נחמו נחמו א צווייענדיקע נחמה - פרשת ואתחנן שבת נחמו

00:01 ס'איז געווען איינער פון די גדולי החסידים וואס זענען געווען אונטערן אלטן רבי, ספעציעל ביים מיטעלן רבי, פון די זקני החסידים, און ער האט געהייסן ר' משה יצחק, ר' משה יצחק מיאסי. יאסי, דאס איז געווען א שטאט וואס איז געווען נאנט צו אפטא. דאס איז געווען אין דער סביבה וואו דער אפטא רבי איז געווען דער מנהיג, דער פירער פון יענער סביבה. דארט האט געוואוינט א גרויסער חסיד, ר' משה יצחק. ס'ווערט דערציילט אויף אים כמה וכמה סיפורים. ער איז געווען א חסיד פונעם אלטן רבי, ספעציעל פונעם מיטעלן רבי, און דארט האט ער פארשפרייט חסידות. הגם די סביבה איז נישט געווען קיין חב״ד סביבה, פארקערט. [לא ברור] אבער ער איז נישט נספג געווארן. און ער האט דארט אין יאסי געטאן, געשטארקט חסידות, געלערנט חסידות, חסידות חב״ד, און פארשפרייט די תורה פונעם אלטן רבי. פאראן כמה וכמה סיפורים וועגן דעם חסיד. דערציילט מען אבער איינס: ווען צו די שאר החסידים איז אנגעקומען די שמועה אז דער אלטער רבי איז אין תפיסה, און ר' משה יצחק איז געוואויר געווארן דערפון, האבן אלע חסידים וואס זענען געווען אין יענער תקופה אנגעהויבן טאן תעניות, סיגופים, תפילות און תחנונים, מתפלל זיין און בעטן אויף מבטל זיין די רעה גזירה פון אזא שווערע מצב און א שווערע תקופה. [לא ברור] אזוי האבן חסידים דעמאלט געטאן. אבער דער חסיד ר' משה יצחק,

01:42 [לא ברור] דער גרויסער חסיד ר' משה יצחק, אין דער תקופה וואס דער אלטער רבי איז געווען אין תפיסה, האט ער יעדן טאג געשטאנען און פלעגט שניידן קארטאפל, וואס חסידים רופן בולבע, תפוחי אדמה, און ער פלעגט באקן געבאקענע קארטאפל. האט מען אים געפרעגט: „משה יצחק, וואס טוסטו? דער עולם זיצט און זאגט תהילים, אנדערע פאסטן, יעדער איינער איז פארנומען מיט זיינע תעניות און סיגופים אויף קענען צו ברעכן די רעה גזירה. וואס שטייסטו און דו באקסט קארטאפל?“ האט ר' משה יצחק געענטפערט: „מיר ווייסן דאך א דבר ברור, אז פון דעם גאנצן העלם והסתר, פון דער גאנצער גזירה, פון דעם גאנצן חושך, וועט ארויסקומען א יום טוב. ס'וועט זיכער צוקומען א נייער יום טוב ביי חסידים. באלד וועט דער רבי ארויסגיין און ס'וועט ווערן פריילעך, און חסידים וועלן פארברענגען, זאגן לחיים און טאנצן. וועט מען דאך אויך דארפן האבן פארבייסן. וועט מען דאך דארפן האבן וואס צו עסן ביים פארברענגען. איז במילא דארף מען דאך צוגרייטן. איז מיט דעם בין איך פארנומען, באקן די בולבע, באקן די קארטאפל, צוגרייטן, אזוי ס'זאל זיין אויף וואס צו פארברענגען און טאנצן, בשעת עס וועט זיין די גאולה.“ דאס איז א גרויסער סיפור. דאס איז דער קוק, דער אופן ווי א חסיד זעט אויף די ענינים וואס זענען פארבונדן מיט דעם וואס מיר ווייסן. מיר רעדן דאך אין די טעג וואס מיר געפינען זיך איצט, אין די זמנים פארבונדן מיט „יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים“. ווען מיר גייען אריבער פון די ניין טעג,

