פרשת פנחס - די טייערקייט פון א טעגליכן דאוונען

00:00 ס'איז געווען א באוואוסטער חסיד פון אלטן רבי'ן, וואס האט געהייסן ר' בנימין קלצקער. ר' בנימין איז געווען פון די גרויסע חסידים פון אלטן רבי'ן. דאס הייסט, פון די חדרים פון אלטן רבי'ן, וואס איז געווען ידוע אז ער איז געווען פון דעם מערבישן חדר, דאס הייסט פון די גאר געגעבענע חסידים. ער איז געווען א חסיד וואס האט געהאט א חוש אין העמקה, פארטיפן זיך אין אן ענין חסידות, אז ער האט געקענט זיך פארטיפן אין אן ענין כמה שעות אן א הפסק. איז דערציילט מען אז ר' בנימין קלצקער, ער איז געווען א סוחר, איז געווען א בעל עסק. איז אמאל, נאך דאווענען, איז ער געגאנגען מיט א טלית און תפילין, און ער איז געגאנגען אין מארק. ס'איז געווען א יום השוק, איז ער געגאנגען אין מארק, איז געגאנגען דארט אויף [לא ברור], און האט אוועקגעלייגט דעם טלית און תפילין אויף א וואגן וואס איז געווען דארטן, און ער האט זיך אוועקגעשטעלט אויף א זייט, און האט גענומען טראכטן חסידות. האט ער זיך פארטראכט אין אן ענין חסידות, און אזוי שטייענדיק דארט האט ער געטראכט שעה נאך שעה, ביז עס איז איבערגעגאנגען די צייט פון דעם מארק. שטייענדיק דארט לעבן די טרעפלעך פון דעם וואגן, האט ער אוועקגעלייגט א פוס אויפן טרעפל; איין פוס איז געלעגן אויף דער ערד, דער צווייטער פוס איז אויפן טרעפל, און אזוי איז ער געשטאנען, זיך פארטיפט אין דעם ענין חסידות. דערווייל איז געווארן גאר דער יום השוק, און דער בעל עגלה האט אוועקגענומען דעם וואגן.

01:37 ר' בנימין איז געבליבן שטיין דארט. ער האט פריער נישט געכאפט ווי דער עגלה איז אוועקגעפארן מיטן טלית און תפילין, און ער איז געבליבן, פריער איז דער פוס געבליבן אין דער לופט, שפעטער האט ער אראפגעטראגן דעם פוס אויף דער ערד, און ער איז געבליבן שטיין טראכטן ווייטער. ביז עס איז געקומען די צייט פון מנחה. אז עס איז געקומען די צייט פון מנחה, האט ער זיך געגעבן א כאפ: „איי, איך דארף דאך דאווענען מנחה!“ און ערשט שפעטער איז געווען ווי דער טלית און תפילין איז צוריקגעקומען צו אים. דער וואגן איז אוועקגעפארן, ווייל [לא ברור] האט פארקויפט דארטן אפילו מזונות אדער זאכן, און ס'איז געווען דארט אן איד, ער איז איבערגעגאנגען, האט געזען ווי דער וואגן שטייט און דער טלית און תפילין ליגט אויפן וואגן, האט ער עס געטראפן, האט עס צוריקגענומען, און ער האט שפעטער געטראפן ר' בנימין שטיין אליין אין מארק, האט ער אים צוריקגעברענגט די תפילין. דעם סיפור מיט דעם נוסח דערציילט דער רבי ריי"צ צום רבי'ן אין די יארן תרצ"ג, און ס'שטייט אין די רשימות. אין די רשימות, א יומן, וואס, ווי ידוע, דער רבי האט געשריבן נאך יארן צוריק, א יומן פון סיפורים וואס ער האט געהערט פון זיין שווער, פון דעם רבי ריי"צ, און דאס איז איינע פון די סיפורים. און בשעת דער רבי ריי"צ האט דערציילט דעם סיפור צום רבי'ן, האט ער אים געזאגט: „תא חזי עד כמה כח של יראת שמים.“ גיי קוק ווי גרויס די יראת שמים וואס איז געווען ביי חסידים. אז א גאנצן טאג איז ער געווען פארטיפט אין חסידות, האט ער גארנישט באמערקט וואו ער געפינט זיך, האט פארגעסן

