לעבן חסידות · פרק 155 · 2024-12-10 · 21:49
פרשת וישלח תשפ״ה "ויאבק איש עמו" - די מלחמה אין עבודת התפילה
תיאור הפרק
*שערי תשובה לאדמו״ר האמצעי מאמר ד״ה פדה בשלום נפשי
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 שמעתי מהחסיד ר' מענדל פוטרפאס. אנחנו נמצאים בימים שסביב ט' כסלו וי' כסלו, ימי יום ההולדת, יום ההסתלקות ויום הגאולה של אדמו"ר האמצעי. כידוע, אדמו"ר האמצעי השתדל מאוד שתלמידיו וחסידיו ידברו חסידות, בין כשהם הולכים ובין כשהם עומדים. הלשונות על כך מובאות בכמה וכמה שיחות של אדמו"ר הריי"צ. כל חפצו ורצונו של אדמו"ר האמצעי, תשוקתו, היו שאברכים ידברו ביניהם חסידות בכל מקום שהם הולכים או עומדים, אפילו בשוק וברחוב. במקום אחד הלשון היא ששני אברכים ידברו על ייחודא עילאה וייחודא תתאה; במקום אחר הלשון היא שידברו על עתיק ואריך, על כיסא, שידברו על עשר הספירות על עשר האצבעות. יש כל מיני לשונות בשיחות. התוכן הכללי הוא שכל תשוקתו הפנימית של אדמו"ר האמצעי הייתה שחסידיו ידברו חסידות. סביב זה הייתה כל השתדלותו. ר' מענדל פוטרפאס סיפר שאצל אדמו"ר האמצעי היו חסידים גדולים, משכילים גדולים. כידוע, היו חסידים שיכלו לדבר חסידות שעות רצופות, גם בעניינים העמוקים ביותר בחסידות. אבל היו גם חסידים פשוטים; לא כולם היו משכילים גדולים.
00:00 איך האב געהערט פון דעם חסיד ר' מענדל פוטרפאס. איך געפין זיך אין די טעג ארום ט' כסלו, י' כסלו, די טעג פון דעם יום ההולדת, יום ההסתלקות, יום הגאולה פון דעם מיטעלער רבי. ס'איז דאך ידוע, דער מיטעלער רבי האט שטארק געשטרעבט ביי זיינע תלמידים, זיינע חסידים, אז זיי זאלן רעדן חסידות, סיי מ'גייט, סיי מ'שטייט. און עס ברענגט זיך די לשונות אין כמה וכמה שיחות פון דעם רבי'ן ריי״צ. דער מיטעלער רבי, זיין גאנצער חפץ ורצון, זיין תשוקה איז געווען אז אינגעלייט, וואו זיי גייען, וואו זיי שטייען, אפילו אין מארק, וואו מ'גייט אויפן גאס, זאל מען רעדן חסידות צווישן זיך. די לשון איז געווען, אמאל שטייט אז צוויי אינגעלייט זאלן רעדן וועגן ייחודא עילאה, ייחודא תתאה; אמאל איז די לשון, זאל מען רעדן וועגן עתיק ואריך, וועגן כסא, רעדן וועגן די עשר ספירות אויף די צען פינגער. ס'איז כל מיני לשונות אין שיחות. דער תוכן כללי איז געווען אז חסידים פונעם מיטעלערן רבי, זיין גאנצע תשוקה פנימית איז געווען אז מ'זאל רעדן חסידות. און דאס איז געווען זיין גאנצע, זיין גאנצע רינגען. ר' מענדל פוטרפאס האט דערציילט אז עס איז געווען ביים מיטעלערן רבי, ס'זענען געווען גרויסע חסידים, גרויסע משכילים וואס זענען געווען ביים מיטעלערן רבי. דאך ידוע אז ס'זענען געווען אזעלכע חסידים וואס האבן געקענט רעדן חסידות שעה'ן נאך אנאנד און אין די טיפסטע ענינים אין חסידות. אבער ס'זענען דאך געווען פון די פשוטע חסידים; ניט אלע זענען געווען די גרויסע משכילים.
01:33 היו עובדי ה', אנשים שהתפללו ועבדו על עצמם, והיו גם פשוטים יותר. ואף על פי כן, כל אחד מהם היה חסיד גדול. כששאלו, הוא אמר שרצה לשמוע מאותם חסידים נאים שהכירו את אדמו"ר האמצעי: מה הוא סיפר? אחד שאל את חברו: על מה דיברו החסידים, עובדי ה', כשהיו ברחוב? מה הייתה השפה שלהם? הוא אמר כך: כששניים נפגשו ברחוב, שאל אחד את השני: ״נו, ר' יענקל, מה שלומך?״ ענה השני: ״אני מצליף בו והוא מצליף בי בחזרה, ואני מצליף בו עוד פעם. וכך זה נמשך. ואני מבקש מהקב"ה שאת ההצלפה האחרונה, את המכה האחרונה, אוכל אני לתת; שאני אעשה זאת.״ כפי שביארו, יש כאן עבודה: זו המלחמה של הנפש האלוקית עם הנפש הבהמית. לפעמים ״אני מצליף בו״, ולפעמים ״הוא מצליף בי״. זו המלחמה בין שתי הנפשות, הנפש האלוקית והנפש הבהמית. לפעמים הוא קם ולפעמים הוא נופל, לפעמים הוא נכשל, לפעמים נופלים, קמים ומצליפים בחזרה. והבקשה שאני מבקש מהקב"ה היא שההצלפה האחרונה ביום, בקריאת שמע שעל המיטה, תסתיים בהצלפה הנכונה, שהנפש האלוקית תנצח. כי זה כללות חיי האדם: שההצלפה האחרונה תהיה שלי.
01:33 ס'זענען געווען די עובדי ה', די דאוונערס און די וואס האבן געטאן מיט זיך, און זענען געווען מער די פשוטע. און פונדעסטוועגן זענען זיי געווען גרויסע חסידים, יעדער איינער. אז מ'האט געפרעגט, האט ער געזאגט אז ער האט געוואלט הערן פון די שיינע חסידים וואס האבן געקענט דעם מיטעלערן רבי'ן, וואס האט ער דערציילט? האט איינער געפרעגט דעם אנדערן: וואס האבן גערעדט די חסידים, די עובדי ה', וואס האבן גערעדט אין גאס? וואס איז געווען זייער שפראך? האט ער געזאגט א ווארט: אז מ'האט זיך צוגעטראפן אין גאס איינער מיטן צווייטן, האט איינער געפרעגט דעם אנדערן: „נו, ר' יענקל, וואס מאכסטו?“ האט דער צווייטער געענטפערט: „איך שמייס אים און ער שמייסט מיר צוריק, און איך שמייס אים נאך אמאל. און אזוי גייט דאס. און איך בעט דעם אויבערשטן, דעם לעצטן שמיץ, דעם לעצטן קלאפ, זאל איך קענען געבן, זאל איך דאס טאן.“ וואס מ'האט אויסגעטייטשט, שטייט אין דעם א עבודה, אז דאס איז די מלחמה פון נפש האלקית מיט נפש הבהמית. אמאל איז דאס „איך שמייס אים“, אמאל „שמייסט ער מיר“. דאס איז די מלחמה פון די צוויי נפשות, הנפש האלקית און נפש הבהמית. אמאל איז ער קם, אמאל איז ער נופל, אמאל פאלט ער דורך, אמאל פאלט מען איין, מ'הייבט זיך אויף און מ'שמייסט צוריק. און די בקשה וואס איך בעט ביים אויבערשטן איז, אז דער לעצטער שמיץ אין טאג, די קריאת שמע שעל המטה, זאל מען ענדיקן מיטן ריכטיגן שמיץ, אז הנפש האלקית זאל געווינען. ווייל דאס איז כללות חיי האדם, אז דער לעצטער שמיץ זאל זיין מיינער.
