לעבן חסידות · פרק 46 · 2022-10-20 · 17:33
די השפעה פון שבת בראשית על כל השנה כולה - הרב אשר פרקש
תיאור הפרק
• תורת הבעש״ט הוספות לכתר שם טוב • שיחת אדמו״ר הריי״צ ערב סוכות השי״ת. • שמחת בית השואבה תשי״ג • לקוטי שיחות חלק א בראשית
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:05 בהתוועדות של שמחת בית השואבה בשנת תשי״ג סיפר הרבי סיפור מעניין. בשנת [לא ברור], בשמחת תורה, התוועד אדמו״ר הרש״ב בליובאוויטש. היה קהל גדול ודוחק רב, ואדמו״ר הרש״ב דיבר. באמצע המאמר, או השיחה, הוא דיבר בעיניים עצומות. השולחן גם היה שבור. בגלל הדוחק רצו להוציא את השולחן, אבל לא רצו להפריע לאדמו״ר הרש״ב באמצע דבריו. לכן הסירו בשקט חתיכה אחר חתיכה, ואחר כך רגל, וכך הוציאו את השולחן מן המקום שבו נערכה ההתוועדות. כשאדמו״ר הרש״ב סיים לומר את המאמר או השיחה ופקח את עיניו, הוא ראה שהשולחן איננו. הוא שאל: ״איפה השולחן?״ הוא כלל לא הבחין שהיה צורך להוציא אותו. אדמו״ר הרש״ב אמר שהדבר מזכיר לו סיפור על רבי לוי יצחק מברדיצ׳ב, הברדיצ׳בר הקדוש, שבימים אלה חל יום ההילולא שלו. הוא סיפר שהברדיצ׳בר למד הלכות שחיטה, קיבל קבלה לשחיטה ועשה את כל הנדרש. כשבא לשחוט את העוף הראשון, החזיק את העוף ביד שמאל ואת הסכין ביד ימין, והתחיל לומר את ברכת השחיטה. כשהברדיצ׳בר הקדוש היה אומר ברכה, הוא היה אומר אותה בהתלהבות גדולה, בלהט ובחמימות. הוא עצם את עיניו בכוונה גדולה ואמר את הברכה באריכות ובכוונה גדולה. עד שסיים את הברכה, התרנגול כבר עף מידו ונעלם. הוא נשאר בלי התרנגול. הוא פקח את עיניו ושאל: ״איפה התרנגול?״ הוא אמר: ״איפה התרנגול?״ כלומר, איפה התרנגול? הוא נעלם. כן. וכפי שאחרים מספרים, לאחר מכן הוא כבר לא רצה לעסוק בשחיטה בגלל [לא ברור]. זה הסיפור שהרבי סיפר. ומהי ההוראה בעבודת השם שבסיפור הזה? הרבי מסביר שההוראה היא שהתרנגול רומז אצל כל אחד לנפש הבהמית. לנפש הבהמית יש כל מיני אופנים: היא יכולה להיות כמו בהמה ויכולה להיות כמו עוף. זהו רמז לנפש הבהמית, או לנפש השכלית, לנפש הטבעית, שנמצאת אצל כל אחד. עבודת השם היא שעלינו לעבוד את הקב״ה עם הנפש האלוקית, והנפש האלוקית צריכה להשפיע על
00:05 אין א פארברענגען פון שמחת בית השואבה, די יאר תשי״ג, האט דער רבי דערציילט אן אינטערעסאנטן סיפור. אז ס׳איז געווען אין יאר [לא ברור], שמחת תורה, האט דער רבי רש״ב פארברענגט אין ליובאוויטש. און ס׳איז געווען א גרויסער עולם, און ס׳איז געווען א גרויסע שטופעניש. און דער רבי האט גערעדט. און אינמיטן דעם מאמר, אדער די שיחה, האט ער גערעדט מיט פארמאכטע אויגן. און ווייסט, אזוי איז דער טיש אויך צובראכן. ס׳איז געווען א גרויסע שטופעניש, און מען האט געוואלט ארויסנעמען דעם טיש, אבער נישט געוואלט מען זאל שטערן אינמיטן ווי דער רבי רעדט. דער רבי רש״ב האט געהאלטן אינמיטן רעדן. האט מען שטילערהייט אראפגענומען א שטיקל נאך א שטיקל, נאך א פיסל, און אזוי האט מען ארויסגענומען דעם טיש פון דעם פלאץ, פון דעם אולם, פון דעם ארט וואו ס׳איז געווען די פארברענגען. בשעת דער רבי רש״ב האט געענדיגט זאגן דעם מאמר אדער די שיחה, געעפנט די אויגן, האט ער געזען אז ס׳איז נישט דא דער טיש. גייט ער און פרעגט: „וואו איז דער טיש?