לעבן חסידות · פרק 186 · 2025-07-16 · 15:52
פרשת פנחס (תשפ"ה) "את קרבני לחמי" דער כח פון דאוונען
תיאור הפרק
•לקוטי תורה פרשת פנחס ד״ה את קרבני •לקוטי שיחות חלק יג פנחס א •התוועדות יב תמוז תשדמ
השמע המקורי · הערך על הרב אשר פרקש בחב"דפדיה
תמלול אוטומטי מהשמע, ותרגום מכונה לעברית. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית.
00:00 היה עוד חסיד, הגאון ר׳ דוד הורודוקער, ר׳ דוד קיעוומאן. הוא היה מחשובי תלמידי התמימים בליובאוויטש, בתומכי תמימים ליובאוויטש. עד כדי כך, שכאשר דיברו על הבחורים, אמר אדמו״ר הרש״ב שדוד הורודוקער צריך ללמוד עם כל התלמידים. אבל הנוסח שאני מביא הוא שר׳ דוד ו[לא ברור] היו שניים מבכירי התמימים. היו ר׳ שילם קוראטין ור׳ דוד קיעוומאן, ר׳ דוד הורודוקער. [לא ברור] מן התלמידים. זאת אומרת, [לא ברור]. היה כדאי להבין את שני הבחורים הללו. [לא ברור] על גדלות בעבודה. אצל חסידים יש עבודת השם [לא ברור]. [לא ברור] הוא אמר על אדמו״ר הריי״צ שזה היה בכמה וכמה מיליונים. הוא היה עובד אלקים גדול, [לא ברור] בעבודה פנימית. ואחר כך היה [לא ברור]. בסוף ימיו הוא היה בתקופה קשה, בשנות המלחמה. הוא נסע להונגריה; זה היה בשנות מלחמת העולם השנייה. [לא ברור]. הוא הגיע למצב, פשוט [לא ברור] מהונגריה. היה קשה; הוא היה במצב כזה שלא היה גופו במצב של גוף נקי. ועל פי [לא ברור] הוא לא יכול היה להתפלל עם תפילין. אז אמר שכל שלושים וחמש השנים שעסק בעבודה היו כדאיות בשביל יום אחד של הנחת תפילין. זאת אומרת, שהנחת תפילין אחת שווה
00:00 ס׳איז געווען נאך א חסיד, הגאון ר׳ דוד הורודוקער, ר׳ דוד קיעוומאן. ער איז געווען פון די חשובע תלמידי התמימים אין ליובאוויטש, אין תומכי תמימים ליובאוויטש. עד כדי כך, אז ווען מען האט גערעדט וועגן די בחורים, האט דער רבי רש״ב געזאגט אז דוד הורודוקער דארף לערנען מיט אלע תלמידים. אבער דער נוסח וואס איך ברענג איז, אז ר׳ דוד און [לא ברור] זענען געווען צוויי פון די בכירי התמימים. ס׳איז געווען ר׳ שילם קוראטין און ר׳ דוד קיעוומאן, ר׳ דוד הורודוקער. [לא ברור] פון תלמידים. דאס הייסט, [לא ברור]. ס׳איז געווען כדי צו פארשטיין די צוויי בחורים. [לא ברור] אויף גדלות אין עבודה. ביי חסידים איז דא עבודת השם [לא ברור]. [לא ברור] האט ער געזאגט וועגן דער פריערדיקער רבי, אז דאס איז געווען אויף כמה וכמה מיליאן. ער איז געווען א גרויסער עובד אלקים, [לא ברור] אין עבודה פנימית. און שפעטער איז געווען [לא ברור]. אין סוף ימיו איז ער געווען אין א שווערער תקופה, אין די יארן פון דער מלחמה. ער איז געגאנגען קיין אונגארן; דאס איז געווען אין די יארן פון דער צווייטער וועלט־מלחמה. [לא ברור]. ער איז אנגעקומען אין א מצב, פשוט [לא ברור] פון אונגארן. ס׳איז געווען שווער; ער איז געווען אין אזא מצב, אז ער האט נישט געהאט דעם גוף אין אן אופן פון גוף נקי. ועל פי [לא ברור] האט ער נישט געקענט דאווענען מיט תפילין. דעמאלט האט ער געזאגט, אז די גאנצע פינף־און־דרייסיג יאר וואס ער האט געטאן אין עבודה, איז דאס געווען כדאי פאר איין טאג אנטאן תפילין. דאס הייסט, אז איין אנטאן תפילין איז כדאי