03:01 מהי שיטתו של אדמו"ר האמצעי? היום נדבר על תורה של אדמו"ר האמצעי. בימים האלה, ימי ההילולא ויום הגאולה שלו, נדבר על עניין בפרשתנו המיוסד על תורתו. הוא עוסק בכך בספר שערי תשובה, אחד מספריו. כידוע, אדמו"ר האמצעי כתב ספרים לכל אחד, לכל סוג של חסידים. מובא שהוא כתב ספרים והדפיס אותם בחייו; הוא מסר את עצמו כדי לתת לחסידים חסידות, שיהיה להם במה לעבוד את הקב"ה. כך הכין ספרים לכל סוגי החסידים. אחד מספריו המפורסמים הוא שערי תשובה, ספר שבו הוא מבאר בהרחבה ובטוב טעם עניינים של עבודת התשובה ועבודת התפילה. שם נמצא אחד המאמרים הגדולים על ״פדה בשלום נפשי״, אחד המאמרים המרכזיים והיסודיים ביותר הקשורים לזמן של י' כסלו וי"ט כסלו. כידוע, רבותינו נשיאינו עסקו רבות בפסוק ״פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי״. ובעניין הפסוק הזה, כידוע הסיפור על אדמו"ר הזקן: כשישב במאסר, היה אומר בכל יום את שיעור התהילים של אותו יום בשבוע, לפי חלוקת התהילים לימי השבוע, וי"ט...
03:01 וואס איז דעם מיטעלערן רבי'נס שיטה? מיר רעדן היינט וועגן תורה פון דעם מיטעלערן רבי'ן, וואס אין די טעג, זיינע טעג פון הילולא און יום הגאולה, וועלן מיר רעדן דא א ווארט אין סדר פון אונזער פרשה, וואס איז מיוסד אויף די תורה פון דעם מיטעלערן רבי'ן. וואס ער רעדט ארום איז אין דעם ספר, איינע פון די ספרים פון דעם מיטעלערן רבי'ן, ספר שערי תשובה. ס'איז דאך ידוע, דער מיטעלער רבי האט געשריבן ספרים פאר יעדן, פאר יעדן איינעם, פאר יעדן סוג חסידים. עס ברענגט זיך אז ער האט געשריבן ספרים, ער האט געדרוקט בחייו, ער האט זיך אויפגעגעבן צו געבן חסידים חסידות, אז מ'זאל האבן מיט וואס צו דינען דעם אויבערשטן. האט ער געמאכט ספרים פאר אלע סארטן חסידים. איינע פון די ספרים המפורסמים איז דער ספר שערי תשובה, וואס דאס איז א ספר וואו ער ברענגט ארויס, רעדט ארום זייער רייך, זייער געשמאק, ענינים פון עבודת התשובה, עבודת התפילה. וואס דארטן איז איינער פון די גרויסע מאמרים פון „פדה בשלום נפשי“. איינער פון די שטארקסטע מאמרים, פון די יסודות'דיגסטע מאמרים, פארבונדן מיטן זמן פון י' כסלו, י״ט כסלו. וואס דאך ידוע, די רביים האבן זיך געקאכט אין ענינים פונעם פסוק „פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי“. ווייל דער פסוק, אז דער מיטעלער רבי — ס'איז דאך ידוע דער סיפור אז דער אלטער רבי, ווי ער איז געזעסן אין תפיסה, האט ער געזאגט תהלים יעדן טאג ימי השבוע, ווי אזוי די תהלים זענען צעטיילט אויף ימי השבוע, און י״ט...
04:33 י"ט כסלו חל ביום שלישי. אז אמר את הפסוק ״פדה בשלום נפשי מקרב לי״. זהו שיעור התהילים שאומרים ביום השלישי, פרק נ"ה. אדמו"ר הזקן כתב במכתב ידוע, שכתב לר' לוי יצחק מברדיטשוב וגם לר' ברוך ממז'יבוז', שהיה נכדו של הבעל שם טוב הקדוש: ״כשהגעתי לפסוק 'פדה בשלום נפשי', יצאתי בשלום מה' שלום״. הפסוק הזה נעשה אבן יסוד בכל המאמרים הקשורים לי"ט כסלו. אצל אדמו"ר האמצעי, שיום הגאולה הוא י"ט כסלו, הרי בי"ט כסלו אומרים בשיעור היומי של יום י"ט לחודש את פרק נ"ה, ובו הפסוק ״פדה בשלום נפשי״. לכן מוצאים שמאמריהם של רבותינו נשיאינו מיוסדים על הפסוק הזה, וכמעט כל מאמר מתחיל בו; איך אפשר שלא? המאמר של אדמו"ר האמצעי הוא, אפשר לומר, אבוהון דכולהו, היסוד של כל מאמרי ״פדה בשלום״. אין זה ביאור שלו בלבד; הוא מיוסד בעצם גם על מאמר של אדמו"ר הזקן, שכפי הנראה אמר אותו פעם בי"ט כסלו, בשנים הראשונות. ב״מאמרים הקצרים״ יש מאמר קצר בשם ״פדה בשלום נפשי״, ושם הדברים נאמרים בקיצור. אחר כך, אצל אדמו"ר האמצעי, הדברים באים באריכות וברוחב, ש־
04:33 י״ט כסלו איז געווען דינסטאג. האט ער דעמאלט געזאגט דעם פסוק „פדה בשלום נפשי מקרב לי“. דאס איז דער שיעור תהלים וואס מ׳זאגט דעם דריטן טאג, קאפיטל נ״ה. און דער אלטער רבי האט געשריבן אין א באוואוסטן בריוו, וואס ער האט געשריבן צו ר׳ לוי יצחק בארדיטשעווער, און אויך צו ר׳ ברוך ממעזיבוזש, וואס איז געווען אן אייניקל פונעם הייליגן בעל שם טוב, האט ער געשריבן: „ווען איך בין אנגעקומען צום פסוק ‘פדה בשלום נפשי’, בין איך ארויס בשלום מה׳ שלום.