לעבן חסידות · פרק 49 · 2022-11-09 · 22:07
פרשת וירא - גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה - הרב אשר פרקש
תיאור הפרק
•כתר שם טוב סימן שא • מאמר ד״ה גדולה הכנסת אורחים תשכ״ב • שיחת ש״פ וירא תש״א • לקו״ש חלק כה וירא שיחה א
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:02 בתקופת אדמו"ר הצמח צדק היה חסיד בשם רבי ישראל, מהעיר פולוצק, ר' ישראל פולוצקר. הוא היה חנווני: הייתה לו חנות, והוא היה יהודי פשוט. פעם נסע לאדמו"ר הצמח צדק, ושהה בליובאוויטש בשבת פרשת וירא. אדמו"ר הצמח צדק אמר מאמר חסידות, ובו דיבר על מעלתו של אברהם אבינו. הוא הביא מדרש, שאברהם אבינו היה נדיב בממונו, בגופו ובנפשו, כפי שמובא באורחות צדיקים. ועוד הביא בשם המדרש, שזהו עניינו של אברהם אבינו: שהיה נדיב בממונו, בגופו ובנפשו — ראשי תיבות מג״ן. אדמו"ר הצמח צדק דיבר על מעלתו של אברהם אבינו, והביא את המובא בספר הברית, מדרש על חוני המעגל. נאמר שם במדרש: ״אמרה מדת החסד לפני הקדוש ברוך הוא: מיום היות אברהם אבינו בעולם לא הוצרכתי אני לעשות מלאכתי״. מידת החסד, חסד דאצילות, באה בטענה לקדוש ברוך הוא: מאז שאברהם אבינו נמצא בעולם ועוסק בחסד, הוא החליף את מידת החסד ולקח על עצמו את עבודתה. והטענה של מידת החסד הייתה
00:02 אין די צייטן פון צמח צדק איז געווען א חסיד, ער האט געהייסן רבי ישראל, אין שטאט פאלאצק, ר' ישראל פאלאצקער. ער איז געווען א קרעמער. א קרעמער איז דאס, ער האט געהאט א חנות, א קלייט, א קראם. און ער איז געווען א פשוטער איד. און ער איז געפארן צום רבי'ן צמח צדק. ער איז געווען אין ליובאוויטש ביים צמח צדק אמאל אויף שבת פרשת וירא. דער צמח צדק האט געזאגט חסידות. און אין חסידות האט דער צמח צדק ארומגערעדט די מעלה פון אברהם אבינו. און ער האט געברענגט א מדרש, אז אברהם אבינו איז געווען א נדיב בממונו, בגופו ובנפשו, ווי ס'ברענגט אין אורחות צדיקים. און נאך, בשם המדרש, אז דאס איז דער ענין פון אברהם אבינו: ער איז געווען א נדיב בממונו, בגופו ובנפשו. ראשי תיבות מג״ן. דער רבי, דער צמח צדק, האט ארומגערעדט די מעלה פון אברהם אבינו און האט געברענגט וואס ס'ברענגט אראפ אין ספר הברית, א מדרש פון חוני המעגל. שטייט דארט אין מדרש, אז אמרה מדת החסד לפני הקדוש ברוך הוא: ״מיום היות אברהם אבינו בעולם לא הוצרכתי אני לעשות מלאכתי.״ מדת החסד, חסד דאצילות, איז געקומען מיט א טענה צום אויבערשטן: זינט אברהם אבינו געפינט זיך אויף דער וועלט און ער טוט דעם ענין החסד, האט ער מחליף געווען, האט ער איבערגעגעבן די מדת החסד, און ער טוט זיין עבודה. און די טענה פון מדת החסד איז
01:51 שהחסד של אברהם אבינו גדול אף יותר מהחסד של מידת החסד שלמעלה. אדמו"ר הצמח צדק ביאר שחסד דאצילות הוא חסד רוחני, חסד אלוקי, חסד בעולמות העליונים. מעלתו של אברהם אבינו, כנשמה בגוף, הייתה שהוא הוריד את עניין החסד לכאן, לגשמיות. חסד דאצילות אינו יכול לפעול זאת: להיות כאן בעולם הזה הגשמי ולפעול כאן את עניין החסד. זהו עניין מיוחד במעלת הנשמות בסדר הבירורים: לנשמות יש הכוח האלוקי לרדת לכאן למטה, להיות בגוף, וכאן למטה לעסוק בחסד ובגמילות חסדים. וכך דיבר אדמו"ר הצמח צדק על המעלה הגדולה של גמילות חסדים. רבי ישראל שמע את הדברים. את המאמר כולו, שהיה מאמר עמוק, הוא לא הבין. אבל את החלק הזה של המאמר הוא שמע והבין; הדברים נגעו בו עמוקות ועוררו אותו מאוד. כשחזר הביתה, נהגו, כמי שחוזר מהרבי, לערוך התוועדות וקבלת פנים. שאלו אותו: ״מה שמעת מהרבי?״ והוא אמר: ״את המאמר כולו לא הבנתי, אבל את הנקודה של המאמר קלטתי״. והוא חזר על מה שאדמו"ר הצמח צדק
01:51 געווען, אז דער חסד פון אברהם אבינו איז נאך גרעסער פון דעם חסד פון דער מדת החסד שלמעלה. דער צמח צדק האט מבאר געווען, אז חסד דאצילות, דאס איז א חסד רוחני, חסד אלקי, דאס איז א חסד אין עולמות העליונים. אברהם אבינו, זיין נשמה בגוף, זיין מעלה איז געווען, אז ער האט אראפגעברענגט דעם ענין החסד דא אין גשמיות, וואס חסד דאצילות קען דאס נישט אויפטאן, זיין דא אין עולם הזה הגשמי און דא אויפטאן דעם ענין החסד. דאס איז אן ענין מיוחד במעלת הנשמות בסדר בירורים, וואס נשמות האבן זיך דעם אלקישן כח, אז זיי קענען אראפקומען דא למטה, זיין אין א גוף און דא למטה טאן אין דעם ענין פון חסד און גמילות חסדים. און אזוי האט דער צמח צדק ארומגערעדט דעם גרויסן עילוי פון דעם ענין פון גמילות חסדים. רבי ישראל האט געהערט די ווערטער. דעם גאנצן מאמר, עס איז געווען א טיפער מאמר, האט ער נישט פארשטאנען. אבער דעם חלק פון דעם מאמר האט ער געהערט און פארשטאנען, און עס האט אים זייער טיף גענומען, און ער איז זייער נתעורר געווארן. און אז ער איז געקומען אהיים, איז דער סדר געווען, אז ווען מ'קומט צוריק פון רבי'ן, פלעגט מען מאכן א פארברענגען. איז געווען א פארברענגען מיט א קבלת פנים. און מ'האט אים געפרעגט: ״וואס האסטו געהערט פון רבי'ן?״ האט ער געזאגט: ״דעם גאנצן מאמר האב איך נישט פארשטאנען, אבער די נקודה פון מאמר, דאס האב איך גענומען.״ און ער האט איבערגעחזרט דאס, וואס דער צמח צדק
