לעבן חסידות · פרק 131 · 2024-06-09 · 23:59

שבועות - אויף צו באקומען די תורה דארף מען האבן א רבי

תיאור הפרק

שיחת שבועות תש״ד לקוטי שיחות חלק י״ח חג השבועות ועוד

השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה

תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.

00:00 לפני שמונים שנה, בשנת תש״ד, בחג השבועות, סיפר אדמו״ר הריי״צ את הסיפור הבא. הוא סיפר שכאשר אדמו״ר הזקן שהה אצל המגיד ממעזריטש, עוד לפני שנעשה רבי, הוא היה מגדולי חסידיו של המגיד ממעזריטש ומגדולי תלמידיו. הוא נתקל בהתנגדות גדולה. אדמו״ר הזקן התגורר בוויטבסק, ושם התגורר גם חמיו, והייתה שם התנגדות גדולה לקבלתו את החסידות. הוא עבר קשיים גדולים, עד שהצליח לקרב יהודים מוויטבסק לדרך ולתורת החסידות. ומתי? בשנת תקל״א כבר היה לאדמו״ר הזקן מניין משלו. והוא אמר שעד שהיה לו מניין משלו, באותה שעה לא היה לו יותר ממה לחשוש. מה פירוש הדבר? כשהתמסר לשיטת תורת החסידות והלך בדרך הזאת, כבר היו עמו מניין תלמידים. זה נתן לו את התוקף; על כל פנים, הוא אמר שבאותה שעה היה לו התוקף, ולא היה לו ממה לפחד. ובאותם שלושת ימי הגבלה, הימים שלפני חג השבועות, התוועד אדמו״ר הזקן עם המניין שלו. צריך לדעת: היהודים שבמניין הזה — חלקם היו תלמידי חכמים גדולים, אבל חלקם היו אנשים פשוטים.

00:00 אכציג יאר צוריק, אין דעם יאר תש״ד, שבועות, האט דער פריערדיקער רבי, דער רבי ריי״צ, דערציילט דעם סיפור. ער דערציילט, אז ווען דער אלטער רבי האט זיך, נאך איידער ער איז געווארן רבי, געפונען ביים מעזריטשער מגיד, איז ער געווען פון די גרויסע חסידים פון דעם מעזריטשער מגיד, פון די גרעסטע תלמידים. ער האט געהאט א גרויסע התנגדות. דער אלטער רבי האט געוואוינט אין וויטעבסק, און דארט האט ער געהאט זיין שווער, און ס׳איז געווען א גרויסע התנגדות אויף זיין קבלת חסידות. און ער איז דורכגעגאנגען גרויסע שוועריקייטן, ביז דער אלטער רבי האט מיטגענומען אידן פון וויטעבסק צום דרך און תורה של חסידות. און ווען? אין יאר תקל״א האט שוין דער אלטער רבי געהאט א מנין. און ער האט געזאגט, אז ביז דער אלטער רבי האט געהאט אן אייגענעם מנין, האט ער געזאגט אז עס איז די אותה שעה נישט מער. וואס הייסט דאס? דאס, וואס ער האט זיך איבערגעגעבן צו דער שיטה פון תורה של חסידות און געגאנגען אויף דעם וועג, איז ער שוין געווען צוזאמען מיט א מנין תלמידים. דאס האט אים געגעבן דעם תוקף; על כל פנים, האט ער געזאגט, אז עס איז די אותה שעה, דעם תוקף, ער האט נישט וואס צו מורא האבן. און יענע שלשת ימי הגבלה, די טעג פאר חג השבועות, האט דער אלטער רבי פארבראכט מיט זיין מנין. מ׳דארף וויסן, די אידן אין דעם מנין, נישט אז זיי זענען געווען, טייל פון זיי זענען געווען גרויסע תלמידי חכמים, אבער טייל זענען געווען אנשים פשוטים.

01:35 צריך לדעת שהיה יהודי שנקרא החסיד ר׳ שלמה לקחמאכער. שלמה לקחמאכער היה איש פשוט, ופרנסתו הייתה מהכנת סעודות ליהודים לרגל בריתות מילה ובר־מצוות, מה שאנחנו קוראים היום קייטרינג. הוא נהג לאפות ולהכין את סעודות המצווה לאירועי השמחה, ר׳ שלמה לקחמאכער. שנים אחר כך, כשהיה יהודי זקן, הוא סיפר על אותם שלושת ימי הגבלה של שנת תקל״א בוויטבסק, שבהם התוועד איתם אדמו״ר הזקן. הוא סיפר שבין הדברים שעליהם דיבר איתם אדמו״ר הזקן בהתוועדות באותם שלושת ימי הגבלה, הוא דיבר על הפסוק שבו אומר הקב״ה למשה רבינו: ״הנה אנכי בא אליך בעב הענן בעבור ישמע העם בדברי עמך וגם בך יאמינו לעולם״. הפסוק אומר שהקב״ה אמר למשה רבינו: אבוא בענן כדי שהעם, עם ישראל, ישמע ״בדברי עמך״, ישמע כיצד אני מדבר איתך, כיצד הקב״ה מדבר עם משה רבינו, ״וגם בך יאמינו לעולם״. ובזכות זה תהיה להם אמונה אמיתית בך, במשה רבינו. ועל כך שואלים גדולי הראשונים: מה פירוש הדבר? מה פשט הפסוק? הקב״ה, כשהוא משכנע את משה רבינו לעשות את עבודתו, לבוא ולעזור, למלא את שליחותו — להיות ממוצע בין הקב״ה לבני ישראל,

01:35 מ׳דארף וויסן, ס׳איז געווען אן איד וואס האט געהייסן דער חסיד ר׳ שלמה לקחמאַכער. שלמה לקחמאַכער איז געווען אן איש פשוט, און זיין פרנסה איז געווען, וואס ער האט צוגעגרייט צו אידן פאר ברית מילה, פאר בר מצוות, וואס מיר רופן היינט קייטרינג. ער פלעגט באקן און צוגרייטן די סעודות מצוה פאר די עניני שמחה, ר׳ שלמה לקחמאַכער. און ער האט שפעטער דערציילט, יארן שפעטער, ווען ער איז געווען אן אלטער איד, האט ער דערציילט פון יענע שלשת ימי הגבלה תקל״א אין וויטעבסק, ווי דער אלטער רבי האט מיט זיי פארבראכט. האט ער דערציילט, אז צווישן די ענינים וואס דער אלטער רבי האט דעמאלט פארבראכט מיט זיי שלשת ימי הגבלה, האט ער גערעדט אויפן פסוק וואו ס׳שטייט, אז דער אויבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו: „הנה אנכי בא אליך בעב הענן בעבור ישמע העם בדברי עמך וגם בך יאמינו לעולם“. דער פסוק זאגט, אז דער אויבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו: איך וועל קומען אין אן ענן, דער פאלק, דער אידישער פאלק, זאל הערן בדברי עמך, ווי איך רעד מיט דיר, און דער אויבערשטער רעדט מיט משה רבינו, „וגם בך יאמינו לעולם“. אזוי אין דעם זכות וועלן זיי גלייבן אין דיר, אן אמת׳ע אמונה אין משה רבינו. און אויף דעם פרעגן די גדולי הראשונים: וואס הייסט דאס? וואס איז דא דער פשט? דער אויבערשטער, ווי משכנע זיין משה רבינו, ער זאל טאן זיין ארבעט און ער זאל קומען צו און ער זאל העלפן, ער זאל טאן זיין, זיין, זיין שליחות, וואס ער דארף טאן, צו זיין א ממוצע צווישן דעם אויבערשטן און בני ישראל,

