מקץ חנוכה - די עבודה פון מידת הביטחון

00:02 ס׳איז געווען א חסיד, ער האט געהייסן ר׳ מיכאל דער אלטער. ר׳ מיכאל דער אלטער, מען פלעגט אים רופן ר׳ מיכאל בלינער, ר׳ מיכאל נעוולער. ער איז געווען א משפיע אין ליובאוויטש. פריער דערפון איז ער געווען א משפיע אין שטאט נעוול. נעוול איז געווען א חסידישע שטעטל. ער איז געווען נאך ביי די צייטן פון צמח צדק, איז געווען פון די חסידים. שפעטער איז ער געווען ביים רבי מהר״ש. און אין די צייטן פון רבי הרש״ב, ביז עס איז געווען די יסוד פון תומכי תמימים, איז ער געווען איינער פון די משפיעים, פון די עלטערע משפיעים אין ישיבת תומכי תמימים ליובאוויטש. דעריבער האט מען אים גערופן מיכאל דער אלטער. איינע פון די סיפורים הידועים וואס מען דערציילט פון דעם חסיד, דער פריערדיקער רבי דערציילט אונז אין זיינע שיחות, אז בשעת ער איז געווען א יונגערמאן, האט געוואוינט אין נעוול, איז אמאל געווען א מעשה. זיין טאכטער איז געווען, רחמנא ליצלן, זייער נישט געזונט. און ס׳איז געווען אזוי נישט געזונט, אז די דאקטוירים האבן געזאגט אז על פי דרך הטבע ווייזט זיך נישט קיין ישועה. זיי האבן געזאגט אז ממש אין עטלעכע שעות, און אז על פי דרך הטבע קען מען גארנישט טאן. און רחמנא ליצלן, די מצב איז געווען גאר ביטער. ר׳ מיכאל איז געווען זייער, זייער צובראכן. און אז ער איז אריינגעגאנגען אין בית המדרש, אין שטאט נעוול. שטאט נעוול איז געווען, ווי געזאגט, א חסידישע שטעטל. איז ער געקומען אין שול, און די אלע חסידים האבן געזען אז ר׳ מיכאל, דער משפיע, איז זייער צובראכן. פרעגן זיי אים, וואס טוט זיך? האט ער דערציילט די סיפור הדברים

01:45 וואס גייט פאר. האבן חסידים געזאגט: וואס הייסט א חסיד? פאר צום רבי! וואו איז זיין אמונה? פאר צום רבי און בעט א ברכה. זאגט ר׳ מיכאל: וואס פאר צום רבי? צו פארן אין יענע צייטן פון נעוול ביז ליובאוויטש, וואו עס איז געווען דער רבי צמח צדק יעמאלט, ווי דאס איז אמאל געווען, ס׳גענומען עטלעכע טעג אדער עטלעכע וואכן, ס׳איז א גאנצע נסיעה. און די דאקטוירים האבן געזאגט אז דאס גאנצע, אז ס׳איז שוין נאר א ענין פון שעות. וואס וועט העלפן אים צו פארן צום רבי? די חסידים האבן מיט אים גערעדט זייער שטארק: וואס הייסט, ווי קען זיין א שאלה? א חסיד האט דאך אמונה, האט דאך ביטחון. דארף מען פארן צום רבי, און דער רבי וועט שוין געפינען דעם וועג. נו, ר׳ מיכאל האט געהערט אט די ווערטער פון זיינע חברים, האט ער זיך געמאכט גרייט. אז ער איז פון דער שול ארויסגעגאנגען, איז ער געגאנגען גלייך קיין ליובאוויטש. ער האט גענומען די צייט, ס׳האט גענומען ארומפארן מיט א פערד און וואגן ביז ער איז אנגעקומען אין שטאט ליובאוויטש, און עס זענען אריבערגעגאנגען עטלעכע טעג אדער וואכן, ווי לאנג ס׳האט גענומען דער וועג. ביז ער איז אריינגעגאנגען צום רבי צמח צדק און האט זיך אוועקגעשטעלט פנים אל פנים, אין יחידות, ביים טיש. ער איז געווען אזוי צובראכן ביי זיך, האט ער נישט געוואוסט; על פי דרך הטבע, די דאקטוירים האבן געזאגט אז ס׳איז שוין נישט קיין, שוין נישט קיין האפענונג. ווער ווייסט וואס טוט זיך ביי אים אין שטוב, ווער ווייסט וואס גייט פאר דארטן. ער האט אפילו נישט

03:13 געקענט פון אזא צובראכנקייט און אזא פארלוירנקייט, האט ער אפילו נישט געקענט עפענען די מויל, האט נאר אויסגעבראכן אין א מורא׳דיגע שטארקע געוויין. דער צמח צדק האט געווארט ביז ער איז בארואיקט געווארן און האט אים דערציילט וואס איז די סיפור הדברים. בשעת דער צמח צדק האט געהערט די פרטים, דער צמח צדק האט געזאגט די פסק הידוע. חסידים שטעלן זיך נאך היינט אויף דעם, אז עס איז געווען איינע פון די פסקי יסוד פון חסידות חב״ד. דער צמח צדק האט אים געזאגט: „טראכט גוט, וועט זיין גוט.“ וואס הייסט דאס? וואס, טראכטן ביי אים פון גוט, טראכטן מחשבות חיוביות, טראכטן גוט, און דער רבי זאגט אז ס׳קען זיין גוט בפרט ממש. ר׳ מיכאל איז געווען אזוי פארלוירן, האט געהערט אט די ווערטער, האט ער געזאגט: „רבי, איך האב נישט קיין כח צו טראכטן גוט, זאל דער רבי טראכטן גוט.“ און דער רבי צמח צדק האט אים געזאגט: „יא, אבער ס׳איז נוגע אז דער חסיד זאל טראכטן, אז איר זאלט טראכטן.“ דאס הייסט אז עס דארף זיין אויך מצד המקבל, מצד דעם חסיד, וואס וויל די ברכה, זאל זיין דער, דער מיט דעם ביטחון פון „טראכט גוט“, און דאס ברענגט דעם גוט. וואס דער סיפור, יא, ווי געזאגט, איז דאס געווארן א סיפור עיקרי ויסודי אין דער הנהגה, אין דער דרך פון חסידות חב״ד. און רבותינו נשיאינו פלעגן דערציילן די מעשה מזמן לזמן. ובפרט, איך האב זיכער געהערט דעם סיפור כמה פעמים פון רבי׳ן אין כמה מצבים, סיי ווען ס׳איז געווען נוגע אין ענינים גשמיים, יא, און סיי ווען ס׳איז געווען