03:23 אמר על העניין הגדול של גמילות חסדים, של עשיית חסד. אחר כך, למחרת בבוקר, אחרי ההתוועדות, הלך כל אחד לדרכו: לשוק או לעבודתו. כשהיה בעבודתו, נכנס רבי ישראל אל חבריו. לכל אחד הייתה חנות משלו. היו עוד חסידים שגרו באותה סביבה, באותה עיר. כשנכנס אל אחד מחבריו החסידים, ביקש ממנו גמילות חסדים. אף שלא היה זקוק לה ולא היה נצרך, בכל זאת, כיוון ששמע על המעלה הגדולה של גמילות חסדים, רצה לזכות את חברו בעניין הזה, ולכן בא לבקש ממנו גמילות חסדים. וכך, מאחר שהחברים ידעו על המעלה הגדולה ועל הדברים שאמר הרבי, נעשה הדבר למנהג. מפעם לפעם היה אחד מבקש מחברו גמילות חסדים, וכך נוצר סדר של עיסוק בחסד ובגמילות חסדים. כעבור זמן נסע רבי ישראל שוב לליובאוויטש. כשהיה בבית המדרש, יצא פתאום אדמו"ר הצמח צדק והחל לשאול: ״מי הוא היהודי הזה?״ לא כולם הכירו אותו, והאנשים החלו לתמוה על כך שאדמו"ר הצמח צדק עצמו שואל עליו. ורבי ישראל רעד: מה קרה,
03:23 האט גערעדט וועגן דעם גרויסן ענין פון גמילות חסדים, פון עשיית חסד. און אזוי, שפעטער, נאך דעם פארברענגען, אינדערפרי, איז יעדער איינער געגאנגען לדרכו, געגאנגען אין מארק, געגאנגען צו זיך אין דער ארבעט. זייענדיק אין דער ארבעט, איז ער אריינגעגאנגען צו זיינע חברים. יעדער איינער האט געהאט זיין קלייט, זיין קרעמל. עס זענען געווען נאך חסידים, וואס האבן געלעבט אין דעם זעלבן געגנט, אין דער זעלבער שטאט. און אז ער איז אריין צו איינעם פון זיינע חסידים, האט ער געבעטן א גמילות חסדים. אפילו אז ער האט נישט געדארפט דעם גמילות חסדים, ער איז נישט געווען קיין נצרך, אבער פונדעסטוועגן, וויבאלד ער האט געהערט דעם גרויסן עילוי פון דעם ענין פון גמילות חסדים, האט ער געוואלט מזכה זיין א חבר מיט דעם ענין. איז ער געקומען בעטן א גמילות חסדים. און אזוי ארום, די חברים, וויסנדיק דעם גרויסן עילוי און די ווערטער וואס דער רבי האט געזאגט, איז געווארן א סדר. און פון צייט צו צייט פלעגט איינער בעטן דעם צווייטן נאך גמילות חסדים, און אזוי איז א סדר געווארן פון טאן אין די ענינים פון חסד און גמילות חסדים. א צייט שפעטער איז רבי ישראל צוריקגעפארן נאך אמאל אין ליובאוויטש. און ווען ער איז צוריקגעפארן אין ליובאוויטש, זייענדיק אין בית המדרש, איז דער צמח צדק פלוצלינג ארויסגעקומען און האט זיך אנגעהויבן נאכפרעגן: ״ווער איז דאס, דער איד?״ נישט אלע האבן אים געקענט, און די מענטשן האבן זיך אנגעהויבן וואונדערן, וואס דער צמח צדק אליין האט געפרעגט, און ער האט געציטערט, וואס איז געשען,
04:50 מדוע אדמו"ר הצמח צדק שואל עליו? אדמו"ר הצמח צדק רצה לדעת מי הוא, עד שאמרו לו: זה ישראל החנווני. אדמו"ר הצמח צדק ביקש שייכנס אליו ליחידות. כשהחסיד נכנס אליו ליחידות, שאל אותו אדמו"ר הצמח צדק על סדר חייו ועל מעשיו, עד שנודע לו על ההנהגה שהחל להנהיג במשך השנים — לעסוק בגמילות חסדים. וזו הייתה היחידות. לאחר שהחסיד יצא מן היחידות, שאל אדמו"ר המהר"ש, בנו של אדמו"ר הצמח צדק, את אביו: ״מה העניין? מה ראית אצל רבי ישראל? מדוע שאלת עליו כל כך?״ ענה לו אדמו"ר הצמח צדק שכאשר הסתכל על רבי ישראל החנווני, ראה עליו את עמוד האור של חסד דאצילות. זהו הסיפור שאדמו"ר הריי"צ מספר בהתוועדות של שבת פרשת וירא בשנת תשי״א. הרי בפרשה הזאת מדובר על מידת החסד של אברהם אבינו, וזה גם אחד העניינים הגדולים שהתורה מספרת לנו. שהרי בכלל, אברהם אבינו הוא מידת החסד, ואחד הדברים העיקריים שהיו אצל אברהם אבינו היה העניין
04:50 וואס דער צמח צדק פרעגט אויף אים. יא, און דער צמח צדק האט געוואלט וויסן ווער דאס איז. און ביז מען האט געזאגט: דאס איז ישראל דער קרעמער. האט דער צמח צדק געבעטן אז ער זאל אריינקומען צו אים אויף יחידות. ווי דער חסיד איז אריין צום צמח צדק אויף יחידות, האט דער צמח צדק אים אויסגעפרעגט: וואס איז זיין סדר החיים, וואס טוט ער? ביז דער צמח צדק האט באקומען פון אים די ידיעה אויף זיין הנהגה, וואס ער האט אנגעהויבן איינפירן אין לויף פון די יארן, צו טאן אין גמילות חסדים. יא, און דאס איז געווען די יחידות. ווי דער חסיד איז ארויס פון יחידות, האט שפעטער דער רבי מהר״ש, דער זון, געפרעגט ביים טאטן, ביים צמח צדק: „וואס איז דער ענין? וואס האט ער געזען אויף רבי ישראל? פארוואס האט ער זיך אזוי נאכגעפרעגט אויף אים?“ האט אים דער צמח צדק געענטפערט, אז ווען ער האט געקוקט אויף רבי ישראל דעם קרעמער, האט ער געזען אויף אים דעם עמוד האור פון חסד דאצילות. יא, און דאס איז דער סיפור וואס דער רבי ריי״צ, דער פריערדיקער רבי, דערציילט אין א התוועדות פון שבת פרשת וירא אין יאר תשי״א. וואס אין דער פרשה רעדט מען דאך וועגן דער מדת החסד פון אברהם אבינו. און דאס איז איינער פון די גרויסע ענינים וואס די תורה דערציילט אונז אויך. יא, ווייל בכלל, מיט דעם איז דאך אברהם אבינו די מדת החסד. און איינע פון די עיקר זאכן וואס איז געווען ביי אברהם אבינו, איז געווען דער ענין