03:19 פון די דריי וואכן, פון בין המצרים, גייט מען אריבער צו די טעג פון חמשה עשר באב. און מיר ווייסן דאך אין חסידות, אז דער דילוג, דער אריבערשפרונג וואס מיר גייען פון די טעג פון די דריי וואכן, גייט מען גלייך אריבער צו חמשה עשר באב. די גמרא זאגט: „לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב“, וואס איז א דילוג מן הקצה אל הקצה. פון תכלית השפלות, פון עמק תחת, [לא ברור], וואס עם ישראל איז אריינגעפאלן תשעה באב, [לא ברור] די מדרגות, איז פון דעם אלעם גייט מען ארויף אויף דעם העכסטן אופן אין דער גרעסטער שמחה, וואס „לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב“. ביז ווי ס'ברענגט זיך אין חסידות, ווי אין די מאמרים, ווי עס שטייט אין כתבי האריז״ל, אז אין דעם זמן פון חמשה עשר באב איז דער אור של משיח. ס'איז מעין דער גילוי פון לעתיד לבוא, ווען דער אויבערשטער וועט ארויסנעמען די חמה מנרתיקה, [לא ברור]. חמשה עשר באב, ווען עס ווערט אפגעשוואכט כחה של חמה. דאס איז די שוואכקייט פון [לא ברור], וואס וועט אפשוואכן דעם כח. און לאידך גיסא איז קיין נסיעה רבה שלמותה: די לבנה שטייט בשלמות אין חמשה עשר בחודש. און דאס איז די שלמות הלבנה; דאס גייט אויף כנסת ישראל, שדומין ללבנה, מונין ללבנה, ועתידין להתחדש כמותה. און דאס איז די גרויסע שמחה, וואס מען זעט אז די עליה איז לפי ערך הירידה. וואס פאר א סיבה איז דווקא חמשה עשר באב דער גרעסטער יום טוב? ווייל ידוע, דער חודש איז...

04:57 החמשה עשר. חמשה עשר בניסן בפרט איז פסח, חמשה עשר בתשרי סוכות. און פון דאס וואס מען זאגט, לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב, ווייל אין דעם יום טוב, חמשה עשר באב, ברענגט זיך ארויס די גדלות העליה פון די לבנה, פון כנסת ישראל, וואס קומט נאך די גרויסע ירידה פון תשעה באב. און אויף דעם דארף מען אנקומען צו נאך א קוק, נאך א פארשטאנד, דעם פנימיות׳דיגן קוק. ווי די גמרא דערציילט אין סוף מסכת מכות, ווען רבי עקיבא און די אנדערע האבן געזען די זאכן וואס זענען פארגעקומען אין חורבן און גלות. ווען זיי זענען געגאנגען קיין רומי, האבן זיי געזען ווי די רוימער, די וואס האבן געמאכט דעם חורבן בית המקדש, לעבן מיט אזא ברייטקייט, מיט אזא עשירות. האבן זיי אנגעהויבן וויינען און רייסן די קליידער, און אזוי ווייטער, ווי די גמרא דערציילט. און דוקא רבי עקיבא מצחק. און על דרך זה, ווען זיי זענען געגאנגען צום הר הבית און האבן געזען א שועל יוצא מבית קדשי הקדשים, האבן זיי אנגעהויבן בוכים. נאר רבי עקיבא מצחק. און זיי האבן אים געפרעגט, וואס ער לאכט, וואס ער איז צופרידן, אז ער זעט אזא גרויסן חורבן און אזא גרויסן חושך — ווי קען מען זיין פריילעך? ווייל רבי עקיבא האט געהאט דעם פארשטאנד, דעם ענין פון אתהפכא חשוכא לנהורא. רבי עקיבא האט געהאט דעם פארשטאנד ווי אזוי מען קען, אינעם חושך גופא, זען ווי אזוי עס ליגט אינעם די פנימיות פון די גאולה. וואס דאס איז וואס ער האט געזאגט: אם לעוברי רצונו כך, לעושי רצונו על אחת כמה וכמה.