04:50 נוגע אין ענינים רוחניים, איז געווען דעם רבי'ן דעם פסק דין פון „טראכט גוט וועט זיין גוט“ בכל התוקף. וואס איך געדענק, צוויי סיפורים, צוויי מאמענטן, וואס איך געדענק, דאס איז געווען וועגן דער מדה פון „טראכט גוט וועט זיין גוט“, וואס איך בין געווען בשעת מעשה. איין מאל איז דאס געווען אין יאר תשכ״ו, שבת פרשת וישלח. איך האב זוכה געווען צו זיין ביים רבי'ן, ביים פארברענגען. שבת וישלח, איך מיין, איז געווען י״ז כסלו, יא, שבת פרשת וישלח. און דער רבי האט דעמאלט געזאגט א מאמר, „[לא ברור]“. יא, דער מאמר איז ידוע, וואס איז פון די מאמרים וואס דער פריערדיקער רבי האט געזאגט פאר חסידים, שבת וישלח. אין תשכ״ו האט דער רבי חוזר געווען און געזאגט ביאורים אויף דעם מאמר, „[לא ברור] תכלית חכמה תשובה ומעשים טובים“. און דעמאלט האט דער רבי גערעדט בנוגע דער עבודה רוחנית, האט גערעדט בנוגע דער מדה התשובה. און ער האט געזאגט, אז על פי חסידות דארף די עבודה פון תשובה זיין דורך חשבון הנפש און מרירות. און דער פריערדיקער רבי מבאר באריכות אין דעם מאמר דעם ענין פון מרירות און תשובה און יראת שמים, וואס דארף זיין אין דער עבודה פון תשובה. אבער דער רבי האט דעמאלט געזאגט, אז בדורנו זה, לאחרי וואס מ׳איז דורכגעגאנגען „לא תקום פעמיים צרה“, די אלע ענינים וואס אונזער דור האט דורכגעמאכט, רחמנא ליצלן, יא, מיט די אלע ענינים האיומים, וואס איז פארגעקומען, „לא תקום פעמיים צרה“, רחמנא ליצלן, איז ממילא אונזער דור

06:31 א דור וואס דארף נישט מער די עבודה פון מרירות, און מיר דארפן נישט מער די עבודה פון צעבראכנקייט. און די עבודה פון תשובה אפילו, וואס על פי חסידות דארף זיין בפן פון „טראכט גוט וועט זיין גוט“. אז מען דארף מחליט זיין בהחלטה גמורה, חרטה גמורה על העבר און קבלה טובה על להבא, מיט ביטחון גמור. און דאס דארף זיין דער עיקר פון דער עבודה פון תשובה, ביטחון גמור. און דעם פסק דין פון דעם צמח צדק, „טראכט גוט וועט זיין גוט“, אז מען איז בטוח בביטחון גמור אז דער אויבערשטער איז רב להושיע. און דאס אליין איז דער וועג ווי אזוי מ׳פועל׳ט די עבודה פון תשובה. און די תשובה דארף זיין מלכתחילה תשובה עילאה, וואס תשובה עילאה איז דער ענין פון לימוד התורה, בעשייה און שמירה בשמחה רבה. על דרך זה, די עבודה פון תפילה מיט א שמחה וטוב לבב. דאס איז געווען די נקודה, בין אריכות הדברים, אבער דאס איז געווען די נקודה וואס איך האב זוכה געווען צו הערן פון רבי'ן בנוגע ביטחון אין ענינים רוחניים. און דער רבי האט דעמאלט געזאגט, אז דאס איז בכל שכן וקל וחומר, יא, אין ענינים גשמיים. מיט דעם סיפור, דער סיפור איז געווען בנוגע ענינים גשמיים, אויב איך מעג עס דערציילן. אז עס דארף זיין די עבודה פון ביטחון, פון „טראכט גוט וועט זיין גוט“. און ממילא די עבודה מיט א שמחה, און דאס אליין ברענגט דעם גוט בפועל ממש. דערנאך איז געווען דער צווייטער מאל, וואס איז געווען שפעטער, תשנ״א. און דעמאלט בין איך געווען אין אויסטראליע, שלוחים. יא, תלמידי השלוחים וואס דער רבי שיקט, די בחורים, צו

08:01 פארלערנען אין כמה ישיבות און מחזק זיין. דעמאלט זענען מיר געפארן קיין מעלבורן, אויסטראליע, פאר צוויי יאר. און דעמאלט געדענק איך, אז ס׳איז געווען א שווערע תקופה. ס׳זענען געווען כמה ענינים אין אויסטראליע, מעלבורן. אין דער תקופה זענען פארגעקומען כמה ענינים לא רצויים. ס׳איז געווען א שווערער מצב בגשמיות בכמה וכמה ענינים, עניני פרנסה, עניני בריאות וכולי. און דער שליח הראשי, דער רב וואס איז געווען דארט, הרב החסיד הידוע רבי איצ׳ע דוד גרונער, וואס איז געווען דער ברודער פון דעם רבי׳נס מזכיר, רבי לייב גרונער עליו השלום. הרב רבי איצ׳ע דוד גרונער איז געווען דארט דער רב, דער שליח הראשי, דער רב פון דער קהילה, און ער איז געווען זייער אנגעשטרענגט צוליב דעם מצב וואס איז געשאפן געווארן. איך געדענק, ס׳איז געווען, דוכט זיך מיר, אויב איך געדענק ריכטיג, טעג נאענט צום חג השבועות. האט ער געשריבן צום רבי׳ן א בריוו, א זייער שארפן בריוו, און ער האט געשריבן א זייער לאנגן בריוו וועגן דעם מצב, וועגן די ענינים וואס זענען פארגעקומען, ענינים גשמיים און אלע צרות וואס האבן זיך דארט אנגעהויבן, ענינים לא רצויים. ער האט געשריבן א זייער באזארגטן, זייער וויי־טוענדיקן בריוו וועגן דעם מצב. געדענק איך אז דער רב האט געשריבן דעם בריוו, איז ארויסגעקומען אן ענטפער פונעם רבי׳ן, און ער האט עס פארגעלייענט פאר דער קהילה. אויב איך געדענק ריכטיג, איז עס געווען ערב שבועות. ער האט עס פארגעלייענט פאר דער קהילה און געזאגט אז ס׳איז געקומען אן ענטפער, א קורצע צייט נאכדעם וואס ער האט געשריבן דעם בריוו. און וואס איז געשטאנען אין דעם ענטפער, אין דעם בריוו? איך זאג נישט די ווערטער פונקטליך, אבער דער תוכן איז געווען, אז ווען ער וועט מחליט זיין צו מקיים זיין דעם פסק דין פון רבותינו נשיאינו, „טראכט גוט וועט זיין גוט“, וועט עס אזוי זיין בפועל ממש. אז ער זאל מחליט זיין צו מקיים זיין דעם פסק דין פון רבותינו נשיאינו, „טראכט גוט וועט זיין גוט“, און טאקע אזוי וועט עס זיין בפועל ממש. איך געדענק אז דעמאלט איז געווען א גרויסע שמחה ביי אים, הרב גרונער, און ביי דער גאנצער קהילה. ס׳איז געווען א זייער פרייליכער ליל שבועות, מיט אסאך פארברענגענס, מיט אסאך שמחה. ער האט איבערגעגעבן פאר אלעמען א שטארקן מוט אין דעם גאנצן מצב, און דאס איז געווען דער גוטער סוף פון