03:05 פון מארק, האט פארגעסן פון אלץ, אבער אז עס איז געקומען די צייט פון מנחה, איז ער נתעורר געווארן מיטן דאווענען מנחה. און דאס איז זייער אינטערעסאנט. וואס אנדערע, ווען מ'דערציילט דעם סיפור, דער סיפור קומט פאר נאך אין אנדערע נוסחאות, איז דער דגש אויף דעם גודל העומק פון ר' בנימין, אז ער האט געהאט א חוש אין העמקה, האט געקענט טראכטן חסידות, מעיין זיין אין חסידות, און אזוי שטיין עטליכע שעות און פארגעסן פון דער גאנצער וועלט. אבער דא, וואס דער רבי ריי"צ האט מדגיש געווען, איז גאר פונקט פארקערט ארויסצוברענגען די יראת שמים, אז צוזאמען מיט דער גאנצער העמקה אין מעיין זיין חסידות, אז עס איז געקומען די צייט פון תפילת מנחה, האט דאס אליין אים אויפגעוועקט, ארויסגעשלעפט פון דעם גאנצן פארטיפן זיך, און זיך אוועקגעשטעלט מיט דאווענען מנחה. אין היינטיקן סדר, אין פרשת פנחס, געפינען מיר די פרשת הקרבנות. אין דער צווייטער העלפט פון פרשת פנחס האט מען אין דער תורה: „וידבר ה׳ אל משה לאמר, צו את בני ישראל את קרבני לחמי לאשי“. די תורה האט תמיד קרבנות: תמיד של שחר, תמיד של בין הערבים, תמידים ומוספים, אלע תמידים. און די אלע מוספים, די אלע דינים פון תמיד ומוסף [לא ברור]. מי שרוצה [לא ברור], די השגחה פרטית אז דווקא בשעת מ'געפינט זיך אין די דריי וואכן, בדרך כלל פאלט אויס פרשת פנחס. [לא ברור] בין המצרים, און דווקא דעמאלט לערנט מען די אלע פרשיות [לא ברור], און דאס איז [לא ברור] מתוך החושך. על כל פנים, געפינען מיר אין היינטיקן סדר די פרשת התמידים.

04:41 וואס דער ענין פון תמיד של שחר ותמיד של בין הערביים איז, ווי די גמרא זאגט במסכת ברכות, תפילות כנגד תמידין תקנום. תפילת השחר איז כנגד תמיד של שחר, דאס איז דער ענין פון תפילת שחרית, און תמיד של בין הערביים איז דער ענין פון תפילת מנחה. און דאס איז די פרשה וואס דערציילט ווי אזוי עס איז געווען אין בית המקדש, ווען דעמאלט געווען די ענין פון קרבנות כפשוטם, תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים, די קרבנות תמידים. משחרב בית המקדש איז „ונשלמה פרים שפתינו“, דאס איז דער ענין פון תפילת שחרית ותפילת מנחה. דערנאך האבן מיר אויך דעם ענין פון תפילת מעריב, ווי די גמרא זאגט דארטן, דאס איז כנגד די איברים ופדרים וואס ווערן נתעכל בלילה. איז דא אן אינטערעסאנטע זאך אין רש"י, וואס רש"י שטעלט זיך אויף דער פרשה, און רש"י ברענגט: לכאורה, וואס איז דער ענין פון דער פרשה, וואס איז די שייכות פון די פרשיות? די פרשה שלפני זה, מה כתוב למעלה, רעדט זיך וועגן משה רבינו, וואס ער בעט זיך ביים אויבערשטן: „יפקוד ה' אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה“. משה רבינו שטייט בסוף ימיו. דער אויבערשטער האט אים געזאגט: „עלה אל הר העברים“, אז עס גייט אנקומען צו זיין סוף, אז עס גייט קומען די צייט פון דעם סוף פון זיין שליחות בעלמא דין. ער האט שוין געהערט „עלה אל הר העברים“, און דער אויבערשטער זאגט אים אז עס ענדיקט זיך זיין שליחות. וואס בעט משה רבינו? און רש"י זאגט פריער, ער טראכט נישט וועגן זיך: „מניחין צרכן ועוסקין בצרכי ציבור“. ער לייגט אוועק זיינע אייגענע ענינים, אייגענע בקשות, אייגענע צרכים אפילו, און ער גיט זיך איבער לצרכיהם של ישראל, מאכן זיכער אז עס זאל זיין א מנהיג ישראל: „יפקוד ה' אלקי הרוחות“

