פרשת קרח תשפ"ה - ג תמוז דער כח פון תשובה

00:00 מען דערציילט אויף דעם חסיד הרב ראובן דונין, ער איז געווען פון אנשי הרבי, פון שלוחי הרבי אין ארץ ישראל, אין חיפה. ער איז געווען א בחור וואס איז געווען ווייט פון אידישקייט, און ער איז אריינגעפאלן אין ענינים, נישט געוואונטשענע ענינים, גורל השאלה [לא ברור]. שפעטער האט ער געטאן א גאר שטארקע תשובה, דאס איז געווען אין די יארן תשי"ח, תשי"ט. דעמאלט איז ער אנגעקומען קיין כפר חב"ד, און נאך עטלעכע חדשים, ווען ער האט געלערנט אין ישיבה ביי הרב שלמה חיים קסלמן, ביים משפיע הרב שלמה חיים פון כפר חב"ד, איז ער געפארן צום רבי. ער האט באקומען א ספעציעלע רשות אין יענע צייט, וואס איז נישט געווען דער געווענליכער סדר אין אזעלכע ענינים, און ער איז געווען ביים רבי עטלעכע חדשים, בערך זעקס חדשים. ער איז ממש געווען פון די אידן וואס האבן דירעקט געזען דעם רבי'נס תשובה. ער האט באקומען ספעציעלע יחידות'ן, ספעציעלע קירובים. ער האט געקענט אריינגיין אן קיין פאראויסגעזאגטע צייט, געקענט אריינגיין אן קיין רשות. ער האט געקענט אריינגיין אין רבי'נס צימער, צום רבי'ן אויף יחידות, ווען ער האט געהאלטן דערביי, ווען ער האט געוואלט. ער האט געקענט אריינגיין צום רבי'ן מיט אן ענין, און באקומען א ספעציעלע הדרכה ממש אויף יעדן פרט אין עבודת התשובה, אין תיקון התשובה. מען דערציילט אויף אים כמה וכמה סיפורים, אסאך פון זיי פון זיין אייגענעם מויל אין יענער צייט. איינע פון די סיפורים וואס ער דערציילט איז: כידוע, ווען דער רבי פלעגט מאכן דעם סדר פון שמחת תורה יעדעס יאר, ביינאכט, די צווייטע נאכט, ליל שמחת תורה, פלעגט דער רבי מאכן דעם סדר. שפעטער פלעגט דער רבי קומען צו די הקפות, דאס איז געווען שפעט נאך חצות, און ערשט בייטאג פלעגט ער גיין צו דער סעודה. גאר פרי, בערך זעקס אזייגער אינדערפרי, פלעגט דער רבי קומען אין זאל. דער עולם האט נאך געטאנצט פון די הקפות פון ביינאכט, און דער רבי פלעגט אנהייבן זינגען א ניגון. דאס איז געווען דער סדר עטלעכע יאר, אין די ערשטע יארן, און דער רבי פלעגט אנהייבן זינגען איינעם פון די באקאנטע ניגונים וואס דער רבי האט געלערנט. אין דעם יאר שמחת תורה תשי"ט האט דער רבי געזונגען א ניגון

