שמות - לעבן גאולה אין די טעג פון גלות - הרב אשר פרקש

00:02 איך האב געהערט א סיפור פון דעם באוואוסטן חסיד ר' מענדל פוטערפאס עליו השלום. ער האט דערציילט דעם סיפור וואס האט פאסירט מיט אים אליין. דאס איז געווען ווען ער איז געווען א יונגער בחור, אין די ערשטע יארן אין רוסלאנד, ווען די קאמוניסטן האבן איבערגענומען די מלוכה, און זיי האבן אנגעהויבן מיט גזירות נוראות, פארמאכט ישיבות, פארמאכט חדרים, און זיי האבן ארעסטירט, אריינגעזעצט אין תפיסה יעדן איינעם וואס מ'האט געכאפט אז ער איז פארבונדן מיט קעגנער פון דער מלוכה, לפעול, און מ'האט געלערנט תורה מיט קינדער וכיוצא בזה. האט דערציילט ר' מענדל פוטערפאס, אז ער צוזאמען מיט א חבורה פון יונגע בחורים האבן געזעסן און געלערנט תורה. זיי האבן געהאט א מלמד און זיי זענען געזעסן און געלערנט צוזאמען. און איין טאג האט די משטרה געוואוסט וואו זיי זיצן, וואו זיי לערנען. זיי זענען אריינגעקומען און מ'האט גענומען דעם מלמד און גענומען די קינדער. זיי זענען אלע ארעסטירט געווארן, אריינגעזעצט אין תפיסה. אגב, זיי זענען געווען נאך יונגע קינדער, און לויטן חוק האבן זיי זיי נאך נישט געקענט נעמען פון זיי קיין קנסות, קיין עונשים. אבער פונדעסטוועגן האבן זיי זיי ארעסטירט פאר משך א זמן, זיי אריינגעלייגט אין תפיסה, און זיי האבן זיי געמאכט חקירות און דרוק. די משטרה, כמובן, האט געוואלט אויסנוצן די שוואכקייט פון די קינדער, יונגע קינדער, צו ארויסנעמען פון זיי אינפארמאציע, ארויסנעמען פון זיי פרטים און פרטי פרטים, צו וויסן וואו זענען די חסידים און וואס, און וואו טוט מען וואס. זיי האבן געוואלט באקומען פון זיי ידיעות פון די אלע זאכן. און פאר דעם האבן זיי געטאן

01:47 כל הבא ליד, כל מיני ענינים פון יסורים, פון פחדים, פון זאכן וואס זיי האבן געשראקן און געטאן צו די קינדער, כדי צו קענען באקומען פון זיי די אלע ענינים וואס זיי האבן געוואלט באקומען. כמובן, די קינדער זענען געווען זייער שטארק ביי זיך. די גאנצע חבורה, אגב, יעדער איינער איז געווען אין א באזונדערן ארט, האבן זיך געהאלטן שטארק און זיי האבן גארנישט דערציילט, זיי האבן גארנישט געעפנט דעם מויל. זיי האבן נישט דערציילט קיין שום זאך וואס קען זיין אז ס'וועט שאטן איינעם פון די חסידים. שפעטער, א משך זמן, זענען זיי אלע באפרייט געווארן, מען האט זיי געלאזט ארויסגיין. און צווישן זיך האבן זיי גערעדט און געזאגט שפעטער, א משך זמן, אז זיי זענען אלע געקומען צו דער זעלבער מסקנא, אז הגם זיי זענען געווען אין א מצב סכנה און זענען דורכגעגאנגען דארט יסורים וכיוצא בזה, וואס זיי האבן דארטן זייער געפילט, פונדעסטוועגן זענען זיי אלע געווען אין א מערkwürdיגע תנועה פון שמחה, הרחבת הרוח, און קיינער פון די קינדער האט נישט געפילט אז ער איז, נעבעך, אין א מצב פון ווייטאגליכקייט, א מצב פון עצבות און מרירות. פארקערט, זיי זענען געווען אין א מערkwürdיגע תנועה פון שמחה, רואיגקייט הנפש. דאס האבן זיי גערעדט צווישן זיך. זיי האבן נישט פארשטאנען פון וואנען איז דאס געקומען אט די תוקף. זענען אריבערגעגאנגען יארן. שפעטער האט ער דערציילט, נאך שפעטער, ווען ער איז ארויס פון רוסלאנד, דאס הייסט כמעט פופציג יאר שפעטער, אז ר' מענדל פוטערפאס האט זיך געטראפן, ווען ער איז ארויס פון רוסלאנד, מיט זיין שווער, פון די באוואוסטע חסידים בעלי מסירות נפש, דער חסיד ר' בן ציון