06:16 מהכנסת אורחים. בתוך גמילות חסדים עצמה היה העניין של הכנסת אורחים. וכמו שהרמב״ם כותב, שהעניין של הכנסת אורחים הוא מן החוקים שחקק אברהם אבינו, מן הדברים שאברהם אבינו היה הראשון שהנהיג. והחוק שחקק עבר בירושה ליהודים בכל הדורות. האופן המיוחד של גמילות החסדים של אברהם אבינו היה שהוא התמסר, כפי שאמרנו קודם, בממונו, בגופו ובנפשו, לקבל את האורחים ולתת להם לאכול ולשתות, את המאכלים הטובים ביותר ואת המשקאות הטובים ביותר, ולתת להם מקום לישון. ולא רק זאת, לתת להם גם [לא ברור] וכו׳, את כל הדברים, וכן מצוות לוויה, ללוות אותם. אברהם אבינו הראה את הדרך כיצד צריך לנהוג: אכילה, שתייה, לוויה — ללוות את האורחים. ועל כך אומרת הגמרא, אומר המדרש, ורש״י מביא זאת גם על הפסוק, ש״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״. הכנסת האורחים, שאברהם אבינו היה בה נדיב בממונו, בגופו ובנפשו, והתמסר לאורחים, גדולה מקבלת פני השכינה. והיכן רואים את גדולתה של הכנסת אורחים? רואים זאת בכך,
06:16 פון הכנסת אורחים. אין גמילות חסדים גופא איז געווען דער ענין פון הכנסת אורחים. און ווי דער רמב״ם שרייבט, יא, אז דער ענין פון הכנסת אורחים, דאס איז פון די חק שחקקו אברהם אבינו, דאס איז פון די ענינים וואס אברהם אבינו דער ערשטער האט איינגעפירט. און דער חק שחקקו איז אריבערגעגאנגען בירושה צו אידן אין כל הדורות. יא, דער אופן המיוחד פון דער גמילות חסדים פון אברהם אבינו, וואס ער האט זיך איבערגעגעבן, ווי געזאגט פריער, בממונו, בגופו ובנפשו, אויף אייננעמען די אורחים און געבן זיי צו עסן, געבן זיי צו טרינקען, די בעסטע מאכלים און די בעסטע משקים, און געבן זיי צו שלאפן. און נישט נאר דאס, זיי געבן אויך [לא ברור] וכולי, אלע ענינים, ווי אויך די מצוה פון לויה, זיי באגלייטן. יא, וואס די לויה, וואס דאס איז געווען, יא, וואס אברהם אבינו האט געוויזן דעם וועג ווי עס דארף זיין: אכילה, שתיה, לויה, צו באגלייטן די אורחים. און אויף דעם זאגט די גמרא, זאגט דער מדרש, רש״י ברענגט דאס אויך, אויף דעם פסוק, יא, אז גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה. אז דער ענין פון הכנסת אורחים, אויף דעם וואס אברהם אבינו איז געווען א נדיב בממונו, בגופו ובנפשו, און ער האט זיך אפגעגעבן מיט די אורחים, איז גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה. און וואו זעט מען די גדולה פון הכנסת אורחים? דאס זעט מען אין דעם,
07:47 שאברהם אבינו עמד כך — הקב״ה בא לבקרו ביקור חולים, ״וירא אליו ה׳״. הקב״ה התגלה לאברהם אבינו, והוא זכה לגילוי שכינה. ויחד עם זה היה ״וישא עיניו וירא והנה שלשה אנשים״. הוא ראה את האורחים, אמר לקב״ה ״אל נא תעבור מעל עבדך״, ורץ לקראת האורחים. מכאן רואים שגדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. זה מראה ומבליט את המעלה הגדולה של הכנסת אורחים. אף שאברהם אבינו עמד והשכינה הייתה אצלו, בכל זאת הכנסת אורחים גדולה כל כך, שאברהם אבינו אמר לקב״ה, כביכול, שיעמוד וימתין; הוא רוצה להתמסר לאורחים. והעניין הזה ירד אצלנו גם להלכה ברמב״ם. הרמב״ם, כשהוא מביא את דיני המצוות של אהבת ישראל ואת כל המצוות הללו, מביא בסוף הלכות אבל את פרטי הדינים כיצד צריך להתמסר לזולת, ואת כל מיני העניינים של גמילות חסדים ואהבת ישראל. הרמב״ם מביא את העניין בהרחבה: זהו החוק שחקק אברהם אבינו. צריך לנהוג כמו אברהם אבינו, והוא מביא גם את מאמר חז״ל ש״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״.
07:47 וואס אברהם אבינו, ווי אזוי ער איז געשטאנען — דער אייבערשטער איז געקומען אים מבקר חולה זיין, „וירא אליו ה׳“. דער אייבערשטער האט זיך באוויזן צו אברהם אבינו, און ס׳איז געווען א גילוי שכינה וואס אברהם אבינו האט באקומען. און ביחד עם זה איז געווען „וישא עיניו וירא והנה שלשה אנשים“. האט ער געזען די אורחים, האט ער געזאגט דעם אייבערשטן: „אל נא תעבור מעל עבדך“, און ער איז געלאפן און געגאנגען זוכן די אורחים, און דאס איז פון דעם זעט מען אז גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה. יא. דאס באווייזט, ברענגט ארויס די גרויסע עילוי פון דעם ענין פון הכנסת אורחים. אז הגם אברהם אבינו איז געשטאנען, די שכינה איז געשטאנען ביי אים, פונדעסטוועגן, יא, איז הכנסת אורחים אזוי גרויס, אז אברהם אבינו האט געזאגט דעם אייבערשטן, כביכול, זאל ער שטיין און ווארטן; ער וויל זיך אפגעבן מיט די אורחים. און דער ענין ביי אונז איז אראפ אויך אין הלכה אין רמב״ם. יא, דער רמב״ם, ווען ער ברענגט די דינים פון די מצוות פון אהבת ישראל און די אלע מצוות, יא, דער רמב״ם אין סוף הלכות אבל ברענגט די פרטי הדינים פון ווי אזוי מ׳דארף זיך אפגעבן, יא, און כל מיני ענינים פון גמילות חסדים, פון אהבת ישראל. יא, ברענגט דער רמב״ם דעם ענין בהרחבה: דאס איז דער חק שחקקו אברהם אבינו. און מ׳דארף זיך פירן ווי אברהם אבינו, און ער ברענגט דעם מאמר חז״ל אויך, אז גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה.