02:21 וואס מען רופט ביי חסידים „שאמל“. דאס איז א פנימיות'דיקער, טיפער, לירישער ניגון, א ניגון פון געגועים. דאס איז דער ניגון וואס דער רבי האט געזונגען שמחת תורה. און ביי דער התוועדות פלעגט דער רבי שפעטער מסביר זיין: נאכדעם וואס דער סדר איז געענדיגט, איז געווען א התוועדות, שמחת תורה בייטאג, נאך שקיעה, און די התוועדות איז אריין ביז שפעט אין דער נאכט פון שמחת תורה. ביי דער התוועדות האט דער רבי מסביר געווען די פרטים פון דעם סיפור, די כוונה, די נקודה פון דעם סיפור. בקיצור, שאמל איז געווען א מענטש וואס האט אנגעפירט א גאנצע גרופע פון ווילדע מענטשן, פון שבטים, ווילדע שבטים וואס האבן געלעבט אויף די בערג, אין קאווקאז. דאס איז געווען אויף די בערג, וואס זענען שפעטער געווארן א טייל פון רוסלאנד. דארט איז שאמל געווען דער מנהיג וואס האט אנגעפירט א גאנצע חבורה פון ווילדע מענטשן וואס האבן זיך דארט ארומגעדרייט אויף די בערג. ווען רוסלאנד האט געוואלט אייננעמען דעם גאנצן שטח פון קאווקאז, זענען זיי געווען אין א צרה, ווייל די שבטים זענען געווען ווילדע מענטשן, ממש ווילדע מענטשן, זיי האבן געלעבט אויף די בערג און געטאן וואס זיי האבן געוואלט. עס איז זיי געווען זייער שווער איינצונעמען דעם ארט. די רוסן מיט זייער צבא, די זעלנער, זענען געווען אונטן, און די שבטים זענען געווען אויף די הויכע, גרויסע בערג. וואס קען מען טאן? האבן זיי אויסגעטראכט א גאנצן שפיץ כדי זיי צו כאפן, כדי צו כאפן די דאזיקע ווילדע מענטשן. זיי האבן זיך געמאכט כאילו זיי ווילן, ווי מען זאגט, מאכן מיט זיי שלום, מאכן א שלום־אפמאך, מכריז זיין שלום, נישט מלחמה האלטן מיט זיי, נאר לעבן מיט זיי צוזאמען. זיי האבן אויסגעטראכט א גאנצן שפיץ, זענען ארויף אויף די בערג, [לא ברור], און אין א קורצער מלחמה האבן זיי איינגענומען דעם גאנצן שבט און גענומען אלע מיט די פיס, [לא ברור] וכו'. דעם שאמל, וואס איז געווען דער ראש החבורה, האבן זיי ארעסטירט און אריינגעזעצט אין תפיסה. די תפיסה וואו זיי האבן אים אריינגעזעצט [לא ברור].

04:31 איז געווען נאר א גארטן, א חושן הגינה, וואס ער האט געקענט זען. און דאס איז געווען איינע פון די ניגונים וואס ער פלעגט זינגען. און דער ניגון, האט דער רבי דעמאלט דערציילט, איז געבליבן און איז אנגעקומען ביז צו די חסידים. און כידוע, עס זענען געווען פון די תלמידי הבעל שם טוב, דער ענין וואס פלעגט נעמען ניגונים וואס האבן געהערט צו אומות העולם, וואס מען האט געוואוסט ווי אזוי מברר צו זיין די ניצוצות הקדושה פון אט די ניגונים — עס ווערט געברענגט אזוי אין חסידישע ספרים. האט מען דעם ניגון מעלה געווען צו קדושה, ארויסגעברענגט אין דעם ניגון די געגועים פון דער נשמה. און דער ניגון וואס ער האט געמאכט, דאס איז געווען ביי אים א ניגון פון געגועים, וואס ער האט זיך געבענקט צו די בערג, בשעת ער איז געווען פריי ווי א פייגל און געלעבט אויף די בערג. דאס זענען געווען די לשונות וואס דער רבי האט דעמאלט גענוצט אין דער פארברענגען. און ער האט זיך געדרייט און געוואלגערט אויף די בערג ווי א פרייער פייגל. און דא זיצט ער אין א תפיסה, פארשלאסן אין א, אין א, אין א גרוב. און דער ניגון רופט ארויס זיינע געגועים, ווי ער בענקט זיך, די טיפע בענקעניש צו אט דער תקופה ווען ער איז געווען מיט דער פרייהייט וואס ער האט געלעבט. אין דעם ניגון זענען דא דריי חלקים. זיי פירן די געגועים צו דעם מצב פון דעמאלט, די צובראכנקייט פון דעם מצב אין וועלכן ער געפינט זיך איצט, און לעומת זה די תקוה. דער סוף פונעם ניגון ענדיגט זיך מיט א תקוה.