03:05 ולמסור את התורה ליהודים — כשהוא בא לשכנע אותו בדבר, הוא אומר לו: תעשה את עבודתך, ״וגם בך יאמינו״, הם יאמינו בך באמונה אמיתית. מה העניין כאן? מה אומר הפסוק? מה רוצה הפסוק לומר? האבן עזרא שואל את השאלה הזאת, ואומר שהפשט הוא שבני ישראל אמנם ידעו, עוד לפני יציאת מצרים, שצריך להיות נביא, שצריך להיות מישהו שדרכו תבוא התורה, אבל היו להם קצת ספקות באמיתת הנבואה. הם עדיין לא היו בטוחים באמיתת נבואתו של משה רבינו. וממילא, ״וגם בך יאמינו לעולם״ — זהו אחד מיסודות האמונה, שאחד מהם הוא האמונה בנביא. וכך התברר להם הדבר לאמיתו על ידי הגילוי שבו דיבר הקב״ה אל משה רבינו. אבל הרמב״ן מקשה על כך, ואומר: בחיי, אי אפשר לומר, חלילה לומר, שזרע אברהם, שבני ישראל, יסתפקו בעניין הנבואה. כך כותב הרמב״ן. ואדמו״ר הזקן דיבר על כך ואמר שהאבן עזרא צודק, אבל הספק לא היה, כפי שהבין הרמב״ן, בעצם עניין הנבואה. חס ושלום, ליהודים לא היו ספקות באמונה. היהודים ידעו בוודאות

03:05 איבערגעבן די תורה צו אידן, די זאך אים איינרעדן, זאגן, איינשמועסן, איינרעדן, זאגט ער אים: דו וועסט טאן דיין ארבעט, „וגם בך יאמינו“, זיי וועלן גלייבן אין דיר, אן אמת׳ע אמונה. וואס איז דא דער ענין? וואס איז דא דער פסוק? וואס וויל דא דער פסוק זאגן? דער אבן עזרא פרעגט די שאלה, און דער אבן עזרא זאגט, אז דער פשט איז, אז די אידן, זיי טאקע, זיי האבן געוואוסט נאך פאר דעם יציאת מצרים, יא, האבן זיי געוואוסט דעם ענין, אז עס דארף זיין א נביא, עס דארף זיין איינער וואס דורך אים קומט די תורה, אבער זיי האבן געהאט א ביסל ספקות אין דער אמיתת הנבואה. זיי זענען נאך נישט געווען זיכער אין דער אמיתת הנבואה פון משה רבינו. און במילא, „וגם בך יאמינו לעולם“, דאס איז פון די יסודות האמונה. וואס איינער פון די יסודות האמונה איז די אמונה בנביא. אזוי אז ביי זיי איז דאס נתאמת געווארן דורך דעם גילוי, וואס דער אויבערשטער האט גערעדט צו משה רבינו. דער רמב״ן אבער פרעגט אויף דעם, און דער רמב״ן זאגט, אז בחיי, קען מען נישט אנזאגן, חלילה לומר, אז זרע אברהם, אז בני ישראל, זיי זאלן מסתפק זיין אין ענין הנבואה. אזוי שרייבט דער רמב״ן. און דער אלטער רבי האט אויף דעם ארומגערעדט, און דער אלטער רבי האט געזאגט, אז דער אבן עזרא איז גערעכט, אבער דער ספק איז נישט געווען ווי דער רמב״ן האט פארשטאנען, אין דעם עצם ענין הנבואה. חס ושלום, אידן האבן נישט געהאט ספקות אין אמונה. אידן האבן געוואוסט זיכער דעם

04:25 שעניין האמונה הוא עניין אמיתי. הספק שלהם לא היה בנבואה; הספק שלהם היה אם משה רבינו הוא אכן הנביא שמסר להם את הנבואה. אם הוא, הוא הנביא. ועל ידי שראו את [לא ברור] אהרן, שלא היה אמת, שמשה רבינו הוא נביא האמת שדרכו התגלתה התורה, שמשה אמת ותורתו אמת. ועל כך התוועד אדמו״ר הזקן, ובהמשך לכך גם אמר שכפי שאומר הזוהר, יש משה בכל דור ודור. משה רבינו, שהוא הצדיק, קיים בכל דור; יש משה רבינו שבדור. אבל מי הוא יכול להיות? בדורנו היה הבעל שם טוב, שהיה הנשיא, הוא הבעל שם טוב הקדוש. ואחריו ממלא מקומו, שכעת, [לא ברור], בזמן שהמגיד ממעזריטש חי, הוא הנשיא כעת, המגיד ממעזריטש, שהוא ממלא מקומו של הבעל שם טוב. ודאי שכל היהודים יודעים שצריך להיות משה בכל דור ודור. כל היהודים יודעים שיש משה רבינו, שיש צדיק שהוא ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם״. אלא מה? הספק הוא אם הוא אכן אותו אחד.

04:25 דער ענין אמונה איז אן ענין אמיתי. דער ספק איז ביי זיי נישט געווען אין דער נבואה; ביי זיי איז דער ספק געווען צי משה רבינו איז טאקע דער נביא וואס האט זיי געזאגט די נבואה. צי ער איז ער, ער איז דער. און דורך דעם וואס זיי האבן געזען דעם [לא ברור] אהרן, וואס איז נישט אמת געווען, אז משה רבינו איז דער אמת'ער נביא וואס דורך אים איז נתגלה געווארן תורה, אז משה אמת ותורתו אמת. און דער אלטער רבי האט אויף דעם פארברענגט, און דער אלטער רבי האט אויך געזאגט בהמשך לזה, אז אזוי ווי ס'איז בכל דור ודור, זאגט דער זוהר, דאך איז פארשטאנען אז ס'איז דא משה בכל דור ודור. דער משה רבינו, וואס ער איז דער צדיק, איז דא אין יעדער דור; ס'איז פאראן דער משה רבינו שבדור. אבער ווער קען דאס זיין? איז, איז, איז בדורנו. איז דא געווען דער בעל שם טוב, וואס ער איז דער נשיא, דער וואס דאס איז דער הייליגער בעל שם טוב. און דערנאך, ממלא מקומו, וואס איז איצט, [לא ברור], וואו דער מעזריטשער מגיד האט געלעבט, איז ער דער נשיא איצט, דאס איז דער מעזריטשער מגיד, אז ער איז דער ממלא מקום פון דעם בעל שם טוב. איז זיכער, אלע אידן ווייסן אז ס'דארף זיין, איז פארשטאנען, א משה בכל דור ודור. אלע אידן ווייסן אז ס'איז דא דער משה רבינו, אז ס'איז דא דער צדיק וואס ער איז „אנכי עומד בין ה' וביניכם“. נאר וואס? דער ספק איז צי ער איז דער.

