וארא! לעבן די גאולה בפנימיות

00:00 אין ליובאוויטש איז געווען א משפיע, געהייסן ר' מיכל דער אלטער, ר' מיכל בלינער. אין ישיבה פלעגט מען אים רופן מיכל דער אלטער, פשוט ווייל ער איז געווען אן עלטערער חסיד. ער איז געווען פון די משפיעים אין תומכי תמימים ליובאוויטש, ווען ס'איז געווארן דער יסוד, די ערשטע יארן פון תומכי תמימים ליובאוויטש, איז ער געווען פון די עלטערע משפיעים. ער איז נאך געווען ביים רבי'ן צמח צדק, ביים רבי'ן מהר"ש. שפעטער איז ער געווען פון די עלטערע חסידים ביים רבי'ן רש"ב. ר' מיכל דער אלטער איז געווען זייער, זייער א באליבטער משפיע ביי די בחורים. די בחורים האבן אים זייער ליב געהאט, עד כדי כך אז מ'האט אים פלעגט רופן די מאמע פון תומכי תמימים. אזוי פלעגט מען אים רופן. פארוואס? ווייל ער איז געווען זייער איבערגעגעבן צו יעדן איינעם פון די בחורים. ער פלעגט זארגן פאר זיי אין עניינים, נישט נאר ברוחניות, נאר אויך בגשמיות. דער רבי האט וועגן אים גערעדט כמה פעמים ביי פארברענגען. אמאל, אין א פארברענגען פון יו"ד שבט, האט דער רבי איבערגעחזרט א סיפור וואס ער האט געהערט פון איינעם פון זיינע תלמידים. ער איז געווען אין אוסטרליע, איז געווען א רב, געהייסן ר' חיים מרדכי פערלאוו, אן אויסערגעווענליכער תלמיד חכם, און ער איז געווען א תלמיד פון ר' מיכל דער אלטער. דער רבי האט אים געבעטן אז ער זאל אויפשרייבן סיפורים וואס ער האט געהערט פון ר' מיכל דער אלטער און פון אנדערע חסידים, און ער האט געשריבן זייער אסאך סיפורים. שפעטער איז דאס ארויסגעגעבן געווארן אין א ספר, ליקוטי סיפורים. איז איינע פון אט די סיפורים האט דער רבי איבערגעחזרט ביי א

01:33 פארברענגען אין יו"ד שבט, אין יאר תשי"ה. און דער רבי, ווען ער האט גערעדט וועגן דעם חסיד ר' מיכל דער אלטער, האט דער רבי מקדים געווען: ער האט דערציילט וועגן אט דעם חסיד, אז ווען ער איז שוין געווען אין די עלטערע יארן, וואס ס'איז אים שוין געווען שווער צו געבן שיעורי חסידות און פארברענגען מיט די בחורים, איז געווען א שאלה צו מ'זאל אים ווייטער געבן א משכורת, א געהאלט וואס מ'האט געדארפט צאלן, כדאי ס'איז נישט געווען קיין איבעריגע געלט, בפרט אין יענע צייטן. און ווייל ער האט שוין נישט געקענט זיך אפגעבן מיט די בחורים און געבן שיעורים, האט מען געהאט א מחשבה צו מ'זאל אפשר אויפהערן צאלן די משכורת וואס מ'האט אים פלעגט צאלן אויף זיין ארבעט אין ישיבה. האט מען געפרעגט דעם רבי'ן רש"ב, און דער רבי רש"ב האט געזאגט: „בשום אופן נישט.“ און ער האט געזאגט אז ר' מיכל, נאר אז די בחורים זאלן זען זיין פנים און זען ווי ער גייט פארביי, נאר קוקן אויף זיין אופן, ווי אזוי ער קומט, ווי אזוי ער גייט, קוקן אויף זיין פנים — דאס אליין איז שוין גענוג. פון דעם אליין זעט מען ווער דאס איז געווען, אט דער חסיד ר' מיכל. און דער סיפור דערציילט אז ר' מיכל פלעגט פארברענגען מיט די בחורים, און ער האט דעם סיפור פלעגט חזר'ן כמה פעמים. אין אלטע צייטן איז געווען, די אידן האבן געוואוינט אין די שטעטלעך, די יישובים. איז געווען

