברענענדיקן פייער. און ער ווערט צופרידן פון דעם אליין. אזוי, ער פלאקערט און ער פייערט און ער ברענט און ער איז פריילעך און ער איז צופרידן. און ער איז אין גאנצער ווארעמקייט מיט אהבת ה׳ און יראת ה׳. און דארטן בלייבט עס. נאכדעם בלייבט נישט קיין זכר פון דער גאנצער זאך, ווייל דער מענטש איז צופרידן פון דעם ערשטן ענין: איך בין דא, איך בין פריילעך, איך בין צופרידן, איך בין לעבעדיק; און ער בלייבט ביי דעם. און ער וויל עס האבן נאך מער פון דעם. אזוי די ליבשאפט קען ער אריינלייגן אין אנדערע זאכן אויך. אזוי די ווארעמקייט וואס ער האט געהאט אין דעם דאווענען, קען ער שפעטער ארייננעמען די זעלבע ווארעמקייט ווען ער גייט עסן. ווי מאכט זיך נישט מער סארגן? אזוי די ווארעמקייט פון אהבת ה׳ וואס ער האט געהאט בשעת זאגן ״שמע ישראל ה׳ אלקינו ה׳ אחד״, האט ער אין זיך אויך בשעת ער עסט די [לא ברור]. בשעת ער עסט דעם קוגל און דעם טשאלנט. דאס הייסט, ער לייגט אריין אין דעם די זעלבע ווארעמקייט. ער איז מיט דער ווארעמקייט און ער רעט פון זאכן. און
09:59 לכן הוא עושה זאת באותה חמימות ובאותה התלהבות. כי ההתלהבות נשארה אצלו, אבל הקדושה אבדה. מה הטעם לכך? הטעם הוא שהמידות, רגש הלב, קשורות לעצמו. שומעים בהן את ה״אני״: ההנאה שלי, החמימות שלי, החיות שלי. וכשחסרים בזה הביטול, ההתמסרות, המסירה וה[לא ברור] לאלקות, עלול מרגש הלב הזה לצאת, חס ושלום, עניין של ״שלי״, של יניקת החיצונים. אחר כך עלולים לצאת מאותם עניינים גם דברים אחרים. מיראה עלולים לצאת אחר כך כעס, רציחה, מידות רעות, קנאה, שנאה ותחרות. כל אלה נובעים מקו היראה, מקו הכיווץ. ומיד מתעוררת הנוקשות הזאת. מן היראה, מן הנוקשות הזאת, יוצאים אחר כך קנאה, שנאה וכעס וכדומה. וזהו עניין הפסוק ״לא יחפוץ כסיל בתבונה כי אם בהתגלות לבו״. אצל כסיל חסר עניין המוחין, השכל. הוא אינו רוצה בכך, אינו מחפש את האמת. הוא מחפש את ״התגלות לבו״. הוא רוצה להרגיש חמימות, להרגיש שמחה, להרגיש הנאה. כשהוא רוצה להרגיש את עצמו ואת ההנאה שלו, עלול להימשך מזה, חס ושלום, עניין של לעומת זה. וזו המעלה של עבודת המוחין. השכל, עניין המוח, הוא השמן. וזהו עניין המנורה — יציקת השמן לתוך קני המנורה. השמן, כפי שמבואר בחסידות, מורה על
09:59 דערפאר מיט דער ווארעמקייט און מיט דעם קאך. ווייל דעם קאך האט ער, אבער ס׳איז פארלוירן געווארן די קדושה. וואס איז דער טעם הדבר? דער טעם הדבר איז ווייל די מדות, רגש הלב, איז פארבונדן מיט זיך. ס׳הערט זיך דער ״איך״ אין דעם: מיין געשמאק, מיין ווארעמקייט, מיין לעבעדיקייט. און בשעת ס׳פעלט אין דעם דער ביטול, די איבערגעגעבנקייט, די מסירה און די [לא ברור] צו געטליכקייט, קען פון דעם רגש הלב נישט, חס ושלום, ארויסקומען פון דער ״מיין״, פון יניקת החיצונים. קען ארויסקומען פון דעם שפעטער אז עס זאל ווערן פון די ענינים אנדערע זאכן אויך. פון יראה קען ארויסקומען נאכדעם כעס, רציחה, מדות רעות, קנאה, שנאה, תחרות. וואס נעמט זיך פון קו היראה, פון