01:43 יותר מכל שנות העבודה. ועל כך אמרו חסידים: כששומעים דבר כזה, [לא ברור]. חסידים אמרו שכדי להגיע להכרה הזאת צריך שלושים וחמש שנות עבודה, כדי להגיע להבנת היוקר של הנחת תפילין אחת, היוקר של הנחת תפילין בפועל, אחרי שלושים וחמש שנות עבודה. וזה היה דוד הורודוקער. בפרשה שלנו מוצאים רש״י מעניין מאוד. פרשת [לא ברור], פרשת פנחס. משה רבינו מבקש מהקדוש ברוך הוא: ״יפקוד ה׳ אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה״. משה מבקש מהקדוש ברוך הוא שיבחר איש על העדה, ״אשר יצא לפניהם ואשר יבא לפניהם ואשר יוציאם ואשר יביאם״, וכו׳, ״ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה״. חס ושלום, הוא אינו רוצה שיישארו בלי רועה. ועל כך משיב לו הקדוש ברוך הוא בפסוקים על יהושע בן נון, והתורה מספרת. ואחרי הפרשה הזאת עוברים לפרשת הקרבנות, פרשת התמיד: ״וידבר ה׳ אל משה לאמר, צו את בני ישראל ואמרת אליהם, את קרבני לחמי לאשי תשמרו להקריב לי במועדו״. זו הפרשה של קרבן התמיד. עכשיו השאלה היא: מה הקשר בין הפרשה הזאת לפרשה הקודמת? משה רבינו מבקש איש על העדה, ״ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה״, וכאן עוברים לדבר על קרבנות, על קרבן התמיד. מה הקשר בין הפרשיות? רש״י עומד על כך ואומר: ״מה אמור למעלה?״ מה ביקש משה רבינו מהקדוש ברוך הוא? ״יפקוד ה׳
01:43 מער ווי אלע יארן פון עבודה. און אויף דעם האבן חסידים געזאגט: אז מען הערט אזא זאך, [לא ברור]. חסידים האבן געזאגט, אז כדי צוצוקומען צו דער הכרה, דארף מען האבן פינף־און־דרייסיג יאר פון עבודה, כדי צו דערגרייכן די טייערקייט פון איין אנטאן תפילין, די טייערקייט פון למעשה אנטאן תפילין, נאך פינף־און־דרייסיג יאר פון עבודה. און דאס איז געווען דוד הורודוקער. אין אונזער פרשה געפינט מען א זייער אינטערעסאנטע רש״י. פרשת [לא ברור], פרשת פנחס. משה רבינו בעט ביי דעם אויבערשטן: „יפקוד ה׳ אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה“. משה בעט ביי דעם אויבערשטן אז ער זאל אויסקלייבן א איש על העדה, „אשר יצא לפניהם ואשר יבא לפניהם ואשר יוציאם ואשר יביאם“, וכו׳, „ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה“. חס ושלום, ער וויל נישט אז זיי זאלן בלייבן אן א רועה. און אויף דעם ענטפערט אים דער אויבערשטער מיט די פסוקים פון יהושע בן נון, און די תורה דערציילט. און נאך דער פרשה גייט מען איבער צו פרשת קרבנות, פרשת תמיד: „וידבר ה׳ אל משה לאמר, צו את בני ישראל ואמרת אליהם, את קרבני לחמי לאשי תשמרו להקריב לי במועדו“. דאס איז די פרשה פון קרבן תמיד. יעצט איז די שאלה: וואס איז דער קשר פון דער פרשה מיט דער פריערדיקער פרשה? משה רבינו בעט אן איש על העדה, „ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה“, און דא גייט מען אריבער רעדן וועגן קרבנות, קרבן תמיד. וואס איז דער קשר פון די פרשיות? שטעלט זיך רש״י אויף דעם, און רש״י זאגט: „מה אמור למעלה?“ וואס האט משה רבינו געבעטן ביי דעם אויבערשטן? „יפקוד ה׳
03:22 אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה״, ״ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה״. משה מבקש מהקדוש ברוך הוא שיבחר איש על העדה. אומר לו הקדוש ברוך הוא: כן, כשאתה פונה אליי בעניין ילדיי, בקש גם מילדיי בעניין שלי. ״עד שאתה מצווני על בני, צוה את בני עלי״. כן, במקום לומר לי, לקדוש ברוך הוא, מה עליי לעשות עם היהודים, אמור ליהודים מה עליהם לעשות למען הקדוש ברוך הוא. וזה הקשר בין העניינים. קרבנות הם מה שהיהודים צריכים לעשות למען הקדוש ברוך הוא. רש״י מביא על כך משל: היה אב שהותיר צוואה לפני פטירתו. הוא קרא לאיש שלו ואמר