05:47 חזקה, אז ער לעבט מיט אט דעם ביטחון און אט דער תקווה, אז סוף כל סוף וועט ער קענען ארויסקומען פון אט דעם מאסר, מאסר האסורים, פון אט די תפיסה, און ער וועט קענען צוריק גיין לעבן ווי א פרייע פייגל אויף די הויכע בערג. און דער רבי האט אויסגעטייטשט דעם גאנצן ניגון, עבודה, זייענדיק אין חודש תשרי, קומענדיק פון חודש אלול אין תשרי, עבודת התשובה. און דער רבי האט געזאגט אז אין דעם ניגון ברענגט זיך ארויס דער גאנצער געגוע הנשמה צו ג־טליכקייט. די נשמה איז געווען למעלה. זייענדיק למעלה איז די נשמה ווי א פרייע פייגל, ווייל דאס איז די פרייהייט וואס די נשמה האט, אן די הגבלות פון גוף און פון נפש הבהמית און פון די חומריות עולם הזה, עלמא דקליפה, וואס זי טראגט. און די נשמה געפינט זיך דארטן מיט דער גרעסטער פרייהייט, און זי דינט דעם אויבערשטן אן קיין שום הגבלות, פאראייניקט מיט דעם אין סוף ברוך הוא. שעה אז די נשמה קומט אראפ דא למטה און זי מתלבש אין א גוף און נפש הבהמית, איז אט דא ווערט דער ענין, וואס ער געפינט זיך אין א מקום רמה, לבירא עמיקתא, אין א טיפן גרוב, אין א טיפן גרונד, און ווערט ארומגערינגלט מיט די אלע מדידות והגבלות פון דעם יצר הרע און דער נפש הבהמית, בפרט נאך אז ער איז דורכגעפאלן אין ענינים וואס שוין לא עלינו. און דאס אליין, און דאס אלץ, קומט אויס אין דעם ניגון, [לא ברור]. ווייל די נשמה שטייט מיט א טיפן צמאון און בענקעניש, אז זי וויל צוריקגיין צו אט דעם מים

07:04 מדומים, אז זי קען זיך פארבינדן מיטן אויבערשטן, צמאה לך נפשי, און זיך פארבינדן מיט ג־טליכקייט אן קיין שום הגבלות. איז אט דא זאגט ער, עס פארהאנדלט די געגועים פון איין זייט, די צובראכנקייט פון דער צווייטער זייט. און לאידך גיסא, דער ניגון ענדיגט זיך מיט אט דער תקווה און ביטחון, אז סוף כל סוף וועט ער קענען ארויסגיין פון אט דעם גאנצן מאסר הגוף, און זיך פארבינדן מיט אלקות און צוריקגיין צו אט דעם אין סוף, צו אט דעם בלי גבול. ווייל די נשמה פארבינדט זיך מיטן אויבערשטן, בפרט ווען עס וועט זיין די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט מען זיין אין דער אמת'ער אחדות, יקימנו ונחיה לפניו, מיט אין סוף ברוך הוא. און דאס איז געווען מער ווייניקער וואס דער רבי האט דעמאלט גערעדט ביים פארברענגען פון שמחת תורה, להמשיך לזה געווען אפשר שבת בראשית. און דער רבי האט אויסגעברענגט נאך נקודות און פרטים, דיוקים אין דעם ניגון, ווי אזוי מיר דארפן זינגען דעם ניגון, און ווי אזוי אין דעם ניגון רופט זיך ארויס די געגוע הנשמה. און ווי עס דארף גיין, דער ניגון גייט אין אן אופן פון קול דממה דקה. כמה וכמה פרטים אין דעם אופן ווי אזוי דער ניגון, אין יעדער פרט פון דעם ניגון, רופט זיך ארויס די געגוע הנשמה צו ג־טליכקייט, צוזאמען מיט דער תקווה חזקה און דעם ביטחון, אז סוף כל סוף וועט מען קענען צוקומען צו אט דעם תשובה אמיתית און זיך פארבינדן מיט אין סוף ברוך הוא. ר' ראובן, דו ווייסט, דאס איז געווען אין דער זעלבער צייט

08:22 וואס ער שטייט דעמאלט אין דעם זמן התשובה, וואס ער האט שטארק געארבעט אויף זיך טאג־טעגליך אין זיין עבודת התשובה, און דער רבי פלעגט אים געבן הוראות והדרכות ועצות צו די מעברות און תשובה, מיט שמחה וטוב לבב. דער רבי האט אלץ געווען מדגיש ביי אים יעדעס מאל פאר'ן פארן נאך יחידות, פארקומען פאר'ן פארן נאך יחידות, ווי ס'איז געווען צוויי צענדליג מאל, אדער מער אפילו. און יעדעס מאל פלעגט אים דער רבי געבן הדרכה אין דער תנועה עיקרית, וואס דער רבי פלעגט אים א גאנצן מדגיש זיין, אז צוזאמען מיט די יגיעה אין עבודה דארף זיין די עבודה בשמחה ובטוב לבב. שטעלט זיך, מאד געווען אט די נקודה. ער דערציילט אז עס איז געווען אין די לעצטע יחידות, פאר ער איז אוועקגעפארן. דאס איז געווען נאך תשרי צייט, און דעמאלט האט ער געדארפט שוין צוריקפארן, און תשרי, [לא ברור], אז דעמאלט האט ער געדארפט צוריקפארן אין ארץ ישראל. און דער רבי האט דעמאלט געהייסן אז ער דארף גיין צוריק צו דעם זעלבן ארט און מאכן דארטן זיין שליחות בעולם, מאכן ליכטיג און ברענגען דארטן די מעיינות פון תורה, חסידות וכו'. איז אין יענע יחידות, יחידות האט ער זיך שטארק געוויינט. און צווישן די זאכן האט ער געזאגט צום רבי'ן, אז ער האט געהערט דעם ניגון מיט די אלע, מיט דעם גאנצן ריח, מיט דעם משל וואס דער רבי האט ארומגערעדט אין יענעם פארברענגען פון שמחת תורה. אבער ער האט פארשטאנען פון דעם ניגון, אז ער איז דא אין דעם מעמד, פון דעם סיפור וואס גייט ארום דעם ניגון, האט ער