05:47 ממילא צריך לדעת שכאשר מגיעים למתן תורה, צריך לדעת שהבעל שם טוב הוא ה״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם״. וממלא מקומו כעת, המגיד ממעזריטש, הוא הרבי והוא מי שבאמת משה רבינו שבדורנו. ו[לא ברור], כשהרבי הזקן אמר זאת, הוא החדיר בחסידים שעל ה[לא ברור] יש קשר: שבאותו חג השבועות, שעליו הם [לא ברור], באותו שבועות שנחרת אצל כל אחד מהם, היו הדרהער וההרגשה של ״אנכי עומד בין ה׳ אלקיכם וביניכם״. לקלוט את עניינו של משה רבינו, את ה״אנכי עומד״, את הממוצע המחבר, שמחבר יהודים עם הקדוש ברוך הוא. ואדמו״ר הריי״צ סיים את הסיפור ואמר: הנה, כאן אתם שומעים דרישת שלום מלפני מאה שבעים וארבע שנה. זו דרישת שלום מחוויה שחוו חסידים בדור הראשון של הרבי הזקן, וגם [לא ברור] המגיד ממעזריטש. בנקודה הזאת של חג השבועות רואים אחד העניינים העיקריים בעבודת חג השבועות. מכיוון שזהו זמן קבלת התורה, רואים את העניין העיקרי במתן תורה: ״אנכי עומד בין ה׳ אלקיכם וביניכם״, ״וגם בך יאמינו לעולם״. שבקבלת התורה, כדי

05:47 ממילא דארף מען וויסן זיין, אז ווען ס'קומט צו מתן תורה דארף מען וויסן זיין אז ער איז דער, אז דער בעל שם טוב, ער איז דער „אנכי עומד בין ה' וביניכם“. און זיין ממלא מקום איצט, דער מעזריטשער מגיד, ער איז דער רבי און ער איז דער וואס באמת איז דער משה רבינו שבדורנו. און [לא ברור], ווען דער אלטער רבי האט דאס געזאגט, האט ער אריינגעווארפן צו די חסידים אז אויף דער [לא ברור] איז קשר, אז אויף יענעם חג השבועות, אויף וואס זיי [לא ברור], יענעם שבועות וואס ס'ליגט ביי יעדן איינעם פון זיי, דעם דערהער און דעם געפיל אין דעם „אנכי עומד בין ה' אלקיכם וביניכם“. דערהער דעם ענין פון דעם משה רבינו, דעם „אנכי עומד“, דעם ממוצע המחבר, וואס ער מחבר אידן מיטן אייבערשטן. און דער רבי הריי"צ האט אויסגעפירט די מעשה, האט געזאגט: דא, דא, דא הערט איר א גרוס פון הונדערט פיר און זיבעציג יאר צוריק. דאס איז א גרוס פון אן איבערלעבעניש וואס האט פאסירט חסידים אין, אין, אין דעם ערשטן דור פון דעם אלטן רבי, און אויך חיה [לא ברור] מעזריטשער מגיד. איז אויף דער נקודה, וואס איז אין חג השבועות, זעט מען איינע פון די ענינים עיקריים אין עבודה פון חג השבועות. וואס דאס איז דער זמן פון קבלת התורה, זעט מען אויף דעם ענין עיקרי, אן ענין פון מתן תורה, דער „אנכי עומד בין ה' אלקיכם וביניכם“, „וגם בך יאמינו לעולם“. אז אין קבלת התורה, כדי

07:17 שקבלת התורה תהיה קבלת תורה אמיתית, מוכרח להיות גם העניין של ״וגם בך יאמינו לעולם״. וכפי שהוא מביא מתורת הבעל שם טוב, שהבעל שם טוב מפרש ש״יאמינו״ הוא מלשון [לא ברור]. אמונה היא [לא ברור]. כך מפרש הבעל שם טוב: שה[לא ברור] בצדיק, ההתקשרות שבה היהודי מאמין ובוטח. והבעל שם טוב אומר שאמונה וביטחון הם מאותה משפחה. כן, אמונה וביטחון הן שתי מילים נרדפות שקשורות זו בזו. כך הוא אומר: כשאתה מאמין במישהו, אתה בוטח בו. כלומר, עניין האמונה הוא מלשון נאמנות, ונאמנות היא עניין הביטחון. והבעל שם טוב אומר שביטחון, שורש המילה ביטחון, בא מ״בתוך״, שפירושו להידבק. כן, תוך, [לא ברור], הכוונה ל[לא ברור] של הסיד שמסיידים בו בית. הטיט שנדבק נקרא גם הוא מלשון, מלשון ביטחון, מלשון בתוך. כלומר, עניין הביטחון הוא להידבק, להיות דבוק. ״וגם בך יאמינו לעולם״ — שיידבקו בך. שיהודי נדבק במשה רבינו, נדבק בצדיק. כי על ידי הדבקות, הביטחון, האמונה והנאמנות בצדיק, שהוא הממוצע המחבר, ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם להגיד לכם את דבר ה׳״ — הצדיק מקשר ומחבר, מייחד את היהודים עם הקדוש ברוך הוא. וזה נמשך מהעניין ש

07:17 די קבלת התורה זאל זיין אמת'ע קבלת התורה, מוז זיין אויף דעם ענין אויך פון „וגם בך יאמינו לעולם“. און ווי ער ברענגט פון דעם בעל שם טוב'ס תורה, אז דער בעל שם טוב טייטשט, אז „יאמינו“ איז מלשון [לא ברור]. אמונה איז [לא ברור]. אזוי טייטשט דער בעל שם טוב. אז דער [לא ברור] אין דעם צדיק, די צוגעבונדנקייט וואס דער איד איז מאמין ובוטח. און דער בעל שם טוב זאגט אז אמונה איז, נו, מיט בטחון, דאס איז פון דער זעלבער משפחה. יא, אמונה און בטחון, דאס זענען צוויי מילים נרדפות, וואס זיי זיינען פארבונדן איינס מיטן אנדערן. אזוי זאגט ער: אז דו גלייבסט אין איינעם, איז מען בטוח אין אים. יא, דאס הייסט אז דער ענין אמונה איז מלשון נאמנות, און נאמנות איז דער ענין בטחון. און דער בעל שם טוב זאגט אז בטחון, דער שורש פון דעם ווארט בטחון נעמט זיך פון „בתוך“, וואס דאס איז צוקלעפן. יא, תוך, [לא ברור], דאס הייסט א [לא ברור] צו דעם קאלך וואס מען קאלכט א שטוב. די טיט וואס מען קלעפט זיך, דאס ווערט אויך גערופן מלשון, מלשון בטחון, מלשון בתוך. דאס הייסט אז ענין הבטחון איז זיך צוקלעפן, אז דו ביסט דבוק. „וגם בך יאמינו לעולם“, אז מען וועט זיך קלעפן צו דיר. אז א איד קלעפט זיך צו דעם משה רבינו, קלעפט זיך צום צדיק. ווייל דורך די דביקות, דעם בטחון, די אמונה, די נאמנות אין דעם צדיק, וואס דורך דעם איז דער ממוצע המחבר, „אנכי עומד בין ה' וביניכם להגיד לכם את דבר ה'“, אז דער צדיק איז מקשר ומחבר, מייחד די אידן מיטן אויבערשטן. וואס דאס גייט אראפ פון דעם ענין וואס