לו כיצד עליו לנהוג עם הילדים. אמר האיש: במקום לומר לי כיצד עליי לנהוג עם הילדים, אמור לילדים כיצד עליהם לנהוג כלפיי. זהו רש״י; הוא מביא זאת מן המדרש, ו[לא ברור]. כאן מתעוררת שאלה גדולה: לכאורה, מה הקשר בין העניינים? מה קורה כאן? הרי למשה רבינו יש טענה מוצדקת. משה רבינו בא ומבקש מהקדוש ברוך הוא עניין כללי, שיהיה ״איש על העדה״. צריך שיהיה מישהו. צריך שהיהודים לא יישארו לבד, חס ושלום, ״ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה״. זה דבר שנוגע ממש לכלל ישראל. וכאן מדברים על מה? על קרבן התמיד. מצווה,
03:22 אלקי הרוחות לכל בשר איש על העדה“, „ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה“. משה בעט דעם אויבערשטן אז ער זאל אויסקלייבן אן איש על העדה. זאגט אים דער אויבערשטער: יהא, אז דו ביסט ביי מיר בנוגע מיינע קינדער, זאלסטו בעטן מיינע קינדער בנוגע צו מיר. „עד שאתה מצווני על בני, צוה את בני עלי“. יהא, אנשטאט מיר צו זאגן דעם אויבערשטן וואס דער אויבערשטער דארף טאן מיט אידן, זאג אידן וואס אידן דארפן טאן מיטן אויבערשטן. און דאס איז דער קשר אין ענינים. קרבנות איז דאס וואס אידן דארפן טאן פארן אויבערשטן. רש״י ברענגט אויף דעם א משל: עס איז געווען אן אבא וואס האט געלאזט א צוואה פאר דער וועלט. ער האט גערופן זיין מאן און געזאגט אים וויאזוי ער דארף זיך פירן מיט די קינדער. האט דער מאן געזאגט, אז אנשטאט מיר צו זאגן וויאזוי איך דארף טאן מיט די קינדער, זאג די קינדער וויאזוי זיי זאלן זיך פירן צו מיר. דאס איז דער רש״י; ער ברענגט עס פון מדרש, און [לא ברור]. דא שטעלט זיך א שטורעמדיקע שאלה: לכאורה, וואס איז דער קשר אין ענינים? וואס גייט דא פאר? משה רבינו האט דאך א לעגיטימע טענה. משה רבינו קומט און בעט זיך ביים אויבערשטן אן ענין כללי, ווי „איש על העדה“. עס דארף זיין איינער. עס דארף זיין אז אידן זאלן נישט בלייבן אליין, חס ושלום, „ולא תהיה עדת ה׳ כצאן אשר אין להם רועה“. דאס איז א זאך וואס איז נוגע ממש פאר כלל ישראל. און דא רעדט מען בנוגע וואס? קרבן תמיד. מצוה,
05:03 פרט מסוים בענייני הקרבנות, קרבן התמיד. זו הרי מצווה, מצווה חשובה. אבל מה קורה כאן? הקדוש ברוך הוא אומר לו: ״עד שאתה מצווני על בני, צוה את בני עלי״. מהו השקלא וטריא כאן בין הקדוש ברוך הוא למשה רבינו? נרחיב בזה, אבל על כל פנים, הנקודה היא כך: בפשטות, זה מה שרש״י עומד עליו כאן. ובכלל, מה משמעות הלשון ״צו את בני ישראל״ כאן? לכאורה, הקרבנות הם מצווה הקשורה לכהנים ולבית המקדש, למה שעליהם לעשות עם הקרבנות. למה התורה אומרת ״צו את בני ישראל״? ואת זה רש״י מתרץ באמצעות השקלא וטריא הזה: כן, הציווי הוא לכל היהודים, מכיוון שכל היהודים צריכים להיות קשורים לקרבנות — כהנים בעבודתם, ולויים בדוכנם וישראל במעמדם. ובעצם, כל היהודים קשורים לעניין הקרבנות, למה שהם פועלים באמצעות עניין הקרבנות. אבל מהו השקלא וטריא כאן בין הקדוש ברוך הוא למשה רבינו? והרבי מסביר פעם בשיחה באופן נפלא, שבעצם, [לא ברור]. הטענה היא מה שלכאורה בא מצד משה רבינו, והטענה היא שצריך לדאוג לעם ישראל. והטענה