09:39 פארשטאנען א זאך וואס פארביטערט אים דאס הארץ. און דאס איז, אז דער רבי האט געזאגט אז די מעשה פון שמעון, און די מעשה פון שמעון איז דאך, ווי דער רבי האט אמאל דערציילט, אז ער איז געבליבן מיט פופצן, צוועלף יאר. דאס הייסט אז ביי אים איז געווען אן אפענע ירידה, אז ער איז דורכגעפאלן אין דער מעשה, אז דאס איז געווען אונטער תקנה. ער איז קיין מאל נישט געווען צוריקגעקומען פון זיין מעמד ומצב, און געבליבן ביזן לעצטן טאג אין דעם מצב. ווען מען שטעלט דאס אין דער עבודת השם, קומט אויס אז אמאל קען זיין אז א מענטש האט זייער פיל דורכפעלער, האט זייער שלעכט, האט זייער נידריג אראפגעפאלן, האט זייער גרוב אראפגעפאלן אין זיין מעמד ומצב, ביז אז ס'איז שוין נישט שייך קיין תקנה. ווי ער האט געזאגט דעם לשון, דארף איך לויפן צום רבי'ן, דער רבי האט אויף עברית אויסגעדריקט, אין דעם אויסשפראך האט ער געזאגט: „ירידה טוטאלית“. דאס הייסט אז עס קען אבער זיין אז דאס איז א ירידה, אבער דאס איז א טוטאלישע ירידה, אז דאס איז א ירידה וואס עס איז שוין נישט שייך קיין וועג אויף צוריק. און ער האט שטארק, שטארק, שטארק געוויינט, כמובן ער האט אויסגעטייטשט דאס צו זיך, אין זיין מעמד ומצב פרטי וואס ער איז דעמאלט געשטאנען. דער רבי האט אים דעמאלט שטארק בארואיגט, און צווישן די זאכן וואס דער רבי האט אים געזאגט, האט דער רבי אים געזאגט: דו דארפסט פארשטיין אז דער סיפור, ווי דאס איז אנגעקומען צו חסידים און ווי מ'נוצט דאס ביי חסידים, איז

10:58 דאס מער נישט ווי א משל. און אזוי ווי יעדע משל, ווי ס'רעדט זיך אין חסידות בנוגע משלים, אז בשעת מ'לערנט א משל דארף מען זיך אלע מאל מתבונן זיין אין וועלכע נקודה אין דעם משל געפינט זיך דער נמשל, און אויף וועלכע פרטים זאגט מען דעם משל פאר דעם נמשל. און דאס איז דער דרך הראוי ללימוד המשלים אין דרך החסידות בפרט. איז במילא, כמובן, אז די עיקר נקודה וואס מ'וויל ארויסברענגען פון דעם, פון אט דעם ניגון, איז דער ענין התקווה, אויף דאס וואס דאס דארף זיין די געגועים פון דער נשמה צו אלקות. און דער עיקר, האט דער רבי געזאגט, איז גאר דער דריטער פערל פון דעם ניגון, אז ס'דארף זיך הערן די תקווה אין דעם ניגון. אז מ'דארף געדענקען שטענדיג אויף זיך די תקווה און דעם בטחון. און בשעת ס'רעדט זיך בנוגע דער נשמה, די נשמה איז בעצם א חלק אלוקה ממעל ממש, און זיין די גדולה מיט איר איז א חלק אלוקה ממעל ממש. און די נשמה האט דעם יכולת שטענדיג גיין אויף צוריק; ס'האט קיין מאל נישט די אמת'ע הגבלה. בשעת מ'רעדט אין גשמיות, וואס איז געווען ביי דעם סיפור פון שמעון, איז דאס רעדט זיך וועגן א מעשה גשמי; קען ער נאך אמאל, דעם מצב וואס מ'נעמט אים, און ער בלייבט דארטן שטעקן. בשעת אבער מ'רעדט זיך אין ענין פון דער נשמה, ווייל די נשמה איז בעצם פריי, די נשמה איז בעצם א חלק אלוקה ממעל, איז שטענדיג דא דער יכולת צוריק ארויפצוגיין און שטיין אין איר. א וואונדערבארער יסוד, ווי בפרט די ביאורים פון אזא דערמאנונג פון רבי'ן.