08:56 שומעים מהרבי תמיד בימים טובים של שבועות. אחד הדברים שרואים — אני עצמי זכיתי להיות אצל הרבי בשבועות בכמה שנים — הרבי היה מדגיש תמיד שחג השבועות קשור לשלושה מנשיאי ישראל שהיו במשך הדורות. הרבי היה מדבר בהתלהבות על כך שחג השבועות קשור למשה רבינו, שחג השבועות קשור לדוד המלך, ושחג השבועות קשור לבעל שם טוב הקדוש, שגם ההילולא שלו, ההסתלקות שלו, היא בחג השבועות. שלושתם קשורים לזמן מתן תורה. אין זה מקרה; זהו עניין עיקרי בשבועות. שלושת הנשיאים האלה קשורים למתן תורה. הכלל וסוד העניין הוא כך: מכיוון שזהו הגילוי של מתן תורה, כדי שעניין מתן תורה ירד, יחדור ויימשך אל היהודים, מוכרחים להגיע לעניין של [לא ברור] בין הקדוש ברוך הוא ובני ישראל. זהו עניינם של שלושת הנשיאים, שהיו ה[לא ברור] בין הקדוש ברוך הוא ובני ישראל, לגלות ליהודים את עניין התורה. אבל מה מיוחד דווקא בשלושת הנשיאים האלה יותר מאחרים? הרבי אמר כמה וכמה פעמים כמה ביאורים, ואחד מהם הוא שבשלושתם נמצא קשר מיוחד לעניין

08:56 מען הערט פון רבי'ן שטענדיק אין די ימים טובים פון שבועות איינע פון די זאכן וואס מען זעט. איך בין אליין זוכה געווען צו זיין ביים רבי'ן שבועות אין כמה שנים. דער רבי פלעגט שטענדיק ארויסברענגען דעם ענין פון חג השבועות, אז עס איז פארבונדן מיט דריי פון די נשיאי ישראל וואס זענען געווען נשיאי ישראל במשך כל הדורות. דער רבי האט זיך געקאכט אין דעם, אז חג השבועות איז פארבונדן מיט משה רבינו, און חג השבועות איז פארבונדן מיט דוד המלך, און חג השבועות איז פארבונדן מיטן הייליגן בעל שם טוב, וואס זיין הילולא, זיין הסתלקות, איז אויך חג השבועות. אלע דריי זענען פארבונדן מיט דעם זמן פון מתן תורה. דאס איז נישט קיין מקרה נקרי, דאס איז אן ענין עיקרי אין דעם ענין פון שבועות. די דריי נשיאים זענען פארבונדן מיט מתן תורה. דער כלל און דער סוד הענין איז אזוי: וויבאלד אז דאס איז דער גילוי פון מתן תורה, כדי דער ענין פון מתן תורה זאל אראפקומען און זאל דורכדרינגען און זאל ווערן נמשך צו אידן, מוז מען אנקומען צו דעם ענין פון [לא ברור] בין הקב״ה ובני ישראל. דאס איז דער ענין פון די דריי נשיאים, וואס זיי זענען געווען די [לא ברור] בין הקב״ה ובני ישראל, מגלה צו זיין דעם ענין פון תורה צו אידן. וואס איז אבער דאס ספעציעלע דווקא אין די דריי נשיאים מער ווי אנדערע? דער רבי זאגט כמה וכמה פעמים כמה ביאורים, וואס איינע פון זיי איז, אז אין אלע דריי געפינט זיך א ספעציעלער קשר מיט אן ענין

10:25 מיוחד בתורה. והכוונה היא: אצל משה רבינו ידוע עניין התורה שבכתב. זהו עניינו של משה רבינו: משה קיבל תורה מסיני, והוא כתב את חמשת חומשי התורה, ספר תורה. עניין התורה שבכתב קשור למשה רבינו. דוד המלך, כפי שהגמרא אומרת, ״וה׳ עמו — שהלכה כמותו בכל מקום״, זהו עניין התורה שבעל פה. הוא העמיד את יסודות התורה שבעל פה. כפי שהגמרא אומרת, ״הלכה כמותו בכל מקום״, הוא קשור לעניין התורה שבעל פה. ועניין פנימיות התורה, סודות התורה, תורת החסידות, שהיא התורה המהווה הכנה לתורתו של משיח, ״יפוצו מעיינותיך חוצה״ — זהו עניינו של הבעל שם טוב. אלה שלושת העניינים שבתורה. וכפי שהרבי אמר בהתוועדויות אחרות, אלה שלושת העניינים שמאחדים: חומש, תהלים ותניא — חת״ת. כידוע הסיפור על אדמו״ר הצמח צדק, כשהיו זמנים קשים של גזירות. בזמן אדמו״ר הצמח צדק הייתה גזירה גדולה על היהדות ברוסיה. ואדמו״ר הצמח צדק ראה אז בחלום את אמו. כידוע, אדמו״ר הצמח צדק היה יתום; אמו נפטרה כשהיה בן שלוש שנים.

10:25 מיוחד אין תורה. וואס דאס איז: ווען מען גייט צו משה רבינו, איז באקאנט דער ענין וואס איז דא אין תורה שבכתב. דאס איז דער ענין פון משה רבינו: משה קיבל תורה מסיני, און ער האט געשריבן חמשה חומשי תורה, ספר תורה. דער ענין פון תורה שבכתב איז פארבונדן מיט משה רבינו. דוד המלך, ווי די גמרא זאגט, ״וה׳ עמו — שהלכה כמותו בכל מקום״, דאס איז דער ענין פון תורה שבעל פה. ער האט אויפגעשטעלט די יסודות פון תורה שבעל פה. ווי די גמרא זאגט, ״הלכה כמותו בכל מקום״, איז ער פארבונדן מיט דעם ענין פון תורה שבעל פה. און דער ענין פון פנימיות התורה, דאס איז דער ענין פון סודות התורה, תורת החסידות, וואס דאס איז די תורה וואס איז א הכנה צו דער תורה של משיח, ״יפוצו מעיינותיך חוצה״, דאס איז דער ענין פון בעל שם טוב. דאס זענען די דריי ענינים אין תורה. און ווי דער רבי האט געזאגט ביי אנדערע פארברענגענס, דאס זענען די דריי ענינים וואס מען פאראייניקט: דער ענין פון חומש און תהלים און תניא — חת״ת. כידוע דער סיפור פון דעם צמח צדק, ווען עס זענען געווען שווערע צייטן פון גזירות. אין דער צייט פונעם צמח צדק איז געווען א גרויסע גזירה אויף אידישקייט אין רוסלאנד. און דער צמח צדק האט דעמאלט געזען אין חלום זיין מאמע. כידוע, דער צמח צדק איז געווען א יתום; זיין מאמע איז אוועק ווען דער צמח צדק איז געווען אלט דריי יאר.

11:57 אמו נפטרה. אדמו״ר הצמח צדק היה נוהג כך [לא ברור]. היא התגלתה אליו בחלום וגילתה לו את הפסוק, כידוע: ״ויהי חתת אלקים על הערים״. חת״ת הוא ראשי תיבות חומש, תהלים ותניא. וכשלומדים בכל יום את שיעור החומש, את שיעור התהלים ואת שיעור התניא, הרי על ידי זה ״ויהי חתת אלקים על הערים״ — נופלים אימה ופחד. על ידי כך אפשר להישמר מכל העניינים, וזהו, כמו שאומרים, כלי מחזיק ברכה לכל ענייני הברכה. מכאן באה התקנה ללמוד בכל יום את שלושת העניינים: חומש, תהלים ותניא. חומש קשור למשה רבינו. תהלים קשור לדוד המלך, כמובן. ותניא, שאדמו״ר הזקן כתב, הוא תורת הבעל שם טוב, כידוע. התניא הוא, כפי שמכנים אותו בלשון הידועה, תורת הבעל שם טוב בכתב. אדמו״ר הזקן הוא שהעלה אותה על הכתב בספר התניא. אלה שלושת הצדיקים, שלושת העמודים, שלושת היסודות, שעליהם עומד כל עניין מתן תורה.