05:03 בפרטיות פון קרבנות, קרבן תמיד. איז דאך א מצוה, א חשובע מצוה. אבער וואס גייט דא פאר? דער אויבערשטער זאגט אים: ״עד שאתה מצוני על בני, צוה את בני עלי״. וואס איז דא דער שקלא וטריא צווישן דעם אויבערשטן און משה רבינו? מיר וועלן אין דעם מאריך זיין, אבער על כל פנים, דער נקודה איז אזוי: אויסגעטייטשט אין דעם, בפשטות, דאס איז דאך וואס רש״י שטעלט זיך דא. בכלל, וואס רש״י באדייט דא דעם לשון ״צו את בני ישראל״: לכאורה, קרבנות איז א מצוה פארבונדן מיט די כהנים, מיט דעם בית המקדש, וואס זיי דארפן טאן מיט קרבנות. פארוואס זאגט די תורה ״צו את בני ישראל״? און דאס פארענטפערט רש״י מיט דעם שקלא וטריא: יא, דער ציווי איז צו אלע אידן. וויבאלד אלע אידן דארפן זיין פארבונדן מיט די קרבנות, די וואס זיינען כהנים בעבודתם, ולוים בדוכנם, וישראל במעמדם. ובעצם אלע אידן זיינען פארבונדן מיט דעם ענין פון קרבנות, וואס זיי פירן דורך דעם ענין פון קרבנות. אבער וואס איז דא דער שקלא וטריא צווישן דעם אויבערשטן און משה רבינו? און דער רבי רעדט אמאל אין א שיחה זייער געשמאק אויסגעטייטשט, אז בעצם, [לא ברור]. די טענה איז, וואס לכאורה קומט צו משה רבינו, און די טענה איז אז מ׳דארף דאגה׳ן אויף עם ישראל. און די טענה
06:31 כיוון שהמצב הוא שיהודים חטאו, כפי שכתוב ב[לא ברור], ממילא עלול להיות, חס ושלום, מצב של [לא ברור], חס ושלום, שבו הקב״ה יעזוב את היהודים. כל העניין של ״איש על העדה״ יישאר, רחמנא ליצלן, והיהודים יצטרכו להתמודד לבדם. איך יהיו היהודים קשורים לקב״ה? ודאי שמשה רבינו אינו צריך לדאוג לעצמו. אבל משה רבינו חשש שבמקרה שהיהודים נמצאים במעמד ומצב כזה — והרי זה היה הסיפור אחרי מעשה פינחס, אחרי מעשה בעל פעור והחטאים שהיהודים חטאו — ייתכן שהם נמצאים במעמד ומצב של ריחוק בין הקב״ה ליהודים. ולכן מדויקת לשון רש״י: ״שמצוה על בעלה״. לא כתוב ״על המלך״. רש״י מכנה את משה רבינו ״בת מלך״, אבל את הקב״ה במשל הוא מכנה ״בעלה״, בעלהּ. כי במצב הזה אי אפשר, חס ושלום, כביכול, לומר עליו ״מלך״, מצד ש״אין מלך בלא עם״: צריך להיות עם שמסור למלך. אבל כשהיהודים אינם מסורים לקב״ה, חסר בעם, וממילא חסר במלך. לכן משה רבינו ״מצוה על בעלה״, מבקש מהקב״ה, מבעלהּ, שלכל הפחות
06:31 איז, וויבאלד דער מצב איז אז אידן האבן געזינדיגט, דאס שטייט אין דעם [לא ברור]. וויבאלד אידן האבן געזינדיגט, איז במילא קען דאך זיין אז עס וועט זיין, חס ושלום, א [לא ברור], חס ושלום, אז דער אויבערשטער וועט פארלאזן אידן. דער גאנצער ״איש על העדה״ וועט בלייבן, רחמנא ליצלן, אז אידן וועלן זיך אליין מוטשען. ווי זאלן אידן זיין פארבונדן מיט דעם אויבערשטן? איז זיכער, משה רבינו דארף נישט דאגה׳ן אויף זיך. אבער משה רבינו האט מורא געהאט אז אין פאל אידן שטייען אין א מעמד ומצב — און דאס איז דאך געווען דער סיפור נאך פינחס, נאך די מעשה פון בעל פעור, מיט די חטאים וואס אידן האבן געטאן — איז במילא קען דאך זיין אז זיי זיינען אין א מעמד ומצב פון א ריחוק צווישן דעם אויבערשטן און אידן. און במילא איז עס מדויק אין לשון רש״י: ״שמצוה על בעלה״. עס שטייט נישט ״אויף דעם מלך״. משה רבינו, רש״י רופט אים אן ״בת מלך״, אבער דעם אויבערשטן אין דעם משל זאגט ער ״בעלה״, איר מאן. ווייל דער אויבערשטער, אין דעם מצב, וואס מען קען נישט מצרף זיין ״מלך״, חס ושלום, כביכול, מצד דעם וואס ״אין מלך בלא עם״, דארף דאך זיין אן עם וואס איז איבערגעגעבן צום מלך. בשעת אבער אידן זיינען נישט איבערגעגעבן צום אויבערשטן, פעלט אין דעם עם, פעלט אין דעם מלך. איז דערפאר משה רבינו מצוה על בעלה, בעט זיך ביי דעם אויבערשטן, בעלה, אז לכל הפחות