12:35 אויף די סדרה פרשת קרח געפינען מיר אין דעם דעם כח התשובה באופן נפלא ביותר. וואס בכלל, ווי אזוי טייטשט זיך אויס דער ענין פון קרח, ווי בפרט איז דאס ידוע בנוגע דעם ענין פון בני קרח, די היפך, כל הידוע, וואס שטייט בנוגע צו בני קרח. און רש"י ברענגט דאס אין אונזער סדרה, אז בני קרח איז „מקום נתבצר להם בגיהנם“, און שפעטער איז געווען אז פון זיי איז ארויסגעקומען שמואל הנביא, דער גאנצער סיפור הדברים. און רש"י זאגט אז קרח, דאס איז געווען איינער פון די זאכן וואס קרח האט זיך אפגעמאכט און ער האט זיך געוואלט פירן אין א ריב קעגן משה רבינו. און רש"י זאגט: „עינו הטעתו“; ער האט געזען מיט רוח הקודש. כידוע, אז קרח איז נישט געווען קיין איש פשוט. קרח איז געווען גאר א געהויבענער מענטש. איז וואס מיט אלץ דאס פארשטייט מען? א מאדנע זאך, וואס איז דא פאסירט? די גאנצע זאך מיט בני קרח איז גאר נישט פארשטענדליך. ס'איז גאר א מאדנע מעשה. ערשטנס, לאמיר פארשטיין, וואס איז דא געשען? פון איין זייט, זיי זענען דאך מיט אלעמען צוזאמען געפאלן געווארן. און פון דער צווייטער זייט, עפעס א מאדנע זאך, „מקום נתבצר להם בגיהנם“. ווי אזוי האבן זיי תשובה געטאן? האט מען זיי געדארפט מוחל זיין, און זיי זאלן בלייבן צווישן אלעמען. און אויב זיי האבן נישט תשובה געטאן, וואס וועט דאס העלפן? און אויב די תשובה איז געווען שוין צו שפעט, לאחר המעשה.

15:55 איז וואס איז די מעשה? אז ס׳איז געווען אזא נס, אזא ספעציעלע זאך, אז זייענדיג אין דער ערד, אין שאול, זאלן זיי קענען בלייבן לעבן און ערשט פערציג יאר שפעטער צוריקקומען? לכאורה, פארוואס די פרשה רעדט נישט וועגן דעם? ווי קומט דאס, אז דער גאנצער סיפור אין אונזער סדרה שטייט גאר נישט וועגן דעם? דער גאנצער ענין שטייט אין דער פרשה, „ובני קרח לא מתו“, אף על פי מען דארף מסיים זיין דעם סיפור וואס האט פאסירט מיט קרח ובניו. אין היינטיקער פרשה זעט מען גאר נישט וועגן דעם, אפילו נישט ברמז. רש״י זאגט וועגן דעם, אבער וואו רעדט ער וועגן דעם באריכות ערשט גאר, און וואו דרש׳נט דאס רש״י בפרטיות גאר? אין פרשת פינחס, ערשט דריי־פיר פרשיות שפעטער. וואס האט די תורה דערציילט גאר א זייטיגן ענין? וואס די תורה דערציילט, דערציילט וואס האט פאסירט מיט, אה, מיט דעם מנין בני ישראל. דערציילט די ענינים וואס האט פאסירט מיט דעם מנין, מיט ווי אידן גייען אריין צו ארץ ישראל פערציג יאר שפעטער, ניין־און־דרייסיג יאר שפעטער. וואס האט מיט דערציילן וואס האט פאסירט אין דעם גאנצן ענין פון מנין בני ישראל, זיינען די, ווי רש״י זאגט, אז דאס איז די נסתרים און אז דאס איז די „ואתם הדבקים חיים כולכם היום“, וואס אזוינע פסוקים רעדן, אז זיי זיינען דער דור וואס זיי גייען אריין אין ארץ ישראל, נאכדעם וואס ס׳זיינען געשטארבן דער גאנצער דור המדבר. ערשט יעצט דערציילט די תורה „ובני קרח לא מתו“, און רש״י דערציילט דער

