לעבן חסידות · פרק 125 · 2024-05-01 · 29:18
אחרי מות - וואס איז דער חטא פון בני אהרן?
תיאור הפרק
* אור החיים על תחילת הפרשה * קדושת לוי ריש פרשת קדושים * לקוטי שיחות חלק ח׳ פרשת אחרי א׳
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 רואים שהחסיד הגדול ר' הלל מפאריטש, מן החסידים הראשונים, היה מגדולי החסידים של אדמו"ר האמצעי. כידוע מסיפורי הדורות, ר' הלל הגיע אל אדמו"ר הזקן, אבל לא זכה לראותו פנים אל פנים. לאחר מכן הגיע אל אדמו"ר האמצעי. כשר' הלל התקרב לחסידות, הוא כבר היה אדם גדול, אדם קדוש, איש רוחני. עד כדי כך, כפי שחסידים מספרים, שכשהיה עדיין ילד קטן, בן שנתיים או שלוש, אביו ר' מאיר הביא אותו אל ר' מוטל'ה מצ'רנוביל. אביו של ר' הלל מפאריטש, ר' מאיר, היה חסיד של ר' מוטל'ה מצ'רנוביל. אביו הביא אותו אל ר' מוטל'ה, והילד היה קטן, בן שנתיים. כשראה את הצדיק הקדוש ר' מוטל'ה, התחיל לרעוד וקרא: ״זא, זא, זא, זא״, כמו ההגייה של ״אש״. ור' מוטל'ה אמר שהילד רואה דברים שילד רגיל ופשוט אינו רואה. הוא ראה את השכינה השורה על הצדיק בעל רוח הקודש. והוא אמר שעל היהודי הזה יישען חלק גדול מרוסיה. ראו אפוא שר' הלל, מאז לידתו, עוד כשהיה ילד קטן, היה אדם נעלה.
00:00 מען זעט אז דער גרויסער חסיד ר' הלל פאריטשער, פון די חסידים הראשונים, איז געווען פון די גרעסטע חסידים פון דעם מיטלער רבי'ן. כידוע, לויט סיפורי הדורות, איז ר' הלל געקומען צום אלטן רבי'ן, אבער ער האט נישט זוכה געווען אים צו זען פנים אל פנים. און דערנאך איז ער געקומען צום מיטלער רבי'ן. ר' הלל, בשעה ער איז נתקרב געווארן צו חסידות, איז ער שוין געווען אן אדם גדול, אן אדם קדוש, אן איש רוחני. ער איז געווען בכלל, עד כדי כך, ווי חסידים דערציילן, אז בשעה ער איז נאך געווען א קליין קינד, צוויי יאר אלט אדער דריי יאר אלט, האט זיין טאטע ר' מאיר אים געברענגט צו ר' מאטעלע טשערנאבלער. ר' הלל פאריטשער'ס טאטע, ר' מאיר, איז געווען א חסיד פון ר' מאטעלע טשערנאבלער. זיין טאטע האט אים געברענגט צו ר' מאטעלע'ן, און דער קינד איז געווען א קליין קינד, א צוויי־יאריג קינד. בשעה ער האט געזען דעם הייליגן צדיק ר' מאטעלע, האט ער אנגעהויבן אזוי צו ציטערן און האט געשריגן: „זא, זא, זא, זא“, אזוי ווי דער אויסשפראך פון „פייער“. און ר' מאטעלע האט געזאגט אז דער קינד זעט זאכן וואס קיין נארמאלער, פשוטער קינד זעט נישט. ער האט געזען די שכינה וואס רוט אויף דעם צדיק מיט רוח הקודש. און ער האט געזאגט אז אויף דעם אידן וועט זיך האלטן א גרויסער חלק פון רוסלאנד. האט מען געזען אז ר' הלל, פון געבורט אן, נאך אלס א קליין קינד, איז געווען א הויכער.
01:32 הכתף שלו הייתה כפופה מעט. אביו ביקש ברכה, ור' מוטל'ה אמר שכתפו כפופה מעט מפני שהוא נושא על עצמו אולי חצי או שליש מן המשא של רוסיה או של אוקראינה, שהוא נושא על כתפיו. וכך אכן היה: ר' הלל, במשך כל השנים שלאחר מכן, היה השד"ר שנדרש לנסוע בין המושבות במשך שנה, חצי שנה, ולעבור בכל העיירות שבהן היו מושבות החסידים. שם היה אומר חסידות ומשפיע. כידוע, הפרטים מופיעים בסיפורי הדורות. וכאן אנחנו תופסים אחד הדברים שר' הלל רצה להדגיש: מה היה החידוש הגדול והקדוש שאדמו"ר הזקן ואדמו"ר האמצעי העניקו לו באמצעות החסידות שלהם? ישנם שני פתגמים שהרביים מספרים שר' הלל אמר כשהתחיל ללמוד תניא, כשהתחיל ללמוד חסידות, וכשהתקרב לאדמו"ר הזקן ולאחר מכן לאדמו"ר האמצעי. פתגם אחד הוא מה שאמר ר' הלל כשלמד תניא: עד שלמד תניא, חשב שכבר הגיע למדרגת צדיק. לפי עבודת ה' שלו ומדרגתו, הוא סבר
01:32 האט ער געהאט אביסל איינגעבויגן די פלייצע. דער טאטע האט געבעטן א ברכה, און ר' מאטעלע האט געזאגט אז דאס וואס ביי אים איז אביסל איינגעבויגן די פלייצע, דאס איז ווייל ער טראגט אויף זיך אפשר א האלב אדער א שליש פון די לאַסט פון רוסלאנד אדער פון אוקראינע, וואס ער טראגט אויף זיינע פלייצעס. און אזוי איז טאקע געווען, אז ר' הלל, שפעטער די גאנצע יארן, איז ער געווען דער שד"ר וואס האט געדארפט ארומפארן אין די קאלאניעס א יאר, א האלב יאר, ארומפארן אין אלע שטעטלעך וואו עס זענען געווען די קאלאניעס פון חסידים, און דארטן פלעגט ער חסידות זאגן און משפיע זיין. כידוע, דאס איז אין סיפורי הדורות, די פרטים. און דא כאפן מיר איינע פון די זאכן וואס מיר זעען אז ר' הלל האט געוואלט ארויסברענגען: וואס איז געווען דער גרויסער הייליגער חידוש וואס דער אלטער רבי, דער מיטלער רבי, דורך זייער חסידות האט אים געגעבן? עס זענען דא צוויי פתּגמים, צוויי פתּגמים וואס די רביים דערציילן אז ר' הלל האט געזאגט בשעה ער האט זיך גענומען לערנען דעם תניא, בשעה ער האט גענומען לערנען חסידות, און בשעה ער איז נתקרב געווארן צום אלטן רבי'ן און שפעטער צום מיטלער רבי'ן. איין פתגם איז וואס ר' הלל האט געזאגט ווען ער האט געלערנט דעם תניא: אז ביז ער האט געלערנט תניא, האט ער געמיינט אז ער איז שוין צוגעקומען צו דער מדרגה פון צדיק. מיט זיין עבודת השם און זיין מדרגה האט ער געהאלטן
02:54 שעבודת ה' שלו — שהרי היה איש קדוש, איש רוחני — היא במדרגת צדיק. כשלמד את התניא, את ספר של בינונים, הוא קלט ואמר: ״דא לא צדיק״. ״דא לא צדיק״ — ״דא לא״ ברוסית פירושו ״מי יודע״; זה לא שייך, זה לא אפשרי, זה כלל לא שייך במציאות. ״דא לא צדיק״ — צדיק בוודאי לא; הלוואי בינוני, הלוואי שלפחות יהיה הבינוני שאליו מתכוון אדמו"ר הזקן בתניא: אדם שהמחשבה, הדיבור והמעשה שלו הם כדבעי, על פי ״כי קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו״, וכל הביאורים המבוארים בספר של בינונים, ספר התניא קדישא. זה פתגם אחד. ויש עוד פתגם שהרבי מביא בשיחה: ר' הלל מפאריטש אמר שלפני שהגיע אל אדמו"ר הזקן, לפני שהתחיל ללמוד תניא וחסידות, הוא הסתכל על עצמו, על כך שיש לו גוף, ושהגוף והנפש הבהמית וכל העניינים של מידות רעות ותאוות פרועות — הכול בא מצד הנפש הבהמית, מצד הגוף שמעלים ומסתיר ומפריע. לכן הוא פיתח בתוכו, עורר ובנה בתוכו שנאה עזה לגוף, לחומר הגוף, כי ראה שמחומר הגוף נובעים כל החסרונות וכל