07:56 ירחם על היהודים וידאג שיהיה להם ״איש על העדה״, אפילו אם היהודים אינם ראויים לכך, חס ושלום. על כך ענה הקב״ה למשה רבינו: הרי היהודים הם ״בניי״. היהודים הם למעלה מגדר ״עם״. אדרבה, יש בהם מעין העצמות. זהו ההבדל בין עם לבנים: כאן יש מלך ועם, ואילו היהודים הם בעצם ״בנים אתם לה׳ אלקיכם״. מצד ״בנים אתם לה׳ אלקיכם״, היהודים והקב״ה הם דבר אחד ממש. וממילא אין כאן כל שייכות לכל עניין החילוקים. הקב״ה תמיד עם היהודים. [לא ברור]. אין צורך לדאוג כלל, אין צורך [לא ברור] על היהודים. אם כן, מה? מכיוון שהם ״בניי״, הרי עכשיו ״צוה את בני עלי״: אדרבה, הקב״ה זקוק ליהודים. הקב״ה מבקש ממשה רבינו: ״צוה את בני עלי״, שיקריבו ״את קרבני לחמי לאשי״. אני זקוק ללחם. מהי הגדולה, המעלה של תפילת יהודי? שיהודי, באמצעות תפילה פשוטה — תפילה פשוטה ואמיתית, שחרית, מנחה וערבית של יום רגיל — בכוחו להביא ״לחמי לאשי״, להביא לחם לקב״ה. מה פירוש ״לחמי לאשי״? ״לחמי״? מבואר בחסידות: מהו עניינם של הקרבנות? ״לכו לחמו בלחמי״. המדרש אומר: ״ישראל מפרנסים לאביהם שבשמים״. כביכול, הקב״ה זקוק ללחם הזה, לקרבנות של היהודים. וגם צדקה היא בבחינת קרבנות, וזהו עניינה של
07:56 ער זאל רחמנות האבן אויף אידן, אז ער זאל מאכן זיכער אז זיי זאלן האבן אן ״איש על העדה״, אפילו אז אידן קומען זיך נישט צו, חס ושלום. איז אויף דעם וואס דער אויבערשטער האט געענטפערט צו משה רבינו: אה, אז אידן זיינען בניי. אידן זיינען העכער פון עם. פארקערט, יש מעין עצמות. דאס איז דער חילוק צווישן עם און בנים: דאס איז מלך און דאס איז עם; דאס איז אידן זיינען בעצם ״בנים אתם לה׳ אלקיכם״. מצד ״בנים אתם לה׳ אלקיכם״ זיינען אידן מיטן אויבערשטן איין איינציקע זאך. און ממילא, נישט קיין שייכות צו דעם גאנצן ענין פון חילוקים. שטענדיק איז דער אויבערשטער מיט אידן. [לא ברור]. דארף מען גאר נישט דאגה׳ן, דארף מען נישט [לא ברור] אויף אידן. נו, וואס? וויבאלד זיי זיינען בניי, איז דאמאלט ״צוה את בני עלי״: דער אויבערשטער, פארקערט, ער דארף אנקומען צו אידן. דער אויבערשטער בעט זיך ביי משה רבינו: ״צוה את בני עלי״, אז ״את קרבני לחמי לאשי״. איך דארף אנקומען צו לחם. וואס איז די גדלות, עילוי פון תפילה פון א איד? אז א איד, דורך פשוט דאווענען, אין פשוט׳ן, אמת׳דיגן, פשוט׳ן תפילה, שחרית, מנחה, מעריב, פון א פשוט׳ן טאג, האט א איד בכח צו ברענגען ״לחמי לאשי״, ברענגען ברויט צו דעם אויבערשטן. וואס איז דאס דער טייטש פון ״לחמי לאשי״? לחמי? עס איז מבואר אין חסידות: וואס איז דאס דער ענין פון קרבנות? ״לכו לחמו בלחמי״. דער מדרש זאגט: ״ישראל מפרנסים לאביהם שבשמים״. כביכול, דער אויבערשטער דארף אנקומען צו דעם לחם, צו די קרבנות פון אידן. וואס א צדקה איז אויך קרבנות, איז דאס דער ענין פון
09:45 התפילה. מה פירוש הדבר? מבואר בחסידות שעניין הלחם הוא כמו בגשמיות. לשם מה זקוק האדם ללחם? כשאדם אינו אוכל, חס ושלום, הנפש והגוף אינם יכולים להישאר מחוברים. זו תכליתו של הלחם: הוא מקיים את החיבור בין הנפש לגוף. כשאדם אוכל, הנשמה יכולה להישאר בגוף ולהתקיים בו. חס ושלום, כשחסרה אכילה, עלול להיחלש כוחו של הגוף, והנפש עלולה להיפרד ממנו. לשם כך זקוקים ללחם, כדי לקיים את החיבור בין הנפש לגוף. על דרך זה מלמדים אותנו: הגמרא אומרת שכשם שהנפש ממלאה את הגוף, כך הקב״ה ממלא את העולם. וכדי שהקב״ה ימלא את העולם, כשם שהנפש ממלאה את הגוף, צריך לחם. ומהו הלחם הזה? הקרבנות. כשמקריבים את קרבן התמיד בכל יום, תמיד של שחר ותמיד של בין הערביים, זהו הלחם, כביכול, שיוצר את החיבור והייחוד של הקב״ה עם כנסת ישראל, ועל ידי כך של הקב״ה עם העולם כולו, והעולם יכול לקבל חיות אלוקית. כשאין קרבנות, חס ושלום, עלול להינתק הקשר של העולם עם אלוקות, והדבר מביא, חס ושלום, לחורבן. וזה קשור לימים האלה, שבהם אנו נמצאים ב
