Podcast Transcripts · Chabad עבריתChabadpedia

Historical Documentation · Episode 12 · 9 Adar 5739 · 1:35:53 · 2 parts

Purim 5739 event for immigrants from Russia

Machine translation into English of the automatic Hebrew transcript. The recording is divided into 2 parts as in the original; each part links to its own audio.

Part 1

46:44 · original audio

02:05 Speaker 1 Good evening, dear friends. I have the great honor of welcoming you on behalf of the Tel Aviv municipality, on behalf of the Chama organization, and on behalf of the Ministry of Immigrant Absorption, and of wishing you all a happy upcoming Purim. The children, our younger generation, have come to greet you. They have come to greet us, so let us greet them. The curtain, please.

03:12 Speaker 2 We’ll head south, to Mount Sodom, then walk a little farther, and then we’ll come to Bethlehem. We’ll sing there and say hello to Avraham. From Bethlehem we’ll go to Jericho; there we’ll sing Yehoshua his song. We’ll cross the Dead Sea to Be’er Sheva, and already we’re in Sodom. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land, from Pharaoh to Saba, from Sinai to Bashan, and onward. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land, from Pharaoh to Saba, from the Jordan to the sea. We’ll head north to Dimona and the surrounding area; there we’ll sing to Simona and Davida. If we [unclear], along the road of sycamore trees. In the north we’ll [unclear] the streets; there we’ll decide what to build [unclear]. And on Shabbos, at the pumping station, they sang the refrain. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, we’ll go to the Golan, the Golan! Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, from the Jordan to the sea. La la la la la la la la, we sang the refrain. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, we’ll go to the Golan, the Golan. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, from the Jordan to the sea. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, we’ll go to the Golan, the Golan. Let’s sing the song, let’s sing the song, of a beautiful land, a beautiful land. We’ll travel through it, we’ll travel through it, from the Jordan to the sea. From the Jordan to the sea. From the Jordan to the sea.

06:33 Speaker 2 A man comes home, and the harvest of his day is meager, so meager, while many troubles weigh on his back like a tower. Then suddenly he sees his daughter’s two eyes before him, and he sings his song to them: Hallelujah. Hallelujah, and this song rises from every corner of the city, as a man and his daughter’s two eyes sing Hallelujah. Hallelujah, and this song rises from every corner of the city, as a man and his daughter’s two eyes sing Hallelujah. A man builds his house of stone and cards. Day after day he toils and labors; day after day they are scattered. But facing its ruins, the sun rises with its rays, and he gathers them to himself and sings Hallelujah. Hallelujah, and this song rises from every corner of the city, as a man gathers everything to his heart and sings Hallelujah. Hallelujah, and this song rises from every corner of the city, as a man gathers everything to his heart and sings Hallelujah. I place my days before G-d; He knows my ways, and all my songs, like prayers, I send into the distance. And when I reach the end of my road, I’ll rest quietly from my life. A new Moshiach, young and alive, will raise a Hallelujah. Hallelujah, and this song will rise from the whole city. And he is new, and he is young and alive, and he sings Hallelujah. Hallelujah, and this song will rise from the whole city. And he is new, and he is young and alive, and he sings Hallelujah.

09:10 Speaker 4 I was sure you would like them. I had no doubt that you would give them an enthusiastic welcome and appreciate their wonderful talent as young performers. These little artists are disciplined people, and now I will present to you the deputy mayor of Tel Aviv, Mr. Yitzchak Artzi.