02:54 אז זיין עבודת השם — ווייל ער איז געווען אן איש קדוש, אן איש רוחני — האט ער געהאלטן אז ער איז במדרגה פון צדיק. בשעה ער האט געלערנט דעם תניא, דעם ספר של בינונים, האט ער דערהערט און האט געזאגט: „דא לא צדיק.“ „דא לא צדיק“ — „דא לא“ אויף רוסיש מיינט „ווער ווייסט“, ס'איז נישט שייך, ס'איז נישט מעגליך, ס'איז נישט שייך בכלל במציאות. „דא לא צדיק“ — א צדיק זיכער נישט; הלוואי א בינוני, הלוואי כאטש זיין לכל הפחות דער בינוני וואס דער אלטער רבי מיינט אין תניא, אז דער בינוני איז א מענטש וואס זיין מחשבה, דיבור ומעשה איז כדבעי, לויט „כי קרוב אליך הדבר מאד בפיך ובלבבך לעשותו“, די אלע ביאורים וואס ווערן מבואר אין דעם ספר של בינונים, ספר תניא קדישא. דאס איז איין פתגם. דערנאך איז דא נאך א פתגם וואס דער רבי ברענגט אין דער שיחה, אז ר' הלל פאריטשער האט געזאגט אז פאר דעם וואס ער איז געקומען צום אלטן רבי'ן, פאר ער האט גענומען לערנען תניא, חסידות, האט ער געקוקט אויף זיך, אויף דעם וואס ער האט א גוף, און דער גוף און דער נפש הבהמית און די אלע ענינים פון מידות רעות און די אלע ענינים פון ווילדע תאוות — אלץ קומט דאך מצד דעם ענין פון דעם נפש הבהמית, פון דעם גוף וואס איז מעלים ומסתיר, וואס שטערט. האט ער מפתח געווען, אויפגעעפנט ביי זיך, אויפגעבויט ביי זיך א שטארקע שנאה צום גוף, צום חומר הגוף, ווייל ער האט געזען אז דער חומר הגוף נעמט זיך, אדער די אלע ענינים פון חסרונות און די
04:20 המידות הרעות וכל התאוות וכל הדברים האלה שמביאים אצל האדם את כל מה שמפריע לו בעבודת ה'. וממילא השתדל לשבור את הגוף, לצום ולעשות סיגופים וכל מיני דברים כדי להחליש את חומר הגוף. ברגע שהתחיל ללמוד חסידות, ובפרט כשלמד חסידות חב"ד, ואדמו"ר הזקן לימד אותו את ההקדמה של ״מבשרי אחזה אלוקה״: החסידות מבארת שגוף האדם הוא דווקא משל לאלוקות. וכל איבר וכל פרט בגוף האדם הוא משל שדרכו אפשר להבין אלוקות. כן, צריך לתפוס איך הנפש והגוף מחוברים, החומר והצורה, הגשמיות והרוחניות; איך בנוי גוף האדם על כל פרטיו ככלי לנפש. ואיברי הגוף הם ״מבשרי אחזה אלוקה״, המשל האלוקי של אדמו"ר הזקן להבנת העניינים הנעלים והעמוקים ביותר באלוקות. כלומר, ״מבשרי״ — האדם יכול להתבונן בבשר גופו, בגופו ובנפשו שלו, ולהבין באמצעותם ענייני אלוקות — ואז הגוף נעשה אצלו [לא ברור]. וכפי שהתבטא, הגוף נעשה אצלו כמו זכוכית מגדלת, כמו משקפת, שבה מסתכלים על דברים שממרחק אפשר
04:20 אלע מדות רעות און די אלע תאוות און די אלע ענינים וואס, וואס, וואס ברענגט ביי דעם מענטשן, די אלע ענינים וואס, וואס שטערט אים אין עבודת השם. און ממילא האט ער זיך משתדל געווען צו ברעכן דעם גוף און טון תעניות און סיגופים און כל מיני ענינים, אזוי מחליש זיין דעם חומר הגוף. ווי נאר ער האט אנגעהויבן לערנען חסידות, בפרט האט ער געלערנט חסידות חב״ד, און דער אלטער רבי האט אים געלערנט דעם הקדמה פון „מבשרי אחזה אלוקה“: אז חסידות איז מבאר, אז דער גוף האדם איז גאר א משל אויף אלקות. און יעדער אבר און יעדער פרט אין גוף האדם, דאס איז א משל אויף צו פארשטיין דורך דעם ג־טליכקייט. יא, מען דארף כאפן ווי אזוי צוזאמענגעשטעלט דער נפש מיט דעם גוף, דער חומר מיט דער צורה, די גשמיות מיט רוחניות, ווי ס׳איז געבויט דער גוף האדם מיט אלע, יעדער פרט, ווי א כלי של נפש. און די אברי הגוף איז „מבשרי אחזה אלוקה“, וואס דאס איז דעם אלטן רבינ׳ס ג־טליכער משל אויף צו פארשטיין די העכסטע און די טיפסטע ענינים אין ג־טליכקייט. אז „מבשרי“ — א מענטש פון זיין בשר הגוף, פון זיין אייגענעם גוף און נפש, קען דורך דעם צוקוקן זיך און פארשטיין ענינים פון אלקות — איז דא ביי אים דער גוף געווארן [לא ברור]. און ווי ער האט זיך אויסגעדריקט, אז דער גוף איז ביי אים געווארן אזוי ווי א פארגרעסער־גלאז, א משקפת, אז זאכן וואס מיט דעם קוקט מען, זאכן וואס מען פון דער ווייטנס קען מען
05:41 לראות את זה מקרוב. כן, זאת אומרת שאצלו הגוף נעשה כביכול זכוכית מגדלת. כמו שאדם רוצה לראות דבר שנמצא רחוק מאוד, ורוצה לראות אותו מקרוב, הוא משתמש במין זכוכית מגדלת, במשקפת, וכך הוא יכול לראות דבר ממרחק, והוא נראה לו גדול וקרוב. כך גם מציאות האדם, גופו ונפשו, היא משל לאלוקות; היא גורמת לכך שהאלוקות נעשית קרובה יותר אליו. וזה הביא אותו לידי דרך ארץ ולידי מבט [לא ברור] על כל העניין של מציאות האדם, גופו ונפשו. והוא התחיל לחבב את הגוף, לרצות שהגוף יהיה גוף בריא, ולא לענות אותו בתעניות ובסיגופים. אלא אדרבה, כפי ההקדמה הידועה של הבעל שם טוב, שהגוף [לא ברור], את העבודה צריך לעשות עם הגוף, ולעשות מהגוף כלי לאלוקות. ובעניין הזה, [לא ברור] בפרשת אחרי: ״אחרי מות שני בני אהרן בקרבתם לפני ה׳ וימותו״. פרשת אחרי מות נפתחת בעבודת הכהן הגדול ביום הכיפורים, בכל היום הקדוש הזה, והתורה מספרת את כל הפרטים ופרטי הפרטים. ביום הקדוש הזה, יום של ״ועיניתם את נפשותיכם״, שבו הכהן הגדול נכנס לפני ולפנים, וכל פרטי העבודה
05:41 דאס זען פון נאנט. יא, דאס הייסט אז דער גוף איז ביי אים געווארן כאילו א פארגרעסער־גלאז. אויף דרך ווי א מענטש וויל זען א זאך וואס איז גאר ווייט, וויל ער דאס זען פון נאנט, נוצט ער אזא מין פארגרעסער־גלאז, א משקפת, און פון דעם קען ער זען א זאך פון דער ווייטנס, ווערט ביי אים גרויס און נאנט. אויף דרך אזוי איז דא מציאות אדם, גופו ונפשו, דאס איז א משל אויף אלקות, דאס מאכט אז אלקות ווערט נענטער צו אים. און דאס האט אים ארויסגעברענגט דעם דרך ארץ און דעם [לא ברור] קוק אויף דעם גאנצן ענין פון דעם מציאות אדם, גופו ונפשו. און ער האט אנגעהויבן חביבות האבן צום גוף, און דער גוף זאל זיין א געזונטער גוף, און נישט דאך צו פייניגן אים מיט תעניות און סיגופים, נאר אדרבה, ווי די ידועה הקדמה פון בעל שם טוב, וואס דער גוף [לא ברור], די עבודה צו טון דארף מען מיט דעם גוף, און מאכן פון דעם גוף א כלי צו אלקות. וואס אין דעם סדר, וואס איז [לא ברור] אין דער פרשת אחרי: „אחרי מות שני בני אהרן בקרבתם לפני ה׳ וימותו“. מען הייבט אן פרשת אחרי מות, וואס דא האט מען די עבודה פון דעם כהן גדול ביום הכיפורים, דעם גאנצן הייליגן טאג, דעם יום הקדוש, און די תורה דערציילט די אלע פרטים און פרטי פרטים. אויף דעם הייליגן טאג פון „ועניתם את נפשותיכם“, וואו דער כהן גדול איז אריינגעגאנגען לפני ולפנים, און די אלע פרטי עבודה
07:05 של הקטורת והקרבנות, והעבודה שהכהן הגדול עשה ביום הקדוש — הסדר מתחיל במילים ״אחרי מות שני בני אהרן בקרבתם לפני ה׳ וימותו״. התורה מספרת לנו שכאשר באות ההוראות, הציוויים וההדרכה של הקב״ה כיצד צריכה להיות ההנהגה ביום הכיפורים, זה היה אחרי ״מות שני בני אהרן״ — שני בניו של אהרן הכהן מתו. ״בקרבתם לפני ה׳״ — הם רצו להתקרב לפני ה׳, להתקרב לקב״ה, ״וימותו״ — ומתו. ואחר כך הקב״ה אומר לאהרן הכהן: ״בזאת יבוא אהרן אל הקודש״, ״ואל יבוא בכל עת אל הקודש״. ומזה לומדים על החטא שהיה לבני אהרן, שבזה היה שהם [לא ברור] אל קודש הקודשים באופן שנכנסו לשם [לא ברור]. ״בקרבתם לפני ה׳״, וממילא ״וימותו״. הרי זה [לא ברור] חטא, זה היה דבר בלתי רצוי. וכדי לתקן זאת צריך את כל סדר העבודה: ״ואל יבוא בכל עת אל הקודש״ ו״בזאת יבוא אהרן״, ופעם בשנה, וכל ענייני הכניסה. [לא ברור] שזה לא נשמע, לא נשמע [לא ברור]. אדרבה, זה [לא ברור] תוספת חיים, [לא ברור] למפרשים, אני מדבר על בסיס [לא ברור]. וזו שאלה ידועה: מה הטעם [לא ברור]? לגבי בני אהרן, מה הכוונה?