09:45 תפילה. וואס איז דאס דער פשט? מבואר אין חסידות, אז דער ענין פון לחם איז ווי בגשמיות. וואס איז די תכלית פון לחם ביי מענטשן? ווען א מענטש עסט נישט, חס ושלום, קען זיך די נפש מיט דעם גוף נישט אויפהאלטן. דאס איז די תכלית פון לחם: עס מאכט דעם חיבור צווישן דער נפש מיט דעם גוף. ווען א מענטש עסט, קען די נשמה זיך האלטן אין דעם גוף און האבן קיום. חס ושלום, ווען עס פעלט די אכילה, קען חס ושלום פעלן די כח פון דעם גוף, און די נפש קען זיך אפרייסן פון דעם גוף. און אויף דעם דארף מען אנקומען צו לחם, צו מחזיק זיין דעם חיבור צווישן דער נפש און דעם גוף. על דרך זה זאגט ער אונז: די גמרא זאגט דאך, אז כשם שהנפש ממלאה את הגוף, כך הקדוש ברוך הוא ממלא את העולם. אז עס איז פאראן דער ענין פון הקדוש ברוך הוא ממלא את העולם, ווי די נפש ממלאה את הגוף, דארף זיין לחם. און וואס איז דאס? דער לחם, דאס זענען די קרבנות. ווען מ׳ברענגט דעם קרבן תמיד, יעדן טאג, תמיד של שחר, תמיד של בין הערבים, איז דאס דער לחם, כביכול, וואס מאכט דעם חיבור און דעם יחוד פון הקדוש ברוך הוא, כנסת ישראל, און דורך דעם הקדוש ברוך הוא מיט דער וועלט כולה, און די וועלט קען באקומען חיות אלקית. ווען עס איז נישט דא דער ענין הקרבנות, חס ושלום, וועט זיך אפרייסן דער קשר פון דער וועלט מיט אלקות, און דאס ברענגט חס ושלום דעם חורבן. וואס דאס האט שייכות צו ימים אלו, אז מ׳געפינט זיך אין
11:16 ימי י״ז בתמוז. אחד הדברים שאירעו בי״ז בתמוז הוא ״הובקעה העיר ובטל התמיד״. כן, קרבן התמיד בטל, וזה הביא ל״הובקעה העיר״, ולחורבן בית המקדש. כי הגמרא אומרת שכל זמן שהקריבו את קרבן התמיד, לא היה שייך חורבן בית המקדש. כל זמן שהיה קרבן התמיד, היה חיבור בין הקב״ה לעולם, והחורבן לא היה שייך. אבל כשבטל התמיד, כפי שהמדרש מספר באריכות את כל הסיפור — שלא הקריבו את התמיד בכל יום — יכלה העיר להיבקע, והדבר יכול היה להביא לחורבן בית המקדש. ומכיוון שהיום אין קרבנות, באה התפילה — ״תפלות כנגד תמידין תקנום״. שחרית, מנחה וערבית — כנגד תמיד של שחר, תמיד של בין הערביים, ומה שנשרף על המזבח במשך הלילה. אלו שלוש התפילות. כלומר, מהו ״לחמי״? יהודי מביא לחם לקב״ה, ופועל את הייחוד, את הקירוב של האדם לאלוקות. זהו עניין העבודה שבלב, התפילה, בכל יום ויום. וזה העניין שהרבי מלמד אותנו. אומר הקב״ה למשה רבינו: ״עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי״. זהו העומק הגדול בפירוש המדרש, בפירושו של הרבי: הרי יש כוונה לרצות את המשיח, וצריכים להיות עניינים גדולים,