03:30 שם טוב. און זיי האבן דורכגערעדט צווישן זיך כל מיני ענינים, סיפורים, און זענען אנגעקומען צו דערציילן וועגן דעם סיפור. און ר' מענדל האט אים געזאגט וועגן דעם, אז זיי האבן געפילט אט די רואיגקייט הנפש, טראץ די פרטים אין סיפור, די ענינים. און ר' בן ציון שם טוב האט געזאגט: איך וועל דיר דערציילן וואס איז דער טעם הדבר. און האט אים געזאגט, אז בשעת עס איז אנגעקומען אט די נייעס, אז מ'האט פארכאפט די קינדער און מ'האט זיי ארעסטירט צוזאמען מיט דעם מלמד, איז מען כמובן גלייך מיט דעם געגאנגען צו דעם נשיא, דעם רבי'ן, דעם פריערדיקן רבי'ן, דעם רבי'ן ריי"צ, וואס איז דעמאלט געווען דער רבי. און מען האט אים דערציילט די פרטי הדברים און געגעבן די נעמען פון די אלע קינדער וואס זענען דארט ארעסטירט געווארן. און דער רבי ריי"צ האט אזוי געטאן און געזאגט די ווערטער: „זיי האבן נישט וואס צו מורא האבן, ווייל מיט זיי געפינען זיך דער אלטער רבי, דער מיטעלער רבי, דער צמח צדק, דער רבי מהר"ש, דער רבי דער טאטע“ — ס'איז געווען דער רבי הרש"ב — און דערנאך האט ער אזוי געטאן, דער רבי, און פארשטאנען האט מען שוין. אה, איז שוין פארשטענדלעך, זאגט ר' בן ציון שם טוב צו ר' מענדל פוטערפאס, נו, אז צוזאמען מיט אייך זענען געווען אויך די אלע רביים, איז שוין פארשטענדלעך פארוואס איר האט נישט געפילט דעם צער און די יסורים, נאר זענט געווען מתוך שמחה וטוב לבב. היינטיגע פרשה, פרשת שמות. אין פרשת שמות האט מען דאך אנגעהויבן צו לייענען וועגן דעם ענין הגלות. די גאנצע פרשה פון אונזער

05:07 ביז סוף אין פרשה שמות רעדט מען וועגן אידן זייענדיג אין גלות מצרים, און ס׳זענען געווען אומגעהויערע יסורים און דער צער פון גלות מצרים, „ויעבידו בני ישראל בפרך“. און די תורה דערציילט דעם גאנצן סיפור עבודת פרך, ווי אזוי דאס איז דורכגעגאנגען, ווי אידן האבן זיך נעבעך געארבעט און געמוטשעט, און די אלע יסורים נוראים וואס זיי זענען דורכגעגאנגען אין מצרים. פון דעם רעדט דער כלליות פון אונזער פרשה ביז סוף פרשה. געפינט מען אבער אן אינטערעסאנטע זאך אין מדרש. דער מדרש זאגט בנוגע דעם אנהייב פון דער פרשה, „ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה את יעקב איש וביתו באו“, וואס שפעטער רעכנט ער אויס די נעמען ראובן, שמעון, לוי, יהודה וכו׳. זאגט אויף דעם דער מדרש, אז די אלע נעמען וואס ווערן דערמאנט אין דער סדרה, „על שם גאולתן של ישראל נקראו“. אזוי זאגט דער מדרש. און ווען מ׳פארטיפט זיך אין דעם מדרש, פרעגט זיך א שטארקע שאלה דא: לכאורה, ווי קומען אריין דא די נעמען פון די שבטים? מ׳ווייסט שוין די נעמען פון די שבטים; זיי ווערן דערמאנט כמה פעמים אין די פריערדיגע פרשיות. וואס איז דער ענין, וואס די תורה ציילט דא נאכאמאל די נעמען? און אויף דעם זאגט דער מדרש, אז דא ווערן דערמאנט די נעמען על שם גאולתן של ישראל. און דער מדרש איז מבאר, ווי יעדער נאמען, ראובן, שמעון, לוי, וואס איז דער תוכן און וואס איז דער טייטש פון דעם נאמען, פון די אלע נעמען פון די שבטים, ווי אזוי אין דעם איז מרומז גאולתן של ישראל. און נישט נאר די גאולה פון מצרים, נאר אויך די גאולה העתידה, ווי