10:25 כמה ענינים וואס האבן זיך אנגעהויבן לטובה אין מצב, אין מצב. און דאס איז דער ענין פון דער הבדל פון מידת הביטחון. וואס בעצם אין דער סדרה, פרשת מקץ, פילט מען דעם ענין הביטחון בעצם אין דער סדרה. וכידוע, די סדרה „ויהי מקץ שנתיים ימים“, דאס איז ממשיך צו די פסוקים סוף פרשת וישב. סוף פרשת וישב זאגט די תורה: „ולא זכר שר המשקים את יוסף וישכחהו“. און דער סיפור איז געווען, אז יוסף הצדיק איז געווען אין בית האסורים, ער איז געווען צען יאר אין בית האסורים. און נאך די צען יאר אין בית האסורים איז געווען דער סיפור פון שר המשקים און שר האופים. און זיי האבן געהאט חלומות, און יוסף האט פותר געווען דעם חלום פאר שר המשקים לטובה. אז נאך דריי טעג וועט פרעה אויפהייבן דיין קאפ, „והשיבך על כנך“, און יוסף האט אים דעמאלט געבעטן אז ער זאל אים העלפן. ווען ער וועט צוריק זיין על כנו, האט ער געבעטן ער זאל אים געדענקען און בעטן ביי פרעה אז מען זאל אים ארויסנעמען פון תפיסה. און די תורה, סוף פרשת וישב: „ולא זכר שר המשקים את יוסף וישכחהו“. שר המשקים האט נישט געדענקט, נישט געדענקט, „וישכחהו“. דאס איז געווען בכוונה, דער „וישכחהו“, ווי עס ווערט מבואר אין די מפרשים. און רש״י ברענגט סוף הפרשה, און עס ווערט מבואר באריכות אין מדרש, אז ווייל יוסף האט זיך פארלאזט אויף שר המשקים, איז דערפאר געווען „וישכחהו“, און דערפאר איז ער געבליבן נאך צוויי יאר. יוסף הצדיק האט געדארפט בלייבן אין בית האסורים, ווייל „ויהי מקץ שנתיים ימים“ — ערשט צוויי יאר שפעטער איז געווען דער המשך הסיפור, פרעה׳ס חלום, יא, און עס קומט דער „ויזכר שר המשקים את יוסף“, און עס ווערט די גאולה און די חירות פון יוסף הצדיק, וואס אויף דעם גייט פרשת מקץ. אויף דעם זאגט דער מדרש: „אשרי הגבר אשר שם ה׳ מבטחו“ — זה יוסף.

12:44 „ולא פנה אל רהבים ושטי כזב“. וואס „רהבים“ גייט אויף מצרים, „הקוראים רהב“, דער מדרש זאגט, יא, „אשרי הגבר“ גייט אויף יוסף, און דאס וואס ער זאגט „אשר שם ה׳ מבטחו“. יוסף הצדיק האט געהאט ביטחון אין דעם אויבערשטן. „ולא פנה אל רהבים ושטי כזב“ — נישט פארלאזן זיך אויף די רהבים, אויף די שרים פון מצרים. און וויבאלד ער האט זיך דאך פארלאזט אויף די שרים פון מצרים, איז דערפאר געווען דער „ולא זכר“; עס האט זיך אפגעהאלטן נאך צוויי יאר. דאס הייסט, יוסף האט געדארפט ארויסגיין פון מצרים נאך אמאל. נאר וויבאלד ער האט זיך פארלאזט אויף זיי, איז געקומען דער מצב וואס ער האט געדארפט בלייבן נאך צוויי יאר, און שפעטער איז געווארן „ויהי מקץ שנתיים ימים“, און דעמאלט איז יא געווארן די הצלחה, און עס איז געקומען דער „ויזכר“ על ידי דעם שר המשקים, וואס שטייט אין המשך הפרשה. וואס אין דער פרשה קומט ארויס די גדולה פון מידת הביטחון. אבער ווי ווייט איז דער חיוב פון מידת הביטחון? ווייל דא איז דא א שאלה ידועה וואס ווערט געפרעגט בנוגע יוסף׳ן. וואס ער האט דאך געטאן א ריכטיגע זאך. דאס איז דאך אן ענין על פי תורה: „וברכך ה׳ אלקיך בכל אשר תעשה“. ער דארף טאן אן עשיה, אויך ווען ער פארלאזט זיך אויפן אויבערשטן. און ער ווייסט אז די ברכה קומט פון דעם אויבערשטן, דארף ער טאן אן עשיה בדרך הטבע. און ווי עס ווערט מבואר באריכות אין שער הביטחון.

14:15 און נאך כמה מקומות. אויך ווען ער דארף האבן ביטחון גמור אין דעם אויבערשטן, דאך קען מען נישט זיצן ליידיג. ער דארף דאך טאן בדרכי הטבע, יא, דארף ער טאן, ווי מען געפינט ביי די דיני רפואה. די תורה זאגט: „ורפא ירפא“ — מכאן שניתנה רשות לרופא לרפאות. אויך ווען ער דארף האבן ביטחון אין דעם אויבערשטן, אז דער „רופא כל בשר ומפליא לעשות“ איז ער, אבער פונדעסטוועגן דארף ער האבן ביטחון אין דעם אויבערשטן. און אויף דעם זעט מען ביי יעקב אבינו, יא, וואס ביי אים איז געווען, אויך ווען ער האט זיך פארלאזט אויפן אויבערשטן, און דערפאר, די תורה דערציילט, יא, „קטנתי מכל החסדים“, „ויירא יעקב ויצר לו“, „ויחץ“, און ער האט געטאן ענינים על פי דרך הטבע, געשיקט מתנות צו עשו כדי צו מפייס זיין. און דערפאר די שאלה ידועה וואס מען פרעגט, וואס די ראשונים פרעגן, רבינו בחיי, יא, [לא ברור] אין ארחות הביטחון, און נאך כמה מקומות, גדולי הראשונים וואס פרעגן די שאלה: וואס איז דא דער ענין, וואס מען מאכט דעם גאנצן זאך פון יוסף? און מען רעכנט דאס פאר א חטא, און א חטא עד כדי כך, וואס מען זאגט אז וויבאלד ער האט געבעטן דעם שר המשקים ער זאל אים העלפן, איז דאס אן ענין פון „וישכחהו“, אז ער האט באקומען נאך אן עונש, אז ער האט געדארפט בלייבן נאך צוויי יאר...