09:41 Speaker 5 Good evening. Shalom. Ladies and gentlemen, Mr. Raskin, distinguished guests. I have come to greet you this evening on behalf of the Tel Aviv municipality. I’m glad you have gathered in this hall to celebrate Chanukah in our city. I say to you—sorry, to celebrate Purim. I welcome you all to our city, and since I don’t speak Russian very well, I’ll continue for a little while in Yiddish. I have come to greet you on behalf of the city of Tel Aviv, now that you have come to Ohel Shem to celebrate together with us the first—the first Purim celebration that you are holding together here. We Jews don’t have too many joyous occasions, and our Yom Tov days aren’t such cheerful Yom Tov days. On Rosh Hashanah you have to sit in shul for two days. On Yom Kippur you have to fast altogether. On Pesach, too, well, you have to sit in shul a great deal. There is one Yom Tov that is truly a joyous Yom Tov, and that Yom Tov is Purim. It is joyous because it celebrates a Jewish victory. And when we remember that it was Mordechai’s victory over Haman, and see how similar the name Haman is to the name Khomeini, it seems—it seems that although the Megillah was written thousands of years ago, it describes almost exactly something happening in our own time: antisemites who want to wipe out the Jewish people, one who calls himself Haman, while today he might go by a similar name and want to drive the Jews out, and then—the Jewish victory. Dear friends, we are living through difficult times today. At this very moment,

12:24 Speaker 5 as we sit here, [unclear] has arrived in Lod. On Saturday night the president of the United States will arrive, and in this country—and not only in this country—very great and important decisions will be made. They will determine whether, in the future, we will have a life of peace or whether, G-d forbid, we will once again have to struggle for our freedom and our security. I hope we will find a path to a genuine peace. That is why we may rejoice today, and why we must rejoice today. I have come to greet you and to wish you joy. But I cannot finish without thanking the Chama organization, which arranged this evening, and first and foremost the man of action and energy, the respected Yehoshua Raskin, and his friends. I have known the Chabad movement for many years. I once worked with Youth Aliyah, and in that connection I often visited Kfar Chabad. I want to offer the organization my heartfelt greetings. Today it is called Chama, but at its heart are Chabad chassidim: people of faith, energy, strength, and enthusiasm, who sustained Jewish life in Russia during the bitterest years of Stalin, and who are now doing important work bringing a Jewish spirit and a little Yiddishkeit into the lives of immigrants from the Soviet Union who have arrived in recent

14:29 Speaker 5 years. I want to thank them warmly. I also want to thank my friends at the Tel Aviv municipality. You saw the children’s choir, under the direction of the very well-known conductor Menashe Levan, whom you probably know from television. And soon you will see a dance group that will shortly be traveling abroad to represent our country there. And I want to thank our friend Shimon Hochman, who put so much strength and energy into this, and also Mr. Weiner, the director of Ohel Shem, who warmly made this hall available for tonight’s event. I want to thank them, thank you, and wish you all: Chag Purim sameach, a joyous Purim.

15:33 Speaker 6 Allow me, on behalf of all of you, to thank Mr. Yitzchak Artzi from the bottom of my heart. Toda rabba! I don’t think you’ll object too much if the children sing a couple more songs.

16:31 Speaker 7 Winter has passed; spring is upon the world. The sun slowly climbs. The colors of the rainbow, flowers and their fragrance. Another season has passed. Every flower in the garden, every shrub and tree, from the Negev to the Golan—hallelujah. Hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah. The sun is shining, flowers give off their fragrance, colors shine bright, and there are beehives full of honey. Autumn has vanished, with its darkness and cold. G-d has created a new spring. Every flower in the garden, every shrub and tree, from the Negev to the Golan—hallelujah. Hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah. Hallelujah, hallelujah, hallelujah. Hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah. Hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah, hallelujah.

18:52 Speaker 8 Thank you very much. I don’t know Russian. That was a song called “Spring Has Come,” written by Misha Blicharovich of Vilna, who is at the piano. And the next song is “A Woman of Valor, Who Can Find?” The soloists are Tzvika and Yitzchak.

19:56 Speaker 7 A woman of valor, who can find? Her worth is far beyond pearls. Her husband’s heart trusts in her, and he will lack no gain. A woman of valor, who can find? Her worth is far beyond pearls. Her husband’s heart trusts in her, and he will lack no gain. La la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la la

22:17 Speaker 7 Will stumble. Won’t stumble, won’t stumble.

22:48 Speaker 9 Before you is the Tel Aviv municipal children’s choir, directed by Menashe Lev-Ran. Please welcome him. At the piano is Misha Blicherovich, our [unclear]. And now I suggest we all say goodbye to our little guests. Thank you very much. The children are slowly beginning to leave the stage.