07:05 פון די קטורת און מיט די קרבנות און די עבודה וואס דער כהן גדול האט געטון ביום הקדוש, הייבט זיך אן דער סדר מיט די ווערטער „אחרי מות שני בני אהרן בקרבתם לפני ה׳ וימותו“. די תורה דערציילט אונז, אז ווען עס קומען די הוראות און די ציוויים און די הדרכה פון דעם אויבערשטן, ווי אזוי דארף זיין די הנהגה ביום הכיפורים, ס׳איז געווען נאך דעם וואס „מות שני בני אהרן“ — די צוויי קינדער פון אהרן הכהן זיינען געשטארבן, „בקרבתם לפני ה׳“ — זיי האבן געוואלט ווערן נענטער לפני ה׳, ווערן נאנט צום אויבערשטן, „וימותו“, און זיינען געשטארבן. און שפעטער זאגט דער אויבערשטער, דער אויבערשטער זאגט צו אהרן הכהן, אז „בזאת יבוא אהרן אל הקודש“, „ואל יבוא בכל עת אל הקודש“. און מיט דעם לערנט מען זיך ארויס פון דעם חטא וואס איז געווען לבני אהרן, וואס בזה איז געווען אז זיי האבן [לא ברור] צום קודש הקדשים אין אן אופן אז זיי האבן אריינגעגאנגען דארט [לא ברור]. „בקרבתם לפני ה׳“, איז ממילא „וימותו“. איז דאס [לא ברור] חטא, ס׳איז געווען בלתי רצוי. אויף צו דאס מתקן זיין, איז אויף דעם דארף זיין דער גאנצער סדר עבודה, וואס „ואל יבוא בכל עת אל הקודש“, און „בזאת יבוא אהרן“, און פעם בשנה, און די גאנצע עניני הכניסה. [לא ברור] אז דאס לא נשמע, לא נשמע [לא ברור]. אדרבה, דאס [לא ברור] תוספת חיים, [לא ברור] למפרשים, איך רעד מבוסס [לא ברור]. און דאס איז א ידועה שאלה: וואס איז דער טעם [לא ברור]? לגבי בני אהרן, וואס איז די כוונה?
08:37 [לא ברור] אני רוצה לדעת מה זה. גם לגבי חטא בני אהרן [לא ברור]. ותראה, [לא ברור]. ראשית, בכלל, מה זה קשור? הרי מדובר כאן בעניינים. אם כן, צריך להראות את עבודת יום כיפור [לא ברור] — מה זה קשור? וזוהי קריאת התורה של יום כיפור. [לא ברור] שזה כל עניינו של יום כיפור. ביום הקדוש קוראים [לא ברור] בני אהרן. מה הקשר בין זה לבין ידיעת סיפור הדברים, מה שקרה לשני בני אהרן, שהיה בלתי רצוי? [לא ברור]. מה זה קשור אלינו? שנית, הרי אלה היו אנשים [לא ברור]. מה לומדים מן העניינים האלה לעבודתו של כל אחד ואחד? ושלישית, מה הקשר בין הפירושים: מה היה החטא, מה הם עשו? יש כמה וכמה ביאורים מה היה חטאם של בני אהרן. עניין אחד הוא שהורו הלכה בפני רבם; רש״י מביא בשם [לא ברור] שהם אמרו הלכה בפני רבם — חטא אחד. שנית, שתויי יין נכנסו למקדש, כפי שמשמע מן הפסוקים בפרשת שמיני. גם היו מחוסרי בגדים; לא היו להם בגדי הכהונה שהיו צריכים להיות להם. הם לא נשאו נשים ולא ילדו בנים. יש כל מיני טעמים, ביאורים ומדרשים, אבל [לא ברור].
08:37 [לא ברור] איך וויל וויסן וואס דאס איז. גם לגבי חטא בני אהרן [לא ברור]. ותראה, [לא ברור]. ראשית בכלל, וואס האט דאס צו טון? דאס רעדט דאך וועגן ענינים. אז כן, מען דארף ווייזן די עבודה פון יום כיפור [לא ברור] — וואס האט דאס צו טון? און דאס איז אין קריאת התורה פון יום כיפור. [לא ברור] אז דאס איז דער גאנצער ענין פון יום כיפור. אין יום הקדוש קריאה [לא ברור] בני אהרן. וואס האט דאס צו טון, צו וויסן דעם סיפור הדברים, וואס איז געשען מיט שני בני אהרן, וואס דאס איז געווען בלתי רצוי? [לא ברור]. וואס האט דאס צו טון מיט אונז? צווייטנס, דאס איז דאך געווען מענטשן [לא ברור]. וואס לערנט מען ארויס פון די ענינים אויף דער עבודה פון כל אחד ואחד? און שלישית, דער קשר צווישן די פירושים: וואס איז געווען דער חטא, וואס האבן זיי געטון? עס זענען כמה וכמה ביאורים וואס איז געווען דער חטא בני אהרן. איין ענין איז געווען הורו הלכה בפני רבם; רש״י ברענגט בשם [לא ברור] אז זיי האבן געזאגט א הלכה בפני רבם — איין חטא. צווייטנס, שתויי יין נכנסו למקדש, וואס דאס איז משמע פון די פסוקים פון פרשת שמיני. אויך איז געווען מחוסרי בגדים, זיי האבן נישט געהאט די בגדי כהונה וואס זיי דארפן האבן. זיי האבן נישט נשאו נשים ולא ילדו בנים. ס׳זענען כל מיני טעמים, ביאורים, מדרשים, אבער [לא ברור].
10:12 בפרשת שמיני כתוב שהם הקריבו אש זרה. מה הפשט, מה קרה כאן? לפי הפשט הפשוט, הם הקריבו אש זרה. יש על כך מדרשים, אבל מה הפשט? בפרשת אחרי מות כתוב: ״בקרבתם לפני ה׳ וימותו״. אדרבה, הם התקרבו לפני ה׳. מה היה בזה בלתי רצוי? קרבת ה׳ היא הרי דבר טוב. האור החיים מביא את העניין הזה. מה פירוש ״בקרבתם לפני ה׳״? מה הפגם בזה? אדרבה, לכאורה זה דבר טוב. מהו החטא, ומהי התשובה? זהו לימוד, הוראה ברורה, לכל אחד מאיתנו. הדבר הראשון הוא להביא את מאמרי הקודש הידועים. האור החיים מביא את כל העניין הזה, וגם זה אינו פשוט. בני אהרן היו נשמות גבוהות, וזהו פירוש הפסוק ״בקרובי אקדש״. כשזה קרה, אמר משה רבינו: ״הוא אשר דיבר ה׳ לאמר בקרובי אקדש ועל פני כל העם אכבד״. הם היו מן הקרובים והמכובדים. כמו שרש״י אומר: ״עכשיו רואה אני שהם גדולים ממני וממך״. משה רבינו בוודאי התכוון שדרכם הייתה במדרגה גבוהה. מה הפשט? הם היו נשמות גבוהות, עם רצוא חזק.