“ ער האט גאר נישט פארשטאנען אז מען האט אים געדארפט ארויסנעמען. און דער רבי רש״ב האט געזאגט אז דאס דערמאנט אים אן א סיפור. ער דערציילט א סיפור אויפן רבי לוי יצחק בארדיטשעווער, אויפן הייליגן בארדיטשעווער. און אין די טעג איז געווען זיין יארצייט. ער דערציילט אויפן בארדיטשעווער, אז ער האט געלערנט הלכות שחיטה און האט גענומען א קבלה אויף שחיטה און אלע זאכן. און בשעת ער איז געקומען שחט׳ן דעם ערשטן עוף, האט ער גענומען דעם עוף אין דער לינקער האנט און גענומען דעם מעסער אין דער רעכטער האנט, און האט אנגעהויבן זאגן די ברכה פון שחיטה. נו, ווען דער הייליגער בארדיטשעווער פלעגט זאגן א ברכה, דאס איז געווען מיט א גרויסע התלהבות, מיט א גרויסן ברען, מיט א גרויסע חמימות. און האט מיט גרויס כוונה פארמאכט די אויגן און געזאגט די ברכה באריכות און מיט א גרויסע כוונה. און בשעת ער האט געענדיגט זאגן די ברכה, איז שוין דער הון פון דער האנט ארויסגעפלויגן. נעלם געווארן. געבליבן אן דעם הון. ער האט געעפנט די אויגן, גייט ער און זאגט: „וואו איז די הון?“ ער האט געזאגט: „וואו איז די הון?“ ס׳הייסט, וואו איז דער הון, וואו איז דער תרנגול? נעלם געווארן. יא. און ווי אנדערע דערציילן, אז ער האט שפעטער מער נישט געוואלט טאן שחיטה צוליב דעם [לא ברור]. דאס איז דער סיפור וואס דער רבי דערציילט. יא, וואס איז די זאך ביים רבי׳נס סיפור, וואס דארף זיין מיט א הוראה אין עבודת השם? ער טייטשט, אז די הוראה אין עבודת השם פון דעם סיפור איז, אז בשעת מען רעדט וועגן דעם הון, וועגן דער הון, וועגן דעם תרנגול, דאס איז דאך ביי יעדן גייט עס אויף דעם נפש הבהמית. און דער נפש הבהמית האט אלע סארטן, אז ער זאל זיין ווי א בהמה און ער זאל זיין ווי אן עוף. און דאס איז א רמז אויף דעם נפש הבהמית, אדער דעם נפש השכלית, דעם נפש הטבעית, וואס געפינט זיך ביי יעדן. און די עבודת השם איז, אז מיר דארפן דינען דעם אויבערשטן מיט נפש האלקית. און דער נפש האלקית דארף א שפיר זיין אויף דעם
02:05 הנפש הבהמית, כן, ולצרף גם את הנפש הבהמית לעבודת השם, לעבודת התפילה ולעבודת התשובה. הוא מסביר שכאשר עוסקים בעבודת השם, זו [לא ברור] איך לעבוד את הקב״ה. כן. לפעמים אדם יכול להיות שקוע מאוד בנפשו האלוקית. הוא שקוע מאוד בעבודת השם ובענייני קדושה, ואילו הנפש [לא ברור] — מה איתה? היא רק הביטה מן הצד, והיצור החי, התרנגול, הנפש הבהמית, הבהמה — ברח. כלומר, לא זיככו ולא ביררו את הגוף והנפש הבהמית. הנפש הבהמית נעלמה, ולא פעלו עליה דבר. לא פעלו עליה שום דבר.
02:05 נפש הבהמית. יא, און מיטנעמען דעם נפש הבהמית אין די עבודת השם, אין די עבודת התפילה, אין די עבודת התשובה. ער טייטשט, ווען מען גייט אין עבודת השם, איז דאס א [לא ברור] ווי דינען דעם אויבערשטן. יא. איז אמאל קען זיין, אז א מענטש איז זייער פארטיפט מיט זיין נפש האלקית. ער איז זייער פארטיפט אין עבודת השם, אין עניני קדושה, און דער נפש [לא ברור], וואס איז ער? ער איז נאר צוגעקוקט, און דער נפש, דער בעל־חי, דער הון, נפש הבהמית, די בהמה, איז אנטלאפן. אז דאס הייסט, אז מען האט אים נישט מזכך געווען און מברר געווען, דעם גוף ונפש הבהמית. דער נפש הבהמית איז נעלם געווארן, און ס׳איז נישט געפועל׳ט אויף אים, ס׳איז גארנישט געפועל׳ט אויף אים.