23:30 Speaker 7 Light up the streets, and let a song of joy fill the city. Tomorrow a bright day will fulfill all our hopes. [unclear], and the sun will emerge from the clouds. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace, peace upon Israel. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace upon Israel. I still had a field, grain upon the heights; this morning it is scorched by war. [unclear] in the illuminated city. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace, peace upon Israel. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace upon Israel. Tomorrow peace will come; brighten the lights. [unclear]. Then mountain will call to mountain, “Peace,” across the horizon. Peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace, peace upon Israel. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace upon Israel. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing the songs of the heart: peace, peace upon Israel. Peace, peace, peace upon Israel. Sing, sing songs of praise. Peace upon Israel.

27:27 Speaker 10 Many of you may not know an important religious tradition: the special blessing of Shehecheyanu. When friends meet after a month apart, they recite Shehecheyanu. That is the tradition. Since the revelation at Sinai, not one month but three thousand two hundred and seventy years have passed. So today it is especially fitting to recite Shehecheyanu. It will be sung by Eliyahu Greenblatt, a magnificent master of cantorial music and Chassidic song. The piano accompaniment is by the singer’s esteemed colleague, Dr. Chanan Winternitz, a doctor of musicology.

29:03 Speaker 11 Blessed are You, Hashem, our G-d, King of the universe, Who has granted us life, sustained us, and brought us to this time. Who has granted us life, sustained us, and brought us to this time. To this time, to this, to this, to this time, to this time.

32:18 Speaker 3 Dear friends! We will see them again. And now, the man who readily agreed to speak to you needs no introduction. Please welcome the head of the Union of Religious Jewish Intellectuals from the USSR and Eastern Europe, Professor Herman Branover of Ben-Gurion University in Be’er Sheva. Good evening, shalom! I’m simply not used to speaking when I can’t see the faces of the audience. So I asked the organizers whether they could remove those dreadful lights. But they say they can’t. Besides, it is very hard to speak about anything after the singers, and especially after the children’s choir. I think that whatever I say will sound far less convincing than the singing of those two little ones who stood here a few minutes ago and sang real Jewish songs. So I won’t try to compete with my musical predecessors at this podium, on this stage. I’ll try to keep my remarks as short as possible, so that you can move on to the next part of the program as soon as possible. What that will be... I don’t know exactly; the organizers know. Perhaps more music, or perhaps something more specifically connected with Purim—the giving of Purim gifts, and so on. As you know, this evening is devoted to Purim, one of the happiest, most joyous holidays of the Jewish year. It commemorates the miraculous deliverance of our ancestors in Persia some two and a half thousand years ago, after the Babylonian exile. They were saved from the wholesale destruction demanded by Haman, the Persian king’s chief adviser and vizier. I don’t know how many of you remember that story. Apparently Rabbi Levin, who will speak after

35:40 Speaker 3 me to dwell on this in greater detail. But in the briefest terms, if we tell the story of Purim in modern language, using modern concepts and categories, this is what happened: the Jews in Persia were flourishing—in business, trade, the sciences, and government. And although their exile had not been very long, within a few decades many had become deeply assimilated. They had not only advanced in their careers; they had also adopted many of the ways and customs of their non-Jewish Persian masters. But not everyone had. The leader of that generation was Mordechai, whom the Torah calls Mordechai HaYehudi, because he was among those who fought to preserve Jewish ideals against assimilation, to preserve Jewish identity. Megillas Esther, which is read on the eve of Purim and again the next morning, tells this story. All Jews—men, women, and children—must hear it read, so that they remember what happened two thousand, two and a half thousand years ago and draw lessons from it for today. It tells how the Jewish people were saved through the efforts of Mordechai and Queen Esther. Their efforts included what today might be called political steps. But the true salvation did not come from those steps. The true salvation was ordained by G-d. It was granted to the Jews because, in the face of the terrible danger threatening the Jewish people, Mordechai called for a fast and for the entire people to pray. And most illogically, paradoxically, it would seem, he gathered all his students—the children, many thousands of them—and began studying Torah with them. He began teaching them a passage