11:16 די טעג פון דעם י״ז בתמוז. איינע פון די ענינים וואס האט פאסירט דעם י״ז בתמוז, איז געווארן ״הובקעה העיר ובטל התמיד״. יא, אז דער קרבן תמיד איז בטל געווארן, און דאס האט געברענגט צום ״הובקעה העיר״, און דאס האט געברענגט צום חורבן בית המקדש. ווייל די גמרא זאגט, אז כל זמן ס׳איז געווען דער קרבן תמיד, איז נישט געווען שייך דער חורבן בית המקדש. כל זמן ס׳איז געווען דער קרבן תמיד, איז געווען דער חיבור פון דעם אויבערשטן מיט דער וועלט, איז נישט געווען שייך דער חורבן. ווען אבער עס איז געווארן בטל התמיד, ווי דער מדרש דערציילט באריכות דעם גאנצן סיפור, יא, אז מ׳האט נישט געברענגט דעם תמיד יעדן טאג, האט געקענט זיין הובקעה העיר, און דאס האט געקענט צוברענגען צום חורבן בית המקדש. און ווייל אז היינט זענען נישטא קיין קרבנות, איז די תפילה — תפלות כנגד תמידין תקנום. יא, שחרית, מנחה, מעריב — דאס איז תמיד של שחר, תמיד של בין הערבים, און דאס וואס עס פארברענט זיך אויפן מזבח במשך הלילה. דאס זענען די דריי תפילות. הייסט דאך דאס א זאך: וואס איז דער ״לחמי״? יא, עס ברענגט א איד לחם צו דעם אויבערשטן, עס פועל׳ט דעם יחוד, דעם קירוב פון א מענטש מיט ג־טלעכקייט. דאס איז דער ענין פון עבודה שבלב, תפילה, בכל יום ויום. און דאס איז דער ענין וואס דער רבי לערנט אונז. זאגט הקדוש ברוך הוא צו משה רבינו: ״עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי״. דאס איז דער גרויסער עומק של הפשט אין דעם ענין, של הפשט פון דעם מדרש, של הפשט פון דעם רבי׳ן. אז ס׳איז דאך דא א כוונה לחפוץ משיח׳ן, און ס׳דארפן זיין גרויסע ענינים,
12:43 לרצות לחולל מהפכות גדולות. וקודם כול, כשעושים עניינים גדולים, אומר הרבי למשה רבינו: ״עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי״. קודם כול צריך לרצות בזה ולדאוג. מהי הדאגה שלך לכלל ישראל? זו דאגה לכלל ישראל. אומר הרבי: דאג לכלל ישראל. התפלל שחרית, התפלל מנחה, התפלל מעריב. דע לך שהתפילה הפשוטה פועלת עוד יותר מכל העניינים הגדולים, ואין צורך לחכות למהפכות גדולות. בתפילה אחת, במצווה אחת, בפעולה אחת, כפי שאומר הרמב״ם: מעשה אחד, דיבור אחד, מחשבה אחת, שמכריעה את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות, ומביאה ישועה והצלה לכל העולם כולו. וזה כוחה של התפילה הפשוטה. ״את קרבני לחמי״ — שיעקב, זהו לחם, המחבר את העולם עם אלוקות, והוא פועל את הפעולה הגדולה ביותר: לייחד את הקדוש ברוך הוא וכנסת ישראל ולהביא את הגאולה. וזה הפירוש שהוא מלמד אותנו, הפירוש של הקרבנות, שבא בהמשך לבקשתו של משה רבינו. ובזה עצמו מדברים תחילה על קרבן תמיד. תחילה תמיד, ואחר כך באים קרבנות המוסף. אלה עניינים נפרדים: יש קרבן תמיד ויש קרבן מוסף. תחילה מדברים על קרבן תמיד, כדי להראות שהעבודה התמידית היא העיקר. זו מעלתו של עניין התמיד: העבודה התמידית, של כל יום ויום, העבודה הפשוטה. אחר כך ישנו עניין המוספים. מתווספים עניינים, ועוד עניינים, אבל זהו התמיד: העבודה היום־יומית, הדברים הפשוטים שאדם עושה. העבודה היום־יומית של התמידים היא העיקר, והיא פועלת את הגילוי הגדול ביותר, את הייחוד הגדול ביותר. זהו ״אני ה׳ לא שניתי״. כשישנה העבודה בלי שינוי, בכל
12:43 לחפוץ מאכן גרויסע מהפכות. און קודם כל, טוט מען גרויסע ענינים, זאגט דער רבי צו משה רבינו: ״עד שאתה מצווני על בני, צו את בני עלי״. ערשט דארף מען דאס האבן, לחפוץ, קודם כל, ותדאג. וואס איז דיין כלל ישראל? דאס איז דורך דאגה אויף כלל ישראל. זאגט דער רבי: דאג אויף כלל ישראל. דאוון שחרית, דאוון מנחה, דאוון מעריב. דו זאלסט וויסן, דער פשוט׳ער דאוונען פועל׳ט אויס נאך מער ווי אלע גרויסע ענינים, און מען דארף נישט ווארטן אויף גרויסע מהפכות. מיט איין תפילה, מיט איין מצוה, מיט איין פעולה, ווי דער רמב״ם זאגט: איין מעשה, איין דיבור, איין מחשבה, אחת, שמכריעה את עצמו ואת כל