דעם קו הכיווץ. און באלד שטעלט זיך אויף די קוועטשקייט. פון יראה, פון דער קוועטשקייט, ווערט שפעטער ארויס קנאה און שנאה און כעס און דעמער. און דאס איז דער ענין וואס ס׳זאגט: ״לא יחפוץ כסיל בתבונה כי אם בהתגלות לבו״. א כסיל פעלט ביי אים דער ענין המוחין, אין דעם שכל. ער וויל נישט דער, ער זוכט נישט דעם אמת. ער זוכט דעם ״בהתגלות לבו״. ער וויל פילן ווארעם, ער וויל פילן פריילעך, ער וויל פילן געשמאק. בשעת ער וויל פילן זיך און זיין געשמאק, קען פון דעם, חס ושלום, נמשך ווערן אין דעם לעומת זה. און דאס איז די מעלה פון עבודת המוחין. וואס דער שכל, דער ענין המוח, דאס איז דער שמן. און דאס איז וואס דער ענין המנורה, מיט דעם אריינלייגן שמן אין די קני המנורה. שמן, ווי עס אין אור אין חסידות גייט אויף דעם
11:21 בשכל, במוח. כמו עניינו של השמן, שהוא משקה הנבדל מכל המשקים ונשאר למעלה מהם, כך גם השכל עומד למעלה. זה עניינו של השכל: הוא מרומם, עומד מעל הדברים ומחפש את האמת. זה אחד ההבדלים העיקריים בין כוח השכל לכוח המידות. במידות העיקר הוא ההרגש שלי, ההרגש העצמי. מה שאין כן במוחין, האדם מחפש את האמת. הוא רוצה להבין, רוצה לקלוט את האמת. הוא מעמיד את עצמו מעל תכונות הנפש שלו ומבקש לקלוט מהי האמת. לכן אומר אדמו"ר הזקן בתניא: היכן עיקר משכנה של הנפש האלוקית? במוח, במוח שבראש. כי המוח שבראש מחפש את האמת; הוא רוצה להבין אלוקות. וזה עניינו של השמן, שהוא נבדל מכל המשקים. הוא עומד למעלה: שמן משחת קודש, שמן זית זך. הוא טהור, הוא קודש והוא מרומם. וכאשר הוא [לא ברור] באלוקות, אז יתעורר רגש הלב: לקחת את השמן ולהכניס אותו למנורה. כי כוח המוח והשכל לבדם גם הם אינם מטרה. להישאר רק בהשכלה, מנותק מעבודה, בוודאי אינו התכלית. כפי שאמר אדמו"ר הצמח צדק: ״המשכיל מוז זיין א עובד״ — המשכיל חייב להיות עובד. ובשכל לבדו אפשר גם להישאר מנותק. צריך שהשכל יפעל, לקחת את
11:21 אין דעם שכל, אין דעם מוח. אזוי ווי דער ענין פון שמן, דאס איז דער ענין וואס איז דער משקה וואס איז מובדל מכל המשקין, בלייבט העכער. אזוי דער ענין דער שכל שטייט העכער. יא, דאס איז דער ענין פון שכל, דאס איז אפגעטראגן, איז העכער, זוכט דעם אמת. דאס איז איינער פון די חילוקים עיקריים פון כח השכל און כח המדות. אין מדות איז דער ענין מיין הרגש, הרגש עצמי. מה שאין כן אין מוחין זוכט ער דעם אמת. ער וויל פארשטיין, ער וויל דערהערן דעם אמת. ער שטעלט זיך אוועק העכער פון זיינע תכונות הנפש און ער זוכט צו דערהערן וואס איז דער אמת. דערפאר זאגט דער אלטער רבי אין תניא, אז וואו איז דער עיקר משכן פון דער נפש האלקית? דאס איז במוח, במוח שבראש. ווייל דער מוח שבראש זוכט דעם אמת, ער וויל פארשטיין געטליכקייט. און דאס איז דער ענין פון שמן, וואס ער איז מובדל מכל המשקין. ער שטייט העכער, שמן משחת קודש, שמן זית זך. אזוי דאס איז טהור און דאס איז קודש און דאס איז אפגעטראגן. און בשעת ער זיך [לא ברור] אין אלקות, און דעמאלט וועט נתעורר ווערן רגש הלב, נעמען דעם שמן און אריינלייגן דאס אין די מנורה. ווייל כח המוח והשכל אליין איז אויך נישט קיין מטרה. בלייבן נאר ביי דער השכלה, אפגעריסן פון עבודה, איז זיכער נישט קיין תכלית. ווי דער צמח צדק האט דאך געזאגט: ״המשכיל מוז זיין א עובד״. און שכל אליין איז, קען מען בלייבן אויך אפגעריסן. מען דארף דעם שכל פועל זיין, נעמען דעם