06:25 „לכל בשר איש על העדה“. אז זיי זאלן האבן א מנהיג, דורך דער רבי, וואס זאל זיין דער רבי נאך דעם וואס משה וועט נישט זיין דא. און דער אויבערשטער גיט אים יהושע בן נון. נאך דעם קומט צוגיין פרשת התמיד, פרשת הקרבנות. פרעגט רש"י: וואס איז דער קשר צווישן די צוויי ענינים? ברענגט רש"י אז דאס איז געווען א שקלא וטריא צווישן דעם אויבערשטן און משה רבינו. משה רבינו קומט צום אויבערשטן, זאגט אים: „יפקוד ה' אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה“. זאגט אים דער אויבערשטער: „עד שאתה מצווה עלי בני, צווה בני עלי“. דו בעטסט פון מיר איך זאל טראכטן וועגן מיינע קינדער, וואס וועט זיין מיט דעם אידישן פאלק. אנשטאט דעם, זאג זיי וואס זיי דארפן טאן מיטן אידישן פאלק. זאג דעם אידישן פאלק, זאג בני, זאג מיינע קינדער, ווי זיי דארפן זיך פירן צו מיר, אז זיי זאלן ברענגען קרבנות. וואס דא ווערט א שטארקע קשיא: משה רבינו בעט אן ענין כללי ביותר. משה רבינו שטייט בסוף ימיו, דער אויבערשטער זאגט אים אז עס גייט קומען די צייט ווען ער וועט נאסף ווערן אל עמיו. משה רבינו ווייסט אז מארגן וועט ער נישט זיין דא בגשמיות; עס דארף דאך זיין א מנהיג ישראל. אן ענין כללי, אן ענין נפשי, אן ענין עיקרי, אן ענין וואס גייט אן כלל ישראל לכל הדורות, איז אן ענין עיקרי ביותר. וואס זאגט מען? תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים, קרבנות — א מצוה פרטית. לכאורה, וואס איז בכלל דער קשר צווישן די בקשה פון משה רבינו צו דעם וואס מ׳זאגט תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים? וואס איז דא די שקלא וטריא? איז אויף דעם וואס דער רבי האט גערעדט אמאל א געשמאקע שיחה, אז מ׳געפינט אין רש"י, דורך דעם וואס