15:34 נאך דעם איז ער געווען צוויי גאנצע יארן אין דעם תפיסה. און ער איז געבליבן דארט, אין די צרות און יסורים. דאס הייסט, וואס קומט נאך אן עונש אויף אים? לכאורה, וואס איז דער טעם אויף דעם? און די שאלה איז דאך טאקע: ווען מ׳קוקט אריין אין לשון המדרש, שטייט נישט אז יוסף האט נישט געהאט קיין בטחון אין דעם אייבערשטן. אדרבה, דער מדרש זאגט: „אשרי הגבר אשר יבטח בה׳“ — זה יוסף. דאס הייסט, יוסף האט יא געהאט בטחון אין דעם אייבערשטן. נאר וואס? צוזאמען מיט דעם בטחון אין דעם אייבערשטן האט ער געבעטן דעם שר המשקים. און ווי ס׳ווערט טאקע מבואר אין די מפרשים, ווי רבינו בחיי און נאך מפרשים, אז יוסף הצדיק, צוזאמען מיט דעם בטחון אז אלעס גייט פון דעם אייבערשטן, האט געטראכט אז דאס גופא, וואס דער אייבערשטער האט צוגעשיקט דא א גאנצן סיפור מיט דעם שר המשקים און דעם שר האופים, און ס׳איז געווען א חלום, און יוסף האט געדארפט פותר זיין דעם חלום — אז דאס גופא, די סיבה וואס דער הקדוש ברוך הוא, דער מסבב הסיבות, האט צוגעפירט, איז כדי אז אזוי זאל קומען די ישועה. און ווייל יוסף הצדיק האט פארשטאנען אז, וויבאלד דער אייבערשטער האט צוגעפירט אז דאס איז דער כלי, אז דאס איז דער אמצעי דורך וואס די ברכה מלמעלה וועט קומען פאר זיין ישועה, דארף ער נוצן אט דעם כלי. און דערפאר האט ער געבעטן אז ער זאל אים העלפן. און פאר וואס רעכנט מען אים דאס פאר אן עון? איז אין דעם פאראן צוויי ביאורים. איין ביאור—

16:58 על פי פשט, וואס דער רבי האט אויסגעטייטשט אמאל ביי א פארברענגען אין פשוטו של מקרא, און דערנאך פאראן א דרך החסידות, א פירוש חסידות אין דעם עומק הענין. וואס דער ביאור על פי פשט איז: ווי רש״י איז מדייק, איז דא צו פארשטיין אז יוסף, אין דעם לשון, „תלה בטחונו בשר המשקים“. דער לשון איז „תלה בטחונו“. נישט סתם אז ער האט געבעטן דעם שר המשקים אז ער זאל אים העלפן. נאר דער לשון פון רש״י, „תלה בטחונו“, וויל פארענטפערן טאקע די קשיא. דער עצם ענין אז א איד האט א לבוש, האט א כלי, האט אן אמצעי על פי דרך הטבע, איז טאקע אזוי: א איד האט בטחון אינגאנצן אין דעם אייבערשטן, און ער ווייסט אז דער אייבערשטער פירט אלע די ענינים. פונדעסטוועגן דארף מען דאך א לבוש על פי דרך הטבע, און ער ווייסט בשעת מעשה אז דער לבוש איז נישט דער עיקר; דער עיקר איז דער אייבערשטער. נאר אזוי האט דער אייבערשטער געוואלט, אז די השפעה זאל קומען דורך אט דעם ענין. דערפאר מאכט ער פון דעם ענין נישט קיין עיקר; דער אייבערשטער, דאס איז דער עיקר. און אפילו בכן, וויבאלד ביי יוסף׳ן איז געווען דער טעות, וואס איז טאקע געווען בדקות דדקות, אז לפי המדרגה פון יוסף איז געווען דער „תלה בטחונו“, און ער האט זיך פארלאזט — דאס הייסט, אז ס׳איז געווען מער כאילו ער האט געגעבן צו פיל תפיסת מקום אז דאס וועט זיין די איינציגע—

18:19 וועג, אז דאס איז טאקע דער וועג דורך וואס עס וועט קומען זיין ישועה. און דער „תלה בטחונו“, דאס איז טאקע די סיבה אז עס האט זיך אפגעשטעלט די ישועה פאר נאך א משך זמן. און דער רבי האט מבאר געווען זייער געשמאק, אז מיט דעם פארשטייט מען פאר וואס טאקע דאס איז געווען דוקא אט דער מספר פון „שנתים ימים“. על פי דרך הפשט, פאר וואס ס׳האט זיך אזוי פארהאלטן פאר אזא לאנגע צייט, און וואס איז דער מספר פון „שנתים ימים“ דוקא — וואס אין פשוטו של מקרא איז נישט פארשטענדלעך וואס איז דא געווען. און דער רבי האט געזאגט א זייער געשמאקן ווארט: וויבאלד יוסף הצדיק האט געהערט אין דעם חלום פון דעם שר המשקים דעם נומער דריי. דער שר המשקים האט געזאגט אז ער האט געזען א גפן מיט שלשה שריגים, דריי צווייגן, דריי ענפים. און פון דעם האט יוסף פארשטאנען אז דער ענין פון דריי איז פארבונדן מיט דעם שר המשקים און דער ישועה. דערפאר האט ער געזאגט אז „שלשת ימים“, אז אין דריי טעג ארום — דער ענין פון דריי ווייזט אז די ישועה איז פארבונדן מיט דעם מספר שלוש. דריי קען זיין דריי טעג, קען זיין דריי וואכן, קען זיין דריי חדשים, קען זיין דריי יאר. וויבאלד יוסף האט געטראכט אז דער גאנצער ענין איז געווען כדי אז ס׳זאל קומען — רש״י אליין זאגט, דער זעלבער רש״י זאגט פריער — „כדי שתבא הרווחה לצדיק על ידו“. דאס הייסט אז יוסף האט פארשטאנען אז