17:19 סיפור הפרטים. וואס גייט אויף? די גאנצע מעשה איז נישט פארשטענדליך. אט האבן דער רבי מבאר געווען אין דער שיחה זייער א רייכע נקודה, און דאס ברענגט ארויס דעם גרויסן עומק הענין פון כח התשובה. די נקודה פון די זאכן איז, אז די בני קרח, בפועל ממש, וואס איז דא געשען? די בני קרח, בגלוי זיינען זיי געווען א חלק פון קרח און משפחה, און דעם גאנצן קהל עדת קרח. זיי זיינען געווען א חלק פון דער מחלוקת אנטקעגן משה רבינו, וואס זיי האבן אנגעפירט און געקערט א וועלט אנטקעגן משה רבינו און אנטקעגן אהרן הכהן, די גאנצע סיפור הדברים. זיי האבן געפירט א מחלוקת. און דערפאר איז געווען דער, רחמנא ליצלן, דער געפערליכער זאך וואס די פרשה דערציילט אונז: „ויאבדו מתוך הקהל“. אבער וואס איז געווען? אז בשעת ס׳איז געקומען דער לעצטער מאמענט, און זיי האבן דערהערט דעם ברוך, זיי האבן דערהערט דעם ריחוק פון משה רבינו, דאס וואס זיי האבן דא דורכגעפירט, און ס׳איז ביי זיי געווארן א הרהור תשובה. איז ביי זיי געווען אן אמת׳ער הרהור תשובה, און אט דעם הרהור תשובה האט דער אויבערשטער צוגענומען. דער אויבערשטער האט דאס אנגענומען. איז דא געווען צוויי פארקערטע זאכן: בגלוי זיינען זיי געווען א חלק פון עדת קרח, זיי האבן געפירט א מלחמה אנטקעגן משה רבינו. איז במילא בגלוי, בעלמא הזה, נישט אין דעם, אין דעם גאנצן עולם, זיי קענען נישט אריינגיין, וויבאלד ס׳האט דא געווען א מצב וואס מ׳האט געפירט א מלחמה, א מחלוקת אנטקעגן משה

18:45 און אנטקעגן אהרן הכהן. איז במילא אין יענעם דור, אין יענער זמן האבן זיי נישט געקענט זיין אויף דער וועלט. און דאס איז געווען דער גאנצער היפך, דער גאנצער מציאות וואס מען גייט צו ציל. מען דארף זיין צוגעבונדן צו משה רבינו צו קענען דורכפירן די כוונה אין דער מדבר. און וויבאלד אז זיי זיינען א חלק פון דער מחלוקת, זיינען זיי „ויאבדו מתוך הקהל“. כדי צו באווייזן ווי ווייט, ווי אזוי מופרך איז א מחלוקת, ווי אזוי איז מופרך א מחלוקת אויף אהרן און אויף משה, מיט אלע סברות און ענינים וואס זיי מבאר׳ן אין ספרים, וואס איז געווען די סיבה אויף דעם גרויסן עונש וואס האט פאסירט. לאידך גיסא, וויבאלד ס׳איז געווען א הרהור תשובה, און דער הרהור תשובה איז געווען אן אמת׳ער הרהור תשובה, און דער אויבערשטער האט צוגענומען דעם הרהור תשובה, איז דערפאר אויך דער עונש געווען אויף אזא אופן, פונקט ווי דאס איז געווען מדה כנגד מדה. כלפי חוץ איז „ויאבדו“. און דאס איז דער דיוק הלשון אין דער פרשה: „ויאבדו מתוך הקהל“. אז דער „ויאבדו“ איז געווען מתוך הקהל, אין פראנט פון דעם קהל, ווייל זיי האבן געדארפט באקומען דעם מסר, די קלארקייט: מען זאל וויסן, מען טאר נישט פירן קיין מלחמה מיט משה רבינו און מיט אהרן הכהן. איז געווען „ויאבדו מתוך הקהל“. אבער לאידך גיסא איז געווען דער הרהור תשובה. איז דערפאר דא געווען דער ענין אז בחיצוניות איז געווען „ויאבדו“, און זיינען אריין

