פנינים מר' מיילך – הרב אלימלך צוויבל ע"ה · קטע 45 · י״ט אדר תשפ״ה · 6:46
שמחה
תיאור הפרק
להתמקד בדברים נעלים יותר.
השמע המקורי · הערך על הרב אלימלך צוויבל בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 אני חושב, הרבי אומר: זו הדרך הנכונה. הדרך הנכונה היא „עשה טוב“. חסידות דורשת — יש עבודה בחסידות — שצריך לחגור חגורה. למה? „שלא יהא לבו רואה את הערוה“. זה כתוב בחסידות, אבל זה לא כל כך קל. מה הפירוש? אומרים שלפני התפילה צריך להתבונן ברוממות הא־ל ובשפלות האדם. יש בזה עבודה בחסידות. מהי שפלות האדם? מהי רוממות הא־ל? רוממות הא־ל פירושה שהקב"ה מהווה את כל העולמות. שפלות האדם — שהאדם יתבונן בעצמו, עד כמה הוא רחוק מזה, ויחשוב על עצמו. לכן חוגרים חגורה, „שלא יהא לבו רואה את הערוה“. ואם האדם אינו חושב על עצמו, מי יודע? הרי אפשר להיעשות... זו עצה, עצה טובה. צריך לקבוע לכך זמן מזמנים; בוודאי אסור לשכוח — „ומבשרך לא תתעלם“ — אבל זו דרך. פעם, פעם אמרו שם: עם מה באים לעולם העליון? [לא ברור]. ל„רואה את הנולד“ נותנים פירוש, כי [לא ברור]. רוממות הא־ל ושפלות האדם. והרמב"ם אומר שלפני התפילה צריך להתבונן.
00:00 איך מיין, דער רבי זאגט: דאס איז דער ריכטיקער וועג. דער ריכטיקער וועג איז „עשה טוב“. חסידות מאנט — ס'איז דא אן עבודה בחסידות — אז מ'דארף אנטאן א גארטל. פארוואס? „שלא יהא לבו רואה את הערוה“. ס'שטייט אין חסידות, אבער דאס איז נישט אזוי לייכט. וואס איז פשט? מ'זאגט, פארן דאווענען דארף מען מתבונן זיין אין רוממות הא־ל און שפלות האדם. ס'איז דא אן עבודה בחסידות. וואס איז שפלות האדם? וואס איז רוממות הא־ל? רוממות הא־ל מיינט, דער אויבערשטער איז מהוה כל העולמות. שפלות האדם — דער אדם זאל זיך באטראכטן, ווי ווייט מ'איז פון דעם, און טראכטן אין זיך. דערום טוט מען אן א גארטל, „שלא יהא לבו רואה את הערוה“. און אז דער אדם טראכט נישט אין זיך, ווער ווייסט? מ'קען דאך ווערן... דאס איז א עצה, עצה טובה. מ'דארף מאכן א זמן מזמנים; אוודאי, מ'טאר נישט פארגעסן — „ומבשרך לא תתעלם“ — אבער דאס איז א וועג. אמאל, אמאל האט מען דארט געזאגט: מיט וואס קומט מען אין עולם העליון? [לא ברור]. „רואה את הנולד“ גיט מען א טייטש, ווייל [לא ברור]. רוממות הא־ל און שפלות האדם. און דער רמב"ם זאגט, אז פארן דאווענען דארף מען מתבונן זיין.