09:15 יש כאן נקודה מעניינת, הערה שהרבי דיבר עליה פעם. הגמרא מביאה את העניין של ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״, ומביאה על כך את הפסוק ״ויאמר אדני אל נא תעבור מעל עבדך״ כראיה. מהי הראיה? שהכנסת אורחים גדולה, מפני שאברהם אבינו אמר לקב״ה ״אדני״ — ״אדני״ הוא שם קודש. ״אל נא תעבור מעל עבדך״ — הוא מדבר אל הקב״ה ואומר לו: ״אל נא תעבור מעל עבדך״. כלומר, המתן לי, אני רוצה ללכת ולטפל באורחים. מכאן רואים את גדולתה של הכנסת אורחים. זה הפסוק שהגמרא מביאה. מעניין שהרמב״ם, המביא את אותו דין, את אותה הלכה, כותב פסוק אחר לגמרי. הרמב״ם מביא: ״שנאמר וירא והנה שלשה אנשים״. דבר מעניין. התמיהה היא, ראשית, מדוע הרמב״ם משנה מן הגמרא? ושנית, לכאורה, מהי הראיה מ״וירא והנה שלשה אנשים״? איזו ראיה הוא ראה בכך? לכאורה, הגמרא מביאה ראיה מ״אדני אל נא תעבור מעל עבדך״; זו ראיה מפורשת יותר. אבל הפסוק ״וירא והנה שלשה אנשים״ — היכן רואים בפסוק הזה שגדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה? התשובה, נקודת הביאור — הרבי אמר על כך הסבר נפלא — היא
09:15 איז איין ענין, וואס דאס איז א אינטערעסאנטע זאך דא. און דאס איז א באמערקונג, וואס דער רבי האט אמאל גערעדט וועגן דעם, א אינטערעסאנטע זאך. אז די גמרא ברענגט דעם ענין פון „גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה“. און די גמרא ברענגט אויף דעם דעם פסוק „ויאמר אדני אל נא תעבור מעל עבדך“. די גמרא ברענגט אויף דעם דעם ענין פון די ראיה. יא, וואס איז די ראיה? אז גדולה הכנסת אורחים, ווייל אברהם אבינו האט געזאגט צום אויבערשטן „אדני“. אז אדני איז שם קודש. „אל נא תעבור מעל עבדך“ — רעדט צום אויבערשטן און ער זאגט אים: „אל נא תעבור מעל עבדך“. דאס הייסט, ווארט מיר, איך וויל זיך גיין אפגעבן מיט אורחים. פון דעם זעט מען גדולה הכנסת אורחים. דאס איז דער פסוק וואס די גמרא ברענגט. דער רמב״ם, וואס ברענגט די זעלבע דין, זעלבע הלכה, איז אינטערעסאנט, אז דער רמב״ם שרייבט א גאר אן אנדער פסוק. דער רמב״ם ברענגט: „שנאמר וירא והנה שלשה אנשים“. אינטערעסאנטע זאך. דער פלא איז ערשטנס, פארוואס דער רמב״ם איז שונה פון די גמרא? און צווייטנס, לכאורה, וואס איז די ראיה פון „וירא והנה שלשה אנשים“? וואס האט ער געזען אין דעם א ראיה? לכאורה, די גמרא ברענגט א ראיה פון „אדני אל נא תעבור מעל עבדך“; דאס איז א ראיה, א זאך מער מפורשת. אבער דער פסוק „וירא והנה שלשה אנשים“ — וואו זעט מען אין דעם פסוק אז גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה? איז דער ענטפער, דער נקודת הביאור, דער רבי האט געזאגט א געשמאקע ווארט, אז דער
10:41 כזאת: לגבי הפסוק ״ויאמר אדני״ יש מחלוקת אם ״אדני״ הוא שם קודש או שם חול. אם מקבלים ש״אדני״ הוא שם קודש, אכן מובן שהוא דיבר אל הקב״ה. אבל לפי השיטות הסוברות ש״אדני״ הוא שם חול, הוא אמר זאת לאורחים. אם כך, מהי הראיה מן הפסוק הזה? ויש עוד כמה וכמה שאלות. מדוע בחר הרמב״ם דווקא בפסוק ״וירא והנה שלשה אנשים״? אבל זהו הסבר נפלא: פירוש הדברים הוא ״וירא והנה שלשה אנשים״. לכאורה, אברהם אבינו עומד, והקב״ה עומד לפניו. הקב״ה נמצא איתך. כשהקב״ה נמצא איתך, כל הכוונה שלך, רגש הלב שלך, כל מציאותך אינם אלא עמידה לפני המלך. כיצד ייתכן שאברהם אבינו בכלל יראה שיש שם שלושה אנשים? הרי הוא עומד לפני השכינה. כמו שנפסק בהלכה שבאמצע התפילה אסור להתעסק בדברים אחרים, באמצע שמונה עשרה, ואפילו באמצע קריאת שמע וכו׳, וצריך לעמוד ״באימה, ביראה, ברתת ובזיעה״. צריך לעמוד כמו לפני המלך, וצריך הרי להיזהר בגדרי התנועה, במה שעושים, [לא ברור]. כאן עומד אברהם אבינו. השכינה נמצאת