06:45 אזוי זאגט דער מדרש למשל בנוגע יוסף, אז פארוואס נקרא יוסף? יוסף על שם שיוסיף ה׳ ויגאלם נאך אמאל. חוץ פון דער גאולת מצרים וועט זיין נאך אמאל א גאולה, וואס דאס וועט זיין די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט „יוסיף ה׳ שנית“ ארויסנעמען אידן פון דעם צווייטן גלות, פון דעם דריטן גלות, וואס דאס איז די גאולה האמיתית והשלימה. איז דאס איז אלץ מרומז אין אנהייב פון דער פרשה. וואס דא ווערט א פלא: לכאורה, ווי קומט דאס אריין? מ׳שטייט ערשט אונטן ביים פרשת שמות, און די גאנצע פרשה רעדט דאך בגלוי בנוגע גלות. אידן גייען אריין אין מצרים און זיי ווערן פארשקלאפט, זיי ווערן פארארבעט, זיי ווערן פארפייניגט, „ויעבידו מצרים את בני ישראל בפרך“, א ביטערע עבודת פרך, און „וימררו את חייהם“, די אלע פרטים פון דער פרשה. און די גאנצע פרשה פון אנהייב ביז סוף איז א פרשה פון גלות. און דווקא דא קומט געגאנגען דער מדרש און זאגט „על שם גאולתן של ישראל“. „שבעיצומו של אפילה“ [לא ברור], דער מדרש זאגט. ווי קומט אריין דער ענין הגאולה בשעת מ׳שטייט אין גלות? נאר אט דא איז די תורה אונז מרמז א דבר נפלא און אן ענין עמוק, וואס דאס איז אן ענין עיקרי וואס איז נוגע בשעת אידן געפינען זיך אין גלות. אנגעהויבן פון דער ערשטער גלות, זיי גייען אין מצרים, און פון דעם ווייסן מיר בנוגע די אלע גליות ביז דעם גלות האחרון. און דער גלות הארוך, וואס מיר געפינען זיך אין דעם, דער לאנגער, ביטערער גלות, און בפרט וואס מיר געפינען זיך אין עקבתא דמשיחא.

08:25 ווי די גמרא זאגט, אז עקבתא דמשיחא, דאס איז די שווערסטע צייט פון דעם שווערסטן גלות. און פונדעסטוועגן קומט צו גיין די תורה, און די תורה באלייכט אונז און דערציילט אונז, אז דווקא אין דעם ביטערן, שווערען גלות איז עס „על שם גאולתן של ישראל“. דאס הייסט, אז א איד, זייענדיג אין גלות, לעבט ער אין אן אופן, אין א מעין ודוגמא פון גאולה, הגם אז ער שטייט אין דעם מצב פון גלות. אז בשעת א איד קוקט זיך צו מיט טיפערע אויגן, און אז א איד לעבט אין א פנימיות׳דיגן אופן, ווי בפרט בשעת מיר האבן מיט זיך דעם משה רבינו, ווי מיר זעען אין דער פרשה. אז די פרשה רעדט זיך פון משה רבינו, און משה, דער רועה, קומט אריין אין מצרים, און פונדעסטוועגן קומט ער שוין פילן דעם [לא ברור]. אז אין דעם גלות הערט מען דעם הארת הגאולה, „על שם גאולתן של ישראל נקראו“. כדי צו פארשטיין דעם עמקות הענין, איז מיר האבן א ווארט. און דער יסוד פון דעם ווארט שטייט דא אין דעם, ברענגט זיך אין דעם, אין דעם „מאור עינים“. רבי נחמן טשערנאבילער איז מאריך אין דעם ענין. און עס רעדט זיך באריכות אין דעם רבינ׳ס שיחות. עס איז געווען דער לעצטער שבת פרשת שמות וואס מ׳האט זוכה געווען צו הערן פון רבי׳ן תורה, ווייל דאס איז געווען אין יאר תשנ״ב, שבת פרשת שמות. עס איז געווען זייער רייכע [לא ברור], וואס דארטן האט דער רבי ארומגערעדט באריכות דעם ענין. ביי יסוד...