08:13 רש"י ברענגט דעם משל, וואס רש"י ברענגט דא, קען מען פארשטיין דעם גאנצן ענין. רש"י ברענגט דעם משל, אז דאס איז א משל פון א בת מלך, וואס איז געגאנגען אוועק פון דער וועלט. האט זי געזאגט צו איר בעל, צו איר מאן, ווי אזוי ער זאל זיך פירן צו די קינדער. האט ער איר געזאגט: „עד שאתה מצווה עלי בני, צווי את בני עלי“. ער האט איר געזאגט: וואס זאגסטו צו מיר ווי איך זאל זיך פירן צו מיינע קינדער? זאג מיינע קינדער ווי זיי זאלן זיך פירן צו מיר. לכאורה, א שיינער משל, שטייט אין מדרש, אבער וואס איז דא דער משל? דער מדרש זאגט דאך די זעלבע זאך. וואס וויל רש"י דא? לכאורה, מ׳קען דאך אן דעם משל פארשטיין דעם גאנצן ענין. וואס גיט צו דער משל נאך אין דעם ענין? אן דעם משל, בפשטות, משה רבינו בעט אז מען זאל זוכן „איש על העדה“, וואס זאל דאגה׳ן פאר כלל ישראל. זאגט אים דער אויבערשטער: אז דו דאגה׳סט פאר אידן, זאג די אידן אז זיי זאלן דאגה׳ן פאר מיר, אז זיי זאלן ברענגען קרבנות. וואס גיט צו דער משל דא? דער רבי האט געזאגט אז ווען מען קוקט אריין אין דעם תוכן פון דעם משל, קען מען פארשטיין דעם גאנצן ענין. עס איז אויך זייער אינטערעסאנט דער לשון פון דעם משל וואס רש"י ברענגט: בת מלך איז משה רבינו. משה רבינו איז די בת מלך. „היתה מפקדת לבעלה“ — די בת מלך רעדט צו איר בעל, איר מאן. און ווער איז איר בעל? דער אויבערשטער. אבער דער אויבערשטער שטייט נישט אז ער איז דער מלך. עס שטייט סתם „בעלה“, בעלה. וואס קומט, פארוואס שטייט נישט „בעלה המלך“? סתם א מאן, דאס איז אז זי רעדט צו איר בעל, צו איר מאן, אבער דער מאן איז דאך לכאורה דער מלך. דער ענין איז מדויק. דער ענין

10:16 איז מדויק דא, ווייל דער אויבערשטער קוקט אויף דעם גאנצן ענין פון קרבנות נישט ווי א מלך. בשעת עס רעדט זיך וועגן א מלך, א מלך האט א גאנצע מדינה, ער האט שרים, ער האט עבדים, ער האט משרתים. און ווען עס קומט צו קינדער, נו, אז די קינדער פירן זיך ווי זיי דארפן זיין, זייער פיין. אבער אז די קינדער זענען נישט דא, אפשר זענען זיי אוועקגעפארן, זענען זיי אין אן אנדער מדינה, האט ער נאך שרים, עבדים, און אנדערע וואס פעלן נישט פארן מלך. בשעת עס אבער רעדט זיך וועגן א טאטן, וואס איז נישט קיין מלך, ער האט נישט קיין שרים, ער האט נישט קיין משרתים, ער האט נישט קיין עבדים, ער האט מער נישט ווי בנים. און וואס רש״י וויל ארויסברענגען, וואס דער אויבערשטער זאגט צו משה רבינו, אז די מדריגה, די התקשרות פון אידן מיטן אויבערשטן, וואס טוט זיך דא, מער נישט ווי אידן מיטן אויבערשטן. דאס דא ביי דעם אויבערשטן, מלך מלכי המלכים, דאס דא ביי דעם אויבערשטן פאר דער גאנצער וועלט, און ער האט בנים, און ער האט מלאכים, און ער האט שרפים, און ער האט אופנים, חיות הקודש, און אלע גוטע זאכן. דאס דא ביי דעם אויבערשטן איז ביי אים. ביי אים. משה רבינו איז דאך א מלך. משה רבינו, אפילו זייענדיק א מלך, האט ער די גאנצע תקיפות. משה רבינו, דער נשיא פון אלע ישראל. און דאך קומט ער צו זאגן, אז מען דארף האבן אשה להדא, מען דארף האבן א מנהיג. דאס איז משה רבינו זאגט. דער אויבערשטער, ווי דער אויבערשטער געפינט זיך דא, שטייט ער נישט ווי א מלך. די מדריגה איז אלקות.