03:51 בנוגע לעבודת השם ולעניינו של חודש תשרי: חודש תשרי הוא זמן של ימים קדושים — ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הכיפורים, סוכות, הושענא רבה, שמיני עצרת ושמחת תורה. כל אלה הם ימים נוראים, ימים קדושים, ימים של קדושה, של דבקות ושל עבודת השם. אבל לפעמים יכול להיות שבמשך כל חודש תשרי היו עסוקים בענייני קדושה, ואילו הנפש הבהמית, היצור החי, ברחה. כלומר, לא ביררו אותה ולא זיככו אותה; לא צירפו אותה לעבודה. וצריך לזכור שכל תכלית העבודה של חודש תשרי היא שצריך [לא ברור] גם את הגוף והנפש הבהמית; [לא ברור] לשחוט את התרנגול, [לא ברור] להעלות אותו [לא ברור] לרשות הקדושה. וזה עניינו של שבת בראשית. ידוע הרי הפתגם של רבותינו נשיאינו, [לא ברור]
03:51 בנוגע צו עבודת השם, בנוגע צום ענין פון חודש תשרי, איידער מען רעדט בנוגע צו חודש תשרי, איז דאך א זמן פון די הייליגע טעג, ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הכיפורים און סוכות, הושענא רבה, שמיני עצרת, שמחת תורה. דאס זענען אלעס ימים נוראים, הייליגע טעג, טעג פון קדושה, טעג פון דביקות, פון עבודת השם. אבער אמאל קען זיין, אז מען איז דעם גאנצן חודש תשרי געווען פארנומען מיט עניני קדושה, אבער דער נפש הבהמית, דער בעל־חי, איז אנטלאפן. אז דאס הייסט, מען האט אים נישט מברר געווען און נישט מזכך געווען, אים נישט מיטגענומען אין דער עבודה. און מען דארף געדענקען, אז דער גאנצער תכלית העבודה פון חודש תשרי איז, אז מען דארף [לא ברור] אויך דעם גוף ונפש הבהמית. [לא ברור] דעם הון שחט׳ן, [לא ברור] אים ארויפציען [לא ברור] לרשות הקדושה. און דאס איז דער ענין פון שבת בראשית. איז דאך ידוע דער פתגם פון רבותינו נשיאינו, [לא ברור]
05:55 עוד אמרה של הבעל שם טוב, שהרבי הביא בשמו כשדיבר על העניין הזה. הרבי מביא זאת בשיחה של טוב של יוד, ומביא סיפור שנמסר בקבלה רבי מפי רבי: הבעל שם טוב הקדוש אמר ש״בראשית״, שבת בראשית, הוא ״ראשית חכמה יראת ה׳״. כלומר, בשבת בראשית טמון העניין של ״ראשית חכמה יראת ה׳״. ומשבת בראשית מקבלים כוח לחיות של כל השנה כולה, בכל העניינים — הן בעניינים הגשמיים, הן בעניינים הרוחניים והן בענייני השמחה של כל השנה כולה. הרבי מביא בשיחה גם בשם אדמו״ר הצמח צדק: ״כפי שנעמדים בשבת בראשית, כך הולכת כל השנה״. מהו עניינו של שבת בראשית? לכאורה, שבת בראשית הוא כבר אחרי כל מה שעברנו: כל העניין של ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הכיפורים, הימים שבין יום הכיפורים לסוכות, ואחריהם ימי הסוכות, הושענא רבה, שמיני עצרת ושמחת תורה. כל אלה כבר עברו. אם כן, מהו עניינו של שבת בראשית, ואיך אפשר לומר שכפי שנעמדים בשבת בראשית, כך הולכת כל השנה? הרבי שואל זאת בשיחה ומבאר את העניין. ואחת הנקודות שהרבי מבאר לפעמים בהתוועדות של שבת בראשית היא שבשבת בראשית נפגשים שני עניינים: שבת, והזמן שלאחר שמחת תורה, זמן ״ויעקב הלך לדרכו״.