06:28 אז דוקא פון דעם וואס מען זעט די גרויסע עשירות וואס געפינט זיך ביי די גויים, ביי די רשעים, פון דעם ווייסן מיר אז לעושי רצונו על אחת כמה וכמה — אידן, וואס זענען עושי רצונו, וועלן באקומען לעתיד לבוא. און על דרך זה, אינעם שועל יוצא מבית קדשי הקדשים האט ער געזען אז עס זענען מקויים געווארן די נבואות פון אוריה; עס איז מקויים געווארן די נבואה וואס האט געזאגט אז ציון שדה תחרש. וואס איז געווען די חרישה פון ציון דורך דעם חורבן? עס איז געווען אזא חורבן וואס האט דורכגענומען דורך און דורך, ביז ״ערו ערו עד היסוד בה״. איז פון דעם ווייסט מען ווי גרויס עס וועט זיין די גאולה, אז עס וועט זיין א גאולה נפלאה, שלמה, בתכלית השלימות, וואס עס וועט זיין, וואס מען וועט קענען זען ברחובות ירושלים, מיט אלע ברכות און אלע ישועות וואס וועלן זיין אין די גאולה העתידה. און רבי עקיבא האט שוין געזען דאס אינעם מצב בהוה. און דאס האט ביי אים געברענגט די שמחה: זעענדיק אינעם העלם, אינעם חושך, האט ער געזען אינעם די פנימיות, די גאולה, און דערפאר איז ער געווען מצחק. ביז עס האט געפועלט אפילו אויף די אנדערע תנאים, אז ביי זיי איז געווען, ווי די לשון הגמרא זאגט: עקיבא ניחמתנו, עקיבא ניחמתנו. וואס דאס איז וואס מען זעט ביי מנהג ישראל, דעם אריבערגאנג, וואס מען גייט אריבער מן הקצה אל הקצה: פון דעם שווערסטן טאג, ביטערסטן טאג פון תשעה באב, גייט מען גלייך אריבער צו די גרעסטע שמחה. וואס דאס איז די נחמו נחמו עמי, פרשת שבת נחמו, און די חמשה עשר באב. און נאך פאר דעם, אפילו אין תשעה באב גופא,

07:53 ווי מנהג ישראל, אז גלייך ביי תשעה באב אחרי הצהריים, נאך מיטאג, זיצט מען שוין אויף די ספסלים, אויף די טישן, אויף די בענקלעך; מען שטעלט זיך, מען הייבט שוין אן מאכן הכנות צו די שמחה. און דאס ברענגט זיך ארויס אין שער הכוונות, ווי עס ווערט דערציילט אין שער הכוונות, דער אר״י ז״ל, וואס האט געהערט פון מהרח״ו, דער חיים ויטאל, וואס האט געהערט פון דעם אר״י ז״ל. אז וואס איז דער ענין פון תשעה באב נאך מיטאג? ווייל עס איז זמן השמחה. סיי מצד דעם, ווייל דעמאלט איז נולד משיחן של ישראל, די נשמה פון משיח איז געקומען אויף דער וועלט; תשעה באב איז נולד משיח צדקנו. און דערפאר באווייזט מען זיך דורך דעם נוהג, וואס מיר שטעלן זיך שוין אוועק אין אן אופן פון רוממות, און מיר זוכן דעם נחם, טראכטנדיק וועגן דעם נחם, ״זה ינחמנו״. און דאס איז משיח, מנחם שמו, וואס איז דער גואל צדק. און ווי ער ברענגט דארטן אין שער הכוונות, אז אפילו דער ערשטער מאמענט, ווי עס האט פאסירט דער חורבן בית המקדש, וואס ווען זיי זענען געשטאנען און געזען דעם שריפת בית המקדש אין תשעה באב נאך מיטאג, יא, פאר דער שקיעה, ווייל דעמאלט איז געווען דער גרעסטער חורבן, וואס מען האט געזען במוחש, ווי עס איז די חרישה: עס קוקט אויס ווי מען מאכט חרוב די פעלד, ווי מען מאכט חורש די פעלד. פונדעסטוועגן זאגט מען אז דורך די חרישה — דאס איז דער ״ורב תבואות בכח שור״ — אז דורך