20:02 געפאלן אויך צוזאמען מיט זיי. אבער בפנימיות, וויבאלד ס׳איז געווען א הרהור תשובה, איז פאר זיי נתבצר געווארן א מקום אין דעם שאול. ווי די לשון שטייט אין דער פרשה: „וירדו הם וכל אשר להם חיים שאולה“ — זיי זענען אין שאול, און פון דער צווייטער זייט זענען זיי חיים. זיי זענען נאך דארט, נאך דארט, נאך דארט [לא ברור]. אפילו מיט דעם מצב שלהם, בשעת ס׳איז פאראן א תנועה פון א הרהור תשובה, האט דער הרהור תשובה [לא ברור], און פון דעם איז נתבצר געווארן א מקום. און שפעטער קען מען פון דארט ארויסגיין, בשעת ס׳קומט דער זמן. און זיי קענען נאך אמאל ארויסגיין אויף דער וועלט, און מ׳גיט זיי נאך די געלעגנהייט, אז זיי קענען עפעס אויף־טאן. און [לא ברור], ווען זיי קומען צו גיין נאך זייערע בנים, און דאס אלעס, זיי אלע זענען פארבונדן מיט דעם קול וואס איז געווען בשעת מעשה פון קרח. זיי זענען געווען איינס מיט דעם קול, און במילא זענען זיי געבליבן. דער מות — מער ניט. יא, אז די אידן [לא ברור], דער קול וואס איז געווען בשעת מעשה פון קרח, איז נישט געבליבן, און במילא זענען זיי נישט געשטארבן, נאר זיי דארפן צוריק ארויסגיין אויף דער וועלט. און זיי גייען נאך אמאל אריין אין דעם סדר החיים, אז זיי קענען עולה זיין אין ארץ ישראל, און בויען משפחות. און פון דעם איז געווארן דער גאנצער [לא ברור] פון בני קרח, פון בני יוסף, און שמואל הנביא, אז זיי אלע זענען גרויסע מענטשן, און זיי זענען אויך געווען אויפן דוכן מיט אלע ענינים. און דאס איז געווען דער תיקון פון קרח און דער תיקון פון קרח׳ס בנים.

21:28 וואס פון דעם זעט מען, אן ענין נפלא, ווי גרויס ס׳איז דער כח התשובה. וואס היינטיגע פרשה, דערמיט קען מען זיך מתבונן זיין אין די פרטים; זעט מען ווי טיף, ווי ווייט דער כח התשובה דערלאנגט. אז אפילו ס׳איז געווען מער ניט ווי א הרהור תשובה, האט דאס גע׳פועל׳ט דעם גאנצן שינוי מן הקצה אל הקצה, ביז אז [לא ברור], אז זיי זענען אין דעם שאול, און עס איז געווארן פאר זיי א מקום נתבצר. און דאס גיט זיי דעם כח, אז זיי קענען תשובה טאן און בלייבן, ווי שוין געזאגט, לעבן אויף א געזונטן אופן. און שפעטער קענען זיי צוריק ארויסגיין אויף דער וועלט און מאכן ליכטיג די וועלט, און בויען משפחות און מתקן זיין דעם חטא פון זייער טאטן, ווי דער סיפור פון די צוויי תנאים [לא ברור]. וואס דא זעט מען, ווי ווייט ס׳דערנעמט דער הרהור תשובה פון א אידן. און ווי דאס שטייט אין „היום יום“ פון ג׳ תמוז. אויך די פרטים אין דעם „היום יום“ פון ג׳ תמוז — דארט ווערט געברענגט [לא ברור]. ווי פיל ס׳דערנעמט דער כח פון א אידן. דער רבי זאגט עס אין א לשון [לא ברור], אז אן אידן גיט מען ניט מער די כחות [לא ברור], און בפרט די כחות אין ענינים רוחניים. איז א תשובה [לא ברור], איז דאס גאר א גרויסע תשובה, און דער כח שלעפט ארויס דעם מענטשן פון עמק תחת און הייבט אים אויף צו עמק רום. וואס אגב, אין חסידות, דורך „היום יום“ גופא [לא ברור].