09:56 אויף די משנה אין מסכת ברכות, וואס מ׳זאגט אויך אין דער הגדה של פסח: „אמר רבי אלעזר בן עזריה, הרי אני כבן שבעים שנה, ולא זכיתי שתאמר יציאת מצרים בלילות.“ רבי אלעזר בן עזריה שטייט און זאגט, אז „הרי אני כבן שבעים שנה“, און ער וויל פועל׳ן, אז מ׳זאל קענען זאגן יציאת מצרים נישט נאר ביום, נאר אויך בלילה. ווי די גמרא דערציילט אונז אין מסכת ברכות, אז בו ביום מינו רבי אלעזר בן עזריה לנשיא. כידוע דער סיפור, אז דעמאלט איז פארגעקומען, אז מ׳האט דעמאלט אויסגעקליבן רבי אלעזר בן עזריה, וואס ער איז געווען א יונגערמאן. ער איז געווען אינגאנצן שמונה עשרה שנה, אכצן יאר. און פונדעסטוועגן האט מען בוחר געווען אין אים, אז ער זאל זיין א נשיא. און דערפאר האט ער געזאגט: „הרי אני כבן שבעים שנה.“ נישט געווען שבעים שנה, ער איז געווען שמונה עשרה שנה. נאר מצד דעם, וואס ער האט געדארפט ווערן דעמאלט א נשיא, און ווי די גמרא דערציילט, אז ביי אים דעמאלט זענען ארויסגעוואקסן ווייסע הארלעך, און ער איז געווארן כבן שבעים שנה. איז אין דעם בו ביום, וואס מינו רבי אלעזר בן עזריה לנשיא אליין, זאגט רבי אלעזר בן עזריה: „הרי אני כבן שבעים שנה.“ און ער וויל פועל׳ן, אז אידן זאלן זאגן יציאת מצרים אויך בלילה. דאס הייסט, אז אין קריאת שמע, נישט נאר אין קריאת שמע של שחרית, נאר אויך אין קריאת שמע של ערבית. ווייל כידוע, די מצוה פון

11:29 יציאת מצרים איז מ׳מקיים בשעת מ׳ליינט די פרשת ציצית: „אני ה׳ אלקיכם אשר הוצאתי אתכם מארץ מצרים“, וואס פון דעם לערנט מען ארויס, אז דאס איז די מצוה פון יציאת מצרים. אבער ביום איז דא מצות ציצית, זאגט מען דאך די פרשה. אבער בלילה, וואס מן הדין, מן התורה, איז בלילה נישט זמן ציצית, איז במילא קומט אויס, אז מ׳דארף נישט זאגן די פרשה פון יציאת מצרים. און דאס זאגט רבי אלעזר בן עזריה, אז ער וויל פועל׳ן, אז מ׳זאל זאגן יציאת מצרים בלילות. און דעמאלט, ווי עס קומט צו גיין בן זומא, דרש בן זומא, און בן זומא איז מגלה געווען דעם סוד, אז „ימי חייך — הימים; כל ימי חייך — להביא הלילות“. און שפעטער די משנה ממשיך: „וחכמים אומרים: ימי חייך — העולם הזה; כל ימי חייך — להביא לימות המשיח.“ און בפשטות משנה זעט מען, אז דאס משנה׳ט דעם פשט. די אנדערע ווילן זאגן, אז חכמים קריגן זיך אויף רבי אלעזר בן עזריה. נו, חכמים, דאס איז אויך מסכים רבי אלעזר בן עזריה. יא, רבי אלעזר בן עזריה, בן זומא אומר, אז „ימי חייך — הימים; כל ימי חייך — הלילות“. און חכמים, דאס איז מסכים אז בעצם איז „ימי חייך“ ימים ולילות. נו, נאך מער, „כל ימי חייך“ — דאס איז וואס? „להביא לימות המשיח“, אז אפילו ימות המשיח איז מען אויך דעמאלט מזכיר יציאת מצרים. וואס אטא דאס איז פשוט אילוסטרירט. ערשטנס, וואס איז דא די גאנצע שטורעם? רבי אלעזר בן עזריה וויל אזוי פועל׳ן צו זאגן יציאת מצרים נישט נאר בייטאג, נאר אויך ביינאכט.