39:01 Speaker 3 of Torah that seemed to have no connection whatsoever to what was happening. Our sages tell us that when Jews in a time of danger turn first to the source, to the very source of their Jewish identity—to G-d and to the Torah—and only against that background take practical steps, actions that, as I said, might today be called political actions, then success awaits them; then they prevail. And indeed, in the end, Haman was hanged. The antisemites who had planned to destroy the Jewish people, plunder their property, and celebrate at the Jews’ funerals were themselves destroyed by the Jews. The Jews were granted the right to deal with them. Megillas Esther, the story of Purim, tells of all this. This evening has been organized by the HaMa society, Chavuras Mezakei Harabim. This society, which I think is no longer a secret today, began in Russia some twenty years ago, I believe, under conditions of the strictest secrecy. The fact is that many of us did not know it existed. It was founded there to provide Jewish education and to teach Jewish children Torah. And the story of HaMa echoes the story of Purim in a way, because these people, amid widespread assimilation, constant slander, and persecution, saw salvation first and foremost in preventing children from assimilating: in saving as many Jewish children as possible from adopting an alien culture and directing them toward Jewish life. Only on that firm foundation would they undertake various other measures, which I will not mention here. The inspiration and teacher of these people

42:00 Speaker 3 was and remains the Lubavitcher Rebbe, whose portrait you see here. And I think that on this evening devoted to Purim, it would be fitting to say a few words about Chassidus in general, since this evening has been organized by a Chassidic society and since the history of chassidim resonates in so many ways with the story of Purim. Allow me to spend a few minutes on that. I have already mentioned that we can see a fundamental order in Mordechai’s actions: first, trust in G-d and confidence in the Jewish people’s special mission and role; then, all manner of practical steps in everyday life. This is one of the distinctive features of Chassidus. Chassidus strongly emphasizes Jewish distinctiveness, the unique purpose of the Jewish people, and the paramount importance of raising children in the spirit of Torah and connecting them to Jewish spirituality. At the same time, Chassidus demands that its followers—and potentially all Jews are meant to be its followers, because Chassidus makes no distinction between one Jew and another; every Jew is equally precious, and every Jew carries a Divine spark—bring that spirituality, that Torah, into the most ordinary parts of life. Torah must not remain a separate realm, the preserve of a few, something abstract. Torah must permeate every step a Jew takes, every day from sunrise until he falls asleep at night. Torah must guide a Jew’s steps and shape who he is. Throughout the ages, the Jews’ distinctiveness has been the guarantee of their survival. Whenever Jews began striving to resemble other peoples, it led, sometimes more quickly and sometimes more slowly, to complete assimilation and the disappearance of one branch, one group, or one Jewish family. Well, we need not look far for examples. We know how it was in Russia, when in

45:07 Speaker 3 the 1930s it seemed that liberation and equality had finally come for the Jews. And indeed, many flourished in science, culture, industry, and so on. At the same time, they tried to erase everything Jewish from themselves and their children, becoming like non-Jews. And very soon, history exacted its price. First, we were still not accepted as equals among the non-Jews there in Russia. And on the other hand, we had largely lost our connection to our past, to our roots. This is what Chassidus seeks to prevent. In essence, this is nothing new. The tradition goes back to our forefather Avraham. Torah scholars are asked: How did our forefather Avraham dress? And anyone who has read even a little Torah, the Five Books of Moses, knows that they say virtually nothing about how he dressed. But those who ask the question with the inner meaning, the spirit of the Torah, in mind answer: Why, that is very easy to answer. Clearly, he dressed differently from everyone around him, because both his conduct and his attitude toward people