19:39 דורך דעם שר המשקים וועט קומען רווחה על ידו. דאס הייסט, אז דער אויבערשטער האט אים צוגעשיקט דעם שר המשקים כדי צו ברענגען זיין ישועה. און וויבאלד זיין ישועה, וואס דארף קומען וואס גיכער — דאס איז געווען יוסף׳ס ענין הביטחון, אז די ישועה גייט שוין קומען אט־אט, וואס גיכער — אבער ס׳דארף זיין פארבונדן מיט דער מספר פון דריי, האט ער געטראכט: דריי איז ממילא שלושה ימים. יא, אנשטאט צו טראכטן דריי יאר, דריי חדשים, האט ער געטראכט שלושה ימים. דאס איז דער מספר הכי קטן וואס איז שייך, אז אין דריי טעג זאל זיין די ישועה. דערפאר האט ער געזאגט „שלושה ימים“, און אים געבעטן. [לא ברור] די שלושה ימים וועט קומען די ישועה. און אזוי האט עס געדארפט זיין. יוסף הצדיק האט געדארפט זיין במשך פון צען יאר אין תפיסה, און דארטן, פאר זיין אין בור, האט געדארפט זיין אז ער וועט ארויסגיין שלושה ימים, אין דריי טעג שפעטער. אבער וואס? וויבאלד אז ס׳איז געווען דא א תערובת, ס׳איז געווען צופיל [לא ברור], אז ער האט זיך צופיל אנגעהאנגען אין דעם שר המשקים, איז וועגן דעם איז יוסף׳ס [לא ברור] פאר א חטא, און דערפאר האט ער געדארפט בלייבן נאך צוויי יאר. נאך די צוויי יאר, דער אויבערשטער האט [לא ברור]. וואס איז געווען די צוויי יאר? ס׳איז געווען די דריי טעג ביז דער שר המשקים איז געווארן [לא ברור], און דערנאך נאך שנתיים ימים. און דאס איז וואס די תורה זאגט: „ויהי מקץ שנתיים ימים“, אז ס׳איז

21:06 אריבערגעגאנגען שנתיים ימים. צוויי יאר צוזאמען מיט די דריי טעג וואס זענען צוריקגעקומען פון די פריערדיקע דריי טעג וואס ס׳האט געדארפט זיין. צוויי יאר מיט דריי טעג, און דאס מיינט, מיט דעם איז שוין געווען גענוג אז ס׳זאל זיך רעכענען ווי שלושה, יא, ווי שלושה, ווי דריי, ווי ס׳איז אריבערגעגאנגען דריי יאר, און דעמאלט איז געקומען די ישועה, וואס איז דער המשך הפרשה פון פרשת מקץ, ווען ער איז געווארן משנה למלך, מיט דעם גאנצן המשך הפרשה, ווי יוסף האט באקומען די גדולה. און דאס איז דער ביאור על פשוטו של מקרא. קומט צו גיין תורת החסידות, און חסידות איז מבאר די ענינים נאך מער בפנימיות און נאך מער בעומק. און דאס איז ווי ס׳איז מבואר אין די מאמרים פון אלטן רבי׳ן, פון מיטעלן רבי׳ן אין תורת חיים, און ביז אין מאמרים פון די שפעטערדיקע רבי׳ס זצ״ל, וואס רעדן וועגן דעם. אז דער ענין איז, אז יוסף הצדיק, לויט דער מדריגה פון יוסף, האט באמת פון אים געפאדערט א העכערע דרגה פון ביטחון, וואס איז נישט דער ביטחון דרך הרגיל. דאס הייסט, אין אנדערע ווערטער, באמת, א פשוטער איד בכלל פאדערט מען פון אים: א איד דארף האבן ביטחון אין דעם אויבערשטן, און צוזאמען מיט דעם ביטחון אין דעם אויבערשטן דארף ער טון בדרכי הטבע, און דארף טון מיט לבושי הטבע, און דארף טון די זאכן וואס מען דארף טון על פי דרך הטבע. און בתוך דעם דארף ער האבן ביטחון אין דעם אויבערשטן. דאס איז דער דרך הרגיל פון א אידן, און אויף דעם איז

22:27 געווען די מדריגה פון יעקב אבינו, וואס צוזאמען מיט זיין ביטחון וואס ער האט געהאט אין דעם אויבערשטן, האט ער געטון לבושים על פי דרך הטבע. און אזוי דארף טאקע זיין; ס׳איז נישט קיין חסרון. אבער די מדריגה פון יוסף, ס׳איז מבואר אין די מאמרים וואס רעדן וועגן דעם — איינע פון די מאמרים, [לא ברור], איז דא א מאמר וועגן „ולא זכר שר המשקים את יוסף וישכחהו“, א מאמר פון רבי׳ן ריי״צ, [לא ברור], וואס דארט מען רעדט וועגן דעם באריכות; און ס׳איז דא א מאמר פונעם מיטעלן רבי׳ן אין תורת חיים, און נאך — וואס דארט איז ער מבאר אז דער ענין פון „ולא זכר שר המשקים את יוסף וישכחהו“, און דאס איז געווען דער טעם, ווייל יוסף הצדיק האט געהאט אין דעם פרט א מדריגה העכער, נישט נאר פון די שבטים, נאך העכער אפילו פון די אבות. פארוואס איז דאס אזוי? אז סיי די שבטים און סיי די אבות, ביי זיי איז געווען די עבודה אין אן אופן אז זיי זענען געווען אפגעריסן פון דער עולם הזה. זיי זענען געווען רועי צאן. סיי ביי די שבטים געפינט מען אז זיי זענען געווען רועי צאן, און סיי ביי די אבות געפינט מען אויך אז זיי זענען געווען רועי צאן. אגב, איז דא א חילוק, אין חסידות רעדט מען דערפון, אבער לפועל, סיי די אבות, סיי די שבטים, איז זייער עבודה געווען אן עבודה אין אן אופן פון רועי צאן. וואס רועי צאן מיינט: מען געפינט זיך בשדה, ווייט פון וועלט, ווייט פון גשמיות, ווייט פון חומריות. מען געפינט זיך אין עמקי שדות מיט צאן, וואס דארט קען מען זיין אפגעריסן פון דער עולם הזה, אפגעריסן פון די אלע ענינים,