03:02 דער סדר אין רוסלאנד, אין אוקראינע: די אידן האבן געדארפט האבן פרנסה. פלעגן אידן וואוינען אין די יישובים, זיי זענען געווען יישובניקעס. ס'זענען געווען שטעטלעך, דערפלעך וואס זענען געווען פול מיט גויים, און דארטן פלעגן וואוינען איין משפחה, צוויי משפחות, וואס זיי פלעגן האבן זייער פרנסה פון אט די יישובים, פון אט די שטעטלעך, פון די דערפלעך. און דאס איז געווען די גאנצע מעשה. און כדי צו האבן אידישקייט, וואס האבן זיי געטאן? זיי זענען געווען אנשים פשוטים, עמי הארץ, זיי זענען געווען זייער, זייער פשוטע מענטשן. פלעגן זיי דינגען א מלמד. און דער מלמד פלעגט קומען לערנען מיט די קינדער תורה, און ער איז דער רב געווען, וואס ער פלעגט פסק'ענען אין הלכה, וואס מ'האט געדארפט וויסן וואס מ'מעג, וואס מ'דארף, וואס מ'דארף נישט. און אלע עניינים וואס זענען געווען פארבונדן מיט תורה, מצוות, אידישקייט, הלכה, חינוך — איז דער מלמד, דאס איז געווען זיין ענין. אזוי איז געווען דער סדר אין די שטעטלעך בימים ההם. איז אמאל געווען א מעשה, איז געווען א יישובניק, איז געווען א מלמד וואס איז געזעסן ביי אים און געלערנט און האט געטאן אלע עניינים וואס דער מלמד פלעגט טאן. איז איינמאל אנגעקומען א בריוו פון דער גרויסער שטאט. פון דער גרויסער שטאט איז אנגעקומען א בריוו צו דעם דארף. אנגעקומען, נו, דער יישובניק האט געעפנט דעם בריוו, גיט ער א קוק, זעט ער אז ס'איז געשריבן געווארן אויף אידיש אדער אויף לשון קודש, אבער ער האט נישט געקענט ליינען. ער איז געווען אזא איש פשוט וואס האט גארנישט געקענט.

04:31 ליינען, האט נישט געלערנט שרייבן. אזוי איז געווען אין אמאליגע צייטן, אז עס זענען געווען מענטשן פשוטים וואס האבן נישט געקענט נישט ליינען, נישט שרייבן. ממילא, וואס זאל ער טאן? איז ער געגאנגען צו דעם מלמד און געבעטן אז דער מלמד זאל פאר אים פארליינען וואס שטייט אין דעם בריוו וואס איז אנגעקומען פון דער גרויסער שטאט. דער מלמד האט גענומען ליינען דעם בריוו, און אין דעם בריוו איז געשטאנען, בין יתר הענינים, אז מ׳איז מודיע, מ׳וויל אים מודיע זיין, אז זיין טאטע איז נפטר געווארן. דער טאטע פון דעם ישוב׳ניק, פון דעם דארפסמאן, איז אוועק, דער טאטע איז נפטר געווארן. דער מלמד ליינט דעם בריוו, פלוצלינג גיט ער א קוק, זעט ער אז דער ישוב׳ניק איז געחלשט. נו, מ׳איז גלייך געלאפן און אים אויפגעמונטערט, און אזוי די גאנצע זאך וואס האט זיך אנגעקויפט: דער טאטע זיינער איז אוועק, נעבעך. האט ר׳ מיכאל דערציילט דעם סיפור און געזאגט: וואס איז דאך לכאורה נישט פארשטענדלעך? וואס האט דא פאסירט? ווער האט געליינט דעם בריוו? דער מלמד האט געליינט דעם בריוו. אבער ווער האט געחלשט? דער ישוב׳ניק האט געחלשט. דער מלמד אליין האט געליינט דעם בריוו, האט נישט געחלשט. דער ישוב׳ניק האט נישט געליינט דעם בריוו, האט נאר געהערט, און ער האט געחלשט. וואס האט דא פאסירט? נו, דער ענטפער איז, אז ביי דעם מלמד איז דאס געווען א פרעמדער בריוו. דאס הייסט, ער האט געליינט דעם בריוו, א זאך וואס איז נישט נוגע צו אים. ער האט געליינט יענעמס בריוו, עס איז אנגעקומען א בריוו, ער איז נישט געווען