Part 2

49:09 · original audio

00:04 Speaker 1 Who, then, is a Rebbe? A tzaddik, a righteous person who teaches and guides Jews—his followers and, indeed, all Jews. This is not a new concept either. There have not been thousands or tens of thousands of righteous people in every generation of Jewish history. But in every generation there has been at least one righteous person, at least one guide. The Torah, the Five Books of Moses, tells us about the Jews long ago, at the time of the Exodus from Egypt: “And they believed in G-d and in Moshe, His servant.” In that generation, Moshe Rabbeinu was the generation’s guide, leader, and spiritual teacher. In our generation, the Lubavitcher Rebbe bears this immense responsibility as a spiritual leader of the Jewish people. One could speak at great length about this man’s greatness in Torah, in interpreting and explaining it, and in matters of the Jewish spirit. But perhaps this evening, with our time limited, I will not address that area of his work, although there is an enormous number of the Rebbe’s published writings—volumes of them. After all, I hardly have the standing to judge the Rebbe’s greatness in Torah. In my everyday life, I do not study Torah professionally or as my specialty. What I would like to do is share my personal impressions from meeting the Rebbe. Since arriving from Russia about six years ago, I have had the good fortune to see the Rebbe several times and to speak with him, sometimes at considerable length. And I want to share with you, at least to a small

03:10 Speaker 1 extent, my personal impressions of this man’s greatness and his unique, incomparable character. As I said, I will not speak about his greatness in Torah, because I am a poor judge of that. Still, it is widely recognized and well known how great he is in Torah and its interpretation. What struck me perhaps even more, on a more ordinary, human level, was his extraordinary personal qualities: his absolute, boundless devotion to every Jew, whether he has ever met that person or not, and his desire to do everything possible—and impossible—to help any Jew who needs help. When you enter the Rebbe’s room, even for the first time, you somehow feel as though you have come to visit an old friend whom you have seen many times, someone who has been a constant presence in your family and your life. His ability to listen and to understand is utterly unique. Since leaving Russia, I have had opportunities to meet various people considered famous—politicians, writers, cultural figures, and so on. Oddly enough, when you speak with them, you feel that only part of their attention is on you. Somewhere in the back of their minds, while they are speaking with you, they are still thinking about something that concerns them personally, or about plans and ideas of their own. When you speak with the Rebbe, you feel that whether the issue is small and entirely personal, or a broad question concerning the future of the Jewish people, the education of young people, or the situation in Israel, all his attention is focused on what

05:56 Speaker 1 you are saying. He lives what you tell him, and you feel that the problem concerns him even more than it concerns you, though you are the one who brought it to him. I will answer that question a little later. One could mention this man’s remarkable personal qualities. First, his phenomenal memory, which may be explained by the depth of his interest in the lives of every Jew. For example, if you visited him once and return two or three years later, he will remind you of your earlier conversation down to the smallest detail. You yourself may have long forgotten it, even though the conversation concerned you. He will ask about every member of your family, about your children by name, remembering their ages, what they do, and so on. And all this when, on a single evening, he may meet fifty, sixty, or seventy visitors from all corners of the world, each with their own problems and concerns. In the Rebbe’s waiting room you may encounter writers and ministers, and sometimes, incidentally, even non-Jews, such as the mayor of New York City or the vice president, and so on. Finally, even if you look simply at the sheer amount of work he does, it inspires the deepest respect. Since taking on these responsibilities, this man has not had a single day of vacation, not one day off. Day after day, he comes to his office, where he meets people, works, and writes, at around nine in the morning, and stays there until

09:04 Speaker 1 midnight or one in the morning. And on evenings when he meets visitors, those meetings often continue until three or four in the morning. I once spoke with a man who has no connection to Chassidus but lives on Eastern Parkway, the street where the Rebbe’s office is located. He simply watches what happens on the street from his window. He is elderly and does not work, so he spends a great deal of time by the window. He told me, “Even if I knew nothing about the Lubavitcher Rebbe, and only saw what I observe—how he comes to work, so to speak, every morning and leaves after midnight, in every kind of weather, at every time of year, without a single exception—I would respect him for that alone.” Because, in the end, all this work is for the sake of others, for the sake of Jews. Someone in the audience asked me why the Rebbe does not come here. He, too, has been asked that many times. During his time in the United States, the Rebbe has succeeded in creating a system of Jewish education—a network of schools and Jewish and Chassidic institutions, including at universities across the country. They are islands, fortresses in the struggle against assimilation, which, as you probably know, is already taking on alarming proportions in America as well. The captain of this enormous undertaking, stretching from ocean to ocean across America, is the Rebbe. And the captain, as everyone knows, is the last to leave the ship. It would be very strange if he were to leave six million American Jews to their fate and suddenly move here. Yet I know from personal conversations that his devotion to the Land of Israel and his love for this holy land, for Jerusalem, truly know no bounds.