10:41 ווארט איז, אז דאס וואס אברהם אבינו, וועגן דעם פסוק „ויאמר אדני“, איז דאך דא א מחלוקת צי אדני איז שם קודש, איז שם חול. דאס איז דאך א מחלוקת. אויב מען נעמט אן אז אדני איז שם קודש, איז טאקע פארשטענדלעך אז ער האט גערעדט צום אויבערשטן. אבער די שיטות וואס האלטן אז אדני איז שם חול, איז ער האט גערעדט דאס מיט די אורחים. איז ממילא וואס איז די ראיה פון דעם פסוק? און נאך כמה וכמה שאלות וואס איז דא. וואס האט דער רמב״ם, וואס ער האט אויסגעקליבן דווקא דעם פסוק „וירא והנה שלשה אנשים“? יא. אבער דאס איז א געשמאקע ווארט. אז דער טייטש איז „וירא והנה שלשה אנשים“. לכאורה, אברהם אבינו שטייט, און דער אויבערשטער שטייט אין פראנט פון אים. דער אויבערשטער געפינט זיך מיט דיר צוזאמען. דער אויבערשטער געפינט זיך מיט דיר צוזאמען, איז דאך אינגאנצן דיין כוונה, דיין רגש הלב, דיין גאנצע מציאות איז מער נישט ווי צו שטיין לפני המלך. ווי קומט עס אז אברהם אבינו זאל בכלל זען אז עס איז דא שלשה אנשים? ער שטייט לפני השכינה. אזוי ווי עס שטייט אין הלכה, אז אינמיטן דאווענען טאר מען זיך ניט מתעסק זיין, אינמיטן שמונה עשרה, אפילו אינמיטן קריאת שמע וכו׳, און מען דארף שטיין „באימה, ביראה, ברתת ובזיעה“. און מען דארף שטיין ווי לפני המלך. און מען דארף דאך אפהיטן גדרי תנועה, וואס מען טוט, [לא ברור]. דא שטייט אברהם אבינו. די שכינה איז
12:04 באו במיוחד לבקר אותו, והוא עומד פנים אל פנים לפני השכינה. לכאורה, כשאדם נמצא במצב כזה, לא שייך שיראה משהו אחר. וכאן, ״וירא והנה שלשה אנשים״ — הוא רואה שלושה אנשים. ומזה גופא, מ״וירא והנה שלשה אנשים״, לומד רב משה הגדול: גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. אף שהשכינה נמצאת כאן והוא עומד לפניה, אברהם אבינו יודע את גודל המעלה של הכנסת אורחים, שהיא יותר מקבלת פני השכינה. לכן הוא מבחין שיש שלושה אנשים, ואומר לקב״ה שהוא רוצה לעסוק בהכנסת אורחים. כשניגשים ל[לא ברור] של ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״, מהו הביאור במאמר חז״ל הזה? יש על כך תורה של הבעל שם טוב, ויש ביאור של אדמו״ר הצמח צדק. הבעל שם טוב מפרש: מה פירוש ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״? הוא אומר, שהרי הגמרא אומרת שמי ש[לא ברור] מדבר לשון הרע — הגמרא אומרת: ״אין מקבלין פני השכינה״. רואים אפוא מה חמור לדבר לשון הרע ורכילות. ממילא יכול להיות אדם טוב, ירא שמים גדול, ש[לא ברור] לשון הרע ורכילות וכל הדברים האלה. והוא אומר: יש מעלה בהכנסת אורחים הביתה. כי כשמכניסים אורחים ל...
12:04 געקומען ספעציעל פאר אים צום באזוכן, און ער שטייט פנים אל פנים לפני השכינה. לכאורה, א מענטש שטייט אין אזא מצב, איז ניט שייך אז ער זאל זען עפעס אנדערש. און דא, „וירא והנה שלשה אנשים“ — זעט ער דריי מענטשן. איז פון דעם גופא, פון דעם „וירא והנה שלשה אנשים“, לערנט דער גרויסער רב משה: גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. אז מיט די צייט וואס די שכינה שטייט דא און ער שטייט אין פראנט פון די שכינה, אבער וויסנדיג דעם גודל העילוי פון הכנסת אורחים, אז עס איז יותר מקבלת פני השכינה, האט אברהם אבינו באמערקט אז עס איז דא שלשה אנשים, און ממילא זאגט ער דעם אויבערשטן אז ער וויל זיך אפגעבן מיט דעם ענין פון הכנסת אורחים. ווען מען גייט דעם [לא ברור] פון גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה, וואס איז דאס דער ביאור אין דעם מאמר חז״ל? איז דא א תורה פון בעל שם טוב, און איז דא א ביאור פון צמח צדק. דער בעל שם טוב זאגט א טייטש: וואס איז דער ענין פון גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה? זאגט ער, אז ווייל די גמרא זאגט דאך אז [לא ברור] רעדט לשון הרע — די גמרא, „אין מקבלין פני השכינה“. לכן רואים, פאר רעדן לשון הרע, רכילות. ממילא קען זיין א מענטש וואס ער איז א גוטער, גרויסער ירא שמים, און [לא ברור] לשון הרע און רכילות און אלע זאכן. איז זאגט ער, א מעלה צו נעמען אורחים אין שטוב. ווייל נעמסט אריין אורחים אין...