12:05 די התקשרות פון אידן מיטן אויבערשטן, וואס דער אויבערשטער איז דא ווי א טאטע מיט קינדער. א טאטע מיט קינדער, די איינציגע זאך וואס איך האב איז די קינדערלעך. אז ממילא קען מען נישט אפשיקן צו מלאכים, שרפים, אופנים. קען מען נישט אפשיקן צו אנשים. דא האב איך מער נישט ווי איך מיט די קינדערלעך. בשעה זיי זענען מקריב א קרבן. בשעה זיי שטעלן זיך דאווענען. תפילות במקום קרבנות — זענען די קרבנות ביים אויבערשטן ווי א טאטע מיט קינדער וואס האט מער נישט ווי די קינדער. ער דארף אנקומען צו זייערע קרבנות. ער דארף אנקומען צו זייערע תפילות. און דאס איז דער לשון וואס שטייט בנוגע צו תפילה, אז דער אויבערשטער איז מתאווה לתפילותם של ישראל. ביים אויבערשטן איז דא א תאווה. און דאס איז וואס די פרשה זאגט אונז: ״וידבר ה׳ אל משה, צו את בני ישראל, את קרבני לחמי לאשי״. דאס איז מיין לחם. לחם, לחם. וואס איז ברויט? ברויט איז א זאך וואס א מענטש איז מוכרח פאר זיין פרנסה, פאר זיין לעבן, פאר זיין געזונט. אן ברויט — ״ולחם לבב אנוש יסעד״. לחם, דאס איז דער יסוד החיים. אן ברויט איז נישט קיין לעבן. זאגט דער אויבערשטער: קרבנות, תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים. און דער תמיד וואס אידן ברענגען אין בית המקדש, יעדן אינדערפרי, יעדן נאכמיטאג, דער ענין, דאס איז ביי מיר לחם. אזוי ווי אן לחם איז א מענטש קיין מענטש נישט, לעבן קיין לעבן נישט. דער לחם איז מחבר די נשמה מיטן גוף. אן דעם איז קיינער

13:36 איז נישט דא. כביכול ביים אויבערשטן, דער חיבור פונעם אויבערשטן, וואס איז די נשמה פון דער וועלט, און די גאנצע וועלט, וואס איז כביכול דער גוף, ווי די גמרא זאגט אין ברכות: ״מה הקדוש ברוך הוא מלא כל העולם, אף נשמה מלאה את כל הגוף״. הכתוביות בשיתוף המכון הגבוה לתורה בר־אילן. הכתוביות בשיתוף המכון הגבוה לתורה בר־אילן. אז מיר ווילן אז די וועלט מיט גדלות זאל ווערן באיינציגט, זאל ווערן א פאראייניגונג, אז די וועלט זאל זיין א באהעפטונג, אז אלקות מיט וועלט זאל ווערן א זאך ווי נפש מיט גוף, דארף זיין לחם. וואס איז דער לחם? דער לחם איז קרבנות: תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים. און דארטן זאגט דער אויבערשטער: בין איך מער נישט ווי ביי זיי, איך בין נישט קיין מלך. און ממילא: ״עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי״. יא, דער ענין פון תפילה, שחרית און מנחה און מעריב וואס מען זאל דאווענען, יא, וואס דאס איז איינע פון קרבנות. און על דרך זה אין בית המקדש, דער תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים. און די קרבנות, דאס איז ביים אויבערשטן אזוי וויכטיג, אז אן דעם איז נישט שייך קיין שום זאך נישט. און די פרשה זאגט ער: ״עד שאתה מצווני על בני״. ווי דו פארשטייסט אז עס איז נוגע צו זיין מיט כלל ישראל, צו זיין א רבי, צו זיין איינער וואס פירט אונז, ״אשר יוציאם ואשר יביאם״, אין אלע ענינים, כמובן איז איין עיקר־יסוד. זאלסט וויסן זיין, אז א איד דאווענט א פשוטע שחרית, א איד דאווענט א פשוטע מנחה, איז דאס נוגע אינעם אויבערשטן כביכול בחייו.