“ ס׳איז געווארן א פסוק וואס איז אן אבן יסוד אין אלע מאמרים פארבונדן מיט י״ט כסלו. אז דער מיטלער רבי, אז יום הגאולה איז י״ט כסלו, וואס י״ט כסלו זאגט מען דאך דעם קאפיטל אין דעם שיעור היומי פון יום י״ט לחודש, קאפיטל נ״ה, שטייט דער פסוק „פדה בשלום נפשי“. וואס דערפאר געפינט מען אז די רבי׳ס מאמרים פון רבותינו נשיאינו זענען מיוסד אויף דעם פסוק, און יעדער מאמר כמעט הייבט זיך אן מיט דעם פסוק, ווי קען מען נישט דערפון. איז אין דעם מיטלער רבי׳ס מאמר, וואס דאס קען מען זאגן, דאס איז אבוהון דכולהו, דאס איז דער יסוד פון אלע „פדה בשלום“ס, קען מען זאגן. דאס איז נישט זיין מבואר; ס׳איז מיוסד בעצם אויף א מאמר פון דעם אלטן רבי אויך, וואס ווייזט אויס דער אלטער רבי האט עס געזאגט איינמאל אויף י״ט כסלו, פון די ערשטע יארן. ס׳איז דא אין די מאמרים הקצרים, פאראן דער מאמר „פדה בשלום נפשי“, א קורצער מאמר, און דאס איז בקיצור. שפעטער אין דעם מיטלער רבי׳ן איז עס באריכות און ברוחב, וואס
05:56 הסביר, הביא והרחיב את תורת אביו. והרי יש בספר שער התשובה שנים עשר פרקים, שעוסקים בדיוק בנקודה הקשורה לפרשת השבוע: המלחמה של יעקב עם עשו, שעליה נאמר בפרשתנו, פרשת וישלח, ״ויוותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו עד עלות השחר״. זו המלחמה של יעקב עם שרו של עשו. עניין המלחמה מתחיל בפרשה שלנו: כאשר הגיע הזמן שעשו יבוא לקראתו, יעקב התכונן לדורון, למלחמה ולתפילה. ורק אחר כך, בהמשך הפרשה, בלילה שנותר, נאמר ״ויוותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו״. והעניין הזה מוסבר באריכות ב[לא ברור] תורה בפרשתנו. ובמאמר הזה הוא מסביר שזו המלחמה של כל יהודי, בעיקר בזמן התפילה: המלחמה בין שתי הנפשות. אדמו"ר הזקן מסביר בתניא שלכל יהודי יש נפש אלוקית ונפש בהמית, וביניהן מתנהלת כל הזמן מלחמה כמעט בלתי פוסקת. אבל עיקר זמן המלחמה הוא, כדברי הזוהר, ״שעת צלותא שעת קרבא״ — בשעת התפילה. אז הוא זמן המלחמה בין שתי הנפשות, הנפש האלוקית והנפש
05:56 האט מסביר געווען, ארויסגעטראגן און מרחיב געווען די תורה פון זיין טאטן. איז דאס דאך צוועלף פרקים אין דעם ספר, אין דעם ספר שער התשובה. וואס דאס רעדט אט אקערשט די נקודה וואס איז פארבונדן מיט פרשת השבוע, וואס שטייט אין היינטיקער סדרה די מלחמה פון יעקב מיט עשו: „ויוותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו עד עלות השחר“. די מלחמה פון יעקב מיט שרו של עשו, פרשת וישלח. אז ס׳איז פארגעקומען אן ענין פון מלחמה, ס׳איז געווען די מלחמה פון יעקב מיט שרו של עשו, ס׳האט זיך אנגעהויבן פון אונזער פרשה, אז ווען ס׳איז געקומען די צייט אז עשו וויל אים באגעגענען, און יעקב האט זיך צוגעגרייט לדורון, למלחמה, לתפילה. און ערשט נאך, ווי די סדרה גייט דורכגיין, אין דער נאכט איבעריק, איז „ויוותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו“. וואס אין דעם איז מסביר, ס׳איז מבואר באריכות אין דעם [לא ברור] פון תורה אין היינטיקער סדרה. און אין אט דעם מאמר איז ער מסביר אז אט דאס מיינט די מלחמה, וואס איז די מלחמה פון יעדער אידן בעיקר בזמן התפילה. די מלחמה איז צווישן די שתי נפשות. דער אלטער רבי איז מסביר אין תניא אז יעדער איד האט א נפש אלקית, א נפש הבהמית, און לעולם ולעולם איז צווישן זיי כמעט אן אייביקע, א שטענדיגע מלחמה. אבער דער עיקר זמן המלחמה, ווי ער זאגט אין זהר, „שעת צלותא שעת קרבא“, אז בעיקר דער זמן המלחמה איז בשעת התפילה, וואס דעמאלט איז דער זמן פון דער מלחמה פון די שתי נפשות, דער נפש אלקית מיט נפש
07:33 הבהמית. אדמו"ר הזקן מדבר על כך גם בתניא, בפרק כ״ח: דווקא כשצריך להתפלל, רואים שזהו עיקר הזמן של מחשבות זרות. איך קורה שדווקא בזמן התפילה באות מחשבות זרות? הטעם הוא, כפי שהוא מסביר שם באריכות במאמר ״פדה בשלום״ של אדמו"ר האמצעי, שדווקא כאשר הנפש האלוקית מתעוררת בזמן התפילה, ואני מתבונן בגדלות ה׳ כדי לעורר אהבת ה׳ ויראת ה׳, ההתעוררות של הנפש האלוקית ל[לא ברור] התפילה מעוררת גם את [לא ברור] הנפש הבהמית. ואז מתחוללת המלחמה של [לא ברור], המלחמה בין שתי הנפשות, והוא משליך חצים ובליסטראות. וזהו ״ויאבק איש עמו״, המלחמה בין שתי הנפשות: הנפש האלוקית אינה רוצה רק לחוש בעצמה אהבת ה׳; היא רוצה לכבוש גם את הנפש הבהמית. הרי עיקר תכלית ירידת הנשמה למטה אינה בשביל הנפש האלוקית מצד עצמה. הנפש האלוקית אינה צריכה תיקון, כפי שאומר אדמו"ר הזקן בתניא; היא הרי חלק אלוקה ממעל. היא יודעת שתכלית הכוונה בירידתה למטה ובהתלבשותה בנפש הבהמית היא שגם הנפש הבהמית תחוש אהבת ה׳, לשנות את הנפש הבהמית ולפעול בה.