10:12 אין פרשת שמיני שטייט אז זיי האבן מקריב געווען אש זרה. וואס איז דער פשט, וואס איז דא געשען? לויט דעם פשוט'ן פשט האבן זיי מקריב געווען אש זרה. עס זענען דא מדרשים דערויף, אבער וואס איז דער פשט? בפרשת אחרי מות שטייט: „בקרבתם לפני ה' וימותו“. אדרבה, זיי זענען נתקרב געווארן לפני ה'. וואס איז דא געווען בלתי רצוי? בקרבת ה' איז דאך א גוטע זאך. דער אור החיים ברענגט דעם ענין. וואס הייסט „בקרבתם לפני ה'“? וואס איז דער פגם דערין? אדרבה, דאס איז לכאורה א גוטע זאך. וואס איז דער חטא, און וואס איז דער ענטפער? דאס איז א לימוד, א הוראה ברורה, פאר יעדער איינעם פון אונז. דער ערשטער דבר איז צו ברענגען די באקאנטע מאמרי קודש. דער אור החיים ברענגט דעם גאנצן ענין, און דאס איז אויך נישט פשוט. בני אהרן זענען געווען הויכע נשמות, און דאס איז דער פשט אין דעם פסוק: „בקרובי אקדש“. ווען דאס איז געשען, האט משה רבינו געזאגט: „הוא אשר דיבר ה' לאמר בקרובי אקדש ועל פני כל העם אכבד“. זיי זענען געווען פון די קרובים און מכובדים. ווי רש"י זאגט: „עכשיו רואה אני שהם גדולים ממני וממך“. משה רבינו האט זיכער געמיינט אז זייער דרך איז געווען אויף א הויכער מדרגה. וואס איז דער פשט? זיי זענען געווען הויכע נשמות, מיט א שטארקן רצוא.
11:57 לנשמותיהם היה רצוא לפני ה׳, צימאון גדול לקב״ה. הם היו במדרגה כזאת, שכאשר הייתה התגלות אלוקות בתוקף בשמיני למילואים, ירדה האש מן השמים. איזה צימאון גדול לכלות באלוקות, להיות דבר אחד עם הקב״ה ולא להיות עוד בתוך גוף! וזהו חטאם של בני אהרן, שהם נשתוקקו בדביקות, עריבות, מתיקות ונשיקות, כפי שהאור החיים כותב את כל הלשונות האלה. כן, היו שם דביקות, עריבות, מתיקות ונשיקות גדולות. מה היה חסר אצלם? אהבה גדולה כל כך, עד שהביאה לכלות הנפש. הם כלו כמו נר, והנשמה — זהו הפירוש של מסירת נפשו — יצאה מהם והתלהטה אל האלוקות. זהו דבר קדוש, אבל כאן היה החטא: ״בקרבתם לפני ה׳ וימותו״. האור החיים אומר שעצם הצימאון והקירוב הם העבודה הגדולה, מדרגה גבוהה, עבודתם של צדיקים וגדולים. אבל החיסרון, החטא, היה ה״וימותו״: שהם כלו בכלות הנפש. וזו אינה הכוונה. כי הקב״ה אינו רוצה שהאדם יתעלה וייצא מן העולם. הקב״ה רוצה שהוא יהיה כאן למטה ויעבוד עם הגוף ועם הנפש הבהמית, ויעשה מן הגוף ומן העולם, ומן העניין האישי שלו
11:57 זייערע נשמות האבן געהאט א רצוא לפני ה', א גרויסן צמאון צום אויבערשטן. זיי זענען געווען אויף אזא מדרגה, אז ווען עס איז געווען דער תוקף פון התגלות אלקות אין די שמיני למילואים, איז אראפגעקומען דער אש, דער פייער מן השמים. וואס א גרויסער צמאון צו אויסגיין צו ג־טליכקייט, צו ווערן איין זאך מיטן אויבערשטן און נישט מער זיין אין א גוף! און דאס איז דער חטא פון בני אהרן, וואס זיי זענען נשתוקקו בדביקות, עריבות, מתיקות, נשיקות, ווי דער אור החיים שרייבט די אלע לשונות. יא, עס איז געווען א גרויסע דביקות, עריבות, מתיקות און נשיקות. וואס האט ביי זיי געפעלט? אזא גרויסע אהבה, ביז עס האט ארויסגעברענגט די כלות הנפש. זיי זענען אויסגעגאנגען ווי א ליכט, און די נשמה — דאס איז דער פשט מסירת נפשו — איז ביי זיי ארויסגעגאנגען און אויפגעפלאמט צו ג־טליכקייט. דאס איז א הייליגע זאך, אבער דאס איז דא געווען דער חטא: „בקרבתם לפני ה' וימותו“. דער אור החיים זאגט, דער עצם צמאון און קירוב, דאס איז די גרויסע עבודה, דאס איז א הויכע מדרגה, דאס איז די עבודה פון צדיקים וגדולים. דער חסרון, דער חטא, איז אבער געווען דער „וימותו“: אז זיי זענען אויסגעגאנגען מיט כלות הנפש. און דאס איז נישט די כוונה. ווייל דער אויבערשטער וויל נישט אז דער מענטש זאל זיך אויפהייבן פון דער וועלט. דער אויבערשטער וויל אז ער זאל זיין דא למטה און ארבעטן מיט דעם גוף און דער נפש הבהמית, און מאכן פון דעם גוף און פון דער וועלט, און פון דעם אייגענעם
14:02 הגוף ומהעולם שלו דירה לו יתברך. וזוהי תכלית הכוונה. אצלם היה ״וימותו״, וזו כבר אינה הכוונה. ובזה אפשר להבין את הדוגמה של רבי עקיבא: ״נכנס בשלום ויצא בשלום״. הגמרא מספרת על ״ארבעה נכנסו לפרדס״. בגמרא בחגיגה נאמר שארבעה תנאים נכנסו לפרדס, וכל אחד מהם נכנס לעניינים ולמדרגות נעלים באלוקות, בקבלה, בספירות ובענייני דביקות. ורק אצל אחד מהם התקיימה הכוונה בשלמות: רבי עקיבא, ש״נכנס בשלום ויצא בשלום״. הוא נכנס בדרך הנכונה וגם יצא ממנה. כלומר, אצלו היו הרצוא והשוב יחד. הרצוא הוא הצימאון: הלב, הנשמה, נמשכים לאלוקות. זה דבר קדוש מאוד, דבר חשוב מאוד. יהודי צריך שיהיה לו הרצוא הזה. אבל צריך לדעת, אחרי הרצוא, אחרי הצימאון, להוריד אחר כך את העניינים בחזרה לכאן, אל הגוף. וכמו שכתוב בספר יצירה: ״אם רץ לבך, שוב לאחד״, או ״שוב למקום״ — יש שתי גרסאות בספר יצירה. אבל פירוש הדבר במילים פשוטות הוא: ״אם רץ לבך״ — יהודי מתעורר אצלו רצוא, הצימאון, הרצוא,
14:02 גוף און פון דער אייגענער וועלט, א דירה לו יתברך. און דאס איז דער תכלית הכוונה. ביי זיי איז געווען דער „וימותו“, און דאס איז שוין נישט די כוונה. און מיט דעם קען מען פארשטיין די דוגמא פון רבי עקיבא: „נכנס בשלום ויצא בשלום“. די גמרא דערציילט וועגן „ארבעה נכנסו לפרדס“. אין גמרא חגיגה שטייט אז פיר תנאים זענען אריינגעגאנגען לפרדס, און יעדער איינער איז אריינגעגאנגען אין הויכע ענינים און מדרגות אין אלקות, אין קבלה, אין ספירות און אין ענינים פון דביקות. און נאר ביי איינעם פון זיי איז געווען די כוונה בשלימות: רבי עקיבא, דער „נכנס בשלום ויצא בשלום“. ער איז אריינגעגאנגען אויפן ריכטיגן וועג און ער איז ארויסגעגאנגען. דאס הייסט, ביי אים איז געווען רצוא און שוב צוזאמען. דער רצוא, דאס איז דער צמאון: דאס הארץ, די נשמה, ציט זיך צו ג־טליכקייט. דאס איז א זייער הייליגע זאך, דאס איז א זייער וויכטיגע זאך. א איד דארף האבן דעם רצוא. אבער מען דארף קענען, נאך דעם רצוא, נאך דעם צמאון, שפעטער אראפברענגען די ענינים צוריק דא אין דעם גוף. און ווי עס שטייט אין ספר יצירה: „אם רץ לבך, שוב לאחד“, אדער „שוב למקום“ — עס זענען דא צוויי גירסאות אין ספר יצירה. אבער דאס מיינט אין פשוטע ווערטער: „אם רץ לבך“ — א איד באקומט א רצוא, דער צמאון, דער רצוא,