12:38 השמן ולהכניס אותו למנורה. ואז, כשמכניסים את השמן למנורה, ״בהעלותך את הנרות״, נעשה אור. כשהאור מאיר, האדם נעשה עדין ומזוכך יותר, והוא יכול לזכך את הישות שלו, את הגשמיות שלו ואת אהבת עצמו, כדי שעבודת השם שלו תהיה כדבעי, עם אהבת השם אמיתית, ביטול, יראת השם אמיתית ושמחה אמיתית, וכל שאר העניינים בעבודת השם. זו המעלה שהשכל מביא עמו אל הרגשות, אל רגש הלב. ומשם האור מתפשט אחר כך בכל העולם. הרי נאמר על המנורה: ״עדות היא לכל באי עולם שהשכינה שורה בישראל״. ״משם אורה יוצאה לכל העולם כולו״. ידוע שבבית המקדש החלונות היו עשויים באופן שהיו צרים מבפנים ורחבים מבחוץ, כי הארת המנורה התפשטה לכל העולם. כלומר, לאחר שההארה מאירה את המידות של הגוף והנפש הבהמית של האדם עצמו, בעבודת הלב ובעבודת האדם, האדם יוצא ומאיר את העולם כולו. הוא עושה את העולם לעדין יותר, למואר יותר, לעולם שבו המוח שליט על הלב — גם בעולם שסביבו, ואפילו בתוך עם ישראל. וכל זה הוא עבודת השם בימים כתיקונם, על פי סדר העבודה שהיה בבית המקדש.
12:38 שמן אריינלייגן אין דער מנורה. און דעמאלט, בשעת מ׳לייגט אריין דעם שמן אין דער מנורה, „בהעלותך את הנרות“, און דעמאלט ווערט ליכטיג. אז אזוי ווי ס׳ווערט ליכטיג, דער מענטש ווערט איידעלער, מזוכך, און ער קען מזכך זיין זיין ישות, זיין הגשמה, זיין אהבת עצמו, און זיין עבודת השם זאל זיין כדבעי, מיט דער אמת׳ער אהבת השם, ביטול, אמת׳ער יראת השם און אמת׳ער שמחה, און אלע אנדערע ענינים אין עבודת השם. און דאס איז די מעלה וואס דער שכל פירט מיט זיך, מיט די רגשים, מיט דעם רגש הלב. און פון דארטן ווערט עס שפעטער נתפשט בכל העולם. ס׳שטייט דאך אין ענין פון דער מנורה, אז „עדות היא לכל באי עולם שהשכינה שורה בישראל“. „משם אורה יוצאה לכל העולם כולו“. איז דאך ידוע אז אין בית המקדש, אין דער מנורה, איז געווען באופן כזה, אז ס׳איז נתפשט געווארן כלפי חוץ. אז די פענצטערס אין בית המקדש האבן געווען באופן אז זיי זענען געווען קורצער אינעווייניג און ברייטער פון דרויסן, ווייל די הארה פון דער מנורה איז נתפשט געווארן לכל העולם. דאס הייסט אז דורך דעם וואס די הארה מאכט ליכטיג ביי די אייגענע מידות פון דעם גוף און נפש הבהמית, אין עבודת הלב, אין עבודת האדם, שפעטער גייט דער מענטש ארויס און מאכט ליכטיג די גאנצע וועלט, און מאכט די וועלט זאל זיין אן איידעלערע וועלט, א ליכטיגערע וועלט, א וועלט וואו דער מוח איז שליט על הלב, אויך אין דער וועלט ארום זיך, אין עם ישראל אפילו. און דאס איז אלץ די עבודת השם בימים כתיקונם, מיט דעם סדר עבודה וואס איז געווען אין דעם בית המקדש.
