פנינים מר' מיילך – הרב אלימלך צוויבל ע"ה · קטע 64 · כ׳ אדר תשפ״ו · 3:34
א גאנצע נאכט
תיאור הפרק
על השיחה של אחרון של פסח תשל״ו ושל פרשת תצוה תשכ״ה
השמע המקורי · הערך על הרב אלימלך צוויבל בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 באחרון של פסח ל"ו אמר הרבי שיחה על רש"י. אחר כך אמר הרבי שהשיחה הזאת לקחה לו לילה שלם. תארו לעצמכם: אצל הרבי, לילה שלם! הרבי ישב על שיחה בעניין רש"י בפרשת תצוה. איך אפשר לתפוס את זה? בפרשת תצוה כתוב: ״ואתה תצוה״, ורש"י אומר על ״שמן זית זך״: ״מגרגרו בראש הזית״. מה הקשר בין הדברים? מפרשים אחרים יכולים לפרש שרש"י ידע זאת מפרשה אחרת; אבל הרבי אומר שאם רש"י אומר זאת כאן, הדבר שייך לפשט. הרבי עבד על השיחה הזאת כמה וכמה פעמים. השיחה נדפסה. מה יכולה להיות הסברה לכאן, ומה הסברה לכאן? למה רש"י צריך להוסיף את המילים האלה? בהמשך השיחה [לא ברור]. בתוך הדברים שאל הרבי: למה כך, ולמה לא אחרת? והרבי אמר: ״זה לקח לי לילה שלם״. השיחה הזאת, הרש"י הזה, לקחו לרבי לילה שלם. לא שהרבי רק אמר לעצמו את השיחה במשך הלילה; זה מובן מאליו. אבל את הפשט הרבי [לא ברור].
00:00 אחרון של פסח ל"ו האט דער רבי געזאגט א שיחה בנוגע רש"י. שפעטער האט דער רבי געזאגט אז די שיחה האט אים גענומען די גאנצע נאכט. שטעלט אייך פאר: ביי דעם רבי'ן, א גאנצע נאכט! דער רבי האט זיך געזעצט אויף א שיחה וועגן א רש"י אין פרשת תצוה. ווי קען מען זיך דאס פארשטעלן? אין פרשת תצוה שטייט: „ואתה תצוה“, און רש"י זאגט אויף „שמן זית זך“: „מגרגרו בראש הזית“. וואס איז דער קשר הענינים דערפון? אנדערע מפרשים קענען מפרש זיין אז רש"י האט דאס געוואוסט פון אן אנדער פרשה; אבער דער רבי זאגט אז אויב רש"י זאגט עס דא, געהערט עס צום פשט. דער רבי האט די שיחה כמה וכמה פעמים דורכגעארבעט. די שיחה איז געדרוקט. וואס קען זיין דער סברא לכאן, דער סברא לכאן? פארוואס דארף רש"י צולייגן די ווערטער? שפעטער אין דער שיחה [לא ברור]. אינמיטן די דברים האט דער רבי געפרעגט: פארוואס אזוי, פארוואס נישט אנדערש? און דער רבי האט געזאגט: „מיר האט עס גענומען די גאנצע נאכט.“ די שיחה, דער רש"י, האט דעם רבי'ן גענומען די גאנצע נאכט. נישט אז דער רבי האט נאר די נאכט די שיחה פאר זיך געזאגט; דאס איז מובן מאליו. אבער דעם פשט האט דער רבי [לא ברור].
02:16 לגבי יחידות אני זוכר: הרבי היה קורא שאלות. היו פתקים עבים מאוד, מלאים בשאלות. מישהו הגיש פתק, אחר כך פתק שני, שלישי, רביעי; הרבי קרא אותם במהירות ואז החזיר אותם. הוא אמר: בנוגע לזה, כך וכך. הוא לא השיב על כל מה שאותו אדם רצה, אבל את מה שהשיב אמר ברגע כמימרא. בתוך דקה הוא עבר על עניינים מסובכים בנוגע לשידוכים, לרפואה, למסחר, ועל עניינים עמוקים שדורשים יישוב הדעת רב. הרבי [לא ברור]. אם זו חכמה או רוח הקודש, אינני יודע; אבל הוא אמר את הדברים. [לא ברור] והרבי למד. אבל על השיחה של אחרון של פסח ל"ו, כשהרבי דיבר על הרש"י הזה, הוא אמר: ״זה לקח לי לילה שלם״.
02:16 וועגן יחידות געדענק איך: דער רבי פלעגט ליינען שאלות. עס זענען געווען גאר דיקע צעטלעך מיט שאלות. איינער האט געגעבן א צעטל, דערנאך א צווייטן, א דריטן, א פערטן; דער רבי האט עס גיך געלייענט און דערנאך צוריקגעגעבן. ער האט געזאגט: בנוגע דעם איז אזוי און אזוי. נישט אלעס וואס יענער האט געוואלט האט ער געענטפערט, אבער וואס ער האט געענטפערט, האט ער געזאגט אין א רגע כמימרא. אין א מינוט האט ער דורכגענומען ענינים מסובכים בנוגע שידוכים, רפואה, מסחר, און טיפע ענינים אויף וועלכע מ'דארף א גרויסן ישוב הדעת. דער רבי האט [לא ברור]. צי דאס איז חכמה, צי רוח הקודש, ווייס איך נישט; ער האט אבער געזאגט די ענינים. [לא ברור] און דער רבי האט געלערנט. אבער די שיחה פון אחרון של פסח ל"ו, ווען דער רבי האט גערעדט דעם רש"י, האט ער געזאגט: „דאס האט מיר גענומען די גאנצע נאכט.“