15:01 ממש, קרבן לחמי לאשי. און אט דאס איז דער [לא ברור], ווי דער רבי האט אמאל [לא ברור]: ווי אזוי מען נעמט ארויס פון אט די פרשה דעם יקר הענין פון א פשוטע שחרית און א פשוטע מנחה דאווענען. אמאל מיינט א מענטש אז עס זענען דא גרויסע ענינים אין עבודת השם, זאכן וואס קערן איבער די וועלט, מאכן מהפכות, טון גרויסע און הויכע ענינים, און נסיעות, אפילו איינע פון די וועלט. זאגט מען, מען זאל וויסן זיין, אז א תפילת שחרית, א תמיד של שחר, א תמיד של בין הערביים, א פשוטע דאווענען, אט דאס איז טייער ביים אויבערשטן. עס איז נוגע עד כדי כך, אז „עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי“ — אז דאס איז ביים אויבערשטן א דבר המוכרח וואס אן דעם קען ער פשוט נישט. און דאס וויל די סדר אונז לערנען, ווי פיל מען דארף מייקר זיין דעם תמיד. וואס „תמיד“ איז דער פשט, די ענינים התמידיים. עס זענען דא אין עבודת השם תמידים, און עס זענען דא מוספים. ווי די פרשה גייט ווייטער, מוספים אויך, קרבנות המוסף. על דרך זה אין עבודת השם, זענען דא זאכן וואס זענען מוספים: עס קומט א יום טוב, עס קומט א יום דפגרא, עס קומט עפעס א ספעציעלער ענין. עס זענען דא מענטשן וואס ווען עס ווערט עפעס א נייע זאך, א פרישקייט, ווערט ביי זיי א גאנצע לעבעדיקייט. עס קומט א יום טוב, מען איז פריילעך, מען טאנצט, מען ווילט זיך, יא, און דאס ווערט א ששון ושמחה. אבער די טאג־טעגלעכע עבודת השם, א טרוקענע עבודת השם, א פשוטע מנחה, א פשוטע שחרית — נו, מה?

16:39 עס איז נישט קיין [לא ברור], נישט אז עס ווערט מייקר געווען. דברים פשוטים, עס איז נישט אז עס איז וויכטיג. עס זענען דא וויכטיגע ענינים, גרעסערע ענינים, הויכע ענינים. און דא קומט די סדר און זאגט אונז, אז דווקא אט די דברים הפשוטים, אז דאס איז דער „קרבן לחמי לאשי“, אז דאס איז דער לחם פון דעם אויבערשטן, כביכול דעם אויבערשטן אליין, און ער ווארט אז עס קומט א איד און דאוונט א תפילת שחרית און דאוונט א תפילת מנחה. וואס דאס גייט גאר געשמאק צוזאמען מיט דער בארימטער תורה פון דעם בעל שם טוב. כידוע די תורה אז דער בעל שם טוב, אויף די גמרא בנוגע דעם חורבן בית המקדש — שוין אמאל גערעדט וועגן דעם — וואס די גמרא זאגט אז „ענוותנותו של זכריה בן אבקולס החריבה את ביתנו“. די גמרא דערציילט די גאנצע מעשה פון קמצא בר קמצא. און דעמאלט איז געקומען זכריה בן אבקולס, און ער האט געזאגט אז מען זאל נישט נעמען דעם קרבן אויפן מזבח. און דארטן זאגט די גמרא „ענוותנותו“, אז דאס האט חרוב געמאכט דעם בית המקדש. ווי קען דאס זיין, פרעגט דער בעל שם טוב, אז ענווה זאל חרוב מאכן א בית המקדש? ענווה איז דאך א מדה טובה. זאגט דער בעל שם טוב, אז ענווה מיינט מען אט די ענווה וואס א מענטש מיינט אז אט די תפילה איז נישט נוגע, אז א מענטש מיינט אז זיין דאווענען האט נישט קיין גרויסע פעולה: וואס איז דאס אז איך טייל? און דער בעל שם טוב ברענגט דא דעם פסוק אין תהלים, „אם תשכבון בין שפתים“. א פסוק אין תהלים.