13:30 בית, ויושבים ליד השולחן, לפעמים מדברים דברים בטלים, ומדברים בטלים עוברים לרכילות, ללשון הרע, לליצנות ולכל מיני דברים שעליהם אומרת הגמרא שאין בזה קבלת פני השכינה. לכן הוא רוצה להימנע מהבאת אורחים. ועל כך אומרת הגמרא: ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״. צריך לדעת שהכנסת אורחים היא דבר חשוב, חשוב אפילו יותר מקבלת פני השכינה. ממילא אין, חס ושלום, להימנע מהכנסת אורחים מחשש שאולי ייכשלו בלשון הרע, ועל ידי כך תחסר קבלת פני השכינה. עניין הכנסת אורחים גדול מקבלת פני השכינה. לאדמו״ר הצמח צדק יש ביאור עשיר מאוד במאמר חז״ל הזה: מהו עומק העניין של ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״? הרבי דיבר על העניין הזה פעם במאמר, כשהגיעו קבוצות גדולות של אורחים, בשנת [לא ברור]. בערב ראש השנה הרבי התוועד, וערב ראש השנה הוא הרי יום ההולדת של אדמו״ר הצמח צדק. הרבי אמר אז שיאמר מאמר על תורה של אדמו״ר הצמח צדק בעניין הכנסת אורחים. זו הייתה התוועדות מיוחדת לקבל את פני האורחים. והרבי אמר
13:30 שטוב, און מ׳זיצט ביים טיש, און מ׳רעדט אמאל דברים בטלים, און פון דברים בטלים גייען אריבער צו רכילות, צו לשון הרע, צו ליצנות, כל מיני זאכן וואס די גמרא זאגט אויף דעם, אז עס איז נישט קיין קבלת פני השכינה. יא, וויל ער זיך אפהאלטן פון ברענגען אורחים. איז אויף דעם זאגט די גמרא: גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה. אז מ׳דארף וויסן זיין, אז הכנסת אורחים איז א דבר חשוב, נאך מער חשוב פון קבלת פני השכינה. במילא דארף מען נישט חס ושלום זיך אפהאלטן פון נעמען אורחים, ווייל אפשר וועט מען דורכפאלן אין לשון הרע, און דורכדעם וועט פעלן די קבלת פני השכינה. איז דער עניין פון הכנסת אורחים מער ווי קבלת פני השכינה. פון צמח צדק איז דא א זייער רייכער ביאור אין דעם מאמר חז״ל: וואס איז דער עמק העניין פון „גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה“? יא, און דער עניין, דער רבי האט גערעדט אמאל אין דעם מאמר, ווען עס זענען געקומען גרויסע קבוצות פון אורחים, אין יאר [לא ברור]. ערב ראש השנה האט דער רבי פארברענגט, און ערב ראש השנה איז דאך דער יום הולדת פון דעם צמח צדק. און דער רבי האט דעמאלט געזאגט, אז ער וועט רעדן א מאמר איבער א תורה פון דעם צמח צדק אויף הכנסת אורחים. איז געווען א פארברענגען ספעציעל מקבל זיין די פני האורחים. און דער רבי האט גערעדט
14:56 מאמר על העניין, מאמר שהיה קשור למאמר חז״ל ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״. הרבי אמר שיש ביאור המיוסד על מאמר של אדמו״ר הצמח צדק: כדי להבין את גודל העניין של הכנסת אורחים, צריך קודם להבין את גודל העניין של קבלת פני השכינה. מהו עניינה של קבלת פני השכינה? מה היה אצל אברהם אבינו? רש״י הרי מביא: ״אמר רבי חמא בר חנינא: יום שלישי למילתו היה, ובא הקב״ה לשאול בשלומו״. אברהם היה חולה, והקב״ה בא לביקור חולים. אבל, כפי שרש״י אומר, הוא בא ״לשאול בשלומו״. מהו עניינו של ביקור החולים הזה? אדמו״ר הצמח צדק מפרש שאברהם אבינו לא היה חולה בגשמיות, אלא החולי היה חולי רוחני. אברהם אבינו, בגיל תשעים ותשע, הגיע למדרגת הקדושה הגבוהה ביותר, עד שהגיע לשער המ״ט — מ״ט שערי קדושה, או מ״ט שערי בינה. הוא עמד במדרגת הקדושה הגבוהה ביותר שאדם יכול להגיע אליה בכוח עצמו. השער החמישים הוא מדרגת הקדושה העליונה ביותר, מדרגה של אלוקות, שאי אפשר להגיע אליה בכוח עצמו. על כך אומר הפסוק: ״ותחסרהו מעט מאלקים״. אדם יכול להגיע רק עד מ״ט שערי קדושה, מ״ט שערי בינה, ואילו השער החמישים נשאר
14:56 א מאמר אויף דעם עניין. און האט גערעדט א מאמר וואס איז צוזאמען געווען מיט דעם מאמר חז״ל „גדולה הכנסת אורחים יותר מהקבלת פני השכינה“. און דער רבי האט גערעדט אז עס איז א ביאור, מיוסד אויף א מאמר פון צמח צדק. אז כדי צו פארשטיין דעם גודל העניין פון הכנסת אורחים, דארף מען פריער פארשטיין דעם גודל העניין פון קבלת פני השכינה. וואס איז דער עניין פון קבלת פני השכינה? וואס איז געווען אט ביי אברהם אבינו? רש״י ברענגט דאך „אמר רבי חמא בר חנינא: יום שלישי למילתו היה, ובא הקב״ה לשאול בשלומו“. אברהם איז געווען א חולה, און דער אויבערשטער איז געקומען צו ביקור חולים. אבער ווי רש״י זאגט, „לשאול בשלומו“. וואס איז דער עניין פון ביקור חולים? טייטשט דער צמח צדק, אז אברהם אבינו איז נישט געווען א חולה גשמי, נאר דער חולי איז געווען א חולי רוחני. אברהם אבינו, אין די ניין און ניינציג יאר, איז צוגעקומען צו דער העכסטער מדרגה פון קדושה, ביז ער האט דערגרייכט דעם שער המ״ט, מ״ט שערי קדושה, אדער מ״ט שערי בינה. ער איז געשטאנען אין דער העכסטער מדרגה פון קדושה, וויפל א מענטש קען צוקומען בכוח עצמו. דער שער החמישים, דאס איז די העכסטע מדרגה פון קדושה, די מדרגה פון אלקות, וואס מ׳קען נישט צוקומען בכוח עצמו. יא, אויף דעם זאגט דער פסוק „ותחסרהו מעט מאלקים“. א מענטש קען דערגרייכן מער נישט ווי די מ״ט שערי קדושה, מ״ט שערי בינה, און שער החמישים, דאס בלייבט
16:19 למעלה. זה דבר שלמעלה מהשגת האדם, למעלה ממה שאדם יכול להשיג. אברהם אבינו הגיע לברית המילה לאחר שהגיע למדרגה הגבוהה ביותר שביכולתו להגיע אליה. ואז היה חולה. מה פירוש ״חולה״? אדמו״ר הצמח צדק מביא ש״חולה״ בגימטרייה מ״ט. כלומר, עצם היותו במדרגה של מ״ט שערי קדושה היה בשבילו חולי, חולשה; הוא רצה להגיע לשער החמישים. הוא רצה להגיע למדרגה העליונה ביותר של התקשרות לאלוקות, והיא הנקראת שער החמישים. העובדה שהשער החמישים לא האיר אצלו, שזה מה שהיה חסר לו, היא שעשתה אותו חולה. הוא רצה להיות במדרגת האהבה העליונה ביותר, האהבה של שער החמישים. והחיסרון הזה — שחסר לו השער החמישים, גילוי העצמות, הגילוי [לא ברור] — הוא החולי. ועל כך נאמר בפרשה: ״וירא אליו ה׳״. השער החמישים התגלה לאברהם אבינו. אברהם אבינו, על ידי ברית המילה, כשהיה במצב של חולה, זכה להשגה בשער החמישים. התגלתה לו המדרגה העמוקה ביותר, העליונה ביותר, שאדם אינו יכול להגיע אליה בשכלו, אבל מלמעלה נתנו לו את העניין של ״וירא אליו ה׳״. וזה היה בזכות המילה. ועם זה שהוא...