11:57 די מאמע איז אוועק. דער צמח צדק פלעגט אזוי [לא ברור]. זי האט זיך צו אים מגלה געווען אין א חלום, און האט אים מגלה געווען דעם פסוק, כידוע: ״ויהי חתת אלקים על הערים״. חת״ת איז ראשי תיבות חומש, תהלים און תניא. און ווען מען לערנט א שיעור חומש יעדן טאג, דעם שיעור תהלים יעדן טאג און דעם שיעור תניא יעדן טאג, איז דורך דעם ״ויהי חתת אלקים על הערים״ — עס ווערט אן אימה און א פחד. דורך דעם קען מען זיך אפהיטן פון אלע ענינים, און דאס איז, ווי מען זאגט, א כלי מחזיק ברכה אויף אלע ענינים פון ברכה. דערפון איז געווארן די תקנה, דער ענין פון לערנען יעדן טאג די דריי ענינים: חומש, תהלים און תניא. חומש איז פארבונדן מיט משה רבינו. תהלים איז פארבונדן מיט דוד המלך, פארשטייט מען. און תניא, וואס דער אלטער רבי האט געשריבן, איז אבער די תורה פונעם בעל שם טוב, כידוע. תניא — דאס איז, ווי מען רופט עס בלשון הידוע, די תורה פונעם בעל שם טוב געשריבן. דאס אריינשרייבן אין א ספר האט דער אלטער רבי געטאן מיטן תניא. דאס זענען די דריי צדיקים, די דריי עמודים, די דריי יסודות, וואס אויף זיי שטייט דער גאנצער ענין פון מתן תורה.

13:23 [לא ברור] שלושת הצדיקים. בהתוועדות אחרת דיבר הרבי פעם על שלושת העמודים שעליהם העולם עומד. המשנה הרי אומרת: ״על שלושה דברים העולם עומד, על התורה ועל העבודה ועל גמילות חסדים״. קבלת התורה קשורה למשה רבינו. קבלת העבודה — עבודה היא קרבנות, אבל כשאין בית המקדש, עניין העבודה הוא עניין התפילה. וזהו תהילים, דוד המלך, נעים זמירות ישראל, שקשור לקבלת העבודה, לקבלת התפילה. והעניין של גמילות חסדים — חסדים הוא עניין החסד. מה פירוש חסיד? זה עניינו של חסיד, איש החסד, שעושה טובה ליהודי. וכידוע, יש סיפור שבו אמר אדמו״ר הזקן: מה פירוש חסיד? חסיד מוכן להכניס את עצמו למצב של סכנה כדי לעשות טובה ליהודי אחר, כדי שלשני יהיה טוב יותר, שיהיה לו טוב. וזהו עניינו של חסיד ושל גמילות חסדים — לעשות טובה ליהודי. וממילא, שלושת העניינים האלה הם שלושת [לא ברור], שלושת הצדיקים, שלושת נשיאי ישראל, שקשורים ליום הזה של חג השבועות. פעם דיבר הרבי בהתוועדות בהרחבה על רעיון יפה מאוד, שקשור במיוחד לחידוש של מתן תורה: מה אנחנו מקבלים משלושת נשיאי ישראל האלה? ובקשר מיוחד לעניין המיוחד של מתן תורה, דיבר הרבי גם אז על

13:23 [לא ברור] די דריי צדיקים. אין אן אנדער פארברענגען האט דער רבי אמאל גערעדט וועגן די ג׳ עמודים שעליהם העולם עומד. די משנה זאגט דאך: „על שלושה דברים העולם עומד, על התורה ועל העבודה ועל גמילות חסדים.“ איז קבלת התורה פארבונדן מיט משה רבינו. קבלת העבודה — וואס עבודה איז קרבנות, אבער ווען ס׳איז נישטא קיין בית המקדש, איז דער ענין פון עבודה דער ענין פון תפילה. איז דאס תהלים, דוד המלך, נעים זמירות ישראל, וואס איז פארבונדן מיט קבלת העבודה, קבלת התפילה. און דער ענין פון גמילות חסדים — חסדים איז דער ענין פון חסד. וואס א חסיד באדייט, דאס איז דער ענין פון חסיד, איש החסד, וואס ער טוט א טובה א אידן. און כידוע איז דא א סיפור, וואס דער אלטער רבי האט געזאגט: וואס איז דער טייטש א חסיד? א חסיד איז גרייט זיך אריינצושטעלן אין א מצב פון סכנה כדי צו טאן א טובה א צווייטן אידן, אז דעם צווייטן זאל זיין בעסער, זאל זיין גוט. און דאס איז דער ענין פון חסיד און פון גמילות חסדים, טאן א טובה א אידן. ובמילא, די דריי ענינים, דאס זענען די דריי [לא ברור], די דריי צדיקים, די דריי נשיאי ישראל, וואס זענען פארבונדן מיט דעם היינטיגן טאג פון חג השבועות. אמאל האט דער רבי גערעדט אין א פארברענגען באריכות הביאור א זייער געשמאקן ווארט, פארבונדן ספעציעל מיט דעם אויפטו פון מתן תורה. וואס באקומען מיר פון די אט די דריי נשיאי ישראל? און אויף דעם מיוחד, בקשר צו דעם ענין המיוחד פון מתן תורה, האט דער רבי גערעדט אויך דאמאלט א

14:48 דבר מעניין, שמבוסס על מה שכתוב בחומש. בב׳ בסיוון נאמר לבני ישראל: ״ואתם תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש״. המילה הראשונה שמשה רבינו אומר לבני ישראל היא ״ממלכת״. יהודים הם מלכים. ורש״י אומר שהביטוי ״ממלכת כהנים״ קשור לעניין המלוכה. כך שבמתן תורה נעשו בני ישראל, בגדול, מלכים. כל ישראל, כמו שאומרת הגמרא במסכת שבת — וכך אומרים כמה וכמה מן התנאים — ״כל ישראל בני מלכים הם״. יתרה מזו, מובא בזוהר, בתיקוני זוהר, ששם כתוב [לא ברור] ״כל ישראל מלכים הם״, מלכים ממש. כל יהודי הוא בן מלך. כל יהודי הוא מלך. ומהו העניין הגדול בזה? מהו עניין המלוכה שהתחדש ברגע של מתן תורה? ״ואתם תהיו לי ממלכת״ — בני ישראל נעשו ״ממלכת כהנים״. הם קיבלו עניין של מלכים. מה משמעות הדבר שיהודי הוא מלך? עניין המלוכה כאן אינו עניין של גאווה וישות, שכולם באים וכפופים לו. אלא יש כאן משמעות עמוקה יותר. עניין המלוכה הוא שיהודי הוא בעל הבית על העולם. כמו שאומרים על מלך: ״אמר מלכא — עקר טורא״. המלך גוזר. וכמאמר: ״מלך פורץ גדר״. ״אמר מלכא״ — המלך אומר שכך צריך להיות. יהודי הוא מלך בעולמו. יהודי