01:47 רוממות הא־ל. בחסידות זה אחרת. שפלות האדם — מי הוא האדם, [לא ברור]. רוממות הא־ל היא שהקב"ה מהווה את כל העולמות. אלו הכנות לתפילה: איך מתבוננים ברוממות הא־ל וחושבים על עצמנו, ואחר כך מתחילה התפילה. אני נזכר עוד איך הרבי דיבר על זה: פעם הוא דרש שמחה. לא רק [לא ברור]. פעם היו שרים בהתוועדויות ניגונים מן השנים הראשונות, ניגונים, ניגוני געגועים. פעם הרבי אמר שזה לא מתאים. בשנים האחרונות היו רק ניגונים של שמחה. איך היו רגילים לזה קודם? הרי אפשר לשמוע בהקלטות מן ההתוועדויות את הניגונים. בשנים הראשונות לנשיאות של הרבי שרו את הניגונים של החסידים הזקנים. הרבי לא רצה בזה. שמחה, ושוב שמחה. בפרט [לא ברור], בוודאי. למה? בשביל שמחה. [לא ברור] של אנשים במדרגות גבוהות יותר. ור' שמואל אמר שיש מדרש. המדרש אומר שיש ציפור שעפה, ורוצים לתפוס אותה. מה עושה הציפור? היא מתיישבת, ושם באמצע עומד דיוקן של המלך. והציפור
01:47 רוממות הא־ל. אין חסידות איז דאס אנדערש. שפלות האדם — ווער דער אדם איז, [לא ברור]. רוממות הא־ל, דאס איז מהוה כל העולמות. דאס זענען הכנות פארן דאווענען: ווי אזוי מ'איז מתבונן אין רוממות הא־ל און טראכט אין זיך, און דערנאך הייבט זיך אן דאס דאווענען. ס'איז דא, איך דערמאן זיך, אין פראנט נאך ווי דער רבי רעדט וועגן דעם: ער האט אמאל געמאנט שמחה. נישט נאר [לא ברור]. אמאל האט מען געזונגען ניגונים פון די ערשטע יארן, ביי התוועדויות, ניגונים, ניגונים פון געגועים. אמאל האט דער רבי געזאגט, דאס גייט נישט. די לעצטע יארן איז געווען נאר ניגונים של שמחה. ווי אזוי איז מען פריער געוואוינט געווען צו דעם? מ'קען דאך הערן פון טעיפס פון די התוועדויות, ניגונים. אין די ערשטע יארן פון רבי'ס נשיאות האט מען די אלטע חסידים' ניגונים געזונגען. דער רבי האט עס נישט געוואלט. שמחה, נאך אמאל שמחה. אין פראנט [לא ברור], אוודאי. פארוואס? פאר שמחה. [לא ברור] פון מענטשן אויף העכערע מדריגות. און ס'איז, ר' שמואל האט געזאגט, ס'איז דא א מדרש. דער מדרש זאגט, אז ס'איז דא א פייגל וואס פליט, אבער מ'וויל אים כאפן. וואס טוט די פייגל? די פייגל שטעלט זיך אוועק, און דא אין מיטן שטייט א פארטרעט פון דעם מלך. און די פייגל
03:30 מתיישבת על האף של הדיוקן. האיש רוצה לתפוס אותה בחץ; אם יירה את החץ, הוא יפגע בדמות המלך — וזו מרידה במלכות. אומר המדרש: „למקום יופי ברחת“. ור' שמואל אמר שזו חסידות. אבל איך חסידות היא „למקום יופי ברחת“? צריך לשקוע בעניינים נעלים יותר ולהעמיד לנגד העיניים מאמר חסידות, כי מעט אור דוחה הרבה חושך. ולפעמים, כשלומדים עניין עמוק יותר בחסידות, שקועים בו כל כך ובטלים אליו, והחושך מתבטל. זו דרך אחרת בחסידות, וזה אחד ההבדלים. דרך החסידות היא [לא ברור]. על מה אפשר לסמוך? על הבורא, ברוך השם. אדם לומד חמש דקות — הוא יכול ללמוד יותר מחמש דקות — אבל הוא לומד חמש דקות ביום, ועם זה אפשר לרקוד יום שלם, ריקודין בלילה. ללמוד חמש דקות ביום, ואחר כך לרקוד שעתיים בלילה, בשמחה של מצווה, ברוך השם. אבל בחמש הדקות האלה צריך ללמוד, צריך לפתוח ספר ולפתוח משהו אחד...