07:33 הבהמית. וואס דער אלטער רבי רעדט אויך אין תניא, פרק כ״ח, אז בשעת מ׳דארף דאווענען, זעט מען אז דעמאלט איז דער עיקר זמן פון מחשבות זרות. ווי קומט דאס אז דוקא ביים דאווענען איז דער זמן פון מחשבות זרות? דער טעם הדבר איז, ווי עס איז מסביר דארט באריכות אין דעם מאמר „פדה בשלום“ פון דעם מיטלער רבי, אז דאס איז מצד דעם וואס דוקא ווען בשעת דער נפש אלקית קומט אין זמן התפילה, ווערט אן התעוררות, און אז איך בין זיך מתבונן אין גדלות הוי׳, אז איך בין זיך מתבונן אין ענינים פון גדלות אויף צו מעורר זיין אהבת השם און יראת השם, איז בשעת ווען די נפש אלקית איז זיך מעורר אויף, אויף, אויף [לא ברור] התפילה, אויך דאס רופט ארויס [לא ברור] נפש הבהמית. און דעמאלט ווערט די מלחמה פון [לא ברור], די מלחמה פון די שתי נפשות. און ער ווארפט חצים ובליסטראות. און דאס איז דער „ויאבק איש עמו“, די מלחמה פון די שתי נפשות, אז דער נפש אלקית וויל נישט נאר ביי זיך פילן אהבת השם; דער נפש אלקית וויל אייננעמען דעם נפש הבהמית. ווייל דער עיקר תכלית פון ירידת הנשמה למטה איז דאך נישט פאר דעם נפש אלקית מצד עצמו. נפש אלקית דארף נישט קיין תיקון, ווי דער אלטער רבי זאגט אין תניא, דאך חלק אלוקה ממעל. ער ווייסט אז די תכלית הכוונה וואס ער איז אראפגעקומען דא למטה, זיך מתלבש געווען דעם נפש הבהמית, איז כדי אז ס׳זאל פילן אהבת השם אויף דעם נפש הבהמית, אויף איבערמאכן דעם נפש הבהמית און פועל זיין בהם.
09:01 שתהיה בה אהבת ה׳, עד כדי ״בכל לבבך״ — בשני יצריך. וזוהי המלחמה של ״ויאבק איש עמו״. כפי שמבואר במאמר, לכן נוקט הפסוק בלשון ״ויאבק״. ״ויאבק״ אינו סתם מלחמה, אלא מלחמה בדרך של התאבקות. התאבקות פירושה בפשטות ששני האנשים כרוכים לגמרי זה בזה; הם מסתבכים ונאחזים זה בזה, וכל אחד נקשר בשני. וזוהי התאבקות, מלשון אבקה. אבקה היא אבק, חומר דק [לא ברור], שמערבבים אותו יחד ונוצרת ממנו אבקה אחת. כך, בהתאבקות, כשהם מתחברים ונאבקים זה בזה, מתנהלת מלחמה בדרך של התאבקות. כלומר, הנפש האלוקית אינה עומדת בצד ועוסקת בענייניה, ממריאה לעולמות העליונים ומניחה לנפש הבהמית להישאר בעולמה. הנפש האלוקית רוצה לכבוש את הנפש הבהמית. ולכן, כפי שהוא מדבר על כך, וכפי שמבואר בזה, [לא ברור], הדבר צריך להיעשות באופן של התלבשות. מה פירוש התלבשות? צריך לגשת אל הנפש הבהמית ולהסביר לה עניינים של גדלות ה׳, באופן שהנפש הבהמית תוכל להתחבר אליהם. כי להסביר לעצמנו
09:01 אז אהבת השם הייסט, און ביז אז ״בכל לבבך״ — בשני יצריך. וואס דאס איז דאך די מלחמה פון ״ויאבק איש עמו״. וואס דאס איז, ווי מבואר אין דעם מאמר, אז דערפאר איז די לשון הפסוק ״ויאבק״. וואס די לשון ״ויאבק״, דאס איז נישט סתם א מלחמה, דאס איז א מלחמה באופן של התאבקות. התאבקות, בפשטות דאס מיינט, אז די צוויי מענטשן, זיי ווערן אין גאנצן ארומגערינגלט איינער מיט דעם אנדערן. מען ווערט אריינגעדרייט, אריינגערינגלט, איינער ווערט אריינגעבונדן מיט דעם אנדערן. און דער רינגל איז התאבקות. על דרך אבקה. רופט זיך אן בשם אבקה; אבקה, דאס איז דער אבק, דער לייכטער [לא ברור], וואס מען נעמט מיט, מיט, מיט, מישט צוזאמען, און פון דעם ווערט א גאנצע אבקה. איז דורך התאבקות, וואס זיי ווערן מתחבר און מתאבק איינער מיט דעם אנדערן, איז דאס א מלחמה בדרך התאבקות. דאס הייסט, דער נפש האלקית שטייט נישט אויף א זייט, און ער טוט זיין ענין, און ער פליט אין די עולמות העליונים, און דער נפש הבהמית בלייבט אין זיין וועלט. נאר דער נפש האלקית וויל אייננעמען דעם נפש הבהמית. און דערפאר, ווי מען זעט אז ער רעדט ארום, ווייל ווי מבואר אין דעם, [לא ברור], און ער דארף זיין, דארף גיין אופן פון התלבשות. וואס מיינט התלבשות? אז מען דארף זיך צוטראגן און געבן צו פארשטיין דעם נפש הבהמית ענינים פון גדלות און ענינים פון גדלות השם, אז ס׳זאל זיין ענינים וואס דער נפש הבהמית הייסט קען זיך צוטראגן צו דעם. ווייל זיך מסביר זיין
10:29 עניינים נפלאים ונעלים, עניינים גבוהים ועולמות עליונים, זה טוב מאוד לנפש האלוקית. לנפש האלוקית יש עונג בגדלות, וככל שהעניין גבוה יותר, כך הוא ערב לה יותר. אבל כדי לכבוש את הנפש הבהמית, צריך להסביר דווקא את ה[לא ברור], להסביר את ״כי הוא חייך״, להסביר את ״ראה נתתי לפניך החיים והטוב והמות והרע, ובחרת בחיים״. להסביר שאלוקות היא חיים, ושהחיים האמיתיים, אפילו בגשמיות, הם דווקא כשקשורים לגדלות ולרוחניות. אלה צריכים להיות עניינים שהנפש הבהמית מסוגלת להבין, באמצעות משלים, דוגמאות והסברים שהיא יכולה להתחבר אליהם. ואז פועלים בה, שבמהלך ההתאבקות היא תשתנה. וזהו עניינה האמיתי של ההתאבקות. מטרת המלחמה בין שני אנשים אינה רק לשבור את הזולת, או להחזיק מעמד בעצמך. המטרה האמיתית של מלחמה אמיתית היא, בשעת שמביא לה, שה״אויב״ ביו״ד יהפוך ל״אוהב״ באה״ב. ״גם אויביו ישלים אתו״. הוא רוצה שהאויב, המתנגד, יתהפך לגמרי — לא רק בחיצוניות אלא בפנימיות: לשנות את רצונו, את תאוותיו, את שכלו ואת מידותיו, עד שהשני יהיה אדם שלי, חבר שלי, חלק מ... הוא נעשה חלק, ולא רק במציאותו שלו. וזוהי עבודת התפילה בכל יום ויום, במלחמה