14:48 אינטערעסאנטע זאך, מיוסד אויף דעם ענין וואס שטייט אין חומש. אזוי אין ב׳ סיון איז געזאגט געווארן צו אידן: „ואתם תהיו לי ממלכת כהנים וגוי קדוש.“ דאס ערשטע ווארט וואס משה רבינו זאגט צו אידן איז „ממלכת“. אידן זענען מלכים. און דער רש״י זאגט, דאס הייסט, אז דאס ווארט „ממלכת כהנים“ איז פארבונדן מיט דעם ענין פון מלוכה. אזוי אידן ביי מתן תורה זענען געווארן, בגדול, מלכים. כל ישראל, ווי די גמרא זאגט אין מסכת שבת — און ביי כמה וכמה פון די תנאים, זיי כולם אומרים — אז „כל ישראל בני מלכים הם“. נאך מער ברענגט זיך פון זוהר, תיקוני זוהר, וואו עס שטייט [לא ברור], אז „כל ישראל מלכים הם“, מלכים ממש. יעדער איד איז א בן מלך. יעדער איד איז א מלך. און וואס איז די כמה וכמה בגדול ענין? וואס איז דער ענין פון מלוכה, וואס האט זיך אויפגעטאן אין דעם מאמענט פון מתן תורה? „ואתם תהיו לי ממלכת“ — אידן זענען געווארן א „ממלכת כהנים“. זיי זענען געווארן אן ענין פון מלכים. וואס איז דער ווארט פון א מלך? דער ענין פון מלוכה דא איז נישט קיין ענין פון גאוה און ישות, וואס אלע קומען און אלע לייגן זיך אונטער אים. נאר דא איז דער ווארט א טיפער ווארט. דער ענין פון מלוכה איז אז א איד איז א בעל הבית אויף דער וועלט. אזוי ווי ביי א מלך זאגט מען: „אמר מלכא — עקר טורא“. אז דער מלך איז גוזר. ווי דער ווארט: „מלך פורץ גדר“. „אמר מלכא“ — דער קיסר זאגט, אזוי דארף זיין. א איד איז א מלך אויף זיין עולם. א איד

16:18 מרגיש שעל ידי תורה ומצוות — כשהוא לומד תורה ומקיים מצוות — אין לו צורך לפחד מהעולם. הוא בעל הבית על העולם. ודווקא כשהוא נמצא בעולם, העולם משועבד לו. ״אם בחוקותי תלכו ונתתי גשמיכם בעתם״ — הקב״ה אומר שאת כל הגשמיות, את הדברים הגשמיים, הוא מוסר לבני ישראל, וזהו ״ונתתי גשמיכם בעתם״. יהודי יודע שהתורה והמצוות הן בעלות הבית על העולם. וכשיהודי מתנהג בדרך התורה והמצוות, הוא המלך, וכל העולם נתון לשליטתו. ואת העניין הזה הביאו שלושת [לא ברור]. כך היה אצל משה רבינו, אצל דוד המלך ואצל הבעל שם טוב. וזהו עניינם של מלכים: להחדיר ביהודים את תכונת המלוכה הזאת, כדי שירגישו אותה. שלא יפחדו מהעולם הזה. שלא יפחדו מהגוי. שלא יפחדו מהעולם, כפי שהרבי כותב בקיצור שולחן ערוך: ״ולא יתבייש מפני המלעיגים עליו״. לא לפחד, לא מעצמו ולא ממה שיצחקו או יאמרו. לא להתבייש מפני איש, ולהיות גאה וחזק בקיום התורה והמצוות, כמו מלך. לשם כך זקוקים לכוחות מיוחדים. ואת הכוחות האלה מקבלים משלושת נשיאי ישראל: הבעל שם טוב הקדוש, דוד המלך ומשה רבינו. ומשה רבינו היה מלך, וזה היה בזמן בני ישראל, זה היה [לא ברור]. המלוכה הייתה מעין [לא ברור], ובתחילה [לא ברור]. אבל זה בא ממנו, זה היה [לא ברור].

16:18 פילט זיך אז דורך תורה ומצוות — א איד לערנט תורה און מקיים מצוות — אז ער דארף זיך נישט שרעקן פון דער וועלט. ער איז א בעל הבית אויף דער וועלט. און אזוי, אז דווקא אין דער וועלט, ווען א איד איז אין דער וועלט, איז זי אים משועבד. „אם בחוקותי תלכו ונתתי גשמיכם בעתם“ — דער אויבערשטער זאגט, אז די גאנצע גשמיות, די דברים גשמיים, גיט ער איבער צו אידן, און דאס איז „ונתתי גשמיכם בעתם“. א איד ווייסט אז תורה ומצוות איז דער בעל הבית אויף דער וועלט. און אז א איד פירט זיך אויף דעם דרך התורה ומצוות, איז ער דער מלך, און די גאנצע וועלט איז אונטערגעווארפן אונטער זיין שליטה. און אט דעם ענין האבן די דריי [לא ברור]. און דאס איז געווען ביי משה רבינו, ביי דוד המלך און ביים בעל שם טוב. און דאס איז דער ענין פון מלכים: אריינברענגען ביי אידן אט דעם תכונת המלוכה, כדי עס זאל פעלן ביי אידן. אז זיי זאלן זיך נישט שרעקן פון דעם עולם הזה. אז זיי זאלן זיך נישט שרעקן פון דעם גוי. אז זיי זאלן זיך נישט שרעקן פון דעם עולם, ווי דער רבי שרייבט אין קיצור שולחן ערוך: „ולא יתבייש מפני המלעיגים עליו“. זיך נישט שרעקן, נישט פון זיך, און נישט פון וואס מ׳וועט לאכן, און וואס מ׳וועט זאגן. זיך נישט שעמען פון קיין איינעם, און זיין שטאלץ און שטארק אין קיום התורה והמצוות, ווי א מלך. דערפאר דארף מען אנקומען צו די כוחות מיוחדים. און אט די כוחות באקומט מען פון אט די דריי נשיאי ישראל: דער הייליגער בעל שם טוב, דוד המלך און משה רבינו. און די, ווי משה רבינו, ער איז געווען א מלך, און דאס איז געווען בזמן בני ישראל, דאס איז געווען [לא ברור]. די מלוכה איז געווען אזא מין [לא ברור], ותחילה [לא ברור]. אבער דאס איז געגאנגען פון אים, דאס איז געווען [לא ברור].

17:58 מלכתחילה חיו בעולם שלמעלה מן הטבע. לא ניתנה תורה, ... [לא ברור]. אבל רואים בגלוי שיהודי הוא למעלה מן העולם, למעלה מן הטבע. דוד המלך, כשהיה בארץ ישראל, היה מלובש בטבע. הוא היה צריך לעבוד, היה צריך לפעול, ... [לא ברור], והוא נמצא על האדמה, בארץ ישראל, והיה צריך לשבת בארץ ישראל ולהתנהל בלבושי הטבע. אבל עם הגוף הזה ... [לא ברור]. ודוד המלך ראה שאין להתפעל מלבושי הטבע. דוד המלך ראה גם ניסים בגלוי, במלחמות שניהל עם שונאי ישראל, וכן הלאה. ובזה רואים בגלוי שגם לבושי הטבע חדורים לגמרי באלוקות. מגיעים לזמנו של הבעל שם טוב, שהיה בדיוק להפך, בתקופות של חושך כפול ומכופל ביותר. זה היה זמן הגלות, תקופה קשה ביותר ליהודים. זה היה אחרי ת״ח ות״ט, אחרי כל הגזירות שבאו על היהודים. זה היה כשיהודים היו בשפל המצב, בגשמיות וברוחניות, בחושך כפול ומכופל של גלות. ומתוך המצב הזה קם הבעל שם טוב כמלך. וכידוע, הסיפורים הרבים שמספרים על הבעל שם טוב ועל הנהגתו, ... [לא ברור] חסידים את הנהגתו של הבעל שם טוב. היא הייתה למעלה מדרך הטבע, והוא הפך את העולם על פיו, כידוע מן הסיפורים. והוא עשה ניסים ונפלאות כדי להראות את יד ה׳, אפילו בחושך הכפול ומכופל הגדול ביותר. יהודי לא צריך להתפעל מחושך העולם. הוא עומד יחד עם הקב״ה, והוא עומד למעלה מן העולם, אפילו בחושך הגדול ביותר.