15:18 התחושה, הרגש של צמא, של כלות הנפש, התשוקה להימשך אל הקב״ה. ״אם רץ לבך״, הלב נמשך לאלוקות, אבל ״שוב לאחד״. זה דבר טוב, אבל ״שוב לאחד״. ה״אחד״ הוא האחדות של ה׳, ״ה׳ אחד ושמו אחד״: האל״ף־חי״ת־דל״ת, להוריד את גילוי הקב״ה בשבעת הרקיעים ובארץ ובד׳ רוחות העולם, לגלות את אלוקותו בעולם. וכאשר ״רץ לבך״, יהודי צריך לדעת: מה הקב״ה רוצה? אני רוצה להיכלל באלוקות, כמו שאור רוצה להיכלל באבוקה; אני רוצה להיות דבר אחד עם הקב״ה. אבל מה הקב״ה רוצה? הקב״ה רוצה ש״נתאווה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים״. וזה מה שהכתוב אומר לנו: ״ואל יבוא בכל עת אל הקודש״. יהודי אינו צריך לרוץ כל הזמן אל הקודש. צריך להיות הצימאון, צריכה להיות הדביקות, אבל התוצאה צריכה להיות שהוא יוריד את גילוי הקב״ה בחזרה למטה, ויעשה מכך דירה לו יתברך. בפרט בבוקר, בלילה — כלומר, בדברים גשמיים — לעשות מהגשמיות, מהעולם, דירה לו יתברך, כלי לאלוקות. וזוהי ההוראה. אגב, מדובר כאן על מדרגות נעלות יותר, אבל ההוראה לכל יהודי היא בשני הקצוות. שניהם צריכים להיות: הצימאון לאלוקות. יהודי בהחלט צריך שתהיה בו התנועה של ״בקרבתם לפני ה׳״, הרצון להתקרב לקב״ה. ולאידך גיסא, צריך להישאר גם הקצה השני: לדעת
15:18 דער געפיל, דער הרגש פון דארשט, פון אויסגיין, דער אויסגלוסט, דער וויל זיך ציען צום אויבערשטן, „אם רץ לבך“, ציט זיך צו אלקות, אבער „שוב לאחד“. דאס איז א גוטע זאך. אבער „שוב לאחד“. דער אחד, דאס איז דער אחד פון ה', „ה' אחד ושמו אחד“: דער אל״ף־חי״ת־דל״ת, אראפברענגען דעם אויבערשטן אין די זיבן רקיעים וארץ און אין די ד׳ רוחות העולם, אויפמאכן זיין ג־טלעכקייט אין וועלט. און ווען „רץ לבך“ דארף א איד וויסן: וואס וויל דער אויבערשטער? איך וויל נישט מער ווערן אין אלקות, און דער ליכט וויל נישט מער ווערן אין אבוקה; איך וויל ווערן איין זאך מיטן אויבערשטן. וואס וויל אבער דער אויבערשטער? דער אויבערשטער וויל אז „נתאוה הקדוש ברוך הוא להיות לו דירה בתחתונים“. און דאס איז וואס דער סדר זאגט אונז: „ואל יבא בכל עת אל הקודש“. א איד דארף נישט שטענדיג לויפן צו דעם קודש. דארף זיין דער צמאון, דארף זיין דער דביקות, אבער דאס דארף זיין מיט דער תוצאה אז ער זאל אראפברענגען צוריק דעם אויבערשטן למטה, און שפעטער מאכן פון דעם א דירה לו יתברך. בפרט בבוקר, הלילה — דאס מיינט מיט דברים גשמיים — און מאכן פון די גשמיות, פון דער וועלט, א דירה לו יתברך, כלי צו אלקות. און דאס איז די הוראה. אגב, דאס רעדט זיך וועגן העכערע מדרגות, אבער די הוראה צו יעדן אידן איז אין די ביידע קצוות. ס׳מוזן זיך ביידע האבן: זיך דער צמאון צו ג־טלעכקייט. א איד דארף בפירוש האבן ביי זיך דעם תנועה פון די „בקרבתם לפני ה׳“, ווילן ווערן נאנט צום אויבערשטן. און לאידך גיסא דארף בלייבן אבער די צווייטע קצה, אז דאס וויסן
16:44 שרצונו של הקב״ה הוא דירה בתחתונים, וממילא צריך לקחת את כל הצימאון, את כל התשוקה ואת כל הדביקות, ולהכניס אותם בעניינים גשמיים, בפעולות גשמיות, בתורה ובמצוות גשמיות, ולעבוד עם הגוף, עם גוף בריא, ולעשות מהעולם ומהגוף דירה לקב״ה באמצעות העבודה של תורה ומצוות, כפי שמבואר בשולחן ערוך, בתורה ובתורת החסידות, כל דרך עבודה ועניינה. אלא שכאן עולה שאלה שאדם יכול לשאול את עצמו: לכאורה, איך שני הדברים הללו הולכים יחד? אם התורה אומרת שלא צריך לשקוע בצימאון, אלא להיות קשור לעולם הגשמי, בבחינת ״שוב״ — לעשות כאן בעולם את מה שהקב״ה רוצה, לא לטפס לשמים, לא לשקוע בצימאון או בעניינים אחרים; לחיות בעולם ולעשות מה שהקב״ה רוצה — נו, זה דבר אחד. האם כך אפשר לצאת ידי שניהם? ולהפך, אם אומרים שצריך להיות רק רצוא, שאדם צריך לעמוד תמיד בצימאון ובאהבה — גם זה דבר אחד. אבל הרבה יותר קשה לחיות עם שני קצוות. מצד אחד אומרים שחייב להיות צימאון, שחייבת להיות דביקות. ליהודי בהחלט צריך להיות ה״בקרבתם לפני ה׳״. הוא צריך לעמוד בתנועה של אהבה ודביקות, ולעורר בעצמו את הצימאון הנפשי, עבודה פנימית. כלומר, הוא צריך להתבונן בגדולת
16:44 זיין אז דעם אויבערשטנס רצון איז דירה בתחתונים, און ממילא דארף מען נעמען דעם גאנצן צמאון, און די גאנצע תשוקה, און די גאנצע דביקות, און דאס אריינוויקלען אין ענינים גשמיים, און פעולות גשמיים, און תורה ומצוות גשמיים, און ארבעטן מיט דעם גוף, מיט א געזונטן גוף, און מאכן פון דער וועלט און פון דעם גוף א דירה פאר דעם אויבערשטן דורך דער עבודה פון תורה ומצוות, ווי ס׳מבואר אין שולחן ערוך און אין תורה און תורת החסידות, וואס יעדער דרך עבודה. נאר אט דא ווערט די שאלה וואס א מענטש קען פרעגן צו זיך: לכאורה, ווי אזוי קומען דא די ביידע זאכן צוזאמען? ווען די תורה זאגט אז מ׳דארף זיך נישט איינוויקלען אין צמאון, נאר זיין פארבונדן מיט דעם עולם הגשמי, „שוב“, דאן וואס דער אויבערשטער וויל דא אין דער וועלט, קריך נישט אין די הימלען, דארף זיך נישט איינדריקן אין צמאון, צי זיך מיט אנדערע ענינים; לעב אויף דער וועלט, טו וואס דער אויבערשטער וויל — נו, איין זאך. איז קומט דאס דורך פיל? פארקערט זאגט מען אז ס׳דארף זיין מער ניט ווי רצוא, א מענטש דארף שטענדיג שטיין אין א צמאון און אהבה — איז איין זאך. דא איז א סאך שווערער צו לעבן מיט צוויי קצוות. פון איין זייט זאגט מען אז עס מוז זיין א צמאון, ס׳מוז זיין א דביקות. א איד דארף בפירוש האבן זיך „בקרבתם לפני ה׳“. ער דארף שטיין אין א תנועה פון אהבה און פון דביקות, און מעורר זיין ביי זיך דעם צמאון הנפשי, אן עבודה פנימית, ס׳מיינט אז ער דארף זיך מתבונן זיין אין גדולת
18:03 ה׳ ולעורר אהבה לה׳, של ״בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך״. בהחלט צריך להיות העניין של ״בקרבתם לפני ה׳״. זה צד אחד. ולאידך גיסא אומרים: צריך לחזור ל״שוב״, לגלות כאן למטה. זה דבר קשה, לחיות בפועל עם שני הקצוות יחד. איך עובדים כך? יש תורה מעניינת מאוד של רבי לוי יצחק מברדיטשוב, בעל ה״קדושת לוי״, בפרשת אחרי. היא נותנת לנו ביאור בכל הסוגיה. ה״קדושת לוי״ שואל: היכן נרמז העניין של ״הורו הלכה בפני רבו״? אחת הדעות שמובאות במפרשים, ורש״י מביא אותה גם בפרשת שמיני, היא שאחד החטאים של בני אהרן היה ש״הורו הלכה בפני רבו״. כלומר, היה חסר אצלם הביטול, דרך הארץ והכבוד למשה רבינו, כשדיברו בענייני הלכה בפני משה רבינו, כפי שהיה בפרשת שמיני. שואל הברדיטשובר: היכן זה כתוב במילים ״בקרבתם לפני ה׳״? והוא אומר שפירוש הפסוק הוא כך: יהודי צריך לדעת שכאשר הוא רוצה להתקרב לקב״ה, ״בקרבתם לפני ה׳״, אדם רוצה דביקות, הוא רוצה מסירות, נשיקות, וכמו שאומרים, הוא רוצה דביקות וקירוב לקב״ה. הוא רוצה להתרומם, להתקדש ולהתקרב לאלוקות. והדרך שבה אפשר להתקרב אל