10:29 אין ענינים נפלאים ונעלים, הויכע ענינים און הויכע עולמות, איז דאס גאר גוט פאר דעם נפש האלקית. דער נפש האלקית האט א געשמאק אין גדלות. און וואס העכער, אלץ געשמאקער. אבער ווייל אייננעמען דעם נפש הבהמית, דארף מען זיך מסביר זיין דווקא אין דעם [לא ברור], זיך מסביר זיין אין דעם ״כי הוא חייך״, זיך מסביר זיין אין דעם ״ראה נתתי לפניך החיים והטוב והמות והרע, ובחרת בחיים״. אז אלקות איז לעבעדיקייט, און די אמתע לעבעדיקייט, אפילו אין גשמיות, איז דווקא ווען מ׳איז פארבונדן מיט גדלות און מיט רוחניות. אז ס׳זאל זיין ענינים וואס דער נפש הבהמית קען דאס פארשטיין מיט משלים, דוגמאות און הסברים וואס ער קען זיך צו דעם צושטעלן. און דעמאלט פועל׳ט מען ביי אים, אז ער ביים התאבקות זאל ווערן, און דאס איז דער אמתער ענין פון די התאבקות. די מטרה פון די מלחמה, אז ס׳ווערט א מלחמה צווישן צוויי מענטשן, וואס די מטרה פון דער מלחמה איז נישט סתם צו ברעכן דעם זולת, אדער זיך האלטן שטארק ביי זיך. די אמתע מטרה פון אן אמתער מלחמה איז, בשעת שמביא לה, דער אויב מיט א יו״ד זאל ווערן אוהב מיט אן אה״ב. ״גם אויביו ישלים אתו״. ער וויל אז דער אויב, דער מנגד, זאל נתהפך ווערן אין גאנצן. נישט נאר בחיצוניות, נאר בפנימיות, איבערמאכן זיין רצון, זיין תאוות, זיין שכל, זיין מדות, ביז אז יענער זאל ווערן מיינער א מענטש, מיינער א חבר, מיינער פון מיין... ער ווערט א חלק, נישט נאר ווערט אין דעם, אין דעם אייגענעם מציאות. וואס דאס איז די עבודה פון תפילה בכל יום ויום, אין די מלחמה
11:52 של הנפש האלוקית עם הנפש הבהמית. כאן נוסף פירוש נוסף למילה ״ויאבק״. המדרש רבה אומר ש״ויאבק״ הוא גם מלשון אבק, כמו שכתוב במדרש: ״העלה אבק עד כסא הכבוד״. מה פירוש ״העלה אבק עד כסא הכבוד״? הרבי מפרש שבפשטות, כשיש מלחמה ונאבקים, עולה אבק ממש. נוצר לכלוך. נלחמים, מתגוששים ומתאבקים זה עם זה, ועולה עפר. העפר מלכלך, ושניהם מתלכלכים ממנו. הוא אומר שם במאמר שעל דרך זה ברוחניות העניינים: ״כל המתאבק עם המנוול מתנוול גם כן״. והדיוק הוא ״מתאבק עם המנוול״. כשמתעסקים עם המנוול — שהוא היצר הרע, כפי שהגמרא אומרת בקידושין — אז ״כל המתאבק עם המנוול מתנוול גם כן״. כשמתעסקים עם היצר הרע ומתאבקים איתו, ״מתנוול גם כן״. הוא שולח את חיציו ומכניס את המחשבות הזרות שלו. בסופו של דבר גם הנפש האלוקית נלכדת בזה, והדבר פועל בה עכירות. כי כך היא דרך המלחמה, אף שהתכלית היא אפילו [לא ברור]. ואף על פי כן, בדרך המלחמה [לא ברור]: מצד אחד הוא שולח את המחשבות הזרות שלו, והדבר פועל עכירות ולכלוך, עד שעולה אבק עד כסא הכבוד; עולה מזה אבק. הרבי דיבר פעם בהתוועדות על עניין האבק. כאן המאמר אומר [לא ברור].
11:52 פון נפש האלקית מיט נפש הבהמית. וואס דא קומט צו נאך א פשט אין דעם ווארט ״ויאבק״. זאגט דער מדרש רבה, אז ״ויאבק״ איז אויך פון לשון אבק. ווי עס שטייט אין מדרש, אז ״העלה אבק עד כסא הכבוד״. וואס איז דער ווארט פון ״העלה אבק עד כסא הכבוד״? טייטשט דער רבי, אז בפשטות מיינט דאס, בשעת ס׳איז א מלחמה, מען שלאגט זיך, און דאס ווערט אבק פשוט. ס׳ווערט שמוץ. שלאגט זיך, מען ווארפט זיך, מען ראנגל׳ט זיך איינער מיטן אנדערן, איז ווערט פון דעם ערד. און דער ערד פארשמוצט; ביידע ווערן שמוציק פון דעם. זאגט ער דארט אין דעם מאמר, אז על דרך זה ברוחניות הענינים: ״כל המתאבק עם המנוול מתנוול גם כן״. ודיוק ״מתאבק עם המנוול״. בשעת מען פארנעמט זיך מיט דעם מנוול, וואס דער מנוול דא איז דער מנוול, ווי די גמרא זאגט אין קידושין, דער יצר הרע, איז ״כל המתאבק עם המנוול מתנוול גם כן״. בשעת מען פארנעמט זיך מיט דעם יצר הרע, מען איז מתאבק מיט אים, איז ״מתנוול גם כן״. ער ווארפט זיינע חיצים, ער לאזט אריין זיינע מחשבות זרות. אין סוף כל סוף דער נפש האלקית ווערט אין דעם אויך פארכאפט אין דעם. און דאס פועל׳ט ביי אים אויך אן עכירות. ווייל דער דרך המלחמה איז אזוי, ווי תכלית, אפילו [לא ברור]. אבער פון דעסטוועגן, אין דרך המלחמה איז [לא ברור], פון איין זייט, ער ווארפט זיינע, זיינע, זיינע מחשבות זרות. און דאס פועל׳ט אן עכירות און א שמוציקייט, אז ס׳ווערט אבק עד כסא הכבוד; דאס נעמט ארויף אן אבק. דער רבי האט אמאל געזאגט אין א פארברענגען וועגן דעם ענין פון אבק. דא זאגט דער מאמר [לא ברור].