05:55 נאך א ווארט פון דעם בעל שם טוב, וואס דער רבי האט גערעדט בשם הבעל שם טוב, וואס ער האט גערעדט פון אן ענין. און דער רבי ברענגט דאס אין זיין שיחה פון טוב של יוד, ברענגט ער א סיפור בקבלה רבי מפי רבי, אז דער הייליגער בעל שם טוב האט געזאגט, אז בראשית, שבת בראשית, איז בראשית — ראשית חכמה יראת ה'. אז שבת בראשית ליגט דערין פון ראשית חכמה יראת ה'. און פון דעם שבת בראשית איז מען מקבל כח אויף דעם חיות פון כל השנה כולה, אין אלע ענינים, סיי די ענינים גשמיים, סיי די ענינים רוחניים, און די ענינים פון שמחה פון כל השנה כולה. און ער ברענגט אויך אין דער שיחה בשם הצמח צדק, אז ווי מען שטעלט זיך אוועק שבת בראשית, אזוי גייט עס א גאנץ יאר. וואס איז דאס דער ענין פון שבת בראשית? לכאורה, שבת בראשית איז דאך שוין נאך אלע ענינים וואס זענען דורכגעגאנגען: די גאנצע ענין פון ראש השנה, עשרת ימי תשובה, יום הכיפורים, און די טעג צווישן יום הכיפורים און סוכות, און נאך די ימי הסוכות, הושענא רבה, שמיני עצרת און שמחת תורה. עס זענען דאך שוין אלע ענינים דורכגעגאנגען. איז ממילא וואס איז דאס דער ענין פון שבת בראשית, און ווי קען מען זאגן, אז ווי מען שטעלט זיך אוועק שבת בראשית, אזוי גייט עס א גאנץ יאר? דער רבי פרעגט דאס אין דער שיחה און איז דערויף מבאר דעם ענין. און איינע פון די נקודות וואס דער רבי גייט אמאל פארברענגען פון שבת בראשית, אז מען געפינט אין דעם ענין פון שבת בראשית, אז דאס איז שבת, און דאס איז דער צייט נאך שמחת תורה, דער זמן פון ״ויעקב הלך לדרכו״.
07:56 "הלך לדרכו", כמו שנהגו לומר. כך היה הסדר בליובאוויטש, כך היה הסדר אצל אדמו"ר הרש"ב, וגם אצל רבותינו נשיאינו שלפניו: אחרי שמחת תורה מתחיל העניין של "ויעקב הלך לדרכו". כלומר, יהודי יוצא לדרכו, לדרך שלו בעבודת ה' בחיי היום־יום. השליחות והעבודה של כל אחד בעולם הן לעשות מן העולם דירה לו יתברך. שבת בראשית היא השבת הראשונה. ומשום ששבת בראשית היא השבת הראשונה, זו העמדה שבה יהודי מעמיד את עצמו במצב החדש. האופן שבו הוא מעמיד את עצמו בשבת בראשית נותן לו כוח וקובע את דרכו, כי כך יהיה סדר ההנהגה שלו במשך כל השנה כולה. מה יש בשבת בראשית שנותן ליהודי כוח להעמיד את עצמו באופן שישפיע על כל השנה כולה? על כך אומר הרבי: זהו בעצם הפסוק הראשון בפרשה. פרשת בראשית נפתחת בפסוק הראשון, "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ". "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ" מדבר על בריאת העולם, ועל הבריאה באופן של "ברא". כפי שהרמב"ן מבאר בפירושו לפסוק, זהו עניין הבריאה יש מאין. כלומר, כפי שהרמב"ן מפרש, הלשון "בריאה" מורה על יש מאין. זאת אומרת שכל מציאות הבריאה, "את השמים"
07:56 ״הלך לדרכו״, ווי מ'פלעגט זאגן. דער סדר איז געווען אין ליובאוויטש, עס איז געווען דער סדר ביים רבי רש״ב, און נאך פריערדיגע רבי'ס, רבותינו נשיאינו, אז נאך שמחת תורה הייבט זיך אן דער ענין פון ״ויעקב הלך לדרכו״. דאס הייסט, אז א איד גייט ארויס לדרכו, אין זיין דרך אין עבודת השם, אין חיי היום־יום. יעדער איינער וואס זיין שליחות און זיין עבודה אין עולם איז צו מאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך. איז שבת בראשית, דאס איז דער ערשטער שבת. און זייענדיג שבת בראשית דער ערשטער שבת, און דאס איז דער שטעל וואס א איד שטעלט זיך אוועק אין דעם נייעם מצב, ווי א איד שטעלט זיך אוועק אין שבת בראשית, און דער שטעל גיט אים כח און דאס שטעלט אים אוועק, ווייל