העולם כולו לכף זכות, ומביא ישועה והצלה לכל העולם כולו. און דאס איז דער כח פון דעם פשוט׳ן דאוונען. ״את קרבני לחמי״ — אז יעקב, דאס איז לחם, וואס מחבר׳ט די וועלט מיט אלקות, און דאס טוט די גרעסטע פעולה, אויף מייחד זיין הקדוש ברוך הוא וכנסת ישראל, און ברענגט די גאולה. און דאס איז דער פשט וואס ער לערנט אונז, דער פשט פון די קרבנות, וואס קומט בהמשך צו דער שאלה וואס משה רבינו האט געבעטן. און אין דעם גופא רעדט מען ערשט וועגן קרבן תמיד. ערשט תמיד, דערנאך קומען די קרבנות מוסף. דאס זענען באזונדערע ענינים: עס זענען פאראן קרבן תמיד און קרבן מוסף. ערשט רעדט מען וועגן קרבן תמיד, צו ווייזן אז די עבודה תמידית איז דער עיקר. דאס איז די מעלה אין דעם ענין פון תמיד: די עבודה תמידית, של כל יום ויום, די עבודה פשוטה. דערנאך איז דא דער ענין פון מוספים. עס קומען צו ענינים, קומען צו ענינים, אבער דאס איז דער תמיד. טאג־טעגליכע עבודה, וואס א מענטש מאכט אמאל, די פשוטע זאכן, די דברים פשוטים. די טאג־טעגליכע עבודה של תמידים, דאס איז דער עיקר, פועל׳ט די גרעסטע גילוי, די גרעסטע יחוד. דאס איז ״אני ה׳ לא שניתי״. אז עס איז דא די עבודה, אן קיין שינוי, יעדן
14:40 יום — תפילה יום־יומית, הנחת תפילין יום־יומית, קיום המצוות יום־יום — הדבר פועל את החיבור, את הגילוי של ״אני ה׳ לא שניתי״. זהו גילויו של הקדוש ברוך הוא בעולם, והוא פועל, בסופו של דבר, את הגאולה השלמה על ידי משיח צדקנו. וכשנמצאים בימים האלה, ימי בין המצרים, מבואר בלקוטי שיחות שקוראים את הפרשיות האלה בימים אלו מפני שהן עוסקות בעניינים הקשורים לגלות ולגאולה. מוצאים בהן כמה וכמה עניינים של כניסה לארץ, כיבוש הארץ וחלוקת הארץ. כל אלה עניינים הקשורים לגלות ולגאולה בימי בין המצרים. יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים. והעניין הוא שתהיה העבודה של תמיד של שחר ותמיד של בין הערביים — התפילה. גם היום מתפללים, והכול הוא להוי׳, והוא הקרבן של האדם. ועל ידי כך שעושים כעת את עבודת הקרבנות, מתכוננים לכך שנזכה בקרוב ממש לבניין בית המקדש, שבו נוכל להקריב את כל הקרבנות ״כמצוות רצונך״, בביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, אמן.
14:40 טאג, טאג־טעגליך דאוונען, טאג־טעגליך אנטון תפילין, טאג־טעגליך קיום המצוות, דאס פועל׳ט דעם חיבור, דעם גילוי של ״אני ה׳ לא שניתי״. דאס איז דער גילוי פון דעם אויבערשטן אין דער וועלט, און דאס פועל׳ט, לאחרונה, די גאולה שלימה דורך משיח צדקנו. און ווען מ׳געפינט זיך אין די טעג, די טעג פון ימי בין המצרים, איז מבואר אין לקוטי שיחות, אז מ׳לייענט די פרשיות אין ימים אלו. ווייל אין ימי בין המצרים, די פרשיות רעדן די ענינים פארבונדן מיט גלות וגאולה. מ׳געפינט מערערע ענינים מיט כניסה לארץ, וכיבוש הארץ, וחלוקת הארץ. דאס זענען אלץ ענינים פארבונדן מיט גלות וגאולה, אין די טעג של בין המצרים. יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים. דאס איז דער ענין, אז דאס זאל זיין די עבודה של תמיד של שחר ותמיד של בין הערבים, די תפילה. אז היינט דאוונט מען, אבער דאס איז אלץ להוי׳, און דער קרבן פון דעם מענטש. און דורך דעם, וואס מ׳טוט איצט די עבודה פון די קרבנות, דורך דעם גרייט מען צו, אז מ׳זאל זוכה זיין בקרוב ממש צום בנין בית המקדש, וואס דארט קען מען מקריב זיין אלע קרבנות, ״כמצות רצונך״, בביאת משיח צדקנו במהרה בימינו, אמן.