13:01 לכאורה, דאס איז א מצוה, פונקט ווי יעדער מצוה, אז א מענטש דארף געדענקען יציאת מצרים, איז אזוי ווי יעדער מצוה, וואס מ׳איז מקיים בעיקר בייטאג, און מ׳איז מקיים די מצוה. וואס וויל ער אזוי פיל? וואס קאכט ער זיך? וואס שטורעמט ער? וואס, וואס, וואס, וואס בערנט ער? וואס איז דאס, מ׳איז געגאנגען פועל׳ן, אז מ׳זאל פונקט יציאת מצרים נישט נאר ביום, נאר אויך בלילות, ביינאכט, זאגן יציאת מצרים? וואס האלט דאס א מענטש, וואס עס גייט אים אן? און דערנאך, ווען זאגט ער אונז דאס? דוקא ביום שנעשה נשיא. דעמאלט פאלט אים איין צו זאגן, אז ער וויל יציאת מצרים בלילות, יענעם טאג. און אויך, וואס איז דאס פארבונדן מיט דעם, וואס „הרי אני כבן שבעים שנה“? און פארוואס זאגט דאס רבי אלעזר בן עזריה? ווען דער טאג וואס ער איז געווארן נשיא קומט ער צו גיין און זאגט, אז „הרי אני כבן שבעים שנה“, און ער וויל פועל׳ן, אז מ׳זאל זאגן יציאת מצרים בלילות. און דערנאך דארף מען פארשטיין, וואס איז דאס אונז פארבונדן מיט דעם המשך „חכמים אומרים“, אז נישט נאר בלילות, נאר אויך [לא ברור], נישט נאר [לא ברור], נאר אויך בימות המשיח, אז מ׳איז אויך מזכיר יציאת מצרים. וואס איז די נקודת הביאור אין דער גאנצער זאך? איז על דרך ווי מ׳בארט, איז די נקודת תוכן הביאור, אז דער ענין פון מזכיר זיין יציאת מצרים איז דאס דער ענין הגאולה. דאס הייסט, אז ווען א איד איז מקיים מצות יציאת מצרים, איז דאס נישט נאר דער פשט, אז ער זאגט די ווערטער „יציאת מצרים“, און מיט דעם איז ער מקיים א זכרון, פונקט א

14:32 אבער. נאר דאס איז דווקא [לא ברור], נישט וואס ער לעבט נאר דעם ענין של בלילה. און ווי דער רבי זאגט אין תניא פרק מ״ז: „בכל דור ודור ובכל יום ויום חייב אדם לראות עצמו כאילו הוא יצא היום ממצרים.“ אז א איד לעבט אז ער גייט היינט ממש ארויס פון מצרים, וואס איז נישט נאר קיין פונקט פון זכרון של העבר; דאס איז דער ענין של בלילה. אז א איד, זייענדיג אין גלות, אין חושך, אין ביטערן גלות צווישן אומות העולם, און „מפני חטאינו גלינו מארצנו“, און מען געפינט זיך אין אזא ביטערן גלות, סיי אין גלות חיצוני, סיי אין גלות פנימי אין עניני עבודת השם, פון וואו קען זיך א איד אוועקשטעלן אין א מעין דוגמא פון גאולה? יציאת מצרים. וואס יציאת מצרים מיינט נישט נאר די יציאת מצרים, נאר אויך די גאולה עצמה. זיך אוועקשטעלן אין א מעין דוגמא פון גאולה האמיתית והשלימה. און דאס קומט צו גיין רבי אלעזר בן עזריה און זאגט. רבי אלעזר בן עזריה איז געווען אין דער תקופה פון אנהייב גלות. אידן האבן דעמאלט אריינגעגאנגען — דאס איז דער סיפור הדברים — דאס איז געווען אין דער ערשטער תקופה גלייך נאך חורבן בית המקדש. ס׳האט זיך אנגעהויבן דער לענגער ביטערער גלות, און רבי אלעזר בן עזריה איז געווען פון די ערשטע נשיאים אין יענער תקופה, גלייך נאך חורבן פון צווייטן בית המקדש. אידן זענען דעמאלט געווען אין גאר א שווערער תקופה, און זייענדיג א נשיא האט ער געוואוסט אז עס איז א גלות, וואס איז א ביטערער גלות, [לא ברור]. איז האט ער געוואלט אויפהייבן דעם מעין דוגמא פון גאולה. אז אידן זייענדיג אין גלות