23:51 פון דער אשה, פון אלע ענינים פון חומריות, און דארט קיין איין יחוד, און דארט איז ער זיך אין דעם אויבערשטן. ווייל יוסף הצדיק האט מען געזען אז ער איז נאך געווען באופן אחר לגמרי. יוסף הצדיק איז געווען דער איינציקער וואס איז אריינגעגאנגען אין מצרים, און זיין ענין אין מצרים איז געווען, ווי דער לשון איז, געווען בודק בכיס וידו חושבנה. ער איז געווען א רואה חשבון ביי פוטיפר'ן, וואס האט זיך געדארפט באשעפטיקן מיט אלע ענינים, חשבונות אין בית המצרי, אין בית השר. און שפעטער, ווען ער איז געווען משנה למלך, איז ער דאך נאך מער געווען אינגאנצן פארנומען מיט אלע עניני המלוכה, מיט אלע עניני המלוכה, און המשביר לכל הארץ. און זיין דוקא ער, וואס אין דעם נידריגסטן ארט פון עולם הזה הגשמי, מקום הכי חומרי וואס מצרים, וואס דעמאלט געווען שטוף זימה וכולי, איז ער דוקא דארט געשטאנען בדבקות, איז געווען א מרכבה לאלקות. וואו דאס איז מצד גודל מעלתו, ווי ס'מבואר אין חסידות, אז יוסף הצדיק איז געווען א מרכבה לאלקות. ער איז געווען אויף אזא מין הויכע מדרגה אין דבקות אין אלקות, אז גם אז ער איז געווען מלובש אין טבע, און טבע ממש, אפילו ממשלת כל הפלכים. און דערפאר שטייט דאך אז זיינע ברידער האבן אים נישט דערקענט: ״ויכר יוסף את אחיו והם לא הכירוהו״. איז מבואר אין חסידות אז דער פשט איז אז זיי האבן נישט געקענט דערקענען גודל מעלתו. זיי האבן נישט געקענט באגרייפן ווי קען מען זיין אין וועלט און זיין צוגעבונדן צו אלקות. זיי האבן נישט געהאט די

25:18 ביידע זאכן צוזאמען. אבער דאס איז געווען דער גרויסער כח פון יוסף הצדיק, זיין מדרגה, דאס איז געווען זיין מדרגה. און מצד דעם טאקע, ווייל יוסף הצדיק איז אבער געווען א צדיק גמור, און דער אמת איז, זיין ענין ביטחון בתכלית השלימות. אז נישט נאר אז ער האט בטחון בה', ״אשרי הגבר אשר יבטח בה'״ — זה יוסף, אז ער האט געהאט בטחון, דאס איז זיכער, דאס איז א גרינגע זאך, דאס איז נישט קיין חידוש. נאר ווייל יוסף הצדיק האט זיך געפאדערט נאך א העכערע דרגה, אז ער זאל נישט מאכן קיין שום לבוש, אפילו נישט קיין לבוש על פי דרך הטבע, ווי ס'איז געווען מיט שר המשקים. און וויבאלד ס'איז געווען דא א בקשה פון שר המשקים, איז עס געווען פאר דער מדרגה פון יוסף הצדיק, האט זיך עס גערעכנט פאר א ירידה. און דערפאר האט ער געדארפט בלייבן שנתיים ימים, וואס אין די שנתיים ימים האט יוסף הצדיק מתקן געווען דעם ענין, וואס האט זיך גערעכנט, לפי מדרגתו של יוסף, א חטא. און ער האט מתקן געווען דעם כח הביטחון, אז דער ביטחון איז ביטחון גמור. אין אן אופן אז ער איז אינגאנצן בוטח אין דעם אויבערשטן, אז ער מאכט אפילו נישט קיין לבוש, אז ער איז אינגאנצן מסור ונתון צו דעם אויבערשטן בתכלית השלימות. וואו דאס איז די מדרגה פון ביטחון, ווי ס'רעדט זיך אבער ביי יוסף הצדיק. וואס אויף דעם ברענגט מען די תורה פון דעם בעל שם טוב טאקע, וואס ער רעדט זיך אין דעם ענין. און דער בעל שם טוב זאגט אז דאס איז די מדרגה פון יוסף הצדיק, דאס איז א מדרגה גבוהה ביי יוסף טאקע. וואו דאס איז וואס מ'זאגט, ווי דער בעל שם טוב טייטשט, אז דאס איז וואס מ'זאגט: ״השלך על ה' יהבך״

26:43 ״והוא יכלכלך״. וואס ״השלך על ה' יהבך״, ווי די גמרא זאגט דאך — יא, די גמרא זאגט דאך, אין ראש השנה, אז זיי האבן נישט געוואוסט וואס איז דער טייטש ״יהבך״, ביז מ'האט געהערט פון דעם ההוא טייעא, פון דעם, פון דעם, פון דעם רועה, פון דעם, פון דעם, אה, וואס האט דעמאלט געזאגט, אז ״יהבך״, דאס איז דער פעקל. און דער טייטש ״השלך על ה' יהבך״, אז דו זאלסט ווארפן דעם פעקל צו דעם אויבערשטן. ״והוא יכלכלך״, ווי דער בעל שם טוב האט געטייטשט, אז דער אויבערשטער וועט צושטעלן די כלים. וואו דער טייטש פון דעם בעל שם טוב איז בהמשך צו דעם לעיל. אז אזוי בדרך כלל, ווי מ'זאגט בפשטות, אין דרך הוי', מען דארף פארשטיין אז עס דארף זיין דערין טאקע מידת הביטחון, אבער צוזאמען דערמיט דארף מען טון די כלי, ״וכל אשר תעשה״, מאכן א לבוש על פי דרך הטבע, און ער דארף זיך צושטעלן און טון וואס ער קען על פי דרך הטבע, און צוזאמען דערמיט האבן ביטחון אין אויבערשטן. אבער ווי ס'איז ביי צדיקים הגדולים, בעלי מדרגה, וואו דאס איז געווען די מדרגה פון יוסף, באמת א צדיק גמור, דא ״השלך על ה' יהבך״, אז ער ווארפט דעם פעקל אויפן אויבערשטן, ״והוא יכלכלך״, אז נישט נאר די ברכה קומט מלמעלה, נאר אויך די כלי צו די ברכה, ״והוא יכלכלך״, אז אפילו די כלים גיט מען אויך מלמעלה. אלץ גיט מען מלמעלה. און די מידת הביטחון איז געווען די מדרגה פון יוסף. און אויף דעם איז די תורה דערציילט אונז, יא.