18:01 „אם תשכבון בין שפתים“. זאגט דער בעל שם טוב, אז דאס גייט אויף די שכינה הקדושה. אז די שכינה, קל רם ונשא, שוכב בין שפתים. תרגום „שפתים“, לשון שפתים, די ליפן. אז צווישן די ליפן פון יעדער איד געפינט זיך די שכינה הקדושה. און זי ווארט אז דער איד זאל זאגן א ווארט פון דאווענען. ווען דער איד דאוונט א פשוטע שחרית און א פשוטע מנחה און א פשוטע מעריב, דער איד דאוונט און זאגט די פסוקים און די ברכות פון דאווענען, איז „אם תשכבון בין שפתים“. אלע מלאכים, שרפים, אופנים און חיות און ספירות עליונות, צוזאמען מיט די שכינה הקדושה, אלע ווארטן אויף אט די ווערטער, מיט א איד'ס תורה און תפילה וואס גייען ארויס פון דעם מויל פון א מענטשן, ווייל זיי ווייסן אז כל חיות הקדוש ברוך הוא ועולמות איז תלוי אין אט די תפילה. און ווען א מענטש וואלט געוואוסט וויפיל עס איז נוגע זיין תפילה, זיין פשוטע דאווענען, וויפיל דאס איז יקר למעלה, דער אויבערשטער ווארט אויף דעם. וקודשא בריך הוא, קל רם ונשא, [לא ברור] די דברי תורה ותפילה, איז דער לשון פונעם בעל שם טוב, וואלט מען גאר אנדערש מייקר געווען יעדער ווארט פון דאווענען. ווען א מענטש טראכט זיך אריין: מי אני ומה אני? מיין תפילה, וואס קען שוין פעולה זיין? עס זענען געווען צדיקים, גרויסע אידן, הייליגע מענטשן, אבער מיין תפילה, וואס קען פעולה זיין? אז דאס מאכט א חורבן בית המקדש. אז דאס איז די „ענוותנותו“ וואס די גמרא זאגט „שהחריב את ביתנו ושרף את היכלנו“, אז א מענטש האט א ענווה, אז ער טראכט אז זיין עבודה האט נישט קיין פעולה.

19:32 אז דאס מאכט חרוב די הייליגקייט און די קדושה און די השראת השכינה וואס וועט ער ברענגען אויף דער וועלט. אין דעם שעה הזה געפינען זיך אין די דריי וואכן, אין דעם זמן פון פרשת פנחס, און די גאנצע צייט וואס מען איז מעורר ביי יעדער אידן דעם ענין פון מהפך זיין, יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה, איז דאס דער זמן המעשים צו זיין ממשיך זיין דעם בית המקדש הרוחני וואס געפינט זיך ביי יעדער איינעם בנפשו פנימה. און עבודת הקרבנות וואס געפינט זיך בנפשו פון יעדן איינעם, בנפשו פנימה, דער תמיד של שחר, דער תמיד של בין הערביים, דער דאווענען שחרית און דאווענען מנחה און דאווענען מעריב, עבודת התפילה, עבודת התמידים. דווקא די תמידים כסדרם, און אט דער תמיד, ווי די גמרא דערציילט, דער מדרש דערציילט, אז דער תמיד, דאס איז דאך די זאך [לא ברור] דעם בית המקדש זיך קענען מקיים זיין. דעם גאנצן ענין פון שבעה עשר בתמוז: ווען עס איז חרוב געווארן, ווען עס זענען געווען נכנסו, ווען די חומות פון ירושלים זענען חרוב געווארן, איז ביי שבעה עשר בטל געווארן דער תמיד. כל זמן שעמד התמיד, איז דאס די נצחיות, איז דאס דער קיום העולמות, איז דאס ממשיך אלקות אין עולמות. ובפרט בזמן הגלות, וואס זאגט דאך דער מדרש, אז רבי יוחנן בן זכאי איז געגאנגען צוזאמען מיט רבי יהושע בן חנניה. אז ער דערציילט דער מדרש, אז זיי זענען געגאנגען צוזאמען, און זענען געקומען צום מקום פון בית המקדש. זיי זענען געווען תנאים, דעם ערשטן דור נאך דעם חורבן. זיי זענען נאך געווען בזמן הבית, און זיי האבן געלעבט בזמן החורבן. שטייט דא, אז עטליכע ימים אדער חדשים