10:45 די חרישה דארף ברענגען אן אמת'ע צמיחה. די אמת'ע צמיחה פון דער גאולה, פון [לא ברור], די אמת'ע שמחה פון דער גאולה השלימה נעמט זיך פון אט דער חרישה פון חושך הגלות. און דערפאר איז ביי אידן נישט דא קיין רוגז און פארביטערקייט, חס ושלום, פון דער עצבות, פון דער פארביטערקייט. נאר אפילו זייענדיק נאך אין תשעה באב גופא שטעלט זיך אוועק אן איד מיט א תנועה פון שמחה, פרייליכע מוסר רוח, וויסנדיק אז פון דעם גאנצן חושך וואקסט ארויס די גאולה. און דערפאר איז רבי עקיבא מצחק, און דערפאר שטייט ער שוין מיט א מין מציאות וואס מען קען זאגן: „עקיבא נחמתנו, עקיבא נחמתנו.“ וואס ווען איך גיי צו דעם ענין פון „נחמתנו, נחמתנו“, וואס היינט איז דאך שבת נחמו און מיר לייענען „נחמו נחמו עמי“. וואס ידוע די שאלה: וואס איז דער כפל הלשון „נחמו נחמו“? אויף דעם, רבי עקיבא האט געזאגט „עקיבא נחמתנו, עקיבא נחמתנו“. איז אויף דעם פאראן דער מדרש, וואס דער מדרש זאגט אז לקו בכפליים, און נחמו בכפליים. אז אלע ענינים זיינען פארבונדן מיט כפליים. אז סיי די אידן האבן געזינדיקט, און דער מדרש איז מאריך אין אלע פרטים: אז דער חטא פון עם ישראל איז געווען בכפליים, „חטא חטאה ירושלים“ — עס שטייט צוויי מאל חטא — אז דאס איז געווען חטא בכפליים. און דערפאר איז געווען לקו בכפליים, א דאפלטער חורבן: חורבן בית ראשון און בית שני. יא, דערפאר איז לקו בכפליים. און נאך איז אויך געווען דער ענין פון בכיה בכפליים: „בכה תבכה בלילה“.

12:15 וממילא איז אויך די נחמה בכפליים: „נחמו נחמו עמי“. אז דאס איז דער ענין פון כפליים. איז דאך די שאלה: וואס איז דער ענין פון כפליים? וואס איז דער ענין פון כפליים? וואס איז חטא בכפליים? וואס איז דער ענין פון חטא בכפליים? און וואס איז דער ענין פון בכה בכפליים? און וואס איז דער ענין פון נחמה בכפליים? וואס איז דער ענין פון כפליים? איז איך וועל אייך זאגן כמה וכמה ביאורים וואס מען ברענגט אין ספרים פון גדולי ישראל. אבער קודם כל איז דא איין נקודה, וואס איז במיוחד אויף דעם מאמר וואס דער רבי ריי״צ האט געזאגט נאך אין די צייטן פון דער מלחמה, אין יאר תש״ד. דאס גייט צוריק אין תש״ד, בשעת עס איז געווען די וועלט־מלחמה. האט דער פריערדיקער רבי געזאגט א מאמר אין אידיש, „נחמו נחמו עמי“, און שפעטער וועלן מיר דאס ברענגען דא בקיצור. און יארן שפעטער האט דער רבי אין מאמר „נחמו נחמו“ תשי״ח אויך, דאס איז געווען א שטיקל צייט נאך דער מלחמה, [לא ברור], די „נחמו נחמו“, מסביר געווען באריכות וברחבות די נקודה וואס ער זאגט דא אין מאמר. על כל פנים, בקיצור די נקודה: דער רבי ריי״צ איז מסביר אז דער ענין פון כפליים, עצם הכלל פון דעם, איז אז יעדע מצוה וואס דו טוסט, טוט זיך אן פעולה בכפליים. און די נקודה איז: בשעת דו טוסט א מצוה, איז דאס איין זאך וואס דו טוסט פאר זיך. מען איז מזכך דעם גוף ונפש, און דער מענטש בעולם איז מזכך זיך דורך דעם קיום המצוות [לא ברור]. און ביחד עם זה טוסטו בכפליים, וואס דו טוסט אין דער וועלט. יעדע מצוה וואס דו טוסט, מאכט ליכטיק די וועלט. די וועלט ווערט א מזוככת'ע וועלט. „נתאוה הקב״ה להיות לו דירה בתחתונים“. און בשעת דו טוסט א מצוה, ווערט דער מענטש אליין מזוכך, און ביחד עם זה טוט זיך אין דער וועלט, מען נעמט דעם