12:08 Speaker 1 He speaks with tears in his eyes about Jerusalem, about Hebron, about every piece of this land. And before I finish, I would like to mention one more thing. Among the measures the Rebbe takes against assimilation, his so-called mivtzoim are fairly well known. Sometimes the word is translated into Russian as “campaign,” but that word sounds far too Soviet to me; I would not use it here. Let us simply call it an effort, a struggle to get Jews to observe elements of the Torah, its mitzvos. After all, the Torah is not some system floating in the clouds. I said at the beginning that a Jew’s task is to connect Torah with life, to bring Torah down to the most ordinary levels, so that every Jewish child, every Jew, wherever fate has taken him, can be enriched by it. And for that to happen, a Jew must first become familiar with, connect to, and begin observing the practical part of Torah: the mitzvos. Torah without mitzvos becomes something entirely removed from life, something up in the clouds, and, to tell the truth, is very quickly forgotten. Jewishness, Judaism, is a way of life. Maaseh—action—comes first. Now, the system of Jewish mitzvos is quite varied and complex. It requires study and a consistent upbringing. And this is essential if our children are to be happy, if they are to understand and feel what genuine Jewish joy is, what Jewish warmth is, what Jewish relationships and morality are. It is essential so that our lives will be free of all the negative things we see here in Israel. I do not know—there are probably people here in the hall who arrived recently, and others who arrived longer ago—but it is no secret that, unfortunately, life in Israel today has many aspects that should not

15:03 Speaker 1 be there. Crime, violence, and so on. Things that, in our minds, simply do not fit our image of a Jew; things imposed from outside, borrowed from other peoples. They were not found on the Jewish street when it remained Jewish in the fullest sense, built on Torah. But history has brought us to a point where these things have entered our lives. And they get in our way. I know that many mothers who have come from Russia complain about permissiveness, about the sense that anything goes, and about the harmful effect of all this on their children. To prevent this, Jewish ideals, Jewish morality, Jewish concern for one another, warmth, and so on must prevail again. How can that be achieved? By connecting to Torah in practice. Study alone will not do it. We have to begin observing mitzvos, at least to some degree, and do more tomorrow than we do today, no matter how much we do today. On this basis, the Rebbe appeals to all Jews to begin observing a basic set of mitzvos. I will not [unclear]. I will not list them all now, only some of them. For example, the very foundation: putting on tefillin, beginning at age thirteen for boys and men. And women lighting Shabbos candles. What could be simpler? A Shabbos candle. It takes a fraction of a minute to light it and say the blessing. Yet that Shabbos candle goes on shining in the mind and soul of a child who saw it in the home of his parents, his mother, or his grandmother. That little candle brings Jewish spirituality into the home. And, of course, among these ten mitzvos is chinuch, the education of children—the very foundation, without which there can be no continuity, no continuation of Jewish existence. And, of course,