06:01 פארבונדן מיט אים; ס׳איז א פרעמדער בריוו, און ער האט דאס געליינט נאר פאר אויסטייטשן פאר דעם ישוב׳ניק, פאר דעם דארפסמאן. ביי דעם דארפסמאן אבער, ביי דעם ישוב׳ניק, דאס איז געווען זיין אייגענער טאטע. און אז זיין אייגענער טאטע איז נפטר געווארן, איז פון דעם האט ער געחלשט. האט ר׳ מיכאל פארברענגט ביי די בחורים, אזוי דער רבי האט דערציילט, אז ר׳ מיכאל פלעגט פארברענגען ביי די בחורים און מאנען ביי זיי: אז בשעת א איד לערנט חסידות, דארף ער געדענקען אז דער לימוד חסידות זאל נישט זיין אזוי ווי א פרעמדער בריוו. תורת החסידות, דאס איז וואס די רביים האבן אונז געגעבן: א בריוו פון אצילות, א בריוו פון העכער, פון העכערע עולמות. תורת החסידות, די מאמרים, געבן אונז צו פארשטיין ענינים אין אלקות, ענינים אין ג־טלעכקייט, ענינים אין עבודת השם, און אזוי איז ער פארבונדן מיט זיינע שורשים, פארבונדן מיט דעם אויבערשטן און דינט דעם אויבערשטן. בשעת אבער דו ליינסט דעם בריוו, בשעת דו ליינסט דעם מאמר, לערנסט זיך דעם מאמר, זאל דאס נישט זיין ווי א פרעמדער בריוו. אז דו ליינסט דאס ווי א פרעמדער בריוו, האט דאס נישט צו טאן מיט דיר. ס׳איז א פרעמדער בריוו, א פרעמדער טאטע. מ׳דארף ליינען דעם מאמר, לערנען דעם מאמר און טאן חסידות ווי אן אייגענע זאך; דאס דארף זיין ווי אן אייגענער טאטע. ס׳איז אבינו שבשמים, ס׳איז מיין טאטע. און בשעת מ׳גייט צו צו דעם אין אזא אופן, איז דער אור החסידות, דער מאמר חסידות, די תורת החסידות, משפיע און פועל ביי דעם

07:22 מענטשן גאר אויף א טיפערן און גאר אויף אן אנדערן אופן, ווי אן אייגענע זאך. אין היינטיגן סדר, פרשת וארא, אין חסידישער פרשה פון דער היינטיגער וואך, גייט דער אלטער רבי צו פארשטיין אין עטליכע מאמרים, אין כמה מאמרים אין דער היינטיגער פרשה, דעם ענין פון גלות און גאולה בעבודה בנפש האדם. קומט דאך אויס, אין פרשת וארא הייבט זיך אן די פרשת הגאולה. אין פרשת שמות איז די פרשה פון גלות. און דארטן איז דער גאנצער ענין פון צרת הגלות און עבודת פרך, ביז סוף פון דער פרשה, וואס משה רבינו שרייט צו דעם רבונו של עולם: „למה הרעותה, למה זה שלחתני“. משה רבינו קען שוין נישט פארטראגן די ביטערקייט און די פארשקלאפונג און די אלע עבודת פרך, וואס אידן מוזן ליידן פון דעם ביטערן גלות. און דאס איז דער סוף פון פרשת שמות, וואו דער אויבערשטער זאגט אים: „עתה תראה“ — יעצט וועסטו זען וואס גייט פאסירן, „כי ביד חזקה“. אבער פרשת שמות בכללו איז א פרשה פון גלות. ווי נאר עס קומט צו גיין פרשת וארא, הייבט אן ווערן ליכט. ווי מיר זעען דעם נאמען פון דער פרשה: וארא. ווי דער אלטער רבי טייטשט, אז נאר אין דעם נאמען פון דער פרשה שטייט שוין דער פנימיות׳דיקער ענין: אז דא הייבט אן, עפענען זיך די אויגן און הייבט אן ווערן ליכט, דער אור הגאולה. און דער ערשטער פסוק אין דער פרשה, דאס איז: „וידבר אלקים אל משה ויאמר אליו אני ה׳. וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב בא־ל שד־י ושמי ה׳ לא נודעתי להם“. דער אויבערשטער זאגט צו משה רבינו: איך האב זיך באוויזן צו די

08:55 איך האב זיך באוויזן צו אברהם, יצחק ויעקב מיט מיין נאמען, מיט מיין הייליגן נאמען א־ל ש־די, אבער דעם ״ושמי הוי׳״ האב איך נאך ניט מגלה געווען. און איצט גייט זיין דער ״והקימותי את בריתי״, ער גייט מקיים זיין מיין שבועה, מיין ברית, און איצט וועט זיין דער ״והוצאתי והצלתי וגאלתי ולקחתי״, ביז ״וידעתם כי אני הוי׳״. דעמאלט וועט מען זען וואס עס גייט נתגלה ווערן פון שם הוי׳. און דאס זענען די ערשטע פסוקים פון דער פרשה, די בשורה של הגאולה, ווי דער אויבערשטער גיט עס איבער צו משה רבינו, ער זאל עס איבערגעבן צו אידן. ווי אזוי מיר לערנען אט די פרשה, קענען מיר לערנען די פרשה אלס א סיפור וואס האט פאסירט מיט דריי הונדערט כך וכך שנים צוריק, דער ענין פון גאולת מצרים מיט די גאנצע מעשים, מיט די מכות, מיט דעם המשך הסדר. קומט אבער חסידות און חסידות לערנט אונז אויס אז יעדער ענין האט א הוראה אין זיך. אז די פרשה פון דער וואך, ווי דער אלטער רבי האט אונז געלערנט, מען דארף לעבן מיט דער פרשה; אז די ענינים וואס מיר לערנען אין דער פרשה, דאס זענען לעבעדיגע זאכן וואס זענען פארבונדן מיטן לעבן פון יעדן איינעם בחיי היום־יום. זאגט דער אלטער רבי, דער ווארט ״וארא״, ״וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב״, איז דער פשוטער פשט, אז וארא איז מלשון עבר. וארא, דאס איז געווען אין א פריערדיקער צייט, פריערדיקע דורות. דער אויבערשטער רעדט צו משה רבינו און ער זאגט צו משה רבינו אז וארא, בעבר,