21:09 שפעטער זענען זיי געגאנגען דורך דעם פלאץ, און רבי יהושע בן חנניה האט רבי יוחנן אנגעזאגט, אז אוי לנו, אז ס׳איז נחרב געווארן דער בית המקדש וכו׳ וכו׳. רבי יוחנן האט געזאגט, אז יש לנו אחרת כנגדו. אז הגם ס׳איז חרוב געווארן דער בית המקדש, פונדעסטוועגן איז פאראן אן ענין, וואס מען קען דורך דעם, כביכול, האבן בית המקדש אפילו בזמן הגלות, האבן מיר א זאך וואס איז מעין קרבנות. הגם מען קען נישט ברענגען קרבנות, אבער פונדעסטוועגן איז דא דער ענין מעין קרבנות. זאגט דער מדרש, אז רבי יוחנן בן זכאי האט אים געזאגט. וואס איז דאס? האט ער געזאגט, אז דאס איז דער ענין פון גמילות חסדים. אז גמילות חסדים, דאס איז במקום קרבנות. טייטשט דער צמח צדק, אז דער פשט גמילות חסדים איז נישט ווי מען טייטשט בפשטות, כפשוטו גמילות חסדים דוקא, נאר, טייטשט דער צמח צדק, גמילות חסדים, ווי רש״י זאגט אין מסכת שבת, [לא ברור], אז דאס איז דער ענין פון תפילה. תפילה, דאס איז „גומל נפשו איש חסד“. דער צמח צדק זאגט, גמילות חסדים [לא ברור] איז געווען בזמן בית ראשון. וואס איז דער חידוש? תפילה, וואס תפילה איז נישט טאקע געווארן בעיקר נאך דעם חורבן. ווי דער רמב״ם זאגט, דער עיקר ענין התפילה, מיט אלע פרטי התפילה, דאס איז אן ענין וואס איז צוגעקומען דווקא נאך דעם חורבן בית המקדש. און דערפאר, ווי מען זאגט גמילות חסדים כנגדו, דאס איז די „גומל נפשו איש חסד“, דורך די תפילה של שחר, תפילה של בין הערביים, די תפילה וואס א איד דאווענט טאג־טעגליך. מיט דעם איז ער גומל חסד מיט זיין נפש, אז ער איז ממשיך חסד און השפעה און גילוי אלקות אין דער וועלט, און ער איז ממשיך

22:47 דעם אייבערשטן דא אין דער וועלט, [לא ברור]. און דורך דעם ענין פון תפילה, און דאס דאווענען במקום דעם תמיד, און [לא ברור] דעם תמיד, אז ס׳זאל זיין די עבודה תמידית פון יום יום, [לא ברור], זאל מען קענען האבן וואס מען בעט אין דער תפילה. וואס איינע פון די בקשות עיקריות אין תפילה איז: „את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח“, „כי לישועתך קוינו כל היום“, „ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים“. זאל מען זוכה זיין צו דער גאולה שלמה, דעם בית המקדש השלישי במהרה בימינו, אמן.