13:30 כן, מה היה דברו של הרבי? הרבי היה חוזר תמיד על דברי אדמו״ר הריי״צ, שצריך לכפתר את הכפתורים. הרי עומדים כבר ממש בימות המשיח, משיח כבר בא, וצריך לכפתר את הכפתורים. הרבי פירש שמשמעות כפתור הכפתורים היא שצריך להסיר את האבק. כלומר, את האבק, את שכבת האבק שמצטברת, צריך להסיר כשמכפתרים. זהו משל לכך שכבר עומדים ממש לפני הגאולה, ולא נשאר אלא מעט הלכלוך האחרון שעדיין צריך לנגב. והוא אמר שאבק הוא מה שנקרא באנגלית ״דאסט״. דאסט הוא [לא ברור] סטרא אחרא. הוא אמר שזהו עניינו של האבק, עניין הסטרא אחרא: הסטרא אחרא מצטברת על האדם, ועל כך צריך לעבוד, שלא יישאר אבק. והוא מסביר שזו העבודה בעבודת התפילה: כל המציאות הזאת של אבק ושל לכלוך המצטבר קיימת כל זמן שהעבודה היא רק מצד השכל והמידות של הנפש האלוקית, המתלבשים בשכל ובמידות של הנפש הבהמית — מה שנקרא בלשון החסידות ״עבודה על פי טעם ודעת״. כי אז לנפש האלוקית יש הטעם והדעת שלה, ולנפש הבהמית יש הטעם והדעת שלה, ומזה נוצר לכלוך. אבל כאשר נמשכות בזה
13:30 יא, וואס איז דער ווארט פון רבי'ן? עס איז געווען אמאל, דער רבי האט שטענדיג גערעדט דעם ווארט פון פריערדיקן רבי'ן, רבי ריי״צ, אז מ'דארף צוקנעפלען די קנעפלעך. אלץ האלט מען שוין אט אט אין משיח'ס צייטן, משיח קומט שוין, און מ'דארף צוקנעפלען די קנעפלעך. דער רבי האט געטייטשט, אז דער טייטש פון צוקנעפלען די קנעפלעך איז אז מ'דארף אראפנעמען דעם אבק. דאס הייסט, דער אבק, דער שטויב וואס קלייבט זיך אן, דאס דארף מען צוקנעפלען. דאס מיינט א משל, אז מ'האלט שוין אט אט אין דער גאולה, ס'איז געבליבן מער נישט די לעצטע קליינע ביסל שמוץ וואס מ'דארף נאך אראפווישן. און ער האט געזאגט אז אבק, דאס איז שטויב, אויף ענגליש רופט זיך עס „דאסט“. דאסט איז [לא ברור] סטרא אחרא. ער האט געזאגט, דאס איז דער ווארט פון אבק, דער ענין פון סטרא אחרא, אז עס קלייבט זיך סטרא אחרא אויף דעם מענטש, און אויף דעם דארף מען ארבעטן, אז עס זאל נישט בלייבן קיין אבק. איז ער מסביר, דאס איז די עבודה אין עבודת התפילה, אז די גאנצע מציאות וואס קען זיין אבק און די שמוץ וואס קלייבט זיך אן, איז כל זמן די עבודה איז מער נישט מצד דעם שכל ומדות פון דער נפש האלקית, זיך מתלבש אין שכל ומדות פון נפש הבהמית, ווי ס'רופט זיך אין לשון החסידות, עבודה על פי טעם ודעת. וואס דאן, אז די נפש האלקית האט טעם ודעת און די נפש הבהמית האט איר טעם ודעת, און פון דעם ווערט א שמוץ. בשעת אבער עס ווערט נמשך
14:59 בחינות חיה ויחידה, המקיפים שבנשמה — וזוהי עיקר התכלית של עבודת התפילה: שיהודי, על ידי עבודתו, יעורר לא רק את החיצוניות, את השכל והמידות, אהבת ה׳ ויראת ה׳, אלא יגלה בעצמו את היחידה שבנשמה. בהיותו יהודי שיש בו עצם הנשמה, הוא קשור לקב״ה בקשר עצמי. הוא מעורר בעצמו את תנועת מסירות הנפש, שהרי לכל יהודי יש כוח למסירות נפש [לא ברור]. רק על ידי כך שהוא מעורר בעצמו את תנועת מסירות הנפש, וזוכר שהוא יהודי ושיש בו בחינת יחידה, ומרגיש שהוא מעורר את היחידה שבנשמה — הדבר נותן לו כוח לנצח את היצר במלחמה באופן שהוא מהפך את הנפש הבהמית בתכלית. כך מתבטלת לגמרי כל מציאות האבק, ולא נשאר ממנה שום זכר. בתחילת העבודה יש אבק, אבל בסופה הוא מתבטל לגמרי, עד שכל מציאותו נעלמת, ומתקיים ״גם אויביו ישלים אתו״, כפי שכתוב כאן [לא ברור]. אז יהיה עניין תכלית הבירור, ״ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ״, ולא יישאר שום זכר מעשו. ״ולא יהיה שריד לבית עשו״ — שכל מציאות העולם הזה תתבטל לגמרי, כי
14:59 ביי דעם דער חיה יחידה, מקיפים שבנשמה, וואס דאס איז דער עיקר תכלית פון עבודת התפילה, אז דער איד דורך זיין עבודה זאל מעורר זיין נישט נאר די חיצוניות, די שכל ומדות, אהבת השם, יראת השם, נאר אז ער זאל מגלה זיין ביי זיך די יחידה שבנשמה. אז ער איז א איד, און ער האט דעם עצם הנשמה, איז ער פארבונדן מיט'ן אויבערשטן מיט א קשר עצמי. איז ער מעורר ביי זיך די תנועה פון מסירות נפש, וואס יעדער איד האט דאך ביי זיך דעם כח מסירות נפש [לא ברור]. איז נאר דורך דעם וואס ער איז מעורר ביי זיך די תנועה פון מסירות נפש, און ער געדענקט אז ער איז א איד און ער האט ביי זיך די יחידה, און דאס פילט ביי אים אז ער מעורר איז די יחידה שבנשמה, און דאס גיט אים דעם כח, אז דער אופן ווי ער איז מנצח דעם יצר, מנצח אין דער מלחמה, איז דאס אין אן אופן אז ער איז מהפך די נפש הבהמית בתכלית, אז עס ווערט אינגאנצן אויס די גאנצע מציאות פון אבק, עס בלייבט נישט קיין שום זכר. תחילת, בתחילת העבודה איז פאראן דער אבק, אבער צום סוף ווערט דאס נתבטל לגמרי, ביז עס ווערט אינגאנצן אויס די מציאות, און עס ווערט „גם אויביו ישלים אתו“, ווי עס שטייט דא [לא ברור]. אז דעמאלט וועט זיין דער ענין פון תכלית הבירור, „ואת רוח הטומאה אעביר מן הארץ“, און עס וועט נישט בלייבן קיין שום זכר פון עשו. „ולא יהיה שריד לבית עשו“ — אז די גאנצע מציאות פון עולם הזה וועט אינגאנצן נתבטל ווערן, ווייל