17:58 לכתחילה געלעבט אין אַ וועלט וואָס איז העכער פון טבע. לניתנה תורה, ... [לא ברור]. אָבער מען זעט בגילוי ווי אַ איד איז העכער פון וועלט, העכער פון טבע. דוד המלך, ווען ער איז געווען אין ארץ ישראל, איז ער געווען לבוש אין טבע. ער האָט געדאַרפט אַרבעטן, ער האָט געדאַרפט טאָן, ... [לא ברור], און ער האָט זיך געפונען אויף דער ערד, אין ארץ ישראל, און האָט געדאַרפט זיצן אין ארץ ישראל און זיך פירן מיט לבושי הטבע. אָבער עם דעם גוף איז ... [לא ברור]. און דוד המלך האָט געזען, אַז מען דאַרף נישט נתפעל ווערן פון לבושי הטבע. דוד המלך האָט אויך געזען ניסים בגילוי, אין די מלחמות וואָס ער האָט געפירט מיט די שונאי ישראל, און אַזוי ווייטער. און אין דעם זעט מען בגילוי, אַז אויך די לבושי הטבע זיינען אינגאַנצן דורכגענומען מיטן אויבערשטן. עס קומט צום זמן הבעל שם טוב, וואָס איז געווען פונקט פארקערט, אין די גרעסטע תקופות פון חושך כפול ומכופל. דאָס איז געווען אַ זמן הגלות, וואָס איז געווען אַ שווערסטע צייט פאר אידן. עס איז געווען נאָך ת"ח ות"ט, עס איז געווען נאָך די אַלע גזירות וואָס אויף אידן זיינען צוגעקומען. דאָס איז געווען ווען אידן זיינען געווען אין אַ שפל המצב, בגשמיות וברוחניות, חושך כפול ומכופל פון גלות. און פון דעם וועג האָט דער בעל שם טוב זיך אויפגעשטעלט ווי אַ מלך. וכידוע, די אַלע ריבוי סיפורים וואָס מען דערציילט פון דעם בעל שם טוב און זיין הנהגה, ... [לא ברור] חסידים דעם בעל שם'ס הנהגה. למעלה מדרך הטבע, און עס האָט געקערט די וועלט מיטן קאָפּ אַראָפּ, כידוע די סיפורים. און ער האָט געטאָן ניסים ונפלאות, אויף ווייזן דעם יד ה', אפילו אין דעם גרעסטן חושך כפול ומכופל. אַ איד דאַרף נישט נתפעל ווערן פון דעם חושך פון דער וועלט. ער שטייט צוזאַמען מיטן אויבערשטן, און ער שטייט העכער פון וועלט, אפילו אין דעם גרעסטן חושך.

19:37 ואלה שלושת המלכים, שהראו שלושה סוגי הנהגה של מלכות: איך יהודי שולט בעולם ומתנהג כבעל הבית עליו, בכל שלושת המצבים. הן במצב שבו הוא עדיין עומד למעלה מהעולם, הן כשהוא נתון בלבושי הטבע, ועד שמגיעים לבעל שם טוב, בחושך כפול ומכופל של זמן הגלות. וכל אחד מהם, בזמנו, נתן ליהודים את התוכן, את המבט, את הדרך ואת הגישה, כיצד לראות את עצמם תמיד כמי שעומדים למעלה מהעולם. וזו ההוראה מחג השבועות, ... [לא ברור]. וההוראה לכל אחד ואחד מאיתנו, והחידוש הוא שהדברים מתקיימים באופן ממש נפלא: אצל כל אחד יש בחיים את שלוש התקופות הללו. יש תקופות שבהן נמצאים כאילו במדבר. בחיים יש זמנים שבהם בחור יושב בישיבה, ואז הוא עומד לגמרי ... [לא ברור], אינו צריך לדאוג לפרנסה ואינו צריך לדאוג לענייני גשמיות. הישיבה דואגת לצרכיו, הוריו משלמים עבורו; הוא אינו צריך אלא לשבת וללמוד תורה ולעסוק בעבודה. זו תקופה אחת. התקופה השנייה היא כשכבר נמצאים בתוך לבושי הטבע, צריכים להביא פרנסה, וריחיים על צווארו. ויש גם תקופה שלישית: אצל כל אחד יש זמנים שהם ימי החושך, זמנים של מצוקה, של העלמות והסתרים, של קשיים, כשנראה שהדברים אינם כשורה. בכל שלושת הזמנים הללו אנחנו מקבלים את הכוח שמקבלים ממשה רבינו,

19:37 און דאָס זיינען די דריי מלכים, וואָס האָבן געוויזן דריי סוגי הנהגה פון מלכות, פון דעם וואָס אַ איד הערשט און פירט זיך בעל־הבית'יש איבער דער וועלט, אין אַלע דריי מצבים. סיי אין דעם מצב וואָס ער שטייט נאָך העכער פון וועלט, סיי אין לבושי הטבע, ביז מען קומט פאַרן בעל שם טוב, אין דעם חושך כפול ומכופל פון זמן הגלות. און יעדער איינער פון זיי, אין זיין זמן, האָט געגעבן ביי אידן דעם תוכן, דעם קוק, דעם וועג, דעם צוגאַנג, ווי צו שטענדיק קוקן אויף זיך אַז ער שטייט העכער פון וועלט. און דאָס איז די הוראה פון חג השבועות, ... [לא ברור]. און די הוראה לכל אחד ואחד מאיתנו, און דער רבותא איז, אַז עס גייט אויף אַ גאַנץ געשמאַקן אופן, אַז ביי יעדער איינעם זיינען פאַראַן די דריי תקופות אין לעבן. עס זיינען פאַראַן תקופות וואָס מען איז ווי במדבר. אין לעבן איז פאַראַן זמנים, ווען אַ בחור זיצט אין ישיבה, שטייט ער דעמאָלט אינגאַנצן ... [לא ברור], דאַרף נישט דאגה'ן אויף די פרנסה, דאַרף נישט דאגה'ן אויף גשמיות. די ישיבה דאגה'ט פאַר זיינע ענינים, זיינע עלטערן צאָלן פאַר אים; ער דאַרף מער נישט ווי זיצן און לערנען תורה ועבודה. דאָס איז איין תקופה. די צווייטע תקופה איז ווען מען איז שוין פאַראַן אין לבושי הטבע, ברענגען פרנסה, רחיים על צווארו. און נאָך איז דאָ די דריטע תקופה: ביי יעדער איינעם זיינען פאַראַן זמנים וואָס דאָס איז ימי החושך, זמנים פון דיסטרעס, פון העלמות והסתרים, פון שוועריקייטן, ווען מען זעט אַז די זאַכן זיינען נישט ריכטיק. אין די אַלע דריי זמנים באַקומען מיר דעם כח וואָס מען באַקומט פון משה רבינו,