18:03 ה׳, און מעורר זיין אהבה לה׳, פון „בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך“. ס׳דארף בפירוש זיין א ענין פון „בקרבתם לפני ה׳“. דאס הייסט איין זאך. און לאידך גיסא זאגט מען: דארף צוריקקומען צו „שוב“, אויפמאכן דא למטה. דאס איז א שווערע זאך, צו בפירוש לעבן מיט די ביידע קצוות צוזאמען. ווי אזוי ארבעט מען? איז דא א זייער אינטערעסאנטע תורה פון רבי לוי יצחק בארדיטשעווער, פון דעם קדושת לוי, אין פרשת אחרי. דאס גיט אונז א ביאור אין די גאנצע סוגיא. וואס דער קדושת לוי פרעגט: וואו איז מרומז דער ענין פון „הורו הלכה בפני רבו“? איינע פון די שיטות, וואס ס׳ברענגט זיך אין די מפרשים, רש״י ברענגט עס אויך אין פרשת שמיני, אז איינע פון די חטאים וואס איז געווען ביי בני אהרן איז געווען „הורו הלכה בפני רבו“. דאס הייסט אז ביי זיי האט געפעלט דער ביטול, דער דרך ארץ, דער כבוד צו משה רבינו, אז זיי האבן גערעדט בפני משה רבינו ענינים פון הלכה, ווי ס׳געווען אין פרשת שמיני. פרעגט דער בארדיטשעווער: וואו שטייט עס אין די ווערטער „בקרבתם לפני ה׳“? זאגט ער אז דער פשט פון דעם פסוק איז אזוי: א איד דארף וויסן זיין אז בשעה ער וויל ווערן נאנט צו דעם אויבערשטן, „בקרבתם לפני ה׳“, א מענטש וויל האבן דביקות, ער וויל מסירות, נשיקות, און מע זאגט, ער וויל האבן א דביקות, א קירוב צו דעם אויבערשטן. ער וויל ווערן העכער און קדוש און נאנט צו אלקות. איז דער דרך ווי אזוי מ׳קען ווערן נאנט צום
19:39 לקדוש ברוך הוא — זה חייב לעבור דרך הרבי, דרך הצדיק, דרך משה רבינו. כך קבע הקדוש ברוך הוא את סדר העולם: יש ממוצע המחבר, ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם להגיד לכם את דבר ה׳״. כאשר יהודי רוצה להתקרב לקדוש ברוך הוא, הדרך היחידה לעשות זאת באופן הנכון היא דרך ה״אנכי עומד״, דרך משה רבינו, שהוא הנשמה הכללית. הוא הממוצע המחבר, המחבר את הנשמה עם הקדוש ברוך הוא. כפי שמבואר באריכות בתניא, פרק ב׳, וגם הרבי מסביר זאת באריכות באמצעות המשל, כיצד הדברים צריכים להיות: יש נשמות כלליות, ראשי אלפי ישראל, שהן המוח, והן מקשרות את כל האיברים. כל יהודי הוא כמו איבר; יש איברים שבראש, איברים שבגוף ואיברים שברגל, עד לציפורניים. כל נשמה היא על דרך אחד האיברים ואחד מחלקי הגוף. וכולם מחוברים למוח, והמוח מחבר אל [לא ברור]. ועל דרך זה עניין ההתקשרות: יהודי צריך לדעת שכל הענפים — כל יהודי הוא כמו ענף — צריכים להיות מחוברים לאילנא דחיי. אילנא דחיי הם צדיקי הדור, נשיאי ישראל. ועל ידי התקשרות הענפים לשורש, לאילנא דחיי, לצדיק, הוא מחבר אותם אל
19:39 אויבערשטן, דאס מוז גיין דורך דעם רבי'ן, דורך דעם צדיק, דורך משה רבינו. אזוי האט דער אויבערשטער אויסגעשטעלט די וועלט: ס'פאראן דער ממוצע המחבר, „אנכי עומד בין ה' וביניכם להגיד לכם את דבר ה'“. בשעה אז א איד וויל ווערן נאנט צו דעם אויבערשטן, איז דער איינציגער וועג דאס צו טאן אין דעם ריכטיגן אופן, אז דאס גייט דורך דעם „אנכי עומד“, דורך משה רבינו, וואס דאס איז די נשמה הכללית. ער איז דער ממוצע המחבר, פארבינדט די נשמה מיט דעם אויבערשטן. ווי ס'איז מבואר באריכות אין תניא, פרק ב', און אויך דער רבי איז מסביר באריכות מיט דעם משל, ווי אזוי עס דארף זיין: ס'זענען דא די נשמות הכלליות, ראשי אלפי ישראל, וואס זיי זיינען דער מוח און זיי מקשר זיין אלע איברים. יעדער איד איז אזוי ווי אן איבר; ס'פאראן איברים שבראש, איברים שבגוף און איברים שברגל, ביז ציפורניים, וואס יעדער נשמה איז על דרך ווי איינער פון די איברים און איינער פון די חלקים פון גוף. און זיי אלע זיינען מחובר צו דעם מוח, און דער מוח איז א מחבר צו דעם [לא ברור]. וואס על דרך זה, דער ענין איז התקשרות, וואס דארף זיין אזוי, אז א איד דארף וויסן, אז אלע ענפים, יעדער איד איז אזוי ווי אן ענף, וואס דארף זיין מחובר צו דעם אילנא דחיי. אילנא דחיי, דאס איז די צדיקי הדור, די נשיאי ישראל. און דורך די התקשרות פון די ענפים צו דעם שורש, צו דעם אילנא דחיי, צו דעם צדיק, ער איז דער מחבר צו
21:06 הקדוש ברוך הוא. וזה היה חטאם של בני אהרן. חטאם של בני אהרן היה שהורו הלכה בפני רבם, במשמעות שהקדוש [לא ברור] מפרש זאת: הם רצו ״בקרבתם לפני ה׳״ בלי לעבור דרך משה רבינו. צריך פשוט לציית למשה רבינו ולעשות כפי שמשה רבינו מלמד. הם חשבו: אנחנו אנשים קדושים, נשמות קדושות, נשמות גבוהות — כפי שאכן היו נדב ואביהוא. אנחנו יכולים לעשות זאת בעצמנו, איננו צריכים להגיע לרבי. ומשום שה״בקרבתם לפני ה׳״ היה בלי רבי, בא ה״וימותו״. וזה פירוש הפסוק: ה״וימותו״ בא מפני שהיה להם רצוא בלי שוב. הם רצו לרוץ אל אלוקות, אבל לא עשו זאת באופן הנכון, מפני שלא רצו לציית למשה רבינו, שהוא המלמד ומראה את דרך העבודה — כיצד לחבר את הנשמה עם הגוף כפי שהקדוש ברוך הוא רוצה. וזה מה שהפסוק אומר. כפי שהרבי מפרש את הפסוקים בפרשת השבוע: ״וידבר ה׳ אל משה, דבר אל אהרן״ — לפני ״אחרי מות שני בני אהרן״ נאמר תחילה ״וידבר ה׳ אל משה, דבר אל אהרן״. יש משה רבינו, ומשה רבינו מוסר את דבר ה׳ ואומר לאהרן הכהן כיצד צריכה להיות ההנהגה. שהרי ״אחרי מות שני
21:06 דעם אויבערשטן. און דאס איז געווען דער חטא פון בני אהרן. דער חטא פון בני אהרן, הורו הלכה בפני רבם, מיט דעם פשט, ווי דער הייליגער [לא ברור] טייטשט עס, אז זיי האבן געוואלט „בקרבתם לפני ה'“ אן דורך משה רבינו. מען דארף נאר פאלגן משה רבינו און טאן דאס וואס משה רבינו לערנט, און אזוי דאס טאן. מיר זיינען הייליגע מענטשן, הייליגע נשמות, נשמות קדושות, נשמות גבוהות, ווי ס'זענען געווען נדב ואביהוא. מ'קען דאס אליין דורכטאן, מ'דארף נישט קומען צו א רבי'ן. און דאס, וואס איז געווען „בקרבתם לפני ה'“ אן דורך א רבי'ן, איז דערפאר געווען דער „וימותו“. און דאס איז דער פשט אין פסוק: אז דער „וימותו“ איז געווען, אז זיי האבן געהאט א רצוא אן א שוב, ווייל זיי האבן געוואלט לויפן צו אלקות, אבער זיי האבן נישט געטאן דאס אין דעם ריכטיגן אופן, ווייל זיי האבן נישט געוואלט פאלגן משה רבינו, וואס ער איז דער וואס לערנט און ווייזט דעם דרך אין עבודה, ווי אזוי צו מאכן דעם חיבור פון דער נשמה מיט דעם גוף, ווי אזוי דער אויבערשטער וויל. און דאס איז וואס דער פסוק זאגט. ווי דער רבי טייטשט עס הרי אין די פסוקים אין היינטיקער סדרה: „וידבר ה' אל משה, דבר אל אהרן“, אז „אחרי מות שני בני אהרן“ — דארטן הייבט זיך אן פריער „וידבר ה' אל משה, דבר אל אהרן“. ס'איז דא א משה רבינו. און משה רבינו, ער גיט איבער דבר ה' און ער זאגט צו אהרן הכהן ווי אזוי דארף זיין די הנהגה. אז „אחרי מות שני