דאס וועט זיין דער סדר הנהגה על כל השנה כולה. וואס איז דא אין שבת בראשית, דעם כח וואס גיט א אידן זיך אוועקצושטעלן אויף אזא אופן, אז דאס זאל השפיע זיין על כל השנה כולה? אויף דעם זאגט דער רבי, דאס איז בעצם דער ערשטער פסוק אין דער פרשה. פרשת בראשית הייבט זיך אן, דער ערשטער פסוק, וואס איז ״בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ״. יא, וואס ״בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ״ רעדט פון דעם ענין פון בריאת העולם. און בריאת העולם, אין דעם אופן פון ״ברא״, וואס ״ברא״, ווי דער רמב״ן ברענגט אויפן פירוש פון פסוק, אז דאס איז דער ענין פון בריאה יש מאין. יא, אין אופן, ווי דער רמב״ן טייטשט, אז דער לשון בריאה באווייזט יש מאין. דאס הייסט, אז די גאנצע מציאות פון בריאה, את השמים
09:37 וכל צבאותיהם, "ואת הארץ" וכל צבאותיה — כפי שרש"י אומר, כל ענייני הבריאה על כל פרטי פרטיהם — היא "בראשית ברא אלקים": היא נבראת יש מאין, דבר מלא־דבר, מציאות חדשה. והיא נבראת בכל רגע ורגע. כפי שמבואר בתורת הבעל שם טוב הידועה, שאדמו"ר הזקן מביא בשער היחוד והאמונה, וגם באגרת הקודש הידועה, סימן כ', שם הוא מביא את תורת הבעל שם טוב הידועה: הבעל שם טוב גילה את עניין "לעולם ה' דברך נצב בשמים". כשהקב"ה בורא את העולם יש מאין, אין פירוש הדבר כפי שהעולם חושב, שהקב"ה ברא יש מאין רק פעם אחת בששת ימי בראשית, ואחר כך העולם נשאר יש; אלא בכל רגע ורגע הוא מתהווה. בכל רגע ורגע. ואדמו"ר הזקן מבאר באריכות בשער היחוד והאמונה את הטעם לכך: כיוון שזוהי בריאה יש מאין, דבר חדש, צריך להוות את הדבר החדש בכל רגע ורגע. אילו היש כבר היה קיים קודם, ולא היה צריך לברוא אותו אלא רק לשנות אותו, לתת לו צורה אחרת, מראה אחר — לא היה צריך להמשיך לבנות אותו בכל רגע. ואחרי שהוא כבר נעשה, האומן יכול ללכת; הוא אינו צריך להישאר שם. אבל כיוון שזהו דבר חדש, דבר שבעצם אין לו [לא ברור], מה שנעשה עד עכשיו...
09:37 וכל צבאותיהם ואת הארץ וכל צבאותיה, ווי רש״י זאגט, אז די אלע עניני הבריאה מיט כל פרטי פרטיה, איז דאס ״בראשית ברא אלקים״, דאס ווערט באשאפן יש מאין. יא, דבר מלא־דבר, יא, א מציאות חדשה. ווערט דאס באשאפן בכל רגע ורגע. ווי ס'מבואר אין תורת הבעל שם טוב הידועה, וואס דער אלטער רבי ברענגט דאס אין שער היחוד והאמונה, אויך אין אגרת הקודש הידועה, סימן כ׳, וואס ברענגט דארטן די תורת הבעל שם טוב הידועה, וואס דער בעל שם טוב האט מגלה געווען דעם ענין פון ״לעולם ה׳ דברך נצב בשמים״. אז דער אויבערשטער באשאפט די וועלט יש מאין, איז דאס נישט דער פשט ווי די וועלט מיינט, אז דער אויבערשטער האט באשאפן יש מאין נאר איין מאל אין ששת ימי בראשית, און דערנאך איז די וועלט געבליבן א יש, נאר בכל רגע ורגע איז דאס אן התהוות. יא, יעדן רגע ורגע. און דער בעל— דער אלטער רבי איז מבאר באריכות אין שער היחוד והאמונה דעם טעם הדבר, אז וויבאלד דאס איז יש מאין, א דבר חדש, א דבר חדש דארף מען מהווה זיין בכל רגע ורגע. א זאך וואס דאס איז באשאפן געווארן יש מאין, איז, ווען ס'וואלט זיך שוין געווען פריער דער יש, מען דארף עס מער נישט באשאפן, משנה זיין, יא, מאכן אן אנדער ציור, אן אנדער תמונה, איז דאס דארף מען מער נישט דעם, דעם רגע וואס מען דארף דאס אויפבויען. און נאכדעם וואס ס'איז שוין געמאכט, קען דער אומן גיין, ער דארף נישט בלייבן דארטן. וויבאלד דאס איז א דבר חדש, איז א דבר חדש א זאך וואס בעצם האט עס נישט קיין [לא ברור]. איז נאכדעם...