10:23 צו אברהם, צו יצחק און יעקב. זאגט דער אלטער רבי אז דער ווארט וארא קען מען טייטשן נאך אויף א צווייטן אופן. בלשון הקודש, ווי עס איז אפט דא ביי א ווארט, קען מען דאס לערנען אדער בלשון עבר, אדער בלשון הווה תמידי, הווה ונמשך. דאס הייסט, וארא, אז דאס איז א זאך, דאס איז א פעולה נמשכת: איך האלט זיך אין איין באווייזן. קומט אויס אז ווי אזוי מיר לערנען אט די פרשה, קומט דער אויבערשטער און זאגט צו משה רבינו אז ניט נאר וארא בעבר, נאר וארא, איך האלט זיך אין איין באווייזן צו יעדער אידן, ״אל אברהם אל יצחק ואל יעקב״. די גמרא זאגט דאך: ״אין קורין אבות אלא לשלשה״. דאס הייסט אז ווי אזוי מיר רעדן וועגן אברהם, יצחק ויעקב, דאס זענען די אבות פון יעדער אידן. וואס ביי יעדער אידן, בנפש פנימה, ביי יעדער אידן געפינט זיך דער ענין פון אברהם, יצחק ויעקב. דער ענין פון די שבטים איז ניט ביי יעדער אידן דער זעלבער ענין פון די שבטים. עס זענען אזעלכע וואס זענען פון ראובן, אזעלכע פון שמעון; יעדער איד איז ביי אים, לויט זיין שבט, ער באלאנגט צו דעם שייכות, און קען זיין זיין אופן עבודה איז מער ווי ראובן, אדער מער ווי שמעון, אדער לוי, אדער כמה פון זיי. עס ווערט אין חסידות מבואר די ענינים פון די שבטים אין עבודה אין נפש האדם. אבער די אבות, דאס געפינט זיך ביי יעדער אידן. יעדער איד האט בירושה פון אונזערע אבות, און דער אלטער רבי זאגט אין תניא: יעדער איד האט אין נשמתו, אין נפש פנימה, דעם חלק אלוקה ממעל ממש, און אין דער נשמה געפינט זיך

11:53 ביי יעדער איינעם דער ענין פון אבות. און דאס איז וואס רש״י טייטשט. אין דעם מאמר המוגה, דער רבי גיט צו — דאס שטייט נישט אין דעם מאמר פון דעם אלטן רבי׳ן, אבער דער רבי גיט צו אויף דעם — אז דאס איז דער פשט וואס מיר זאגן: ״וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב״, זאגט רש״י: ״אל האבות״. אלע פרעגן: וואס וויל רש״י דא זאגן? מיר ווייסן דאך אז אברהם, יצחק און יעקב זענען די אבות. איז דא א ענין אין דעם, אבער אין דער מיינונג וואס ער וויל ארויסברענגען אט אין דעם מאמר, דאס איז וואס רש״י וויל אונז באווארענען: אז וויבאלד דאס זענען די אבות, איז במילא דאס פארהאן ביי יעדער איד. וויבאלד אברהם, יצחק ויעקב דאס זענען אונזערע טאטעס, און דער טאטע גיט איבער זיינע ענינים צו דעם זון. א קינד האט אין זיך דעם כח און טראגט אין זיך דעם קשר עצמי מיט זיין טאטן. און וויבאלד אברהם, יצחק ויעקב דאס זענען אונזערע אבות, איז במילא בנפשו, בנשמתו, פון יעדער אידן, איז שייך ביי אים, איז פארהאן ביי אים דער ״וארא״, וואו דער אויבערשטער באווייזט זיך. אזוי ווי דער אויבערשטער האט זיך באוויזן צו אברהם, יצחק ויעקב, אזוי באווייזט זיך דער אויבערשטער צו יעדער אידן בנפש פנימה, [לא ברור]. וואס איז דאס דער ענין וואס דער אויבערשטער באווייזט זיך צו יעדער אידן, צו אברהם, יצחק ויעקב? דאס איז דער ענין וואס מיר רעדן וועגן גאולה ברוחניות. און דא הייבט אן דער אלטער רבי אונז מסביר זיין וואס איז דאס דער ענין פון גלות און דער ענין פון הגאולה.

