פרשת חוקת (תשפ״ה) "על כן יאמרו המושלים בואו חשבון" - פארוואס איז מען געקומען אויף דער וועלט

00:00 דער רבי דערציילט אין איינע פון די פארברענגענס, פארבונדן מיט י״ב תמוז: ווען דער רבי הריי״צ איז ארויסגעגאנגען פון תפיסה, ג׳ תמוז, איז ער געפארן קיין קאסטראמא. דאס איז געווען דער גלות וואו מ׳האט אים פארשיקט. און דער חסיד, מיכאל דווארקין, צוזאמען מיט אן אנדער חסיד, וואס האט געהייסן פיניע אלטהויז, זיי זיינען געווען צוזאמען מיטן פריערדיקן רבי אין קאסטראמא. דאס האט געדארפט זיין אויף דריי יאר. און לפועל איז געווען דער גרויסער נס, אז י״ב תמוז, אכט טעג שפעטער — דער פריערדיקער רבי איז אנגעקומען אום ד׳ תמוז — און י״ב תמוז איז געקומען די ידיעה, דאס איז געווען דער יום הולדת, האט מען אים מודיע געווען אז ער איז פריי, ער קען ארויסגיין און מ׳גייט אים געבן די תעודה, דעם שחרור, דעם נעקסטן טאג, י״ג תמוז. און דאמאלט איז געווען דער גרויסער טאג פון חג הגאולה, י״ב און י״ג תמוז. איינע פון די סיפורים וואס ער האט דערציילט: בשעת דער רבי הריי״צ איז אנגעקומען אין קאסטראמא, איז מיכאל דווארקין געפארן נאך פריער, עטליכע שעות, עטליכע טעג. בשעת ער האט געוואוסט אז דער רבי הריי״צ גייט פארן קיין קאסטראמא, איז נאך פריער ארויסגעפארן מיכאל דווארקין. דאס איז געווען פון די עלטערע חסידים, און ער איז געפארן קיין קאסטראמא כדי צו מסדר זיין, צו עפענען א חדר, כדי אז ווען דער פריערדיקער רבי וועט קומען, זאל ער

01:40 שוין געפינען אז ברוך השם דארטן זענען ענינים פון חינוך געעפנט. דארטן זיינען אויך געווען עטליכע אידן. דארטן האט ער גלייך געעפנט א קליינעם חדר, פארראכטן די מקוה וואס איז דארטן געווען, וואס איז נישט געווען כדבעי, און זיך גענומען פארריכטן דארטן נאך ענינים. אזוי האט ער צוגעגרייט אז בשעת דער פריערדיקער רבי וועט אנקומען קיין קאסטראמא, זאל ער שוין טרעפן אז ס׳איז דא א מקוה וואס ארבעט, אז ס׳איז דא א חדר פאר קינדער. און דאס איז אויך ווי ״ואת יהודה שלח לפניו״, אז ער האט געשיקט יהודה נאך פריער כדי צו מייסד זיין א ישיבה. אויף דעם איז געווען דער מיכאל דווארקין, וואס ער האט דאס געטאן. און ס׳איז דארטן אויך א סיפור: דערציילט ער, אז בשעת דער פריערדיקער רבי איז אנגעקומען דארטן, אריבערגעגאנגען עטליכע טעג, האט דער פריערדיקער רבי צוזאמגערופן די חסידים וואס זענען דארטן געווען, פיניע אלטהויז, און ער האט א זאג געטאן אז ס׳איז שוין עטליכע טעג וואס זיי זענען ארויס פון תפיסה און האבן נאך נישט געשריבן א בריוו בנוגע חדרים, מקוואות און תומכי תמימים, וועגן טאן אין אידישקייט אין רוסלאנד. און ער האט א זאג געטאן מיט זייער שארפע ווערטער: ״פארוואס דארף מען די האנט, אז די האנט שרייבט נישט וועגן די ענינים און טוט נישט אין ברענגען אידישקייט? פארוואס דארף מען די האנט?״ ער האט געזאגט נאך שארפערע ווערטער, בעסער נישט איבערצורעדן; עס איז