11:08 אינו מספיק. צריך לחדש את ההתהוות בכל רגע ורגע. ממילא מובן: כיוון שזו הנקודה של שבת בראשית — זה שמה של השבת, שבת בראשית, על שם הפסוק הראשון והמילה הראשונה שבו, "בראשית ברא אלקים" — היא נותנת ליהודי כוח להעמיד את עצמו לקראת השנה כולה. כשיהודי מתבונן בפסוק "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ", ואומר לעצמו על פי תורת הבעל שם טוב שעניין הבריאה הוא בכל רגע ורגע, מובן לו שכל מציאות העולם אינה אלא אלוקות. וממילא מובן מאליו שכל דבר בעולם נמצא כדי שיוכל לעזור ליהודי לפעול את [לא ברור] של הקב"ה. לכן לא ייתכן שיהיה דבר כלשהו שיפריע ליהודי בעבודתו. כשיהודי יוצא אל העולם אחרי השבת ואחרי שמחת תורה, אחרי כל הימים הטובים שבהם היה עסוק רק בענייני קדושה, הוא פוגש עולם גדול של טבע — "אלקים" בגימטרייה "הטבע" — המשתרע ב[לא ברור]. זהו עולם של טבע, שטבע העולם מסתיר אלוקות בחיצוניות. הוא נראה כעולם המסתיר על אלוקות. אבל יהודי יודע ש"בראשית"
11:08 וואס איז געשען געווארן ביז איצט איז נישט גענוג. דארף מען בכל רגע ורגע מחדש זיין די התעוררות. איז במילא פארשטענדליך, ווי באלד דאס איז די נקודה פון שבת בראשית, דאס איז דער נאמען פון דעם שבת, שבת בראשית. און ס׳גייט אויף דעם ערשטן פסוק, דאס ערשטע ווארט פון דעם פסוק, בראשית ברא אלקים, איז דאס הייסט אז דאס גיט אים כח זיך צו שטעלן פארן גאנצן יאר. אז בשעה אז א איד שטעלט זיך און ער טראכט זיך אריין אין דעם פסוק בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ, און ער זאגט זיך מיט די תורה פונעם בעל שם טוב, אז דער ענין פון בריאה איז דאס בכל רגע ורגע, איז במילא פארשטענדליך אז די גאנצע מציאות פון וועלט איז מער נישט ווי געטליכקייט. איז במילא דאך מוטל מעצמו, אז יעדער ענין אין וועלט געפינט זיך כדי צו קענען העלפן א אידן אויפטאן אין דעם אויבערשטנס [לא ברור]. איז במילא נישט שייך ס׳זאל זיין קיין שום זאך וואס זאל שטערן א אידן זיין עבודה. בשעה אז א איד גייט ארויס אויף דער וועלט, נאך שבת און נאך שמחת תורה, נאך די גאנצע ימים טובים וואס איז געווען פון נאר אין עניני קדושה, גייט ער ארויס אויף דער וועלט און טרעפט זיך מיט א גרויסער וועלט פון טבע, אלקים בגימטריא הטבע, וואס ברייט זיך אין [לא ברור]. א וועלט וואס איז טבע, טבע העולם איז פארדעקט אלקות בחיצוניות. עס קוקט אויס ווי א וועלט וואס פארשטעלט אויף געטליכקייט. איז א איד ווייסט אז בראשית
12:42 "ברא אלקים": "אלקים" בגימטרייה "הטבע", ומציאות הטבע מתהווה בכל רגע ורגע מהקב"ה, יש מאין, מאפס המוחלט. ממילא כל מציאות העולם היא אלוקות. לכן לא ייתכן שדבר כלשהו בעולם יסתיר, יבלבל או יפריע ליהודי למלא את שליחותו בעולם ולהשלים את הכוונה העליונה של הנשמה, של הקדוש ברוך הוא: לעשות לו יתברך דירה בתחתונים. כשיש ליהודי הנקודה הזאת, שאת פרשת בראשית לומדים בשבת בראשית — לומדים את הפרשה, אבל כפי שאמר בעל התניא, הרבי, לא די בלימוד הפרשה, אלא צריך גם לחיות עם הזמן, לחיות עם פרשת השבוע — אז כשהוא לומד "בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ", הדבר נותן לו כוח לצאת אל העולם, לקיים מצוות וללמוד תורה [לא ברור] בתוקף הגדול ביותר. ולהבין שהעולם אינו יכול ליצור מניעות ועיכובים לאלוקות. זו נקודה עיקרית אחת בכל העניין של שבת בראשית: כפי שמעמידים את עצמנו בשבת בראשית, כך נמשכת השנה כולה. כל הבריאה מתהווה בגלוי בכל רגע ורגע, בכל יום ויום, יש מאין [לא ברור] בכל יום ויום. והעניין, כפי שהוסיף הרבי, אינו נוגע רק לעניינים גשמיים אלא גם לעניינים רוחניים; ולא רק לעניינים רוחניים, אלא גם לגשמיות. כדי להיות עובד ה' בעבודה רוחנית ובעניינים גשמיים, צריך שאצל יהודי