13:12 ווי דאָס איז בנפש האדם. בשעת מ׳רעדט וועגן גלות און גאולה, קען מען דאָ רעדן וועגן גלות און גאולה, ניט נאָר וועגן דעם ענין אין וועלט. ווי דער אַלטער רבי זאָגט, אַז ס׳איז פֿאַראַן ביי יעדן אידן בנשמתו דער ענין פון גלות, און ס׳איז פֿאַראַן ביי יעדן אידן בנשמתו דער ענין פון הגאולה. וואָס איז דאָס דער ענין פון גלות און גאולה? און דאָס איז מרומז אין דעם נאָמען פון דער פרשה, וארא. דער אַלטער רבי געפֿינט אין תנ״ך, אין מדרשים און גמרא, אין כמה וכמה מקומות, אַז בשעת מ׳רעדט וועגן דעם ענין פון גלות, איז מען דאָס מדמה צו אַן אשה בשעת זי איז אַ מעוברת, יאָ, שעת העיבור. ער ברענגט אַ זאַך אין גמרא ברכות און כמה וכמה פסוקים, וואָס ער ברענגט, זאָגן דעם ענין פון לידה פון עם ישראל, און מדמה דעם גלות צום ענין פון עיבור, צום ענין פון אַ פרוי וואָס איז שוואַנגער, וואָס איז „כי חלה גם ילדה ציון את בניה“. אַז בשעת ס׳קומט די גאולה, זאָגט דער פסוק, דער נביא, אַז דאָס איז אַזוי: די פרוי איז געווען אין אַ מצב וואָס זי איז געווען שוואַנגער, און דערנאָך „גם ילדה ציון את בניה“ — זי געבוירט דאָס קינד, דאָס ענין פון לידה. און דערפֿאַר איז דער ענין פון חבלי משיח חבלי לידה, ווי די פסוקים זאָגן, אַז בשעת אידן געפֿינען זיך בעת צרה, איז דאָס דער ענין פון „באו בנים עד משבר“. קינדער, אידישע קינדער, דער אידישער פֿאָלק, שטייט ביים משבר, דאָס הייסט אין דעם זמן פון געבוירן דעם קינד, אין דעם זמן הלידה, „וכח אין ללדה“, וואָס דאָס

14:38 איז דער מצב אין וואָס מיר שטייען איצט, און מיר זעען דאָס ממש אין וועלט, אין ארץ ישראל, אין עם ישראל, אין כלל ישראל, אין דער גאַנצער וועלט, אַז מיר שטייען אין אַזאַ ימי המצור, וואָס „באו בנים עד משבר“. עם ישראל איז אָנגעקומען, שטייט אויף דער שוועל פון דער גאולה, און „וכח אין ללדה“. דער ביטערער חושך וואָס גייט אַרום אין די טעג, חושך כפול ומכופל — זאָל דער אויבערשטער העלפֿן, זאָל שוין זיין די לידה פון דער גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש. איז בשעת מ׳רעדט וועגן דעם גלות, זאָגט מען אַז דאָס איז דער ענין פון עיבור. ווען מ׳רעדט וועגן דער גאולה, איז דאָס דער ענין פון לידה. און מ׳געפֿינט דאָס אויך בנוגע צו יציאת מצרים אין יחזקאל, אין דעם באַוווּסטן קאַפּיטל, קאַפּיטל ט״ז אין יחזקאל, וואָס דאָרטן איז ער מדמה מצרים ווי אַ קינד וואָס געפֿינט זיך בעיבור בבטן אמו, „גוי מקרב גוי“. און די גאולה, „ומולדותיך ביום הולדת אותך“ — ער איז מדמה די גאולה צום ענין פון הולדה, צום ענין פון לידה. איז בשעת מ׳רעדט וועגן דעם ענין פון עיבור און לידה, גיט מען אַ קוק אין דער גמרא מסכת נדה, דער באַוווּסטער גמרא, וואָס די גמרא שטעלט פֿאָר ווי אַזוי דער קינד געפֿינט זיך בבטן אמו. דער עובר שבבטן אמו איז „אוכל ממה שאמו אוכלת“. ער האָט נישט קיין אייגענע זאַך. ער עסט וואָס די מאַמע עסט. נישט נאָר דאָס, די אויגן זיינען פֿאַרמאַכט, די אויערן זיינען פֿאַרמאַכט, די מויל איז פֿאַרמאַכט. ער עסט נישט פון מויל, ער רעדט נישט פון מויל, ער האָט נישט קיין אייגענע נשימה. דער איינציקער זאַך וואָס ער האָט איז דער