16:20 ״רוח הטומאה אעביר מן הארץ״, ו״וגר זאב עם כבש״ ו״אריה כבקר יאכל תבן״, ו״גם אויביו ישלים אתו״, עד שהנחש עצמו יתבטל. כך הלשון כאן. וזו תכלית העבודה, בירור הנפש הבהמית על ידי עבודת התפילה. איך מגיעים לזה? על ידי שמעוררים בעצמם את בחינת היחידה, את בחינת מסירות הנפש. ואף שכאמור מדובר במדרגות גבוהות — גילוי הכוחות המקיפים, חיה ויחידה, הוא אכן מדרגות גבוהות, שבהן מאירה בנפש אהבת ה׳ של ״בכל מאדך״. ״מאדך״ — מידה למעלה ממידה, אהבה רבה שלמעלה מטעם ודעת. וכפי שהרבי מדבר על כך במאמרים שאמר בי׳ כסלו, שבהם הוא מביא זאת מ״פדה בשלום״, ״פדה בשלום״ תרל״ט, תשמ״א וכיוצא בזה. הרבי מסביר, על יסוד מאמרו של אדמו״ר האמצעי, שמכיוון שידוע שאצל כל יהודי קיימת היחידה שבנפש, ובפרט בזמן הגאולה, ובפרט בסוף זמן הגלות, בזמן עקבתא דמשיחא — כפי שידועה תורת [לא ברור] נשיאנו, שדווקא בזמן עקבתא דמשיחא, בזמן העקביים, מתגלה אצל כל יהודי כוח מסירות הנפש יותר מאשר בדורות הקודמים. כמו בגשמיות, שאפשר לקחת את העקביים, את הרגליים, ולהכניס אותם למים חמים
16:20 „רוח הטומאה אעביר מן הארץ“, און „וגר זאב עם כבש“ און „אריה כבקר יאכל תבן“, און „גם אויביו ישלים אתו“, אז דער נחש אליין וועט נתבטל ווערן. אזוי שטייט דא דער לשון. און דער ענין איז דער תכלית העבודה, דער בירור פון נפש הבהמית דורך עבודת התפילה. ווי קומט מען צו דעם? דורך דעם וואס מען איז מעורר בעצם די בחינה פון יחידה, די בחינה פון מסירות נפש. וואס הגם וואס, ווי געזאגט, דאס איז אן ענין פון מדריגות גבוהות. צו מגלה זיין די כוחות מקיפים, חיה יחידה, דאס איז שוין טאקע מדריגות גבוהות, וואס עס דארף מאיר זיין בעצם די אהבת השם אין דער נפש פון „בכל מאדך“. „מאדך“ — מדה למעלה ממדה, אהבה רבה שלמעלה מטעם ודעת. און דאס, ווי דער רבי רעדט עס אין די מאמרים וואס דער רבי האט גערעדט אין י׳ כסלו, וואו ער ברענגט עס פון „פדה בשלום“, „פדה בשלום“ תרל״ט, תשמ״א וכיוצא בזה. וואס דער רבי איז מסביר, שטעלט זיך אויף דעם מאמר פון מיטעלער רבי'ן, איז דער רבי ברענגט ארויס אז וויבאלד עס איז דאך ידוע אז ביי יעדער איד איז די יחידה שבנפש פאראן ביי אים, און בפרט בזמן הגאולה, און בפרט בסוף זמן הגלות, אין דעם זמן פון עקבתא דמשיחא. ווי עס איז ידוע די תורה פון [לא ברור] נשיאנו, אז דווקא אין דעם זמן פון עקבתא דמשיחא, עקבתיים, ווערט נתגלה ביי יעדער איד דער כח המסירות נפש אזוי מער ווי פריערדיקע דורות. אזוי ווי בגשמיות, אז מען קען נעמען עקבתיים, די פיס, און אריינלייגן דאס אין הייס וואסער
17:48 יותר מן הראש. על דרך זה, בדור של עקבתא דמשיחא דווקא אפשר לגלות את כוח המסירות נפש; הוא מתעורר אצל כל יהודי יותר מבכל זמן אחר, דווקא מצד ההעלם וההסתר. ורואים במוחש שעצם הידיעה של יהודי שיש בו בחינה של מסירות נפש, שהוא יודע שיש לו הכוח הזה ומוסר את עצמו להיות איש צבא, היא עצמה נותנת לו את הכוח שהבירור והתיקון שהוא עושה בעשו שבתוכו יהיו באופן שלא יישאר שום אבק. ולא רק שלא יישאר אבק, אלא שהאבק יהפוך לאבוקה. כאמור לעיל, ב״אבק״ יש אותן אותיות של ״אבוקה״. והאבוקה הזאת היא אבוקה של אש; כפי שנאמר על הבירור האמיתי שהיה אצל שלמה המלך, כמו אבוקה העולה למעלה ומאירה במקום רוח וסערה. מן האבק תיעשה אבוקה גדולה של אש העליון, המאירה במקום רוח וסערה, הופכת ושורפת ומכלה את כל האבק. העולם הזה יהפוך לאבוקה של קדושה, ומכך יבוא הבירור האמיתי של הנפש הבהמית בתכלית השלמות. וזה מה שהפרשה אומרת לנו: ״ויותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו עד עלות השחר״. כפי שמובא במדרשים על הפסוק ״ויותר יעקב לבדו ... עד עלות השחר״, הדברים אמורים על חושך הגלות. מה הם דורשים? הדברים אמורים על חושך הגלות, עד עלות
17:48 מער ווי דעם קאפ. על דרך זה, אין דעם דור פון עקבתא דמשיחא, דעמאלט דווקא קען מען אריינלייגן דעם כח המסירות נפש; ווערט נתעורר ביי יעדער איד מער ווי אלע אנדערע מאל, דווקא מצד העלם והסתר. און מען זעט במוחש, אז דער עצם ענין וואס א איד ווייסט אז ער האט אין זיך די בחינה פון מסירות נפש, ער ווייסט אז ער האט דעם כח און ער גיט זיך איבער צו ווערן אן איש צבא, דאס אליין מאכט ביי אים דעם כח אז דער אופן הבירור, דער אופן התיקון וואס ער מאכט איבער דעם עשו וואס איז ביי אים, זאל זיין באופן אז עס דארף נישט בלייבן קיין שום אבק. נישט נאר דארף נישט בלייבן קיין אבק, נאר פון דעם אבק זאל ווערן אן אבוקה. כאמור לעיל, דער ענין פון אבק איז די זעלבע אותיות ווי אבוקה. און די אבוקה, וואס דאס איז די אבוקה של אש וואס עס שטייט אז ביי דעם ענין פון דעם בירור האמיתי וואס איז געווען ביי שלמה המלך, אזוי ווי אן אבוקה וואס גייט לעיל, שיינט במקום רוח וסערה, וועט פון דעם אבק ווערן אן אבוקה גדולה של אש העליון, וואס שיינט במקום רוח וסערה, וואס מאכט איבער, פארברענט און כרת איבער דעם גאנצן אבק, דער עולם הזה זאל ווערן פון דעם אבוקה של קדושה, און פון דעם וועט דער אמת'ער בירור פון דער נפש הבהמית בתכלית השלמות. און דאס איז וואס די פרשה זאגט אונז: „ויותר יעקב לבדו ויאבק איש עמו עד עלות השחר“. ווי עס איז מובא אין מדרשים, אויפ'ן פסוק „ויותר יעקב לבדו ... עד עלות השחר“, דאס גייט אויף חושך הגלות. וואס דרש'נען זיי? דאס גייט אויף חושך הגלות, עד עלות