14:06 אבל אז הגיע סיפור היוונים, הגיעה הגלות, גלות יוון, שהייתה בדיוק להפך. עניינה היה ההפך הגמור ממוח שליט על הלב. הם רצו שתהיה חכמת יוון: להכניס לכלוך בשכל עצמו, לגשם את השכל. שכל — אבל איזה שכל? ״ראית איש חכם בעיניו״: שכל של קליפה, שכל של ישות. לכן הם נקראים יוון, כפי שמבואר בחסידות, מלשון ״טיט היון״ — בוץ ומים מלוכלכים. האדם כבר נמצא בתוך הבוץ; הוא נכנס ושוקע, ואחר כך שוקע עמוק יותר ויותר. כשהוא מכניס רגל ועוד רגל, הוא כבר אינו יכול לצאת. זהו הלכלוך של חכמות חיצוניות, המגשם את האדם. וזה בדיוק להפך: במקום שהאדם ייעשה עדין יותר, הוא נעשה מגושם עוד יותר. כידוע, כפי שמבואר בחסידות, שעל ידי חכמות חיצוניות, חכמות אומות העולם, אפשר ליפול לתאוות עד כדי [לא ברור]. כפי שמדובר בחסידות על אריסטו: הוא היה בעל חכמה גדול, אבל [לא ברור], כי היה בעל תאווה גדול, כידוע הסיפורים על כך. וזו הייתה קליפת יוון: ״להשכיחם תורתך ולהעבירם מחוקי רצונך״. הם רצו, חס ושלום, [לא ברור]. זהו מה שאומרים שעיקר עניינם היה ש״נכנסו להיכל וטימאו כל השמנים״. הם חיפשו את השמן כדי
14:06 בשעת אבער ס׳איז געקומען צו גיין די מעשה פון די יוונים, בשעת ס׳איז געקומען צו גיין די מעשה פון גלות, גלות יון, וואס גלות יון איז געווען פונקט פארקערט. דער ענין איז געווען פונקט דער היפך פון מוח שליט על הלב. זיי האבן געוואלט אז ס׳זאל זיין חכמת יון, אריינמישן שמוץ אין שכל גופא, מגשם זיין דעם שכל. א שכל, אבער וועלכער שכל? „ראית איש חכם בעיניו“ — א שכל, שכל פון קליפה, שכל פון ישות. וואס דערפאר ווערן זיי אנגערופן יון, ווי ס׳רעדט זיך אין חסידות, אז יון איז מלשון „טיט היון“, וואס דאס איז וואסער, שמוציגע וואסער. איז אליין שוין אין בלאטע. און מ׳גייט אריין, ווערט מען איינגעזונקען, און נאכדעם ווערט מען איינגעזונקען טיפער און טיפער. און ווען ער לייגט אריין א פוס, נאך א פוס, קען ער נישט מער ארויסקומען. וואס דאס איז דער שמוץ פון חכמות חיצוניות. דאס איז מגשם דעם מענטשן. און דאס איז פונקט פארקערט: אנשטאט דער מענטש זאל ווערן איידעלער, ווערט ער נאך מער מגושם. ווי כידוע, וואס ס׳רעדט זיך אין חסידות, אז דורך חכמות חיצוניות, חכמות אומות העולם, קען מען אריינפאלן אין תאוות ביז צו [לא ברור]. ווי ס׳רעדט זיך אין חסידות וועגן אריסטו, אז ער איז געווען א גרויסער בעל חכמה, אבער [לא ברור], ווייל ער איז געווען א גרויסער בעל תאווה׳ניק, כידוע די סיפורים בזה. און דאס איז געווען די קליפה פון יון: „להשכיחם תורתך ולהעבירם מחוקי רצונך“. זיי האבן געוואלט, חס ושלום, [לא ברור]. דאס איז דער ענין וואס מ׳זאגט, אז דער עיקר ענינם איז געווען אז „נכנסו להיכל וטימאו כל השמנים“. זיי האבן געזוכט דעם ענין פון שמן, כדי צו