22:26 בני אהרן״ ראו שהיה להם רצון טוב, הרצון של ״בקרבתם לפני ה׳״, הרצון לקרבת ה׳, וכך אכן צריך להיות. אבל אם רוצים לעשות זאת בלי רבי, אז בא ה״וימותו״: אפשר להגיע למצב של כלות הנפש, ואז זה כלל אינו כפי הכוונה, וזהו חטא. לכן מתקשרים למשה רבינו, שנותן לנו את האופן ואת הדרך שבה צריכה להיות העבודה, דווקא בדרך האמיתית שרוצה הקדוש ברוך הוא. כאשר יש ביטול לצדיק, לנשיא, שבו מתקיים ״אנכי עומד בין ה׳ וביניכם להגיד לכם דבר ה׳״ — צדיק ונשיא שמסור לגמרי לרצון אלוקים — הוא יכול לתת את שיקול הדעת הנכון, כיצד לצמצם את הרצוא באופן שממנו יבוא אחר כך שוב. שלא תהיה מכך, חס ושלום, היפרדות של הנשמה מן הגוף, אלא אדרבה, תוספת חיות בגוף ובעבודת ה׳, גוף בריא ונשמה בריאה. וגם השוב לא יהיה באופן שבו, חס ושלום, העולם הזה ימשוך את האדם למטה, לענייני חומריות וגשמיות ו[לא ברור], לקליפה וסטרא אחרא ולתאוות העולם הזה; אלא אדרבה, שתהיה לו שליטה נכונה על ענייני הגוף, כדי שהגוף
22:26 בני אהרן“, און האט מען געזען אז ס'איז געווען א גוטער רצון, דער רצון פון „בקרבתם לפני ה'“, דער רצון פון קרבת ה', אז אזוי דארף זיין. אבער אז זיי ווילן דאס טאן אן א רבי'ן, איז דעמאלט דער „וימותו“; קען מען צוקומען צו א מצב פון כלות הנפש, און דעמאלט איז אינגאנצן נישט כפי הכוונה, און דאס איז א חטא. איז דורך דעם וואס מ'איז זיך מקשר צו משה רבינו, משה רבינו וואס ער גיט אונז דעם אופן און דרך ווי אזוי דארף זיין די עבודה, דוקא דער אופן אמיתי פון דעם אויבערשטן. בשעת ס'איז דא דער ביטול צו דעם צדיק, צו דעם נשיא, וואס ער ביי אים איז „אנכי עומד בין ה' וביניכם להגיד לכם דבר ה'“, א צדיק, א נשיא, וואס ער איז איבערגעגעבן אינגאנצן צו רצון אלקים. ער קען געבן דעם ריכטיגן שיקול הדעת, ווי אזוי דער צמצום פון דעם רצוא זאל זיין אין אן אופן, אז פון דעם זאל אראפקומען שפעטער א שוב; זאל אראפקומען נישט נאר, חס ושלום, אן אפרייסן די נשמה פון גוף, נאר אדרבה, ברענגען א תוספת חיות אין דעם גוף אין עבודת ה', א געזונטן גוף און א געזונטע נשמה. און דער שוב זאל נישט זיין אין אן אופן, חס ושלום, אז דער שוב, דער עולם הזה, זאל אראפשלעפן אין ענינים פון חומריות און גשמיות און [לא ברור] און קליפה וסטרא אחרא און תאוות עולם הזה, נאר אדרבה, קענען האבן די ריכטיגע שליטה אויף עניני הגוף, אויף אז דער גוף
23:43 יגיע לדבקות באלוקות באופן הנכון. ולכך מגיעים דווקא באמצעות ההתקשרות הזאת של חסיד לרבי. וזה מה שהפסוק אומר לנו בפרשת השבוע. ממילא, ההוראה שלומדים מהפרשה היא הוראה נפלאה, הנוגעת לעבודתו של כל אחד. זו המזיגה הנכונה שצריכה להיות בעבודת השם. מצד אחד, דורשים מיהודי שיהיה אצלו במפורש ״בקרבתם לפני ה׳״ — הצימאון והדבקות. זה בא על ידי לימוד חסידות, התבוננות בגדלות השם ועבודת התפילה. אז הוא מתבונן באלוקות, וההתבוננות מעוררת בו אהבת השם. ואהבת השם היא באופן של ״בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך״, אפילו תוך סיכון של יציאה לגמרי מן הכלים. ויחד עם זאת, הדבר נעשה באופן בריא. אין הכוונה שזה מביא אותו למצב של התנתקות מן העולם. אדרבה, הוא לומד כיצד [לא ברור], להיות נשמה בגוף בריא ולעשות מן העולם דירה לו יתברך. ואת המזיגה הנכונה הזאת אפשר להשיג דווקא כשיש התמסרות נכונה למשה רבינו. ובהשגחה פרטית, תמיד קוראים את הפרשה הזאת בתקופת ספירת העומר, שעניינה של ספירת העומר הוא
23:43 זאל ווערן א דביקות צו ג־טלעכקייט אויפן ריכטיקן אופן. און דאס קומט מען דווקא דורך אט די התקשרות פון א חסיד צום רבי. און דאס איז וואס דער פסוק זאגט אונז אין היינטיקער סדרה. איז במילא, די הוראה וואס מ׳לערנט פון היינטיקער פרשה איז א הוראה נפלאה, וואס איז נוגע אין עבודה פון יעדן איינעם. און דאס איז די ריכטיקע מזיגה, די מזיגה נכונה, וואס דארף זיין אין עבודת השם. אז פון איין זייט מאנט מען ביי אידן, אז ס׳דארף ביי אים זיין בפירוש דער „בקרבתם לפני ה׳“, דער צמאון און דער דביקות. און דאס איז דורך דעם וואס מ׳לערנט חסידות און מ׳איז זיך מתבונן אין גדלות השם און עבודת התפילה, וואס דעמאלט איז מען זיך מתבונן אין אלקות, וואס רופט ביי אים ארויס אהבת השם. און די אהבת השם איז אויף אן אופן פון „בכל לבבך, בכל נפשך, בכל מאדך“, אפילו אויף א ריזיקע אין גאנצן פון די כלים. און צוזאמען דערמיט איז דאס אויף א געזונטן אופן. אז דאס איז נישט דער פשט, אז דאס ברענגט אים צו א מצב פון א טרענונג פון דער וועלט. אדרבה, ער לערנט זיך אויס ווי אזוי [לא ברור], א נשמה אין א געזונטן גוף, און מאכט פון דער וועלט א דירה לו יתברך. און אט די מזיגה נכונה קען מען אויפטאן דווקא בשעת ס׳איז פאראן די ריכטיקע איבערגעגעבנקייט צו משה רבינו. וואס בהשגחה פרטית לערנט מען שטענדיג די סדרה אין די תקופה פון ספירת העומר. וואס דער ענין פון ספירת העומר איז
25:02 ממש העניין הזה. וכך יוצא בהשגחה פרטית שתמיד לומדים את העניינים האלה בזמן ספירת העומר. כי בספירת העומר רואים את שני העניינים הללו. מצד אחד, ספירת העומר היא זמן של צימאון, זמן של תשוקה. הרי ידוע שכל העניין של ספירת העומר, כפי שמביאים בשם הר"ן, הוא שהסיבה שסופרים את העומר היא שבני ישראל עמדו בתשוקה ובצימאון לגילוי של מתן תורה, ולכן ספרו את הימים: מתי כבר נגיע למתן תורה? זו התנועה של הצימאון. ויחד עם זאת, מהי העבודה של ספירת העומר? [לא ברור] החידוש הוא שספירת העומר קשורה דווקא לגוף. העומר הוא מאכל בהמה, הנלקח מן השעורים, והעבודה היא דווקא לקחת את הגוף ואת הנפש הבהמית, לברר ולזכך אותם ולעשות מהם כלים, שיהיו ראויים לקבלת אור התורה. וזה קשור גם לזמן הזה, כפי שאומרת הגמרא על תלמידי רבי עקיבא. הרי זמן ספירת העומר קשור לתלמידי רבי עקיבא. ומה היה אצל תלמידי רבי עקיבא — מה פירוש הדבר? מה היה חטאם של תלמידי רבי עקיבא? מבואר בחסידות בפנימיות העניינים שאצלם היה רצוא,