12:42 ברא אלקים, אלקים בגימטריא הטבע, אז די מציאות פון טבע איז בשפע בכל רגע ורגע פון דעם אויבערשטן יש מאין מאפס המוחלט. איז במילא די גאנצע מציאות וועלט איז אלקות. איז במילא נישט שייך קיין שום זאך אין דער וועלט זאל פארשטעלן אדער מבלבל זיין אדער שטערן א אידן פון קענען ממלא זיין זיין שליחות אין דער וועלט און קענען משלים זיין די כוונה העליונה פון נשמה, הקדוש ברוך הוא, לעשות לו יתברך דירה בתחתונים. במילא, בשעת א איד האט די נקודה וואס שבת בראשית לערנט מען די פרשה. במילא לערנט מען די פרשה. ווי דאס בעל התניא, דער רבי, האט געזאגט, אז נישט נאר ענינים איז נאך נישט נאר לערנען די פרשה, נאר דארפן נאך לעבן מיט דער צייט, לעבן מיט דער פרשת השבוע. בשעת א איד לערנט אין בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ, גיט אים דאס א כח אז ער זאל קענען גיין אויף דער וועלט און מקיים זיין מצוות און לערנען תורה [לא ברור] מיטן גרעסטן תוקף. יא. און פארשטיין אז וועלט קען נישט מאכן מניעות ומעכבים זיין אויף געטליכקייט. איז דאס איין נקודה עיקרית אין דעם גאנצן ענין פון שבת בראשית, וואס ווי מ׳שטעלט זיך אוועק שבת בראשית, אזוי גייט דאס א גאנצן יאר. די גאנצע בריאה וואס איז בשפע נגלה בכל רגע ורגע, בכל יום ויום, יש מאין [לא ברור] בכל יום ויום. און דער ענין, יא, ווי דער רבי האט צוגעגעבן, איז נישט נאר אין ענינים גשמיים, נאר אויך ענינים רוחניים, נישט נאר ענינים רוחניים, אויך אין גשמיות. צו זיין עובד השם אין עבודה רוחנית און אין ענינים גשמיים פעלט אז ביי א
14:12 ליהודי, שילך תמיד בביטחון חזק. ולא רק זה: שבעבודת השם יהיה בשמחה ובטוב לבב בכל מעמד ומצב. כפי שמבואר באגרת הקודש הידועה, סימן י"א, אדמו"ר הזקן מבאר שם שכאשר יהודי מתבונן וזוכר, ועומד לנגד עיניו עניינה של הנשמה, שהיא יש מאין בכל רגע ורגע, הדבר מסייע לו לעמוד בביטחון גמור ובשמחה גמורה ובטוב לבב בכל רגע ורגע. לדעת שכיוון שכל מציאות הבריאה היא דבר ה', שהכוח האלוקי מהווה אותה, הרי שמלבד הקב"ה אין שום דבר. וממילא, ״עוז וחדוה במקומו״. לכן עבודת השם שלו היא תמיד בשמחה ובטוב לבב, מתוך ביטחון גמור. הוא יודע שכיוון שכל דבר קשור באלוקות, בקב"ה, הרי ״אין רע יורד מלמעלה״, ומלמעלה הכול טוב. כל העניינים הם טוב, וכל העניינים הם בחסד. הרי ״חסד אל כל היום״ ו״עוז וחדוה במקומו״. ולכן, אפילו דברים שבחיצוניות נראים כאילו אינם מתנהלים כפי שהיינו [לא ברור], הם ניסיונות שנועדו לעורר באמת את האמונה והביטחון של ״בראשית״. וכאשר יהודי זוכר ומעמיד לנגד עיניו את ״בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ״, בכל מעמד ומצב הוא תמיד בשמחה ובטוב לבב. ו—
14:12 אידן אז ער זאל שטענדיג גיין מיט בטחון חזק. און נישט נאר דאס, אז אין עבודת השם זאל ער זיין בשמחה וטוב לבב בכל מעמד ומצב. ווי ס׳מבואר אין אגרת הקודש הידוע סימן י״א, דער אלטער רבי איז מבאר דארטן, אז בשעה א איד איז זיך מתבונן און ער געדענקט און ער האט לנגד עיניו דעם ענין פון נשמה וואס איז יש מאין בכל רגע ורגע, איז במילא דאס איז א זאך וואס העלפט א אידן אז ער זאל קענען זיך אוועקשטעלן בבטחון גמור ובשמחה גמורה וטוב לבב בכל רגע ורגע. וויסן אז ווי באלד די גאנצע מציאות פון בריאה איז דאך דער דבר ה׳ וואס דער כח אלקי איז מהווה, קומט דאך אויס אז חוץ פון דעם אויבערשטן איז דאך נישטא קיין שום זאך. איז דאך במילא עוז וחדוה במקומו. איז במילא זיין עבודת השם איז שטענדיג, יא, בשמחה וטוב לבב, מיט א בטחון גמור, וואו ער ווייסט אז ווי באלד יעדער זאך איז פארבונדן מיט