16:01 טבור וואָס איז אָפֿן; דורך דאָרטן גייט אַריין דאָס עסן, „אוכל ממה שאמו אוכלת“, און דאָס איז דער איינציקער זאַך וואָס אַרבעט ביי אים. און ער איז אין אַ מצב וואָס ער איז [לא ברור], און דאָס איז דער גאַנצער מצב פונעם קינד. אַלע זיינע איברים זיינען בשלימות. ס׳איז נישט פּשוט אַז דאָרטן פֿעלן איברים. ס׳איז כידוע אַז אין די לעצטע חדשים געפֿינט זיך שוין דאָס קינד בשלימות אין יעדן איבר; ער האָט אַפֿילו נעגל, ער האָט שוין אַפֿילו האָר, ער האָט אַלע איברים מיט אַלע ענינים בשלימות. אָבער ס׳איז בבחינת עיבור. ס׳איז נישטאָ קיין אייגענע זאַך וואָס די כחות הגלויים, די כחות הפנימיים, די כחות הנעלמים, די העכערע כחות זיינען גאַנץ פֿאַרשלאָסן. דער קאָפּ געפֿינט זיך צווישן די פֿיס. און בשעת ס׳גייט אַרויס לאויר העולם, איז דעמאָלט „נפתח הסתום ונסתם הפתוח“. די איברים התחתונים ווערן פֿאַרמאַכט, און די איברים העליונים — ער עפֿנט די אויגן, ער עפֿנט די אויערן, ער עפֿנט די מויל. ער קען דאַן אָטעמען זיין אייגענע נשימה, נישט די מאַמע׳ס. ער קען עסן זיין אייגענע עסן פון מויל, און אַזוי ביסלעכווײַז וואַקסט ער אויף. וואָס טייטשט מען דאָס אַלץ אין עבודה בנפש האדם? זאָגט דער אַלטער רבי: יעדער איד האָט אין זיך אַלע כחות בשלימות. בזמן הגלות איז אַ איד אַן עובר. און ווי מ׳זאָגט ביים עובר, אַז די אַלע איברים זיינען בתכלית השלימות — אַ איד, עס פֿעלט אים גאָרנישט. אויך בזמן הגלות, כנסת ישראל, איז אַ איד דאָך אַ גוף מיט אַ נשמה, מיט אַ חלק אלוקה ממעל.

17:26 און מצד כחות הנשמה זענען זיי אין גלות, פון שכל און פון מדות און פון ראייה און פון שמיעה. אלע כחות הנפש שטייען ביי אים בגלות. א התעוררות וואס איך רוף פנימיות, נישט בגלות. ער האט עס ביי זיך אלץ, אבער ס'איז אלץ פארשלאסן. ראשו בין ברכיו. די כחות הנעלים ארבעטן נישט. אנשטאט ער זאל עפענען די אייגענע אויגן און זען „שאו מרום עיניכם וראו מי ברא אלה“, זיך צוקוקן און זען גדלות אויף דער וועלט. ער זאל נוצן זיינע אויערן צו הערן גדלות, זיך מתבונן זיין: „שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד“. זיך אריינטראכטן, צוהערן צו דער גדלות השם און צו דער אחדות השם וואס איז דא אין דער וועלט, אין דער בריאה. נוצן זיין מוח, זיין שכל, פארשטיין גדלות. אלץ איז פארשלאסן. די איברים זענען גאנץ אבער. וואס מיינט עס אז די איברים זענען גאנץ? זאגט דער אלטער רבי: ותהי עבודתם עשיית מצוות אנשים מלומדה. מ'לערנט, מ'לערנט, מ'מקיים מצוות, אבער ס'איז מצוות אנשים מלומדה. ס'איז אוכל מה שאמו אוכלת. די אמונה, דאס איז די מאמע'ס אמונה, דעם טאטע'ס אמונה. ער אליין האט נישט קיין שום פארשטאנד. ער אליין האט נישט קיין שום געפיל. ער האט געירשנט די אמונה פון זיין טאטע און פון זיינע זיידעס, און דאס איז אלץ וואס ער האט. ער גייט אין שול, ער מקיים מצוות, אזוי ווי מ'האט אים מחנך געווען. ער איז א איד. אבער ס'זאל זיין ביי אים אן אייגענע זאך, דאס האט ער נישט. ס'איז אוכל מה שאמו אוכלת. און דאס איז גלות. און דאס איז א תינוק בבטן, ראשו בין ברכיו. ברכיו, דאס איז די איברים התחתונים.