21:05 מדוד המלך, מהבעל שם טוב הקדוש: בכל מצב שיהודי נמצא בו, הוא יודע שהוא מלך, הוא יודע שהוא עומד למעלה מן העולם. וזהו ״ואנכי עומד בין ה׳ וביניכם״, שהקב״ה מגלה סודו אל עבדיו הנביאים. וכפי שאדמו״ר הזקן מביא בתניא את לשון המדרש, ״אור הקדוש ברוך הוא בצדיקים ...״ [לא ברור]. בכל דור הקב״ה שולח את צדיק הדור; צדיקי הדור הם נשיאי ישראל, שנותנים ליהודים את הכוח למלוכה, לדעת שתורה ומצוות הן למעלה מן העולם, שהרבי הוא בעל הבית על העולם. אין לו להתפעל מדרכי הטבע, ואז הוא עובד את הקב״ה בכל המסירות והנתינה, בכל ההתמסרות. וכך, לא זו בלבד שלחושך הגלות אין שליטה עליו, אלא אדרבה, הוא הופך את החושך לאור ומכניס את אור הגאולה לתוך חושך הגלות. והרבי אמר אז בהתוועדות, בשנה האחרונה שבה דיבר ... [לא ברור], ובהתוועדות האחרונה שבה דיבר על שבועות באותה שנה, שלעניין שלושת הנשיאים יש שייכות לעניין הגאולה השלימה, למלך המשיח ... [לא ברור]. שכן עניינו של משה רבינו הוא, כלשון

21:05 פון דוד המלך, פון דעם הייליקן בעל שם טוב, אַז אין יעדער אופן המצב וואָס אַ איד געפינט זיך, ווייסט דער איד אַז ער איז אַ מלך, ווייסט דער איד אַז ער שטייט העכער פון דער וועלט. און דאָס איז דער „ואנכי עומד בין ה' וביניכם“, וואָס דער אויבערשטער איז מגלה סודו אל עבדיו הנביאים. וואָס דער אויבערשטער, ווי דער אַלטער רבי ברענגט אין תניא דעם לשון המדרש, „אור הקדוש ברוך הוא בצדיקים ...“ [לא ברור]. אַז אין יעדן דור דער אויבערשטער שיקט אַ צדיק הדור, וואָס די צדיקי הדור, זיי זיינען די נשיאי ישראל וואָס געבן ביי אידן אַריין דעם כח אויף מלוכה, אויף וויסן אַז תורה ומצוות איז העכער פון דער וועלט, אַז דער רבי איז בעל־הבית אויף דער וועלט. ער דאַרף נישט נתפעל ווערן פון דרכי הטבע, און דעמאָלט דינט ער דעם אויבערשטן מיט דער גאַנצער מסירה ונתינה, מיט דער גאַנצער איבערגעגעבןקייט. און דאָס מאַכט אַז דער גאַנצער חושך הגלות, נישט נאָר עס קען אויף אים נישט האָבן קיין שליטה, נאָר אדרבה, ער מאַכט איבער דעם חושך אין ליכט, און ער ברענגט אַריין דעם אור הגאולה אין דעם חושך הגלות. און פריער, דער רבי איז געווען דעמאָלט אין אַ פאַרברענגען, דעם לעצטן יאָר וואָס דער רבי האָט גערעדט ... [לא ברור], און דער לעצטער פאַרברענגען וואָס דער רבי האָט גערעדט שבועות יענעם יאָר, אַז דער ענין פון די דריי נשיאים האָט אַ שייכות צום ענין פון גאולה שלימה, פון מלך המשיח ... [לא ברור]. וואָס דאָס איז דער ענין אַז דער משה רבינו איז אויף דעם לשון

22:25 הידועה, ״משה הוא גואל ראשון וגואל אחרון״. הגואל הראשון מלובש גם בנשמתו של משיח. ודוד המלך הוא גם סבו של מלך המשיח, שממלכי בית דוד. והבעל שם טוב הקדוש — אליו נתגלה מלך המשיח ואמר לו שעל ידי ״יפוצו מעינותיך חוצה״, הרי ״יפוצו״ [לא ברור] דמלכא משיחא. נמצא ששלושת הצדיקים הגדולים הללו קשורים לעניין גילוי המשיח. כפי שאמר אדמו״ר הריי״צ, הלשון שאומרים תמיד בנוגע למשיח, והרמב״ם מביא אותה בהלכות תשובה, היא: ״ישראל עושין תשובה ומיד הן נגאלין״. ה״מיד״, ה״תיכף״ שב״מיד ממש״, עניין ה״מיד״, הוא ראשי תיבות: מ״ם — משה, יו״ד — ישראל, דל״ת — דוד. אלו שלושת נשיאי ישראל הקשורים לגילוי המשיח. שהקב״ה יעזור שנקבל בחג השבועות את התורה בשמחה ובפנימיות. שנזכור שישנו ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם״, נשיא הדור, המחבר יהודים עם הקב״ה, ושדרכו מקבלים את התורה באופן פנימי. ודרכו יש לכל אחד הכוח, אפילו בחושך הגלות הקשה ביותר, לעמוד כמלך ולנהוג בבחינת מלוכה אמיתית, להפוך את העולם, להפוך את הטבע. ועד שנגלה ונזכה מיד, תיכף ומיד ממש, לגואל ראשון וגואל אחרון, לגאולה שלימה על ידי משיח צדקנו, ושתהיה קבלת התורה בשמחה ובפנימיות, עם התורה החדשה מפי

22:25 כידוע, משה הוא גואל ראשון וגואל אחרון. דער ערשטער גואל איז אויך נתלבש אין נשמתו של משיח. און דוד המלך איז אויך דער זיידע פון מלך המשיח, מלכי בית דוד. און דער הייליגער בעל שם טוב, וואס צו אים איז נתגלה געווארן מלך המשיח און האט אים געזאגט אז דורך ״יפוצו מעינותיך חוצה״, איז יפוצו [לא ברור] דמלכא משיחא. איז אויף דעם די דריי גרויסע צדיקים זיינען פארבונדן מיט דעם ענין פון גילוי המשיח. ווי דער פריערדיקער רבי האט געזאגט, אז דער לשון וואס מ׳זאגט שטענדיג בנוגע משיח׳ן, און דער רמב״ם ברענגט עס אין הלכות תשובה: ״ישראל עושין תשובה ומיד הן נגאלין״. דער ״מיד״, דער תיכף פון ״מיד ממש״, דער ענין פון ״מיד״, איז ראשי תיבות: מ״ם — משה, יו״ד — ישראל, דל״ת — דוד. דאס זיינען די דריי נשיאי ישראל וואס זיינען פארבונדן מיט גילוי המשיח. וואס דער אויבערשטער זאל העלפן, אז מ׳זאל דעם חג השבועות מקבל זיין די תורה בשמחה ובפנימיות. מ׳זאל געדענקען אז ס׳איז פאראן דער ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם״, דער נשיא הדור, וואס איז מחבר אידן מיטן אויבערשטן, און דורך אים באקומט מען די תורה באופן פנימי. און דורך אים האט יעדער איינער דעם כח, אפילו אין דעם שווערסטן חושך הגלות, צו שטיין אזוי ווי א מלך, און מ׳קען זיין בבחינת מלוכה אמיתית, פון איבערמאכן וועלט, איבערמאכן דעם טבע. און ביז מ׳זאל מגלה זיין און מ׳זאל זוכה זיין מיד, תיכף ומיד ממש, דעם גואל ראשון וגואל אחרון, לגאולה שלמה דורך משיח צדקנו, און ס׳זאל זיין קבלת התורה בשמחה ובפנימיות, מיט די תורה חדשה מפי

23:57 משיח.