געטליכקייט, מיטן אויבערשטן, איז דאך במילא אין רע יורד מלמעלה, ומלמעלה דאך הכל טוב. אלע ענינים זיינען דאך טוב און אלע ענינים זיינען דאך בחסד. רבו יש לו דאך חסד כל היום און עוז וחדוה במקומו. איז דאך במילא אפילו זאכן וואס בחיצוניות קוקן אויס אז ס׳גייט נישט אזוי ווי מ׳וואלט [לא ברור], אז ס׳זיינען נסיונות. צו ארויסרופן באמת די אמונה און בטחון פון בראשית. און בשעת א איד געדענקט און ער שטעלט לנגד עיניו דעם בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ, איז במילא אין יעדן מעמד ומצב איז ער שטענדיג בשמחה וטוב לבב. און
15:50 זה עצמו, כפי שאדמו"ר הזקן אומר כאן בתניא, כאשר יהודי מחזק בעצמו את האמונה, מביא לו את השמחה האמיתית: שיראה זאת לא רק בהעלם, אלא בגלוי. שהטוב הנעלם יתגלה בטוב הנראה והנגלה, שיראה בעין [לא ברור] את ההשפעה האלוקית. שתהיה שנה מבורכת ושנה מוצלחת, עם כל העניינים של אורה, ברכה והצלחה על כל השנה כולה. וזוהי הנקודה של שבת בראשית: שצריך לקחת את כל ה[לא ברור], ואת כל החיות ואת כל הכוח שקיבלנו בימי חודש תשרי. באה שבת בראשית ואומרת שצריך לקחת את כל זה ולהכניסו לחיי עולם, אל הטבע, אל חיי היום־יום, אל ענייני החול [לא ברור]. לקחת איתנו [לא ברור], לקחת איתנו את הגוף ואת הנפש הבהמית. ובחיי עולם, בענייני עולם ובענייני הטבע, לראות את הכוח האלוקי, את האור האלוקי, את ״אתה הראת לדעת כי הוי' הוא האלקים אין עוד מלבדו״. לראות זאת בכל פרט, בכל צד ובכל שלב. ושתהיה זו הגאולה האמיתית והשלימה בקרוב בימינו, אמן. שנראה את ״ורוח אלקים מרחפת על פני המים״ — זה רוחו של משיח. שאז יהיה ״ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דבר״. שרואים בגלוי את דבר הוי' שמהווה, מחיה ומקיים בכל רגע
15:50 דאס אליין, ווי דער אלטער רבי זאגט דא אין תניא, אז בשעת א איד איז מחזק ביי זיך די אמונה, ברענגט דאס אליין ביי א אידן די אמת'ע שמחה: אז ער זאל דאס זען ניט נאר בהעלם, נאר אז ער זאל עס זען בגלוי. אז דער טבע הנעלם זאל ארויסקומען בגלוי און בטבע נראה ונגלה, אז ער זאל דאס זען בעין [לא ברור] די השפעה אלקית. ס'זאל זיין א געבענטשטע יאר און א הצלחה'דיגע יאר, מיט אלע ענינים פון אורה און ברכה און הצלחה על כל השנה כולה. און דאס איז די נקודה פון שבת בראשית: אז מ'דארף נעמען דעם גאנצן [לא ברור] און דעם גאנצן חיות און דעם גאנצן כח וואס מ'האט גענומען אין די טעג פון חודש תשרי. קומט צו שבת בראשית און זאגט אז מ'דארף נעמען די גאנצע זאך און ארייננעמען אין חיי עולם, אין טבע, אין טאג־טעגליכן לעבן, אין עניני חול [לא ברור]. אז מ'זאל מיטנעמען [לא ברור], מיטנעמען דעם גוף און נפש הבהמית. און אין חיי עולם, אין עניני עולם, אין עניני הטבע, זאל מען זען דעם כח אלקי, דעם אור אלקי, דעם „אתה הראת לדעת כי הוי' הוא האלקים אין עוד מלבדו“. זאל מען דאס זען בכל פרט ובכל צד ובכל שלב. און דאס זאל זיין די גאולה האמיתית והשלימה בקרוב בימינו, אמן. אז מ'זאל זען דעם „ורוח אלקים מרחפת על פני המים“, זה רוחו של משיח. אז דעמאלט וועט זיין „ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דבר“. אז מ'זעט בגלוי דעם דבר הוי' וואס מהוה ומחיה ומקיים בכל רגע
17:18 ורגע. את ״כי עין בעין יראו בשוב ה' ציון״, ״ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים״. שנזכה אכן לגאולה השלימה, ושכך אכן יהיה, אמן כן יהי רצון, בקרוב בימינו, אמן.
17:18 ורגע. דעם „כי עין בעין יראו בשוב ה' ציון“, „ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים“. זאל מען טאקע זוכה זיין צו דער גאולה שלימה, און זאל טאקע זיין, אמן כן יהי רצון בקרוב בימינו, אמן.