16:19 למעלה. און ס׳איז א זאך וואס איז העכער פון השגה פון א מענטשן, העכער פון וואס א מענטש קען דערגרייכן. אברהם אבינו איז געקומען צו גיין צום ברית מילה, אז ער האט דערגרייכט ביז די העכסטע מדרגה וואס ער קען צוקומען. און דעמאלט איז געווען חולה. וואס טייטשט חולה? ברענגט דער צמח צדק, אז חולה איז בגימטריא מ״ט. דאס הייסט, אז זיין נאר אין דער מדרגה פון מ״ט שערי קדושה, איז ביי אים געווען א חולי, חלישות, ער וויל צוקומען צום שער החמישים. ער וויל צוקומען צו די העכסטע מדרגה פון התקשרות צו ג־טלעכקייט, און דאס ווערט אנגערופן שער החמישים. און דאס וואס ביי אים האט נישט געלויכטן דער שער החמישים, וואס דאס האט געפעלט ביי אים, דערפון איז ער געווען חולה. ער וויל זיין אין די העכסטע מדרגה פון אהבה, די אהבה פון שער החמישים. און דאס וואס ביי אים פעלט דער שער החמישים, דער גילוי העצמות, דער גילוי [לא ברור], דאס וואס פעלט ביי אים איז דער חולי. און אויף דעם זאגט די פרשה: „וירא אליו ה׳“. אז דאס איז נתגלה געווארן צום אברהם אבינו, דער שער החמישים. אברהם אבינו, דורך ברית מילה, וואו ער איז געשטאנען אין דעם מצב פון חולה, איז ביי אים צוגעקומען די השגה צום שער החמישים. איז ביי אים נתגלה געווארן די טיפסטע, די העכסטע מדרגה, וואס א מענטש מיט זיין שכל קען נישט דערגרייכן צו דעם, אבער מלמעלה האט מען אים געגעבן דעם עניין „וירא אליו ה׳“. און דאס איז געווען בזכות המילה. און מיט דעם ווי ער האט...
17:41 [לא ברור], על ידי אהבת ה׳ ועל ידי כל התורה, נותנים מלמעלה את שער החמישים. ומה הייתה הגדולה של הכנסת אורחים בזה? על כך בא המהר״ל ואומר שגם ״וירא אליו ה׳״, קבלת פני השכינה, הוא גילוי שער החמישים, הגילוי הגבוה ביותר של אלוקות, ואף על פי כן גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. כשנכנסים לביתו של אדם אחר ועושים גמילות חסדים בגופו, בממונו ובנשמתו, כאן למטה בעולם הזה, מגיעים בכך לדרגות גבוהות הרבה יותר בעניין של שער החמישים. כי כאן מממשים את הכוונה העליונה של הקדוש ברוך הוא, להיות לו יתברך דירה בתחתונים. ואת זה מממשים דווקא על ידי גמילות חסדים בגופו בפועל ממש. וזהו החידוש הגדול בדברי המהר״ל: גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. גם כשמדברים על קבלת פני השכינה באופן הנעלה ביותר, על גילוי שער החמישים, אף על פי כן גדולה הכנסת אורחים אפילו מקבלת פני השכינה הזאת. ועל כך הוסיף הרבי שהעניין מובן על פי הידוע בשיחות של אדמו״ר הריי״צ, שמביא את מה שכותב אדמו״ר הצמח צדק על אדמו״ר הזקן: כשהיה עוסק בענייני חסידות ובהתבוננות בחסידות, היה נכנס מזמן לזמן לדבקות גדולה ביותר.
17:41 [לא ברור], דורך אהבת השם און דורך כל התורה, גיט מען מלמעלה דעם שער החמישים. וואס איז געווען ביי דעם די גדלות פון הכנסת אורחים? איז אויף דעם קומט צו גיין דער מהר״ל און זאגט, אז גם דער „וירא אליו ה׳“, קבלת פני השכינה, דאס איז דער גילוי פון שער החמישים, דער העכסטער גילוי פון גאטליכקייט, איז אף על פי כן גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. אז מען גייט אריין אין אן אנדערנס שטוב און טוט גמילות חסדים בגופו, ובממונו ובנשמתו, דא למטה אין עולם הזה, מיט דעם דערגרייכט מען אסאך העכערע דרגות פון דעם ענין פון שער החמישים. ווייל דא פירט מען דורך די כוונה העליונה פון דעם הקדוש ברוך הוא, להיות לו יתברך דירה בתחתונים. און דאס פירט מען דורך דווקא דורך גמילות חסדים בגופו בפועל ממש. און דאס איז די גרויסע הפלאה פון דעם מהר״ל: גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. גם קבלת פני השכינה, רעדט מען דאך דעם העכסטן אופן פון קבלת פני השכינה, דעם גילוי פון שער החמישים, און אף על פי כן איז גדולה הכנסת אורחים נאך מער אפילו פון קבלת פני השכינה. איז אויף דעם האט דער רבי מוסיף געווען, אז דער ענין איז פארשטאנדיק על פי הידוע וואס איז אין שיחות פון דעם רבי׳ן ריי״ץ, וואס ער ברענגט, אז ביים אלטן רבי׳ן איז דאך ידוע, דער צמח צדק שרייבט, אז ביים אלטן רבי׳ן איז געווען, אז ער פלעגט אריינגיין אין דביקות, אין ענינים פון חסידות און התבוננות פון חסידות. פלעגט ער מזמן לזמן אריינגיין אין
19:19 והדבקות הזאת הייתה מעוררת אצלו אהבה לקדוש ברוך הוא, עד שמתוך כיסופיו היה מתבטא ואומר: ״ריבונו של עולם, אינני רוצה את הגן עדן שלך, אינני רוצה את העולם הבא שלך, אינני רוצה אלא אותך בעצמך״. הוא הביא את הפסוק: ״מי לי בשמים ועמך לא חפצתי בארץ״. אינני רוצה שום דבר אחר. הוא אומר: אינני רוצה אפילו את הגן עדן שלך, אינני רוצה עולם הבא. כלומר, מצד גודל האהבה לקדוש ברוך הוא עצמו, כל הגילויים האלה, כל המדרגות האלה, כל ענייני השכר של גן עדן ועולם הבא — לא סיפקו אותו. מה הוא רצה? ״אינני רוצה אלא אותך בעצמך״, גילוי העצמות. כי זו העבודה של שער החמישים. ההשתוקקות של אברהם אבינו לשער החמישים היא אותה עבודה של אדמו״ר הזקן באמירתו ״אינני רוצה אלא אותך בעצמך״. על כך דיבר פעם אדמו״ר הריי״צ בהתוועדות ואמר שכל המסירות נפש והאהבה הגדולה שהיו לאדמו״ר הזקן לאלוקות — האהבה של ״מי לי בשמים ועמך לא חפצתי״, שבה הוא אינו רוצה דבר מלבד עצמות ומהות עצמו — אינן מגיעות כלל, אין להן שום ערך, יודעים ביחס למה? ביחס למסירות הנפש האמיתית שהייתה לאדמו״ר הזקן: לרדת ולצאת מן האהבה שלו, מ״מי לי בשמים״, לעזוב את הגילוי, את האהבה וההשתוקקות הגדולות, ולרדת לכאן למטה כדי