15:34 לקחת אותו ולגרום לכך שבמקום שהשמן יביא לשכל של מוח שליט על הלב, ויכניס ביטול בכל העניינים, יהיה בדיוק להפך: ״טימאו כל השמנים״ — להכניס ישות, הגשמה וחומריות, ולנתק מאלוקות. ״להשכיחם תורתך ולהעבירם מחוקי רצונך״: [לא ברור] תורה ומצוות בשכל אנושי, פירושים וחידושים, אבל בלי אלוקות. ועל דרך זה ״חוקי רצונך״: את המשפטים שמבינים — כן, אבל את החוקים, את קבלת העול, לסלק. זו הייתה טומאת השמנים של יוון. ומה היה התיקון? שמצאו ״פך אחד של שמן חתום בחותמו של כהן גדול״. גם כאן יש שמן, חכמה — אבל איזו חכמה? ״כוח מה״, פנימיות החכמה, חכמה הקשורה ל״חותמו של כהן גדול״. [לא ברור], שחותמו של כהן גדול הוא המדרגה של חכמה שבבינה, חכמה שבכתר, חכמה שבעתיק, חכמה שבפנימיות הכתר. זו חכמה, כוח מה, חכמה שבביטול, שהיא עבודת נפש האדם; זו חכמה [לא ברור] יחידה שבנפש. יחידה של עולם, ״יחידה ליחדך״. זהו כוח האמונה וכוח המסירות נפש. וכאן אומר אדמו"ר הזקן בתניא שזו פנימיות החכמה האמיתית, הנמצאת אצל כל יהודי בפנימיות הנפש. בדרך כלל היא אינה בגילוי, היא נסתרת. אבל כאן, בזכות הניסיונות שיהודים עברו, התגלה כוח המסירות נפש, כוחו של ״פך אחד של שמן חתום בחותמו של כהן גדול״, ושם מתרחש ה[לא ברור] הגדול יותר.
15:34 נעמען דעם שמן און צו מאכן אז דער שמן, אנשטאט ער זאל זיין דער ענין פון שכל, מוח שליט על הלב, אריינברענגען ביטול אין אלע ענינים, פונקט פארקערט: „טימאו כל השמנים“ — אריינברענגען ישות און הגשמה און חומריות און אפרייסן פון ג־טליכקייט. „להשכיחם תורתך ולהעבירם מחוקי רצונך“: [לא ברור] תורה ומצוות שכל אנושי, פירושים און חידושים, אבער נישט מיט ג־טליכקייט. על דרך זה „חוקי רצונך“: די משפטים וואס מ׳פארשטייט, אבער חוקים, קבלת עול, זאל אוועק זיין. און דאס איז געווען די טומאת השמנים וואס איז געווען ביי יון. און אויף דעם זאגט מען: ווי איז געווען דער תיקון, וואס איז געווען דער תיקון? אז מ׳האט געטראפן דעם „פך אחד של שמן חתום בחותמו של כהן גדול“. דא אויך שמן, חכמה, אבער וועלכע חכמה? „כח מה“, פנימיות החכמה, חכמה וואס איז פארבונדן מיט „חותמו של כהן גדול“. [לא ברור], אז חותמו של כהן גדול, דאס איז די מדרגה פון חכמה שבבינה, חכמה שבכתר, חכמה שבעתיק, חכמה שבפנימיות הכתר. דאס איז חכמה כח מה, חכמה שבביטול, וואס איז עבודת נפש האדם, דאס איז חכמה [לא ברור] יחידה שבנפש. יחידה של עולם, „יחידה ליחדך“. דאס איז כח האמונה וכח המסירות נפש, און דא זאגט דער רבי אין תניא, אז דאס איז די אמת׳ע פנימיות החכמה וואס ביי יעדער איד געפינט זיך אין פנימיות הנפש, וואס בכללות איז דאס נישט בגילוי, ס׳איז באהאלטן. אבער דא, דורך די נסיונות וואס אידן זענען דורכגעגאנגען, און דאס איז וואס מ׳האט ארויסגעברענגט דעם כח המסירות נפש, דעם כח פון „פך אחד של שמן חתום בחותמו של כהן גדול“, און דארט פאסירט דער גרעסערער [לא ברור].