19:12 השחר — זו הגאולה, שאז יעלה השחר, איילת השחר, ויאיר אור הגאולה. ועד עלות השחר הוא זמן המלחמה של ״ויאבק איש עמו״ ושל ״ויותר יעקב לבדו״. יעקב אבינו מתייצב ומגלה — כפי שמובא בלשון החסידות מן המדרש, ש״לבדו״ מכוון ל״ונשגב ה׳ לבדו״ — יעקב אבינו מאיר את עצם היחידה שבנשמה. והוא מאיר אצל כל יהודי את ניצוצו של יעקב אבינו, את היחידה שבנשמה, באמצעות ההתקשרות ליעקב אבינו שבכל דור. כפי שמובא בספרים הקדושים, ״נשיא״ הוא ראשי תיבות ״ניצוצו של יעקב אבינו״: בכל דור יש נשיא הדור, והוא מאיר אצל יהודים את ניצוצו של יעקב אבינו, את היחידה שבנשמה. ומצד זה נעשה העניין האמיתי של ״פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי״, כפי שהוא מסביר כאן במאמר. מצד אחד, ״מקרב לי״ — מלחמה, מלחמה איומה, מלחמה קשה ביותר; ויחד עם זאת אומרים ״פדה בשלום נפשי״ — [לא ברור] באופן של שלום. שלום ומנוחה צריכים [לא ברור] במלחמה; אלא אדרבה, זו עבודה בדרך של שלום ומנוחה, כפי שהיה בימי שלמה המלך: ״איש מנוחה״, ״שלום ושקט אתן על ישראל בימיו״, [לא ברור], ״גם אויביו ישלים אתו״. כך [לא ברור] עבודת השם, והעניין האמיתי של ״פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי״ הוא מצד הגילוי של הרבי.
19:12 השחר, דאס גייט אויף די גאולה, וואס דעמאלט וועט זיין דער שחר, איילת השחר, וואס דעמאלט וועט שיינען דער אור הגאולה. און „עד עלות השחר“, דאס איז זמן המלחמה פון „ויאבק איש עמו“ און „ויותר יעקב לבדו“. אז יעקב אבינו שטעלט זיך אויף וועג און ער איז מגלה, ווי עס איז דא א לשון החסידות וואס ברענגט זיך פון מדרש, אז דער „לבדו“ גייט אויף „ונשגב ה׳ לבדו“. אז יעקב אבינו איז מאיר בעצם די יחידה שבנשמה, און ער איז מאיר ביי יעדער איד — עס איז פאראן דער ניצוץ של יעקב אבינו, די יחידה שבנשמה, דורך די התקשרות צו דעם יעקב אבינו פון יעדער דור. ווי עס ברענגט זיך אין ספרים הקדושים, אז נשיא איז ראשי תיבות „ניצוצו של יעקב אבינו“, וואס אין יעדער דור איז דער נשיא פון אותו דור, וואס ער איז מאיר ביי אידן דעם ניצוץ של יעקב אבינו, די יחידה שבנשמה. וואס מצד דעם ווערט דער אמת׳ער „פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי“, ווי ער איז מסביר דא אינעם מאמר. אז פון איין זייט „מקרב לי“, א מלחמה, א מלחמה איומה, א מלחמה קשה ביותר, און צוזאמען דערמיט זאגט מען אז „פדה בשלום נפשי“ — [לא ברור] באופן פון שלום. שלום ומנוחה דארף זיך [לא ברור] אין די מלחמה; נאר אדרבה, דאס איז עבודה בדרך שלום ומנוחה, ווי עס איז געווען בימי שלמה המלך, אז „איש מנוחה“ און „שלום ושקט אתן על ישראל בימיו“, [לא ברור], „גם אויביו ישלים אתו“. אז [לא ברור] עבודת השם, און דער אמת׳ער ענין פון „פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי“ מצד דעם גילוי פון רבי.
20:44 גילוי היחידה שבנשמה הוא אז [לא ברור] העניין האמיתי של שלום. וזוהי העבודה בזמן שבו אנו נמצאים כעת, בזמן הגאולה של י״ט כסלו, כשאנו מתכוננים לי״ט כסלו, ראש השנה לחסידות: שנדע [לא ברור] לחסידות, וכיצד צריכה להיות עבודת המלחמה בעבודת התפילה, ובאופן אמיתי. וזה [לא ברור] הנפש הבהמית [לא ברור] אהבת השם [לא ברור]. שזו קבלת עול, שזו מסירות נפש, ו[לא ברור] התנועה של מסירות נפש. וממילא נעשה ״פדה בשלום נפשי״ בתכלית השלמות בעודנו בגלות, ואנו מתכוננים בקרוב ממש לניצחון האמיתי במלחמה. כן, ש[לא ברור] לגאולה האמיתית והשלמה, ויהיה תיכף ״פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי״. וכפי שנאמר ב[לא ברור] ״עד אשר אבוא אל אדוני שעירה״, ורש״י אומר שהדברים אמורים על הגאולה השלמה. אז יהיה ״ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו והיתה לה׳ המלוכה״ — הגאולה השלמה עם משיח צדקנו.
20:44 דער גילוי היחידה שבנשמה איז דעמאלט [לא ברור] דער אמת׳ער ענין פון שלום. און דאס איז די עבודה אין דעם זמן וואס מיר געפינען זיך איצטער, בזמן הגאולה פון י״ט כסלו, און מיר גרייטן זיך צו י״ט כסלו, ראש השנה לחסידות, אז מ׳זאל וויסן [לא ברור] לחסידות, און וויאזוי ס׳דארף זיין די עבודה פון מלחמה אין עבודת התפילה, און דאס באופן אמיתי. און דאס איז [לא ברור] די נפש הבהמית [לא ברור] אהבת השם [לא ברור]. אז עס הייסט די קבלת עול, אז עס הייסט די מסירות נפש, און [לא ברור] די תנועה פון מסירות נפש, ובמילא ווערט דער „פדה בשלום נפשי“ בתכלית השלימות נאך זייענדיק אין גלות, און מיר גרייטן זיך בקרוב ממש צו דעם אמת׳ן נצחון המלחמה. יא, אז [לא ברור] צו דער גאולה האמיתית והשלימה, זאל זיין תיכף דער „פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ברבים היו עמדי“. און ווי עס שטייט אין [לא ברור] „עד אשר אבוא אל אדוני שעירה“, און רש״י זאגט אז דאס גייט אויף די גאולה שלימה, דעמאלט וועט זיין „ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו והיתה לה׳ המלוכה“, די גאולה שלימה עם משיח צדקנו.