19:19 דביקות גדולה ביותר. און דאס פלעגט ביי אים ארויסרופן א ליבשאפט צו דעם אויבערשטן, און ביז מיט ווי כוספה פלעגט ער זיך אויסרעדן, פלעגט זאגן: „רבונו של עולם, איך וויל נישט דיין גן עדן, איך וויל נישט דיין עולם הבא, איך וויל מער נישט אז דיך אליין.“ ער האט געברענגט דעם פסוק: „מי לי בשמים ועמך לא חפצתי בארץ“. איך וויל גאר נישט. ער זאגט: איך וויל נישט דיין גן עדן אפילו, איך וויל נישט עולם הבא. דאס הייסט, מצד דער גרויסער אהבה וואס איז צו דעם אויבערשטן אליין, זענען די אלע גילויים, די אלע מדרגות, די אלע עניני שכר פון גן עדן, עולם הבא, דאס האט אים נישט בארואיגט. וואס האט ער געוואלט? „איך וויל מער נישט אז דיך אליין“, גילוי העצמות. ווייל דאס איז די עבודה פון שער החמישים. די תשוקה פון אברהם אבינו צו דעם שער החמישים, וואס איז אין דער עבודה פון דעם אלטן רבי׳ן מיט דעם „איך וויל מער נישט אז דיך אליין“. יא, אויף דעם האט אמאל דער רבי ריי״ץ ביי א פארברענגען גערעדט און געזאגט, אז די גאנצע מסירות נפש, אהבה גדולה, וואס דער אלטער רבי האט געהאט צו גאטליכקייט, ווייל די אהבה פון „מי לי בשמים ועמך לא חפצתי“, אז ער וויל גארנישט מער נאר עצמות ומהות אליין, דאס קומט נישט, דאס האט נישט קיין שום ערך. און ווייסט וואס? צו דער אמת׳ער מסירות נפש וואס דער אלטער רבי האט געהאט, אויף דעם אראפלאזן און ארויסגיין פון זיין אהבה, פון „מי לי בשמים“, אפלאזן דעם גילוי, די גרויסע אהבה ותשוקה, און זיך אראפטראגן דא למטה אויף
20:42 לעשות טובה ליהודי, פשוט בגשמיות. אדמו״ר הריי״צ התוועד פעם על כך ואמר שזהו תוכנו של מאמר חז״ל: ״גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה״. וזה מה שהסדר של היום מלמד אותנו, כי כל אחד יודע כיצד צריכים להיות המסירה והנתינה, ההתמסרות בכל האהבה, והעונג שבעשיית טובה ליהודי, בגשמיות ובפרט ברוחניות. ועניין הכנסת אורחים [לא ברור] הכנסת אורחים אצלנו, כן, כך עושים זאת בגופו ובממונו ובנפשו. ואת העניין הזה צריכים לעשות באופן שרואים בו כי גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה. ועל ידי זה עושים מן העולם דירה לבורא. זהו העניין של הכנסת אורחים: מביאים אורחים ונותנים להם לאכול ולשתות, וזוהי גמילות חסדים בגופו וגמילות חסדים בנפשו ובממונו. ועל ידי זה אפשר להגיע לחסד נעלה עוד יותר מחסד דאצילות. אדרבה, חסד דאצילות ממש מקנא במה שיהודי כאן למטה יכול לפעול כשהוא עושה טובה ליהודי בגשמיות ובפרט ברוחניות. וזה קשור לתורת הבעל שם טוב, כידוע מה שמביאים בשם ר׳ מרדכי הצדיק, ששמע מהבעל שם טוב, שנשמה יורדת לכאן למטה, לשבעים־שמונים שנה, כדי לעשות טובה אחת ליהודי בגשמיות ובפרט ברוחניות.
20:42 טאן א טובה א אידן, פשוט בגשמיות. וואס דער פריערדיקער רבי האט אויף דעם פארברענגט אמאל, אז דאס איז דער תוכן הענין פון דעם מאמר חז״ל: „גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה“. און דאס איז וואס דער היינטיקער סדר לערנט אונז, ווייל יעדערער ווייסט ווי אזוי עס דארף זיין, מסירה ונתינה, איבערגעגעבנקייט מיט אלע ליבשאפט, דעם געשמאק פון טאן א טובה א אידן, בגשמיות ובפרט ברוחניות. און דער ענין פון הכנסת אורחים [לא ברור] הכנסת אורחים ביי אונז אויפן, יא, אזוי טוט דאס בגופו ובממונו ובנפשו. און דער ענין דארף מען דאס טאן אין אזא מין אופן, ווי אזוי מען זעט, אז גדולה הכנסת אורחים יותר מקבלת פני השכינה, יא. און דורך דעם מאכט מען פון דער וועלט א דירה לבורא, דער ענין פון הכנסת אורחים, יא. וואס דאס מאכט, מען ברענגט אורחים און מען גיט זיי צו עסן און צו טרינקען, איז דאס גמילות חסדים בגופא און גמילות חסדים בנפש ובממונו. און דורך דעם וועט מען קענען צוקומען צו נאך א העכערן חסד דאצילות, ווי דאס אדרבה, אז חסד דאצילות איז גאר מקנא, אז דאס וואס א איד דא למטה קען אויפטאן מיט דעם וואס ער טוט א טובה א אידן בגשמיות ובפרט ברוחניות. און דאס איז פארבונדן מיט דער תורה פונעם בעל שם טוב, ווי ידוע וואס מען ברענגט בשם ר׳ מרדכי הצדיק, וואס ער האט געהערט פון דעם בעל שם טוב, אז א נשמה קומט אראפ דא למטה, יא, זיבעציג אכציג יאר, אויף כדי צו טאן איין טובה א אידן בגשמיות ובפרט ברוחניות.