28:14 זעען מיר אין דעם סיפור ווי אזוי יוסף האט געדארפט דורכגיין דעם ענין כדי צוצוקומען צו דער מדרגה פון מידת הביטחון. און ווי דער בעל שם טוב טייטשט, אז דאס איז דער טייטש פון וואס דער פסוק זאגט: „ברוך הגבר אשר יבטח בה׳ והיה ה׳ מבטחו“. דא איז דא א כפל הלשון. דאכט זיך, דאס איז דאך צוויי מאל. טייטשט דער בעל שם טוב, אז „ברוך הגבר אשר יבטח בה׳“ — דאס איז דער ביטחון בה׳ וואס מיר האבן גערעדט בפשטות. ער האט זיין ביטחון נאר אין אויבערשטן. אבער דער סוף, „והיה ה׳ מבטחו“, קומט צוזאגן אז אויך דער מבטחו, דאס הייסט דער כלי, ניט נאר אז ער האט ביטחון אין אויבערשטן אז די ברכה וועט קומען מלמעלה, נאר אויך דער מבטחו. מבטחו מיינט דעם כלי מיט וואס ער נוצט זיך כדי די ברכה זאל קומען. ניט ער, נאר דער אויבערשטער. סיי דער אור, סיי די ברכה איז פון אויבערשטן, און דער כלי איז אויך פון אויבערשטן. ער איז אינגאנצן מסור ונתון און ער ווייסט אז אלץ קומט פון אויבערשטן. און דאס איז דער אמת׳ער ענין פון מידת הביטחון. און דערפאַר קומט צו אין עומק הביאור פון „טראכט גוט וועט זיין גוט“. און דאס האט דער רבי אויסגעטייטשט אין איינע פון די שיחות, וואו ער רעדט אויף דעם ענין. יא, א ביאור נפלא. אין דעם מאמר פון צמח צדק, וואס האט געזאגט „טראכט גוט וועט זיין גוט“, איז לכאורה די קשיא הידועה וואס אלע פרעגן: ווי קען מען זאגן אז טראכט גוט וועט זיין גוט, אז א מענטש דארף זיין זיכער אז ס׳וועט זיין גוט, בשעת עס קען דאך זיין אז רחמנא ליצלן איז [לא ברור]? קען דאך זיין על פי

29:42 מעשה, ווי ביי יעקב אבינו, „ויירא יעקב מאד ויצר לו“ — שמא יגרום החטא. קען דאך זיין אז אויף סיבות שונות קומט זיך אים רחמנא ליצלן, אז ער איז ניט ראוי. די קשיא קומט זיך אויף דעם ביטחון, וואס בפשטות דער טייטש ביטחון איז, אז ער איז בטוח אז עס וועט זיין גוט בטוב הנראה והנגלה בפועל ממש. ווי קען ער זיין בטוח? ווייל דער ענין פון אמונה, דאס איז דער חילוק צווישן אמונה און ביטחון. ווי ס׳רעדט זיך אין חסידות, אז אמונה מיינט אז ער גלייבט אז אלץ קומט מלמעלה. סיי דער טוב און סיי דער מוטב, סיי גוט און וואס איז רחמנא ליצלן ניט גוט, איז אויך בפנימיות גוט. טוב הנעלם, טוב הנסתר, וואס דער רבי האט אין תניא. דאס איז דער ענין פון אמונה. דאס איז איין זאך. דא זאגט מען אבער אז ער האט אויך מידת הביטחון. וואס ביטחון, דער טייטש איז, ער דארף זיין בטוח בביטחון גמור אז עס וועט זיין גוט בטוב הנראה והנגלה. פשוט נעמט זיך אויף דעם ביטחון: ווי קומט זיך דער ביטחון? יא, דער ענטפער איז אגב דער עבודה. דאס איז ניט קיין ברכה. דאס איז די עבודה. דער צמח צדק, וואס האט געזאגט צו דעם [לא ברור], ער האט אים געגעבן אן הוראה אויף עבודה. ער האט אים געזאגט אז דורך דעם וואס ער וועט האבן, דאס איז דער ענין פון מידת הביטחון, דאס איז די עבודה. וואו די עבודה דאס אליין, דאס איז דער דרך, דער כלי צו ברענגען אז עס זאל טאקע אים געשיקט ווערן מלמעלה דער טוב הנראה והנגלה. אז דורך דעם

31:09 וואס ער האט, אז ער טרעפט ניט קיין שום עצה, ניט בגשמיות, ניט ברוחניות, ניט אויפן דרך הטבע, ניט אויף [לא ברור]. ראוי דעם, איז ניט ראוי דעם. און אפילו אזוי איז ער בטוח אז ער גיט זיך איבער בביטחון גמור אין אויבערשטן, אז דער אויבערשטער וועט זיכער טון בטוב הנראה והנגלה. דער עצם ענין וואס ער איז זיך מוסר ונותן און ער גיט זיך איבער צום אויבערשטן, און ער איז בטוח אז דער אויבערשטער וועט זיכער זיך פירן מיט אים בטוב הנראה והנגלה — די מחשבה טובה גופא, דאס איז די עבודה, וואו דאס איז דער כלי, און דער כלי דאס איז דער המשכה וואס ברענגט מלמעלה אז עס זאל זיין גוט, אז טאקע זאל זיין גוט בפועל ממש, בטוב הנראה והנגלה. וואו דאס איז על דרך, דאס איז ידוע דער פתגם פון דעם אלטן רבי׳ן, וואס דער אלטער רבי האט געזאגט צו דעם צמח צדק בסוף ימיו. וואס האט ער אים געזאגט? ידוע דער סיפור פון דעם, אז דער אלטער רבי האט געזאגט צו דעם צמח צדק די לעצטע תורה פאר זיין הסתלקות, אז „ה׳ צלך“, [לא ברור] מלמעלה. אז דער אויבערשטער פירט זיך בדוגמא שלמטה. בשעת ער למטה איז פארביטערט, ער למטה איז אין הנהגה פון עצבות און כיווץ, איז עס גורם רחמנא ליצלן למעלה כיווץ און דינים. בשעת ער למטה שטייט אין א תנועה פון שמחה און ביטחון, איז דער ענין אליין מעורר למעלה דעם ענין פון מידה כנגד מידה, אז עס זאל זיין דער ענין פון שמחה און ביטחון מלמעלה, וממילא מלמעלה פירט מען זיך מיט אים מיט חסדים גלויים.

32:31 בטוב הנראה והנגלה. אזוי שטייט אין [לא ברור] אויף פרשת תצוה, כידוע. און דאס איז די נקודה פון דער תורה, וואס דערציילט אונז פון יוסף הצדיק. וואס דער געווענליכער איד קען דאך טראכטן אז דאס איז נאר א מדרגה גבוהה ביי יוסף. און אזוי שטייט כביכול אין כמה וכמה [לא ברור], אז דאס איז א מדרגה גבוהה ביי יוסף. דערפאר האט דער רבי גערעדט אז בדורנו זה, און דאס גופא ווען מיר קומען מיט די כחות פון רבותינו נשיאינו, ווי ער האט געפרעגט בדורנו זה, ווען מיר קומען אין כח מיוחד פון יוסף, [לא ברור], אז בשעת מ׳שטייט אין דעם זמן, אין אונזער דור, דער דור וואס איז דורכגעגאנגען די אלע ענינים, רחמנא ליצלן, אויף אזויפיל צרות ליידער. און לאידך איז דאס דער דור וואס שטייט שוין ביים שוועל, ביים טיר פון גאולה אמיתית והשלימה, ווי ס׳איז געזאגט געווארן אין כמה וכמה שיחות. אז דורנו זה איז דער דור וואס באקומט דעם דרך אין עבודה פון יוסף הצדיק. וואס דער דרך העבודה פון דורנו זה איז דער דרך העבודה פון יוסף, וואס יוסף איז דאך [לא ברור]. די גאנצע פרשה איז דאך געגעבן געווארן, כנראה, צו אויסלערנען אלע אידן, און אזוי איז אויך אין זמן הגלות. אויסלערנען פון יוסף הצדיק דעם תוקף, וואס ער האט זיך נישט אפגעשטעלט, און נישט געפאלן בשום אופן, נישט פון גויים, נישט פון גוישקייט, נישט פון דרכי הטבע, און נישט פון עניני עולם הזה, נאר וויסן אז אלץ פירט זיך דורך דעם אויבערשטן, און ס׳פירט זיך בטוב הנראה והנגלה, און ער טראכט גוט. וואס א איד