03:30 שטעלט זיך אוועק אויף דער נאז פון דעם פארטרעט. דער וויל אים כאפן מיט א חץ; אויב ער שיסט דעם חץ, וועט ער מזיק זיין דעם תמונה של מלך — דאס איז מורד במלכות. זאגט דער מדרש: „למקום יופי ברחת“. און ר' שמואל האט געזאגט, אז דאס איז חסידות. אבער ווי אזוי איז חסידות „למקום יופי ברחת“? מ'דארף זיך אריינלייגן אין העכערע ענינים און זיך פארשטעלן א מאמר חסידות, אז מעט אור דוחה הרבה חושך. און אמאל, ווען מ'לערנט א טיפערן ענין חסידות, איז מען אזוי אין דעם בטל, און דער חושך ווערט בטל. ס'איז אן אנדער דרך החסידות, און דאס איז איינע פון די חילוקים. דרך החסידות איז [לא ברור]. אויף וואס קען מען זיין סומך? אויף הבורא, ברוך השם. איינער לערנט פינף מינוט — ער קען לערנען מער ווי פינף מינוט — אבער פינף מינוט א טאג לערנט ער, און דערמיט קען מען טאנצן א גאנצן טאג, ריקודין בלילה. פינף מינוט בייטאג לערנען, און טאנצן שפעטער צוויי שעה ביינאכט, מיט שמחה של מצוה, ברוך השם. אבער די פינף מינוט דארף מען דא לערנען, דארף עפענען א ספר און עפענען אן איינציג...
05:10 עם חלק, חלק אני מתכוון [לא ברור], ו[לא ברור] רוצה את הדברים עם חלק. זה יפה [לא ברור] לרקוד, לרקוד מרוב שמחה. זה לאו דווקא ריקוד כזה, כי קודם צריך לחשוב. אבל בנוגע לעניין הפנימיות שמתגלה על ידי שמחה, זו תחושה מורגשת, לא השמחה כשלעצמה. כאן מבינים למה, אף שאנחנו אומרים שריקוד הוא דרך אחרת, מהו יתרון השמחה? יתרון השמחה הוא בכך שהפנימיות של יהודי, גם הפנימיות של יהודי, היא [לא ברור]. דרך החסידות שונה לגמרי. ועוד, כך, [לא ברור], ואמר, זה לילה שלם של אמירת תהילים. ו[לא ברור] לומדים קטע חסידות, שמע ישראל. כך זה, כך זו נשמה [לא ברור]. חסידות על ידי אמירת תהילים, חסידות על ידי אמירת תהילים, על ידי אמירת תהילים. כן, חסידות, שמע ישראל, [לא ברור] של שמע ישראל. הוא אמר שני מאמרים, ישבנו לילה שלם ודיברנו, ואחר כך, ביום, למדנו כל כך טוב. הלימוד במשך כל היום היה שונה לגמרי. לילה, לילה, לילה [לא ברור] לילה שלם, וכאן לומדים אחרת לגמרי. אבל [לא ברור], אנחנו לומדים יום שלם, לילה, לילה. אז, חיל, חיל, חיל, חיל.
05:10 מיט טייל, טייל מיין איך [לא ברור], און, אה, וויל די זאכן מיט טייל. איז א שיינע [לא ברור] טאנצן, טאנצן פון מרוב שמחה. איז נישט דווקא אזא טאנצן, ווייל מען דארף ערשט טראכטן. אבער אפרופו דעם ענין פון פנימיות, וואס ווערט נתגלה דורך שמחה, דאס איז דער מורגש, נישט די שמחה של עצמה. דא פארשטייט מען פארוואס, אפילו מיר זאגן טאנצן איז אן אנדער וועג, וואו איז דער יתרון השמחה? יתרון השמחה איז אזוי, וואס א פנימיות פון א איד, אויך א פנימיות פון א איד, איז [לא ברור]. דער דרך החסידות איז גאר אנדערש. נאך, אזוי, [לא ברור], און דאמר, דאס איז א גאנצע נאכט דורכ'ן זאגן תהילים. און [לא ברור] לערנט מען א שטיקל חסידות, שמע ישראל. אזוי איז, אזוי איז א נשמה [לא ברור]. חסידות דורכ'ן זאגן תהילים, חסידות דורכ'ן זאגן תהילים, דורכ'ן זאגן תהילים. יא, חסידות, שמע ישראל, א [לא ברור] פון שמע ישראל. ער האט געזאגט צוויי מאמרים, מיר זענען געזעסן א גאנצע נאכט און גערעדט, און שפעטער בייטאג האבן מיר געלערנט אזוי גוט. איז געווען גאר אנדערש דאס לערנען א גאנצן טאג. נאכט, נאכט, נאכט [לא ברור] א גאנצע נאכט, און דא לערנט מען גאר אנדערש. אבער [לא ברור], מיר לערנען א גאנצן טאג, נאכט, נאכט. איז, אה, חיל, חיל, חיל, חיל.