17:11 הנס, שהדליקו ממנו שמונה ימים — והמספר שמונה הוא למעלה מסדר ההשתלשלות, למעלה מן הטבע — שבר את כל מידות החושך והביא לכך שיהיה עוד יותר אור. בניגוד למה שהיוונים רצו, ״להשכיחם תורתך״, כשרצו שיהיה העניין של ״כתבו לכם על קרן השור שאין לכם חלק באלקי ישראל״. הם רצו להוריד את היהודים לדרגות הנמוכות ביותר של חושך וקליפות וסטרא אחרא, הרחוקות ביותר מאלוקות. ועל ידי מסירות נפש [לא ברור] התעוררה נקודת היהדות הזאת, הפך האחד החתום בחותמו של כהן גדול. וזה עורר אצל היהודים את עניין החכמה האמיתי, את החכמה של פנימיות התורה, ששום דבר אינו יכול לטמא לעולם. כי היחידה שבנשמה היא [לא ברור], והקליפות והסטרא אחרא אינן יכולות לשלוט שם. כאשר היא מתעוררת, כל הקליפות כאין נגדו, כל הגויים כאין נגדו, וכולם מתבטלים לגמרי, כמו שאדמו״ר הזקן אומר בתניא פרק י״ט [לא ברור]. כאשר מתעוררת אצל היהודים נקודת היהדות, פך השמן החתום בחותמו של כהן גדול, אז כל זה כאין נגדו, וכל הגויים והגויות והגסות הם כלא חשיב ממש, ובטלים לגמרי. ואז מתעורר אצל היהודים עניין המוחין האמיתי, עניין השמן האמיתי,
17:11 נס, וואס מ'האט אנגעצונדן דערפון אכט טעג, וואס דער מספר שמונה, דאס איז למעלה מסדר השתלשלות, למעלה מן הטבע, און דאס האט געבראכן אלע מידות פון חושך, און דאס האט געמאכט אז עס זאל ווערן נאך מער ליכטיק. תמורת דעם וואס די יוונים האבן געוואלט להשכיחם תורתך, ווי זיי האבן געוואלט אז ס'זאל זיין דער ענין פון „כתבו לכם על קרן השור שאין לכם חלק באלקי ישראל“, זיי האבן געוואלט אראפטראָגן אידן אין די נידעריקסטע דרגות פון חושך און קליפות וסטרא אחרא, די ווייטסטע פון געטליכקייט, איז דורך דעם ענין פון מסירות נפש [לא ברור] מעורר זיין אט די נקודה של יהדות, דעם פך אחד חתום בחותמו של כהן גדול. און דאס האט ארויסגערופן ביי אידן דעם אמת'ן ענין פון חכמה, און די חכמה פון פנימיות התורה, וואס קיין שום ענין קען דאס קיינמאל נישט מטמא זיין. ווייל די יחידה שבנשמה איז [לא ברור], קליפות וסטרא אחרא קענען דארט נישט שולט זיין. בשעת דאס ווערט נתעורר, איז כל הקליפות כאין נגדו, כל הגוים כאין נגדו, און זיי ווערן אלע אינגאנצן אויס, ווי ער זאגט דאך אין תניא פרק י״ט [לא ברור]. אז בשעת ביי אידן ווערט נתעורר די נקודה של יהדות, דעם פך שמן חתום בחותמו של כהן גדול, איז אט דעמאלט איז דאס כאין נגדו, און די אלע גוים און גוישקייט און גרובקייט איז כלא חשיב ממש, און אינגאנצן איז בטל. און דעמאלט ווערט נתעורר ביי אידן דער אמת'ער ענין המוחין, דער אמת'ער ענין השמן,