14:10 דבר הגשמי פון דער וועלט און מען איז עס מזכך, און דורך דעם ווערט די וועלט ליכטיק. מה רבו די פרטים וואס דער רבי זאגט אין דעם; דאס איז קשור מיט דעם וואס עס שטייט אין חסידות. אז בשעת דו ביסט עובד דעם אויבערשטן, איז דאס צוויי ענינים: די פעולה וואס דו טוסט מיט דער נשמה, און די פעולה וואס דו טוסט מיטן גוף. אדער, אין אנדערע ווערטער, נפש האלקית און נפש הבהמית. און דער אלטער רבי איז מסביר אין תניא, אז דער גאנצער ענין פון דער נשמה איז נאר אראפגעקומען אין עולם התחתון. „מאיגרא רמה לבירא עמיקתא“; די נשמה איז א חלק אלוקה ממעל ממש. און די נשמה איז נאר אראפגעקומען אין עולם התחתון, אין א וועלט מיט א נפש הבהמית. די נשמה אין צריך תיקון לעצמה. די נשמה איז נישט געקומען פאר זיך; די נשמה איז א חלק אלוקה ממעל ממש. פארוואס דארף זי דעם גאנצן סיפור? נאר וואס? די נשמה איז אראפגעקומען אין עולם התחתון כדי לברר ולזכך גוף ונפש הבהמית, און צו מאכן פון דער נפש הבהמית א מזוככת'ע נפש, און פון דעם גוף א מזוכך'טן גוף, און צו מאכן פון זיך א כלי צו אלקות. אבער ביחד עם זה איז נישט דער פשט אז די נשמה בלייבט ווי זי איז געווען. דורך דעם וואס די נשמה ממלא איז איר שליחות ותכלית, ווערט אן עליה אין דער נשמה אויך. ירידה זו צורך עליה. די נשמה, דורך דעם וואס זי פועל'ט די פעולה דא אונטן, ווערט די נשמה נתעלה צו נאך א העכערער מדרגה ווי זי איז געווען פריער. זאת אומרת, אז כאטש די נשמה איז געקומען כדי לברר די וועלט און גוף ונפש הבהמית, ווערט דורך דעם די נשמה אליין אויך נתעלה. און דאס איז דער כפליים וואס איז אין יעדע מצוה. איין ענין כפליים איז די פעולה אין זיך און די פעולה אין דער וועלט, און דער צווייטער ענין כפליים איז די פעולה אין נפש האלקית און די פעולה אין נפש הבהמית און אין גוף. זאת אומרת, אז בשעת דו ביסט עובד דעם אויבערשטן, פועל'ט עס בכפליים. עס פועל'ט