33:54 טראכט גוט בפועל, דאס הייסט, גיט זיך איבער צום אויבערשטן, און ער טראכט עס גוט אין מחשבה, אז דאס דארף זיין גוט בפועל ממש. און ער שטייט אין א תנועה פון שמחה, ביטחון בהוי׳. און ווי דער רבי טייטשט דעם ווארט ביטחון, [לא ברור]. ביטחון מלשון בתוך, אז דאס איז אויך פון צוקלעפן. ער קלעפט זיך צו צו אלקות, ער שטייט מיט א דביקות, צוגעקלעבטקייט, און איז איבערגעגעבן צום אויבערשטן מיט אהבה און מיט שמחה וטוב לבב. און די מחשבה טובה גופא, דאס ברענגט אז ס׳זאל זיין טוב הנראה והנגלה. און דער ענין איז פארבונדן מיט דעם זמן אויך, וואס מ׳געפינט זיך איצט אין זמן פון חנוכה. ווייל אין דעם ענין פון חנוכה איז על דרך זה. דאס איז איינע פון די ביאורים וואס איז מבואר אין דער הנהגה פון די חשמונאים, וואס איז געווען זייער מחשבה. וואס מ׳פרעגט דאך די שאלה: ווי קומט דאס אז די חשמונאים זענען ארויסגעגאנגען אין מלחמה קעגן די יוונים? עס האט געדארפט זיין א נס, וואס עס איז געווען גבורים ביד חלשים, ורבים ביד מעטים, וטמאים ביד טהורים, ווי מ׳זאגט אין על הנסים. אבער ווי זענען זיי בכלל אריין אין אזא מלחמה? אמת, יא, עס איז דא דער ענין פון מסירות נפש, אז מ׳זאל זיך נישט אפשרעקן פון ענינים פון, פון, פון [לא ברור], פון ג׳ עבירות. עס איז דא שעת השמד, וואו מ׳דארף זיך מוסר נפש זיין אפילו אויף ערקתא דמסאנא, אפילו אויף ענינים פשוטים. אבער זאג נאר, צו גיין אויף א מלחמה בפועל, דו ווייסט אז על דרך הטבע דו ביסט פון די מעטים, און זיי זענען

35:18 רבים. זיך אריינווארפן אין מלחמה — ווי גייט אזא מין זאך? וואס איז דא די נקודה פון דער הנהגה? איז, ווי ס׳איז מבואר, דא איז איינע פון די ביאורים בזה: אז ביי די חשמונאים איז געווען אן ענין פון התגלות פון מסירות נפש, התגלות היחידה, אז דאס האט ביי זיי געווען אין דעם מאמענט אזא תנועה, אז ביי זיי איז געווען א געפיל אז מאמיתת המצאו נמצאו כל הנמצאים, אז חוץ פון דעם אויבערשטן איז נישטא קיין שום זאך. און דער אמת, אז ביי זיי איז געווען אזא גילוי און אזא תוקף, איז ביי זיי געווען א דבר ברור אז עס איז נישט שייך אז טבע זאל קענען [לא ברור]. און ווי באלד זיי האבן געזען אז עס איז דא א התנגדות צו אלקות בחיצוניות, ווי ס׳האט זיך געפילט דעמאלט מיט דער הנהגה פון יוונים, איז ביי זיי געווען א דבר ברור אז עס איז נישט שייך אזוי צו זיין. און דאס גופא האט ארויסגערופן אז זיי זאלן זיך אריינווארפן אין קשרי המלחמה למעלה מדרך הטבע, און דאס האט געברענגט דעם ניצחון פון נס חנוכה למעלה מדרך הטבע. און דאס איז וואס דער של״ה הקדוש שרייבט, אז מ׳ליינט אלע מאל פרשת מקץ אין דער תקופה פון חנוכה. ווייל על דרך זה ווי ס׳איז געווען ביי יוסף הצדיק, וואס ער איז געווען ביי דער עבודה פון מסירות נפש על קידוש השם בפועל ממש, על דרך זה איז געווען אויך ביי די חשמונאים, וואס האבן זיך אריינגעווארפן אין מסירות נפש על קידוש השם. און דאס איז אין דעם [לא ברור] אין דער עבודה פון מידת הביטחון, אויף זיין

36:41 איבערגעגעבן מיט גאנצן ביטחון גמור אין דעם אויבערשטן. און מיט דעם כח איז יוסף הצדיק געווארן דער משנה למלך און דער משביר בר, וואס האט איבערגעמאכט מצרים אז ס׳זאל ווערן גרינגער. עס איז דא א ווארט אין חסידות, אז יוסף האט נישט געמאכט דעם גלות — פארקערט. ער האט געמאכט אז ס׳זאל זיין א גלות; ער האט געמאכט אז דער גלות זאל זיין גרינגער, אז אידן זאלן קענען דורכמאכן דעם גלות בתוקף און מיט גאון יעקב. און על דרך זה איז געווען ביי די חשמונאים בשעתם, און על דרך זה בימים ההם ובזמן הזה: יעדער איד, אין די לעצטע רגעים פון גלות, שטייט בכל התוקף און מיט גאון יעקב. און מיט דעם רוח פון יוסף הצדיק, אז א איד איז דער משביר בר בכל הארץ, א איד מאכט ליכטיק די וועלט, און ער מאכט איבער די וועלט און ער מאכט אריבער דעם גלות דלמטה. יא, וואס [לא ברור] די ליכטיקייט פון חנוכה זאל מאיר זיין [לא ברור]. ס׳זאל מאיר זיין דער נר חנוכה, וואס ״הנרות הללו אינם בטלים לעולם״, וואס דארף זיין דער חנוכה־ליכט אין דעם טונקלען גלות, וואס האט אונז געברענגט במהרה בימינו לגאולה אמיתית ושלימה על ידי משיח צדקנו, תיכף ומיד ממש.