19:10 נישט דאס איז פעלט אים אמונה. איברים התחתונים. בפועל, א איד, טאן לויט דעם שולחן ערוך, איז א פרומער איד. אבער דאס איז מצוות אנשים מלומדה, דאס איז א ביטערער גלות. גאולה דא הייסט, בשעת מ'עפנט אויף די אויגן און מ'קוקט זיך צו און מ'איז זיך מתבונן און מ'לערנט פנימיות התורה און מ'איז זיך מתבונן אין גדלות הוי' און מ'עפנט אויף די אויגן צו זען „שאו מרום עיניכם וראו מי ברא אלה“. און מ'טראכט זיך אריין אין דער גרויסקייט פון דעם אייבערשטן. „שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד“. וואס דאס איז די גאנצע ענין פון עבודת התפילה. דער אלטער רבי איז מבאר באריכות, אין דעם מאמר און אין כמה מאמרים, די התבוננות: א איד דארף זיך מתבונן זיין, אריינטראכטן אין גדלות השם און אין אחדות השם. וואס די התבוננות מאכט אז ביי אים זאל זיין אן אייגענע הבנה, השגה און הרגשה פון אלקות. זיינע אויגן זענען אפן, זעט ער דעם אמת ה' לעולם, זעט ער דעם אחד אין די זיבן רקיעים וארץ און ד' רוחות העולם. שטייט ער אין א מצב פון גאולה. לעתיד לבוא, דאס וועט זיין דער מצב בעולם. דאס איז וואס דער פסוק דערציילט אונז, אז לעתיד לבוא וועט זיין „כי כולם ידעו אותי“. דאס וועט זיין לעתיד לבוא. איצט, זייענדיק אין גלות, איז דער גלות אן ענין פון עיבור. עם ישראל איז פארשלאפן אין גלות, און דאס איז די טענה וואס דער פסוק טענה'ט. דער ברענגט דעם פסוק פון „רחל מבכה על בניה כי איננו“. ווי ער זאגט אין זוהר, וואס [לא ברור]

20:36 „רחל מבכה על בניה כי איננו“. נישט שטייט דארט „כי אינם“. אז ס'איז דא „כי איננו“: די געטליכקייט, דער אייבערשטער, דער אייבערשטער געפינט זיך נישט ביי אירע בנים. מ'האט נישט דעם אלקות מיט זיך, וואס מיט דעם אייבערשטן, אבער אויס מיט די איברים החיצונים, נאר בפועל ממש, אבער אן דעם גאנצן געפיל, אן דער גאנצער חיות, אן דער גאנצער שמחה, אן דער גאנצער ליבשאפט, זאגט דער אלטער רבי. א איד דארף זיך צוגרייטן צו דער גאולה. דאס קומט צו גיין, די פרשה זאגט צו אידן: ס'דארף וויסן זיין. דו ווילסט אז משיח זאל קומען? דו ווילסט אז מ'זאל שוין זען „עין בעין יראו בשוב ה' ציון“? מ'זאל זען דעם „ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דבר“? דאס וועט זיין לעתיד לבוא. מיינט מען ביי אידן אז ביי אים זאל זיין דער „וארא“. אז ס'דארף וויסן זיין אז איצט, ווען ער איז נאך אין גלות, איז פאראן דער „וארא“. [לא ברור] ביי דיר. אז דו זאלסט וועלן צוגיין, ס'דארף דאס נעמען אין פנימיות, ס'דארף זיך נעמען לערנען חסידות און זיך מתבונן זיין אין גדלות השם, ומעורר זיין ביי זיך אן ענין פון אהבת השם און יראת השם. און דאס איז דער „וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב“. און דער אלטער רבי מבאר: אברהם אבינו, דער ענין פון אהבת השם, אברהם אוהבי, און זיך מתבונן אין גדלות השם. [לא ברור] צו דעם אייבערשטן. „ואהבת את ה' אלקיך בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך“. דאס איז באמת אהבת השם. ווי [לא ברור]

22:04 מתבונן אין ווייטערדיקער געטליכקייט. דאס איז ביי יראת שמים, וואס יצחק, פחד יצחק, איז דער ענין פון יראת שמים. און פון דעם איז ער נזהר אין סור מרע. ס'איז נאך נישט תכלית השלימות, אבער מיט א געשמאק, מיט א ליבשאפט, א ווארעמקייט, מיט א יראה. און פון דארטן קומט ער אויס צו מידתו של יעקב. מידת הרחמים, אלקי יעקב, רחמיך רבים, רחם עלינו אבינו הרחמן. אז זיך מתבונן זיין אין ירידת הנשמה למטה, זי איז שטענדיג אין גלות. און דער צייט אז משיח איז נאך נישט געקומען, איז דאס מעורר ביי אים גרויסע רחמים רבים על נפשו. ווי מ'געפינט ביי יעקב אבינו, ״וישא את קולו ויבך״. ווי ער האט געזען רחל [לא ברור]. דער צייט כנסת ישראל איז נאך אין גלות און איז אין א ביטערן גלות, ווערט ביי אים דער ענין פון ״וישא יעקב את קולו ויבך״. דאס איז דער צער און רחמים רבים, מידתו של יעקב, וואס ער איז מעורר רחמים רבים אויף די נשמות. און אין עבודת התפילה זענען פאראן די אלע ענינים, די פסוקים אין תפילה וואס איז מעורר אהבת השם. פסוקים אין תפילה איז מעורר יראת השם, און פסוקים אין תפילה איז מעורר די רחמים רבים. און דאס איז דער ״וארא אל אברהם אל יצחק ואל יעקב״. און דאס איז דער ענין פון לידה נאך דעם עיבור. דעמאלט ווערט דער ענין פון וארא באמת א לידה, און די לידה קומט ארויס מיט דעם אז בשעת דאס קינד ווערט געבוירן, דערנאך ווייטער, און דאס איז געווען פון דעם ריחוק, דער געווען פון דעם וואס ער איז נתרחק געווארן פון דער אלקות.