25:02 ממש אט דער ענין. אזוי קומט עס בהשגחה פרטית אז אלע מאל לערנט מען די ענינים אין דעם זמן פון ספירת העומר. וואס אין ספירת העומר זעט מען אט די ביידע ענינים. פון איין זייט זעען מיר אין ספירת העומר: דאס איז דער זמן פון צמאון, דער זמן פון תשוקה. דער גאנצער ענין פון ספירת העומר, דאך ידוע, מ׳ברענגט עס אראפ פון דעם ר״ן, אז די סיבה פארוואס מ׳ציילט ספירה, ווייל די אידן זיינען געשטאנען מיט א תשוקה און א צמאון צו דעם גילוי פון מתן תורה, האבן זיי געציילט די טעג: ווען וועט מען שוין קומען צום מתן תורה? וואס דאס איז די תנועה פון דעם צמאון. צוזאמען דערמיט, וואס איז די עבודה פון ספירת העומר? [לא ברור] דער חידוש אז ספירת העומר איז דווקא צוזאמען מיטן גוף. עומר, דאס איז מאכל בהמה, וואס מ׳נעמט דאס משעורים, און דאס איז די עבודה פון דווקא נעמען דעם גוף און דעם נפש הבהמית און זיי מברר ומזכך זיין, און מאכן זיי כלים, אז זיי זאלן זיין ראויים צו דער קבלה פון דעם אור פון תורה. און דאס איז פארבונדן אויך מיטן זמן, ווי די גמרא זאגט, תלמידי רבי עקיבא. וואס דער זמן פון ספירת העומר איז דאך א זמן פארבונדן מיט תלמידי רבי עקיבא. וואס תלמידי רבי עקיבא איז געווען ביי זיי דער ענין וואס — וואס מיינט דאס? וואס איז געווען דער חטא פון תלמידי רבי עקיבא? מ׳איז מבאר אין חסידות די פנימיות הענינים, אז ביי זיי איז געווען א רצוא,
26:21 אבל לא היה שוב. היה להם רצוא לאלוקות, היה להם צימאון, אבל הוא לא היה באופן הנכון. זה היה חטאם של תלמידי רבי עקיבא, שאצלם היה ״לא נהגו כבוד זה בזה״. מבואר בחסידות: מה פירוש ״לא נהגו כבוד זה בזה״? היה להם צימאון חזק לאלוקות, אהבה חזקה, רצוא חזק ומשיכה חזקה לאלוקות, אבל באופן שאצל כל אחד הצימאון שלו עמד יחד עם ה[לא ברור] שלו. לכן הם לא יכלו להתחבר זה לזה. כאשר יש אהבה נכונה, הדבר הנכון, [לא ברור], יש ביטול נכון, הנחת עצמו הצידה באופן הנכון. ואז כל אחד יכול לראות את המעלות של השני ולמצוא דרך להתחבר אליו. אבל כשהוא נמצא בתנועה של צימאון ורצוא, הוא מרגיש רק את התענוג שלו, את הצימאון שלו, את הדרך שלו, את הרגש שלו ואת האופן שלו בעבודת השם, ואז אינו יכול לראות את המעלות של יהודי אחר. מכאן נוצר העניין של ״לא נהגו כבוד זה בזה״. וזהו התיקון: בזמן ספירת העומר לומדים מתלמידי רבי עקיבא
26:21 אבער עס איז נישט געווען א שוב. ס׳איז געווען דער ענין וואס זיי האבן געהאט ביי זיך דעם רצוא צו אלקות, זיי האבן געהאט א צמאון, אבער עס איז נישט געווען אויפן ריכטיקן אופן. דאס איז געווען דער חטא פון תלמידי רבי עקיבא, וואס ביי זיי איז געווען דער „לא נהגו כבוד זה בזה“. מ׳איז מבאר אין חסידות: וואס איז דער ענין פון „לא נהגו כבוד זה בזה“? אז ביי זיי איז געווען א שטארקער צמאון צו ג־טלעכקייט, ביי זיי איז געווען א שטארקע אהבה, א שטארקער רצוא, א שטארקע המשכה צו אלקות, אבער דאס איז געווען אויף אזא אופן, וואס ביי יעדן איינעם איז געשטאנען ביי אים דער צמאון מיט זיין [לא ברור]. דערפאר האבן זיי נישט געקענט זיך מתחבר זיין איינער מיטן אנדערן. בשעת עס איז דא די ריכטיקע אהבה, די ריכטיקע זאך, [לא ברור], איז דא דער ריכטיקער ביטול, דער ריכטיקער אוועקלייג. איז דעמאלט יעדער איינער קען זען די מעלות פון דעם צווייטן און קען געפינען א זאך, זיך מתחבר זיין מיטן צווייטן. בשעת אבער ער שטייט אין א תנועה פון צמאון און רצוא, איז דעמאלט דערהערט ער ביי זיך נאר זיין געשמאק און זיין צמאון און זיין דרך און זיין געפיל און זיין אופן אין עבודת השם, איז דעמאלט קען ער נישט זען די מעלות פון א צווייטן אידן. דערפון ווערט דער ענין פון „לא נהגו כבוד זה בזה“. און אט דער ענין איז דער תיקון. דער זמן פון ספירת העומר איז דא, וואס מ׳לערנט זיך ארויס פון תלמידי רבי עקיבא.
27:39 שצריכה להיות דווקא ״ואהבת לרעך כמוך״ באופן הנכון, באופן בריא. צריכה להיות התכללות נכונה. כן, התכללות של הרצוא עם השוב, התכללות של יהודי אחד עם השני, התכללות המידות — חסד שבגבורה, גבורה שבחסד — כפי שאומרים בספירת העומר. וזה אפשרי דווקא כשיש מסירות אמיתית, ביטול אמיתי, וזה מה שאומרים בפרקי אבות בשבועות של ספירת העומר. מתחילים ב״משה קיבל תורה מסיני״. יהודי צריך לדעת שיש משה רבינו. וכמובן, משה שבכל דור ודור. ומשה קיבל תורה מסיני. [לא ברור] משה רבינו. ומשה רבינו קיבל תורה מסיני. וסיני הוא עניין הענווה. ודווקא מצד הביטול יכולה להיות הגישה הנכונה, המזיגה הנכונה, כדי שהצימאון יהיה בצורה בריאה. זה יביא — זה לא יפחית מן הממשות, אלא יוריד גילוי אלוקות בעולם. שיהיה גוף בריא עם נשמה בריאה. [לא ברור] והרבי אומר שזה ייתן לכל אחד את הנוסח הידוע: שיהיה קיץ בריא [לא ברור]. ושממש תהיה זו חירותנו, הגאולה, ושזה יהיה עוד בזמן הזה. וכחודש ניסן לכל השנה כולה, שתהיה זו שנת גאולה. ושזה יתקרב בפועל ממש: הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. ושזה יהיה במהרה בימינו, [לא ברור] עבודת כהן גדול בבית המקדש, בבית המקדש השלישי, שייבנה במהרה בימינו, אמן.
27:39 אז עס דארף זיין דווקא „ואהבת לרעך כמוך“ אין א ריכטיגן אופן, א געזונטן אופן. עס דארף זיין די ריכטיגע התכללות. יא, די התכללות פון דעם רצוא מיטן שוב, די התכללות פון איין איד מיט א צווייטן, די התכללות המדות, חסד שבגבורה, גבורה שבחסד, ווי מיר זאגן אין ספירת העומר. און דאס איז דווקא בשעת עס איז פאראן די אמת'ע איבערגעגעבנקייט, דער אמת'ער ביטול, וואס דאס איז וואס מען זאגט אין פרקי אבות אין די וואכן פון ספירת העומר. הייבט מען אן פון „משה קיבל תורה מסיני“. עס דארף זיך נאך א איד וויסן אז עס איז דא א משה רבינו. און עס איז פשוט, דער משה בכל דור ודור. און משה קיבל תורה מסיני. [לא ברור] משה רבינו. און משה רבינו קיבל תורה מסיני. און סיני איז דער ענין פון ענוה. און ביטול, דווקא מצד דעם ביטול, קען זיין דער ריכטיגער צוגאנג, די ריכטיגע מזיגה. אז עס זאל זיין דער צמאון בצורה הבריאה. דאס וועט ברענגען, דאס וועט נישט אראפנעמען דעם ממש, דאס וועט אראפברענגען גילוי אלקות בעולם. אז עס זאל זיין דער געזונטער גוף מיט דער געזונטער נשמה. [לא ברור] און דער רבי זאגט אז דאס זאל געבן יעדן איינעם דעם נוסח הידוע. אז עס זאל זיין א קיץ בריא [לא ברור]. און ממש זאל דאס זיין חירותנו, די גאולה. און דאס זאל זיין נאך אין דעם זמן. און כחודש ניסן אויף כל השנה כולה, אז דאס זאל זיין א שנת גאולה. און דאס זאל זיך דערנענטערן בפועל ממש. די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. און דאס זאל זיין במהרה בימינו, [לא ברור] עבודת כהן גדול בבית המקדש, בבית המקדש השלישי, שיבנה במהרה בימינו, אמן.