18:33 והוא פועל על המידות שיהיו מידות דקדושה, וכך מנצחים במלחמת יוון. ועל פי זה מובן התירוץ לקושיה: מדוע קבעו את חנוכה, את היום טוב הזה, דווקא סביב העניין הזה? כי כל הנס הגדול של חנוכה היה שניקח את שמן הקדושה, שמן המנורה, ועל ידו נשנה את המצב וננצח את קליפת יוון: רבים ביד מעטים, טמאים ביד טהורים ורשעים ביד צדיקים, ונגלה את אור הקדושה. אור הקדושה, השמן הזה, מתגבר והופך את כל ענייני החושך לאור, כמו שנאמר בפסוק: ״כי אתה תאיר נרי, ה׳ אלקי יגיה חשכי״. להאיר ולהפוך את החושך, שיהיה אור בעולם, ושנוכל לנצח את כל ענייני הטומאה, הקליפה והסטרא אחרא, ונזכה לכך. כך גם בחנוכה, שנזכה לכך על ידי גילוי פנימיות התורה, שהיא השמן שבתורה. מצד אחד השמן נבדל מכל המשקין, ומצד שני אומרים ״שמן מפעפע בכל דבר״ — חודר לכול, לכל דבר. השמן של פנימיות התורה; והרי אנחנו עומדים סמוך לי״ט כסלו, וכידוע יש קשר בין י״ט כסלו לחנוכה. אדמו״ר הזקן יצא מן המאסר בי״ט כסלו, אבל עד שהגיע לבסוף כבר היה חנוכה. והיה גם המאסר השני של אדמו״ר הזקן, שממנו יצא בחנוכה. וממילא יוצא
18:33 וואס דאס פועל'ט אויף די מידות, אז זיי זאלן ווערן מידות דקדושה, און אט אזוי נצח'ט מען די מלחמת יון. וואס על פי זה איז פארשטאנדליך דער תירוץ אויף דער קשיא: פארוואס דווקא האט מען חנוכה געמאכט, אט דער יום טוב זאל זיין ספעציעל מיט דעם ענין? אז דער גאנצער נס הגדול פון חנוכה איז געווען, אז מיר זאלן נעמען פון דעם שמן דקדושה, שמן המנורה, און דאס איבערמאכן, און דורך דעם נצח זיין קליפת יון, רבים ביד מעטים, טמאים ביד טהורים, ורשעים ביד צדיקים, און מגלה זיין אור הקדושה. וואס אור הקדושה, אט דער שמן, איז מתגבר, און ער איז מהפך די אלע ענינים פון חושך לאור, ווי ער זאגט אין פסוק: „כי אתה תאיר נרי, ה׳ אלקי יגיה חשכי“, מאכן ליכטיק און איבערמאכן דעם חושך, אז ס'זאל ווערן אור בעולם, און מיר זאלן קענען נצח זיין די אלע ענינים, טומאה, קליפה וסטרא אחרא, און מיר זאלן זוכה זיין דערצו. אזוי אויך אין חנוכה זאל מען זוכה זיין דורך גילוי פון פנימיות התורה, וואס דאס איז דער שמן שבתורה, וואס מצד אחד איז שמן מובדל פון אלע משקין, מצד שני זאגט מען „שמן מפעפע בכל דבר“, אלעם דורך, יעדער זאך. שמן פון פנימיות התורה, וואס מ'שטייט דאך בקרוב צו י״ט כסלו, ווי כידוע י״ט כסלו און חנוכה האבן שייכות. וואס דאך דער אלטער רבי איז ארויס פון תפיסה י״ט כסלו, אבער ביז ער איז אנגעקומען לבסוף איז שוין געווען חנוכה. און דאך געווען דער צווייטער מאסר וואס דער אלטער רבי איז געווען, און דעמאלט איז ער ארויסגעגאנגען חנוכה פון תפיסה. במילא קומט אויס
19:56 שעניין השמן של חנוכה קשור לשמן של פנימיות התורה, [לא ברור], השמן של פנימיות התורה, שעל ידו מאירים את העולם, ועל ידו מגלים ומזככים את המידות, מזככים את החושך שבעולם, ושיהיה בקרוב בימינו, אמן, [לא ברור], הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, [לא ברור], תיכף ומיד, אמן כן יהי רצון.
19:56 אז דער ענין פון דעם שמן פון חנוכה איז פארבונדן מיט דעם שמן פון פנימיות התורה, [לא ברור], דער שמן פון פנימיות התורה, וואס דורך דעם מאכט מען ליכטיק אין דער וועלט, און דורך דעם איז מען מגלה, מזכך די מידות, מזכך דעם חושך אין דער וועלט, אז ס'זאל ווערן בקרוב בימינו, אמן, [לא ברור], די גאולה האמיתית והשלימה פון משיח צדקנו, [לא ברור], תיכף ומיד, אמן כן יהי רצון.