16:11 נישט סתם גלות, גלות אדום, מיט דער גאנצער ביטערקייט, מיטן גאנצן חושך, זייענדיג אין דעם גלות, זאל מען קענען שטיין אין א מעין דוגמא פון יציאת מצרים. און דערפאר רבי אלעזר בן עזריה, וואס בו ביום מינו נשיא, אט דעם טאג וואס ער איז געווארן א נשיא. און זייענדיג אלס נשיא, שטעלט ער אין א מעין דוגמא פון גאולה. וואס דאס איז דער ענין פון א נשיא, נשיא מלשון נשיאות. ער שטייט העכער פון וועלט, העכער פון גלות. און דער נשיא איז פארבונדן מיטן ערשטן נשיא, משה רבינו, גואל ראשון וגואל אחרון. איז במילא שטעלט מען זיך אוועק אט דעם ענין, וואס ער וויל אויפהייבן דעם מעין דוגמא, וואס אפילו ווען מען געפינט זיך אין א כפל ומכופל חושך, ווען מען געפינט זיך אין גלות, פונדעסטוועגן זאל מען קענען לעבן גאולה. און דערפאר קומט ער צו גיין און זאגט: „הרי אני כבן שבעים שנה“. וואס דער ענין פון שבעים שנה איז פארבונדן — דער מספר שבעים איז פארבונדן פון איין זייט, שבעים האט צו טאן מיט גלות. וואס דאס איז שבעים זאבים, שבעים אומות. וואס עם ישראל, זייענדיג אין מצרים, זענען געווען שבעים נפש. וואס די שבעים נפש זענען געווען [לא ברור] עם ישראל. די שבעים נפש זענען געווען כדי אז זיי זאלן זיין אין די שבעים אומות. אז אידן וועלן גיין אין גלות און זיך טרעפן צווישן די אלע שבעים אומות פון עם ישראל, און דארטן קען מען מאכן ליכטיג און מעורר זיין און משחרר זיין די ניצוצות דקדושה, און איבערמאכן, מאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך. אויף דעם דארף מען אנקומען צום

17:45 הייליקן כח. און אט דער כח, וואו קומט מען פון וועמען? וואו קומט מען פון דעם נשיא שבכל דור ודור, משה רבינו, משה הוא גואל ראשון, און על דרך זה בכל דור ודור, דער נשיא שבדור. און רבי אלעזר בן עזריה קומט צו גיין, וואס ער הייבט זיך אין גלות אריין, דעם לענגערן ביטערן גלות. און ער זאגט: „הרי אני כבן שבעים שנה“, דווקא דער מספר שבעים, וואס מען דארף זיין [לא ברור] פון די שבעים אומות, און מען דארף מאכן וואס פון דעם זאל ווערן. וויל ער זאגן אז שבעים איז בגימטריא עין, יא, דער מספר עין, זיבעציג. וואס עין איז מרמז אויף דעם „עין בעין יראו בשוב ה׳ ציון“. דער עין, די אויגן וואס מען וועט זען, דעם אור הגאולה; משיח וועט קומען, און דעמאלט וועט זיין „וראו כל בשר יחדיו“. עין בעין. איז צו קומען צו אט דעם עין דארף מען אריינגיין אין גלות און מהפך זיין דעם חושך האומות. איז „הרי אני כבן שבעים שנה“, קומט צו גיין רבי אלעזר בן עזריה, ער וויל פועל׳ן אז א איד זאל קענען זאגן יציאת מצרים בימים. בימים איז ווען די טעג זענען ליכטיג, דעמאלט וועט ער זיכער טאקע ארויסקומען פון די מדידות והגבלות, ארויסקומען פון די מצרים וגבולים. אבער נישט דאס; דער חידוש איז שייך בלילות. אפילו ווען מען געפינט זיך אין זמנים פון חושך, זמנים וואס דעמאלט איז לילות, ס׳איז טונקל, ס׳איז פינסטער, ס׳איז פינסטער אין גשמיות, ס׳איז פינסטער אין [לא ברור], ס׳איז פינסטער אין דער ביטערקייט פון חושך הגלות, [לא ברור] מיט דעם נשיא, מיט דעם רבי אלעזר בן עזריה פון דעם דור, הייבט ער אויף א אידן אויף דעם