03:13 א שווערע [לא ברור] וואס ער האט גערעדט. כאילו, אז ער איז געווען זייער ביי זיך, דער פריערדיקער רבי, זייער ביי זיך צובראכן אויף דעם וואס ער טוט נישט אין הפצת היהדות, אין הפצת המעיינות, בשעת ער קען שוין שרייבן. און דער רבי דערציילט דעם סיפור אין א פארברענגען און ער זאגט: וואס איז דער הפלא אין דעם ענין? דער רבי הריי״צ, דער פריערדיקער רבי, איז געשטאנען דאמאלט אין אן ענין פון מסירות נפש. די גאנצע מציאות זיינע איז דאך געווען מסירות נפש. דאס וואס ער איז געזעסן אין קאסטראמא איז דאך געווען א מסירות נפש. אז ער איז דאך מיט מסירות נפש געווען פאר הפצת היהדות און הפצת התורה אין רוסלאנד, ווייל דערפאר האט מען אים ארעסטירט אין תפיסה. און דערפאר איז ער געזעסן דארטן, דערפאר האט מען אים פארשיקט אין קאסטראמא, און דאס איז דער גאנצער ענין. און נישט נאר דאס: זייענדיק אין קאסטראמא האט ער דאך געטאן א ריבוי ענינים פון עבודת השם. ער האט געדאווענט און געלערנט. און כידוע, דער רבי דערציילט וואס חסידים, ווען זיי זיינען דארטן געווען, די פארשידענע פלעגן דארטן דערציילן, אז דער רבי הריי״צ, יענע טעג וואס ער איז געווען אין קאסטראמא, האט ער יעדן טאג געדאווענט שעות ארוכות. און שבת האט ער געדאווענט כמעט א גאנצן טאג. עד כדי כך, די גאנצע שטאט איז געקומען צוגיין זען, נישט נאר אידן, גוים אויך. ווי, להבדיל, דער גלח אין שטאט. ער האט געהאלטן, איז דא א רבינו וואס ער שטייט א גאנצע

04:38 טאג און דאווענען. און א שטאט האט געדאוונט מיט א התלהבות, ווי דער פריערדיקער רבי האט געדאוונט. און דאס האט געפעלט, אז מ׳איז געקומען, די גאנצע שטעטל דארט ארום און ארום. זיי זענען געשטאנען און געזען ווי ער, דער צדיק, דאווענט. און פונדעסטוועגן, וואס האט אים צובראכן, וואס איז געווען ביי דער צובראכנקייט? ווי ער האט געזאגט: וואס דארף מען דיין האנט, אויב זי טוט נישט שרייבן וועגן בויען א מקוה, בויען א חדר און ענינים פון אידישקייט? וואס ער האט געוואלט ארויסברענגען אין דעם איז די גאנצע מציאות פון א איד. ער ווייסט אז ער האט א האנט, און ער ווייסט אז ער האט א גוף, רמ״ח אברים ושס״ה גידים. ער ווייסט אז יעדער חלק פון זיינע אברים דארף זיין: ״אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני״. די גאנצע מציאות פון דיין האנט איז לשמש את קוני. און אז עס איז נישט לשמש את קוני אין יעדער פרט, איז, ווי ער האט געזאגט מיט דעם לשון, וואס דארף מען דיין האנט? און דעם ענין האט דער רבי ריי״צ געוואלט ארויסברענגען מיט דער גאולה פון י״ב תמוז: אז א איד דארף וויסן אז זיין גאנצע מציאות דארף זיין איבערגעגעבן אין דעם ״אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני״, וואס דעמאלט איז ער באמת באפרייט פון אלע חושך, פון אלע העלמות והסתרים, פון דער גאנצער מציאות וואס וויל פארשטעלן אויף געטליכקייט. אין היינטיקער סדרה, אין פרשת חוקת,