22:51 אז מיט דעם כח אליין איז עס נאך נישט גענוג; דערנאך דארף מען עס ברענגען אין מעשים, אין ענינים פון [לא ברור], טובה, פעולה אחת [לא ברור]. אבער בשעת ס׳איז פאראן די תנועה, איז דאס די התחלה טובה, וואס נעמט ארויס דעם מענטשן פון זיין ירודן מצב און הייבט אים אויף, און מ׳גיט אים דעם כח אז ער קען תשובה טאן און אז ער קען דינען דעם אויבערשטן בשמחה וטוב לבב. וואס אויף דעם זאגט רש״י, אין ענין פון היינטיגער פרשה. דער ערשטער רש״י: „פרשה זו יפה נדרשת במדרש רבי תנחומא.“ אויפן פסוק „ויקח קרח“ זאגט רש״י: „פרשה זו יפה נדרשת במדרש רבי תנחומא.“ און דער רבי האט אנגערירט אין דער שיחה כמה נקודות. ס׳איז נישט דער דרך פון רש״י בכלל צו זאגן אזעלכע זאכן, און בפרט רש״י איז פשוטו של מקרא. בשעת רש״י ברענגט א מדרש, איז עס נאר וואס ס׳איז נוגע צו פשוטו של מקרא. און דא מאכט רש״י א הקדמה, בלתי רגיל כלל. רש״י שטעלט זיך גלייך אין דער הקדמה צו דערציילן אז מ׳זאל וויסן זיין, אז די פרשה „יפה נדרשת במדרש רבי תנחומא“. און דער רבי האט אנגערירט וועגן דעם כמה נקודות. די נקודה וואס איז נוגע לעניננו, אז דאס איז טאקע דאס ווארט פון דער פרשה: „יפה נדרשת במדרש רבי תנחומא“. תנחומא איז מלשון תנחומים. בשעת מ׳לערנט די פרשה, קען דאך פעלן ביטערקייט; אמאל איז עס גאר א ביטערע פרשה. אזוי ווי מ׳זעט אין אלע ענינים, זעט מען אז משה רבינו נעמט זיך אן פאר אידן. און בפרט ווען ס׳זענען געווען ענינים בלתי רצויים, חטא העגל, חטא המרגלים. שטענדיג שטעלט זיך משה רבינו איין ווי א קנעכט פאר…

24:27 אידן, און ער פילט זיך אן מחילה וכו' וכו'. און דא משה רבינו איז [לא ברור]. עד כדי כך, ס'ענדיגט זיך מיט דער טראגעדיע, דער מעשה מיט דער [לא ברור]. קומט צו רש"י, און רש"י שטעלט זיך גלייך אין אונזער פרשה: „פרשה זו יפה נדרשת במדרש תנחומא“. און דער רבי האט אמאל געזאגט: תנחומא איז מלשון מנחם, מלשון תנחומים. וואס ער איז מנחם און דאס מהפך, און ער ברענגט אריין א נחמה אין די ענינים בלתי רצויים, און ער קערט איבער די גאנצע פרשה מן הקצה אל הקצה. ווי בשעת מ'לערנט די פרשה דורך רש"י, דורך דעם מדרש תנחומא, הייבט זיך אן ווי דווקא פון אזא סיפור קומט ארויס דער יתרון האור מתוך החושך. נישט נאר מצד דעם וואס ס'שטייט אין סוף פרשה, אז ס'איז געווארן א חיזוק צו שבט לוי און חיזוק לכהונת אהרן, און די מעלת כהונה, וואס דאס איז דער ענין וואס קומט שפעטער. דא אויך פון די פרטי הסיפור פון קרח גופא, וואו דער ענין פון יתרון האור, וואס דאס איז דער ענין וואס מ'זאגט, די כח התשובה, און וואס דאס לערנט אונז היינטיגע פרשה. און דא זעט מען וואס איז בפרט מיט אונז, בשעת מיר געפינען זיך אין די לעצטע רגעים פון גלות. און געזען ביי אונזער רבי'ן [לא ברור], ווי דער רבי האט זיך מתעסק געווען אין אונזער דור, דער ענין התשובה, וואס ער האט אויפגעוועקט דעם דור און געברענגט אז ריבוי רבבות, הונדערטער און טויזנטער, מיליאנען אידן זאלן חוזר ווערן

25:51 בתשובה. דער ענין התשובה, וואס דאס איז ווי דער רבי האט גערעדט אלע מאל, סיי די וואס זיינען תינוקות שנשבו, און אפילו דער וואס ער שטייט בבחינת צדיק, דארף דאך אויך תשובה טאן, ווי ס'ברענגט זיך אין זוהר, אז משיח אתא לאתבא צדיקייא בתיובתא. אז ביי יעדער אידן מאנט זיך תשובה, אפילו ביי צדיקים, בפרט כדי צו ברענגען משיח'ן. און [לא ברור] פון תשובה, וואס מ'לערנט פון היינטיגע פרשה, זאל ארויסקומען און ארויסברענגען די בחינת תשובה עילאה, און די תשובה וועט ברענגען די גאולה שלמה, וואס אין ישראל נגאלין אלא בתשובה. און מלשון הרמב"ם: מיד הן נגאלין, די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.