19:21 אז אויך בלילות זאל א איד קענען לעבן מיט דער תנועה פון יציאת מצרים, פון ארויסגיין פון די מדידות וגבולות. און אויף דעם קומען צו די חכמים און זאגן: „כל ימי חייך — להביא לימות המשיח“. וואס דער ענין אין עולם הזה איז, אז א איד איז צוגעבונדן צום אויבערשטן. דאס איז וואס דער מאמר זאגט: אז די גאולה קען מען לעבן, אגב מען געפינט זיך אין זמן הגלות, אין עולם הזה, איז דאס דורך דעם ענין הדעת. [לא ברור]. אז דער ענין פון גלות איז, אז דער דעת איז אין גלות. און ביי א איד איז דאס דער דעת; א מענטש איז מער אין דעם דעת. וואס דעת איז, ווי דער אלטער רבי איז מבאר, דעת איז מלשון התקשרות והתחברות, זיין פארבונדן מיטן אויבערשטן. און מען געדענקט דעם אויבערשטן, [לא ברור]. אז דאס איז דער זכרון: א איד געדענקט אז [לא ברור]. ער געדענקט אז דאס איז „הבורא עולם ומנהיגו“; ער געדענקט דעם דבר הוי׳ שמהוה ומחיה ומקיים בכל רגע ורגע. לעבט ער מיטן אויבערשטן, און לעבט ער מיט דעם געפיל אז אלץ איז דעם אויבערשטנס וועלט. בשעת א איד לעבט מיט דעם, איז „כל ימי חייך“ — אין עולם הזה. ער קען זיין אין עולם הזה, אבער אין דעם עולם הזה איז אים ליכטיג, אין דעם עולם הזה, מיט דעם מצב פון גאולה. ביי דעם „ימי חייך“ איז ליכטיג; ער לעבט משיח אין דעם עולם הזה, ער לעבט גאולה אין דעם עולם הזה. און דערנאך איז מסיף: „כל ימי חייך — להביא לימות המשיח“. איז דער טייטש, ווי ער טייטשט אין מיר, אז דער „כל ימי חייך — להביא לימות המשיח“, איז דאס מבואר

21:00 על פי תורת הבעל שם טוב. דער תורת הבעל שם טוב הידוע, וואס דער רבי ברענגט כמה פעמים אין זיינע ספרים, אז דער בעל שם טוב האט מגלה געווען אז יעדער איד האט אין זיך א ניצוץ פון משיח. און וואס דאס טייטשט, אז ביי יעדן יחיד מישראל, דער ניצוץ פון משיח געפינט זיך ביי יעדן איד בנפשו פנימה, אבער ס׳איז בגלות, ס׳איז באהאלטן. און די עבודה פון א איד איז צו געדענקען אז ער זאל דאס ארויסנעמען מן ההעלם אל הגילוי. און דורך דעם וואס א איד איז מגלה דעם ניצוץ המשיח וואס געפינט זיך בנפשו פנימה, און ער לעבט דערמיט, לעבט מיט אט דעם תנועה און דעם הרגש אז ער איז פארבונדן מיטן אויבערשטן, איז במילא איז ער העכער פון גלות, העכער פון חושך, העכער פון אלע ענינים וואס זענען מעלים ומסתיר. איז בשעת א איד איז מגלה אט דעם ניצוץ, איז ער מעורר דעם ניצוץ המשיח אשר בקרבו. און „כל ימי חייך — להביא לימות המשיח“ איז: מעורר זיין אט דעם ניצוץ, מעורר זיין אט דעם חלק המשיח אשר בקרבו. וואס דורך דעם וואס אלע אידן צוזאמען, און צוזאמען יעדער איד האט מגלה געווען אט דעם משיח אשר בנפשו, איז מען זוכה צו דעם משיח בפועל, אט דער איש מבית דוד, וואס ער וועט זיין משיח בן דוד. און אויף דעם איז דער רבי מבאר וואס ער האט געהערט פון זיין טאטן, דער מקובל הידוע ר׳ לייביק, וואס ער האט געזאגט אז דאס איז דער טייטש וואס מען זאגט: „כל ימי חייך — להביא לימות המשיח“. אז דער פנימי