16:02 תכלית העלייה לנשמה, דאס ווערט נאך נישא אין א גרעסערער גדלות אין דער הכרה פון דער נפש, און זי טוט אויף אין עולם, גוף און נפש הבהמית, און מאכט פון דער וועלט א דירה לו יתברך. און מזה איז פארשטאנדיק אז בשעה ס׳איז דא אן עבירה, חטא — חטאה ירושלים — איז דער חטא בכפליים. וואס איז דער חטא בכפליים? דאס איז וואס עס שטייט אין פסוק, וואס מ׳זאגט אין די דריי דפורענותא, אין דער הפטורה פון פרשת מסעי: „כי שתים רעות עשה עמי, אותי עזבו מקור מים חיים, לחצוב להם בורות, בורות נשברים אשר לא יכילו המים“. דאס הייסט אז בשעה ס׳איז דא, רחמנא ליצלן, אן עבירה און מ׳איז נתרחק פון קדושה, איז „שתים רעות עשה עמי“. דאס זענען צוויי זאכן ביינאנד. דאס ערשטע איז „אותי עזבו“: די מעגליכקייט, די יכולת, די געלעגנהייט וואס מ׳האט געהאט זיך צו פארבינדן מיט דעם אויבערשטן, האט מען פארפאסט. דאס איז „אותי עזבו“ — מ׳האט פארלוירן דעם קשר און חיבור. דער מאמענט וואס מ׳האט זיך געקענט פארבינדן מיט עצמות ומהות, האט מען פארפאסט דעם מאמענט פון איין זייט. און פון דער צווייטער זייט איז דער רוח פון חטאים, „לחצוב להם בורות, בורות נשברים אשר לא יכילו המים“. דאס הייסט, מ׳נעמט דעם ענין וואס מ׳האט אפגעקערט פון קדושה און צוגעגעבן חיות אין קליפות, אין עולם הזה. קומט אויס אז אין יעדן חטא זיינען פאראן ענינים של כפליים: דער העדר הקשר צו אלקות, און דאס צוגעבן חיות ויניקה צו די חיצונים, צו קליפה וסטרא אחרא. דערפאר איז דער חטא בכפליים. בשעה ס׳איז געקומען דער גלות, איז דער גלות געפאלן אויף צוויי עיקר׳דיקע נקודות, אויף צוויי עיקר׳דיקע גילויים. וואס זיינען די צוויי עיקר׳דיקע גילויים וואס דער גלות האט געפאלן אויף זיי? דאס איז דער ענין פון למעלה מהטבע, און דאס איז

17:58 דער ענין פון טבע. דאס הייסט, דער גלות איז אויף ביידע ענינים. וואס איז דאס? ביי אידן איז די חיות העליונה נמשך פון למעלה מהטבע. די חיות פון אידן ווערט נמשך דורך שם הוי׳, און שם הוי׳ איז למעלה מהטבע, דער ענין פון ניסים. אזוי איז געווען בזמן הבית, ווען ס׳איז געווען א סדר פון ניסים, און דער גאנצער הנהגה מיט אידן איז געווען למעלה מן הטבע. בשעה ס׳איז געקומען זמן הגלות, איז „קודשא בריך הוא סליק לעילא לעילא“, און דורך דער הסתלקות פון שם הוי׳ איז מער נישט דא דער גילוי פון למעלה מהטבע, פון איין זייט. און פון דער צווייטער זייט איז אויך די אלקות המלובש בטבע — שם אלקים בגימטריא הטבע, די חיות אלקית וואס איז זיך מלביש אין טבע — אפילו אין טבע איז דאס נישטא, רחמנא ליצלן. דאס הייסט אז די השפעה קומט נישט צו אידן; אפילו די השפעה על פי טבע קומט אן שווער, דורך אלע שוועריקייטן און ביטערע ענינים וואס אידן גייען דורך בזמן הגלות, אפילו על פי טבע. און וואס איז דאס? דאס זיינען די רדיפות און די צרות, רחמנא ליצלן, און דער הפקר פון די גויים וואס קומען אריין; עס ווערט ממש הפקר פאר גויים צו פארנעמען ארצנו און פארנעמען בית ארצנו. ממילא איז דאס אויך כפליים: דער גלות איז אויף די צוויי ענינים. און אויף דעם קומט די נחמה. דער פסוק זאגט „נחמו נחמו עמי יאמר אלקיכם“. דאס איז די בשורה טובה פון דער גאולה, און דאס איז א נחמה בכפליים. דער גילוי פון לעתיד לבוא איז אויף די צוויי ענינים — אויף צוויי עיקר׳דיקע ברכות און אויף צוויי עיקר׳דיקע השפעות. און דער גרויסער גילוי וואס וועט זיין, וועט געבן אידן די צוויי ענינים. דאס איז