17:43 Speaker 1 among these mitzvos is Ahavas Yisroel, love for one’s fellow Jew. Not some abstract love, but a sincere and boundless desire on the part of every Jew to help another Jew, whether in everyday matters, material needs of any kind, or spiritual difficulties. And, of course, to help a Jew connect with Jewish life and his children receive a Jewish education. These are the mitzvos, along with several others, that the Lubavitcher Rebbe works to advance with the help of his chassidim. He asks and appeals to Jews throughout the world, wherever they may be, to observe these basic mitzvos as a step toward a deeper connection with Jewish life, toward saving their children, and so on. I have mentioned only a few. There is also a mezuzah on the doors of a Jewish home, family purity, tzedakah, and so on. You can read about them; there are books. Observing these mitzvos, like other mitzvos, sometimes seems strange to someone who has lived and been raised with different principles and ideas. It seems strange: even if I acknowledge the importance and greatness of the Jewish spirit and of Torah, what does a seemingly simple physical act—putting tefillin on one’s arm and head—have to do with it? But the greatness of the Jewish people and Jewish consciousness throughout the ages lies precisely in this: at critical moments, Jews do not make their decisions based on what I like or dislike, what I understand or what my mind may refuse to accept today. Jews have always relied on their teachers: the Tannaim and Amoraim, who compiled the Talmud, the prophets, and Moshe Rabbeinu. And they answered as they did when they received the Torah: “Naaseh v’nishma”—we will do, we will observe. And “nishma” means not only “hear” or “listen,” but also

20:28 Speaker 1 learn. Of course we must learn; of course we must work to understand. But action comes first—connecting through deeds, through action, and first of all combating non-Jewish influences. And this, as I said at the beginning, is what Mordechai, Mordechai HaYehudi, did two and a half thousand years ago. Through this he overcame Haman and brought about the deliverance we celebrate on Purim. This is what the great Jew of our generation, the Lubavitcher Rebbe, tells the Jews of our generation and asks of them. I wish you and your children a happy, joyous, truly Jewish Purim, filled with Jewish spirit, joy, and celebration. Thank you. Honored by your warm attention, Cantor Eliyahu Grimblatt has agreed to sing another song. Let us hear him perform “Di Yiddishe Lid.” Please.

22:57 Speaker 2 A Jew may be poor, yet he is very rich, for a Jew possesses so many spiritual treasures. A Jew is patient, his trust is great, and his burning faith keeps him alive. They call him a king’s son, a man of distinguished lineage, a wealthy man—and every country closes its door to him. He laments and he weeps; he can bear no more. Even his laughter is mixed with a tear. And sometimes, when things are no longer so hard for him, they promptly remind him that he is a Jew. They give him a feather, put a stick in his hand, and he goes looking for a new country. When the New Year comes for all the peoples of the world, they sing and dance and revel without end. But the Jew, on Rosh Hashanah, sits in shul with deep concentration and hears his chazzan sing a different melody: Oh, here I am, poor in deeds, trembling and afraid, in awe of Him who dwells amid the praises of Israel. In awe of Him who dwells amid the praises of Israel. And I have come to stand before You and seek mercy for Your people. And I have come to stand before You and seek mercy for Your people. Oh, and I have come to stand before You and seek mercy for Your people, Hashem, G-d of Israel, who—who sent me. On the night of Yom Kippur, he goes straight to shul and hears the chazzan sing with great feeling: “From this Yom Kippur until the next Yom Kippur, which comes upon us, which comes upon us for good.” But there are also times when the Jewish people are joyous. And how they sing and dance when Simchas Torah comes! “Rejoice and be glad on Simchas Torah, and give honor to the Torah. For its worth is greater than any merchandise; it is more precious than gold and pearls. Let us rejoice and exult in this Torah, for it gives us strength and light.”

31:06 Speaker 2 Let us rejoice and exult in this Torah, for it gives us strength and light. Rejoice and be glad on Simchas Torah, and give honor to the Torah. For its worth is greater than any merchandise. Simchas Torah.

32:19 Speaker 3 It gives me special pleasure to give the floor to Rabbi Mordechai Levin, one of the outstanding scholars and educators in Judaism and Chabad philosophy. Those who attend our many seminars hold his teaching in high regard.