22:35 ענין איז אין די ווערטער, אז „כל ימי חייך“ — אז א איד, אויף דעם גאנצן לעבן, כל ימי חייך, דארף ביי אים זיין „להביא לימות המשיח“. אז אין יעדן טאג און יעדן פרט און מעשה, אין יעדן מחשבה, דיבור און מעשה, דארף ער זיך מתבונן זיין, זיך אריינטראַכטן, צי אט דער מעשה ברענגט צו דער גאולה האמיתית והשלימה. טון אין יעדן ענין אז ער זאל מגלה זיין אין דעם דעם ענין המשיח שבו. יא, מעורר זיין און מגלה זיין אין פנימיות זיין אז ס׳איז אלץ א הכנה צו דער גאולה האמיתית והשלימה. וואס דער רבי פירט אויס מיט דעם: אז דאס איז מבואר אין יעדן מצוה, און אין יעדן פשוט׳ן ענין, און אין יעדן מעשה, און אין יעדן דיבור, יעדע מחשבה, ועשיה, אין דער מספרה [לא ברור], פארבונדן מיט דער גאולה. וואס איז „כל ימי חייך“: א איד אויסנוצן זיין גאנץ לעבן, און יעדן פרט אין זיין לעבן, דארף זיין מיט דעם ציל, מיט דער מטרה, אז דורך דעם, דורך דעם מעשה, און דורך דעם דיבור, און דורך דער מחשבה, ברענגט ער צו דעם, צו קומען צו דער גאולה האמיתית והשלימה. וואס בעצם דאס איז דאך די כוונה פון דעם וואס דער רמב״ם, אין הלכות תשובה, זאגט: א איד זאל אויסנוצן יעדע מחשבה, דיבור און מעשה וואס ער טוט, אז עס זאל זיין א הכנה כדי צוצוברענגען צו דער גאולה האמיתית והשלימה. „לעולם יראה אדם עצמו שקול וכל העולם כולו שקול“. און דורך דעם וואס ער טוט א מעשה, א דיבור און א מחשבה, איז ער מכריע עצמו וכל העולם כולו לכף זכות, ומביא ישועה — ער ברענגט די גאולה שלימה. און

24:01 דאס איז דער סיפור אויף דער פרשה, די פרשת שמות. וואס לכאורה איז דאך די פרשה פון גלות. בשעה אז ווען מ׳קוקט אריין על פי פנימיות, איז דאך, ווי דער מדרש זאגט, „על שם גאולתן של ישראל נקראו“. [לא ברור] דעם ניצוץ של משיח אשר בנפשי, [לא ברור]. און דאס מקבל מען [לא ברור] פון רבינו, [לא ברור]. און אויף דעם אופן, דער נשיא, דער נשיא שבכל דור ודור. און דער נשיא, ער [לא ברור]. אז מ׳קען יא שטיין אין דעם מצב פון גלות, שטיין אין דעם מעמד ומצב פון גאולה. און דער טעם, וואס מ׳דארף [לא ברור] אויף דער גאולה פנימית, דאס דארף זיין תיכף ומיד ממש, בקרוב ממש. אז דאס וועט זיין די גאולה האמיתית והשלימה. און ווי דער רמב״ם שרייבט. [לא ברור] יעדער מעשה, דיבור, מחשבה ברענגט די גאולה [לא ברור]. און דער רמב״ם פירט אויס אין ספרו: [לא ברור] מחכה לביאתו, [לא ברור] בכל רגע ורגע, אז יעדער פעולה וואס דו טוסט, ברענגט צו דער גאולה האמיתית והשלימה. [לא ברור] דאס איז דער [לא ברור] פון רמב״ם. און [לא ברור] שבעים שנה. [לא ברור] מיט דער גאולה האמיתית והשלימה. איז במילא דארף דאס זיין תיכף ומיד ממש. און דער רמב״ם פירט אויס בסיום ספרו: „ובאותו הזמן לא יהיה שם לא רעב ולא מלחמה, ולא קנאה ותחרות, שהטובה תהיה מושפעת הרבה, וכל המעדנים מצויין כעפר; ולא יהיה עסק כל העולם אלא לדעת את ה׳ בלבד. ולפיכך יהיו ישראל חכמים גדולים ויודעים דברים הסתומים, וישיגו דעת בוראם כפי כח האדם, שנאמר: כי מלאה הארץ דעה את ה׳ כמים לים מכסים“. די גאולה האמיתית והשלימה, במהרה בימינו ממש.