19:33 די צוויי ענינים: על פי טבע און למעלה מן הטבע, שם הוי׳ און שם אלקים. עס וועט נמשך ווערן דער אור אלקי וואס איז העכער פון דער וועלט. דער גילוי פון לעתיד לבוא וועט זיין דער גילוי פון שם הוי׳: למעלה מן הטבע, בלי גבול, מיט ניסים ונפלאות פון דער גאולה. און דאס גופא וועט זיין אין עולם, עס וועט זיך אנקליידן אין טבע, אין וועלט, אין דער מציאות פון וועלט און אין טבע העולם, און דאס וועט זיין ביי אידן, בתוך עם ישראל. דאס וועט זיין בגילוי אין טבע העולם: די גאנצע מציאות איז בשביל ישראל, און אפילו דער טבע וועט זיין לטובתם של ישראל. דאס איז „נחמו נחמו“ אין ביידע ענינים. און דאס איז וואס מ׳זאגט אז „נחמו נחמו“ איז פארבונדן מיט די ביידע בתי מקדשים, בית ראשון און בית שני. דער חילוק צווישן בית ראשון און בית שני איז אז אין בית ראשון זיינען געווען גרויסע גילויים פון געטליכקייט; וואס שייך דער מעלה פון גילוי אלקות, זיינען דארט געווען גרעסערע גילויים ווי אין בית שני. לעומת זאת האט בית שני געהאט די מעלה, ווי די גמרא זאגט, „גדול יהיה כבוד הבית הזה האחרון מן הראשון“, אז ער איז געווען א לענגערער בית, סיי בזמן, סיי במקום, סיי בשנים און אזוי ווייטער. דאס הייסט אז עס האט דורכגענומען די וועלט אויף א טיפערן אופן. און לעתיד לבוא, „נחמו נחמו“, וועט זיין אויף ביידע בתי המקדשים: עס וועט זיין א העכערער גילוי אלקות, נאך העכער ווי עס איז געווען אין בית ראשון, און עס וועט זיין אין אן אופן

21:02 אז עס וועט דורכנעמען די מציאות פון וועלט אין אזא אופן אז עס וועט זיין א גאולה שאין אחריה גלות, א בית נצחי, א בית המקדש הנצחי, אין אן אופן אז עס וועט זיין חיים נצחיים ובית נצחי, א גאולה נצחית שאין אחריה גלות. און דאס איז וואס מען זאגט אונז די גוטע בשורה, אז דער איד דארף וויסן אז זי קומט צו גיין. איז דא דעם זמן זיך אוועקשטעלן אין דעם אופן פון נחמו נחמו, ונחמו בכפליים. און איך זע דאס מיר ווייטער, אז כפליים דאס איז נישט נאר צוויי מאל אזוי פיל, נאר כפליים מיט א טייטש איז באין ערוך. איז דא כפליים צוויי מאל, איז דא כפליים אין איכות, און דאס מיינט אז עס איז גאר אן אנדער ענין. על דרך ווי די גמרא זאגט וועגן די לוחות שניות, אז עס איז כפליים לתושיה, אז דורך די לוחות שניות איז צוגעקומען א ריבוי אין תורה באין ערוך לגבי די לוחות הראשונות, דווקא דורך דעם וואס עס איז געווען די גאנצע ירידה פון לוחות הראשונות, פון די גאנצע מעשה ווי מ׳לייענט אין די פרשיות ואתחנן, עקב, [לא ברור] אז ביי די לוחות הראשונות איז געווען חטא העגל, איז געווען די גאנצע שווערע [לא ברור], אבער דווקא דאס האט ארויסגעברענגט שפעטער די לוחות שניות אויף א טיפערן אופן, און מ׳האט באקומען כפליים לתושיה, וואס דארטן איז כפליים נישט נאר צוויי מאל אזוי פיל; כפליים איז באין ערוך. על דרך זה וועגן די גילויים פון משיח׳ן, וואס דורך די עבודה אין זמן הגלות פועל׳ט מען אז עס זאל זיין די גילוי פון נחמו נחמו, ונחמו בכפליים, כפליים שבאין ערוך. און מיר זאלן זוכה זיין תיכף ומיד ממש צו

22:28 די גילויים פון עתיד לבוא, די גילויים פון משיח צדקנו, און מיר קענען זאגן בפה מלא תיכף דעם „נחמו נחמו עמי יאמר אלקיכם, כי נרצה עונה“. און די אלע ענינים שטייען אין המשך פון די הפטרה, די אלע גרויסע גילויים וואס די הפטרה דערציילט פון די בשורת הגאולה, און מיר זאלן זוכה זיין אין די הימים האלו ממש צו דער גאולה האמיתית והשלימה, [לא ברור], אמן כן יהי רצון.