23:34 דאס איז דער ענין פון די בחינה. שפעטער אבער דער גילוי קומט ארויס, אז ער איז אויך [לא ברור] די מילך, אז ער טרינקט די מאמע מילך. דעמאלט וועט באמת זיין די שמחה רבה וואס וועט ביי אידן נאך [לא ברור] דער התעוררות פון עבודת התפילה און דער תענוג וואס ער באקומט פון דעם וואס ער איז זיך מתבונן אין געטליכקייט און לערנט תורה. און דאס וועט ביי אים געבן דעם [לא ברור]. דאס איז די שמחה גדולה, ״שמחה וטוב לבב מרוב כל״, וואס פון די שמחה וואקסט אויף די נשמה, און פון דעם וועט די לידה, שפעטער די צמיחה, די גדלות, ביז ער קומט אן צו דער גרעסטער שלימות וועלכע קען צוקומען. און דאס איז די הכנה וואס דארף זיין ביי אידן בנפשם איצט בזמן הזה. וואס תורה מיינט, דאס איז די [לא ברור] פרשה פון די וואך. תורה איז נישט סתם היסטאריע פון וואס אמאל איז געווען. תורה, דאס הייסט אז מ'זאל וויסן אז איצט קען מען פירן ביי זיך מעין דוגמא פון גאולה, ארויסגיין פון דעם אייגענעם גלות פנימית. און דאס איז די אמתע הכנה צו די גאולה האמיתית והשלימה, וואס דעמאלט וועט זיין די לידת עם ישראל בתכלית השלימות. און דאס איז וואס מ'האט געהערט פון רבי'ן כמה פעמים, בפרט בזמן האחרון, וואס מ'האט געהערט פון רבי'ן די באוואוסטע שיחה וואס דער רבי האט געזאגט, אז מ'דארף ארויסגיין פון דעם אייגענעם גלות פנימית אין עניני עבודת השם. און פון דארטן וועט מען צוגיין צו דער אמתער גאולה, די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. און אויף דעם זאגט דער

24:59 פסוק, אז ״ושמי הוי׳ לא נודעתי להם״. אז דער [לא ברור] רחמים בעת תפילה, דאס איז נאר די עבודת האבות. שפעטער קומט צו די עבודה פון משה רבינו, וואס דאס איז דער ענין פון לימוד התורה מיט א ביטול. עבודת השם אין תפילה, דאס איז די התעוררות הנשמה, אבער דאס איז נאר דער ענין פון געפיל: איך האב ליב, איך האב מורא, דער ענין פון הרגשים. בשעת ער זעצט זיך לערנען אין לימוד התורה, איז דעמאלט ער אין גאנצן נתבטל; דער ענין פון אלקות איז חכמתו ורצונו של הקדוש ברוך הוא, וואס דאס דער רבי איז מסביר אין תניא. דארטן רעדט זיך נישט וועגן דעם ענין פון מיין געפיל; דארטן שטייט דער מענטש מיט א ביטול עצום, וואס ער ווערט אין גאנצן נתבטל צום רצון העליון, ״ונפשי כעפר לכל תהיה, פתח לבי בתורתך״. אז דער ביטול צום [לא ברור], וואס דאס עפנט דעם מוח והלב אזוי ער קען אויפנעמען די תורה, וואס דער רבי שטעלט אז דאס איז חכמתו ורצונו, וואס דארטן שטייט ״ושמי הוי׳״ בגילוי. און דאס איז די אמתע הכנה צו די ״תורה חדשה מאתי תצא״. בשעת ער איז נאך אין גלות, ארבעט אויף זיך, ארבעט אויף זיך, אז ביי אים זאלן זיין אט די צוויי ענינים: דער ענין הארצן, וואס דאס איז עבודת התפילה, און דער ענין פון לימוד התורה, וואס דאס איז דער משה רבינו, וואס דאס איז די הכנה קרובה צו דעם אמת'ן התגלות פון ״תורה חדשה מאתי תצא״, די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. זאל דער רבי [לא ברור] און מ'זאל דאס זוכה זיין צו זען בעיני בשר,

26:31 אט אט איצט ממש, זיין נאך אין אט די טעג וואס מ'לערנט אט די פרשיות, איז ״כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות״, און מ'זאל טאקע זוכה זיין צו די גאולה שלימה על ידי משיח צדקנו.