33:00 Speaker 4 Good evening, dear friends. I have been asked to explain why Purim is the most joyous holiday. I think you can all guess why. Perhaps we who came from the Soviet Union understand better than other Jews why it is the most joyous holiday. There is a popular explanation: it is the most joyous holiday because the Torah instructs us to have a little to drink. What could be better? But it is interesting to consider why this is the only holiday on which we are instructed to drink. Especially when you think about it, this holiday is not so joyous. The Talmud tells us that on all the other holidays we have a special prayer of praise to G-d called Hallel. And indeed, we have reason to rejoice. On Pesach, we left Egypt; we received the Torah, returned to our land, and became an independent people. There is reason to rejoice. Shavuos is the same: the giving of the Torah. Could there be a more joyous, a better holiday? The same is true of Sukkos. And yet we are not instructed to drink on those holidays. There is a law that one should drink a glass of wine on every holiday, but that is still far from getting drunk. Only on Purim—on Purim, when the holiday is actually not so joyous—the Talmud tells us that we do not recite that hymn of praise, because even after our deliverance we remained subject to the Persian Empire, to the Persian king, and had to pay him tribute. So there is not that much to celebrate. We still do not recite the hymn of praise. And yet Purim is the one holiday on which we must drink. But there is something special about this holiday, something unique. Its name already tells us why it is the most joyous holiday and why it has particular relevance to us Jews,

35:53 Speaker 4 Soviet Jews, Russian Jews—or, as our Rebbe says, we should not use the expression “Russian Jews,” because they are not Russian; they are Jews, simply Jews, who came from Russia or still live in Russia. The holiday is called Purim. It is not called the holiday of Esther, or the holiday of Mordechai, or the holiday of Deliverance. It could have been given many, many names. It is called Purim because purim means lots: Haman cast lots to decide in which month to destroy us. And because he cast lots, we call the entire holiday Purim. That seems strange. Haman gave our holiday its name. Strange—but now it is perfectly understandable. It is especially understandable to us, because when we truly experience deliverance, when we see G-d’s hand with our own eyes, it is easy for us to rejoice. We see our G-d, we see that He watches over and protects us, and it is easy for us to remain Jews, to hold fast to Judaism, and to rejoice that we are Jews. But Purim is the only holiday established while we were in exile. We were scattered among 127 provinces throughout the world. We had no independent state; the Beis Hamikdash had been destroyed. We were subject to the whims of a despotic king who could have destroyed us. After all, destroying a people was not unheard of then, nor is it in our own time. And yet, when we look closely at the whole course of history, at everything that has happened to us, at our fate and our lot, we see clearly, with our own eyes, that even when everything seems to follow the laws of nature, when it seems that Achashverosh is directing history and can do whatever he wishes with us—

38:19 Speaker 4 he and all the antisemites of every age: the Stalins, the Brezhnevs, the Carters, and the like—it seems that they rule over us. And yet, even then... It only seems that they rule over us. When we look closely, we see that in every age, wherever we may be, under whatever rule we may live—in Israel, in America, in Russia, everywhere, everywhere, always, always—G-d’s eye watches over us and protects us. But we are still subject to Achashverosh. We are still in exile. Millions of our brothers and sisters are still far away over there. So it is hard to rejoice. There is so much to rejoice about, but it is still hard; suffering is hard. That is why we need a drink, to dull a little of the suffering we feel. We have great joy, and at the same time something still keeps us from rejoicing. That is why Purim is the only holiday on which we are instructed to drink, and that is why it is our most joyous holiday: no other holiday shows so clearly that we are the chosen people, and that our G-d always, always protects us and will deliver us from all who raise a hand against us. Have a joyous holiday!

40:09 Speaker 5 Dear friends! Cantor Eliyahu Grimbalt, whom you heard earlier singing as a cantor, will close the formal part of the program. He will now sing the famous Hebrew song “You Shall Know War No More.” Please, Cantor Grimbalt.

41:21 Speaker 6 Land beloved of my fathers. A land of sun and sea. My land, how much longer will there be sorrow and blood upon your fields? If only we could live in peace, land of milk and honey. If only we could love you. If only a new day would come. You will not know, you will not know war again; my land will not know it. Land, your sons are going. They will never again see sun and sea. Thousands upon thousands of cannons. They will not overcome you, they will not overcome you. If only we could live in peace, land of milk and honey. If only we could love you. If only a new day would come. You will not know, you will not know war again; my land will not know it. You will not know war, war again; my land will not know it.

46:00 Speaker 7 Friends. We’re announcing a short intermission, after which there will be a grand concert featuring outstanding performers. There will be no more speeches.