05:59 וואס פאלט אויס שטענדיק אין די שבתים ארום י״ב־י״ג תמוז, איז פאראן אט דער פסוק וואס זאגט: ״על כן יאמרו המושלים בואו חשבון, תבנה ותכונן עיר סיחון״. איינער פון די פסוקים אין היינטיקער סדרה וואס האט א שייכות צו די מלחמות וואס זענען דעמאלט אנגעגאנגען צווישן אידן מיט סיחון מלך האמורי, שפעטער מיט עוג מלך הבשן, מיט די אלע נסים ונפלאות וואס זענען געווען פאר דעם וואס אידן האבן געדארפט אריינגיין צו ארץ ישראל, איז פאראן אט דער פסוק: ״על כן יאמרו המושלים בואו חשבון, תבנה ותכונן עיר סיחון״. וואס דער טייטש פון דעם ענין און דעם פסוק איז, ווי רש״י טייטשט און די מפרשים טייטשן, אז דאס איז געווען דער ענין וואס דורך דעם האבן אידן בעצם יא געקענט אייננעמען די אלע חלקים. בעצם, דאך איז ידוע אז דער אויבערשטער האט געזאגט אז מ׳זאל זיך נישט שלאגן, נישט מיט אדום, נישט מיט מואב, נישט מיט עמון. ״אל תצר את מואב״, און ״ובני עמון אל תצורם״ — מ׳זאל זיך נישט שלאגן מיט זיי. כידוע, אז דאס איז געווען פון דער משפחה פון אברהם אבינו, און זיי האבן געהאט א שייכות צו די קינדער, וואס דאס איז עמון און מואב, און אדום, וואס דאס גייט אויף עשו, וואס דער אויבערשטער האט געזאגט אז מ׳זאל מיט זיי נישט פירן קיין מלחמות, ווייל דאס איז פארבונדן מיט לעתיד לבוא, וואס דעמאלט וועט זיין ״ועלו מושיעים בהר ציון לשפוט את הר עשו, והיתה לה׳ המלוכה״.

07:32 און מ׳וועט אייננעמען די מדינות פון קיני, קניזי וקדמוני. איז ביז דעמאלט האט מען עס נישט געטאן. דער אויבערשטער האט געזאגט, מ׳זאל נישט אריינגיין אין אדום, ווייל דאס איז דער אדום פון לעתיד לבוא, וואס וועט זיין דער כיבוש פון עשו. און אזוי אויך עמון און מואב, וואס דאס איז די קיני, קניזי וקדמוני, די דריי אומות וואס מען וועט כובש זיין ערשט לעתיד לבוא. און דא האט מען איינגענומען די גאנצע נחלה, חשבון. דאס איז די מדינות וואס זענען געווען דארט אין עבר הירדן, וואס אידן האבן געפירט דארט א מלחמה און איינגענומען. דאס איז וואס ער זאגט: ״בואו חשבון, תבנה ותכונן עיר סיחון״. און די גמרא זאגט אז ״עמון ומואב טיהרו בסיחון״. אז דורך דעם וואס סיחון מלך האמורי — ער איז נישט געווען פון עמון ומואב, ער איז געווען פון מלכי האמורי — און מלכי האמורי האט דער אויבערשטער געזאגט אז אידן דארפן אייננעמען, כנעני, חתי, אמורי, דאס איז פון די זיבן אומות. און דורך דעם וואס סיחון מלך האמורי און עוג מלך הבשן האבן דארט איינגענומען יענע שטעטלעך, איז ״טיהרו בסיחון״ געווארן א פלאץ פאר אידן, אז אידן זאלן דאס קענען אייננעמען און מלחמה האלטן. און דורך דעם האבן אידן באקומען דא די מדינות פון עבר הירדן, וואס שפעטער האבן זיך דארטן באזעצט בני גד, בני ראובן, חצי שבט המנשה, ווי מ׳גייט לערנען אין די קומענדיקע פרשיות. און דאס איז ״על כן יאמרו המושלים״.

08:54 בואו חשבון תבנה ותכונן עיר סיחון. אז דורך סיחון איז תבנה ותכונן. און ווי ער טייטשט, אין דער הייליגער בארדיטשובער קדושת לוי טייטשט ער דעם פנימיות'דיגן ענין פון דעם פסוק. זאגט ער, אז בשעת אידן האבן געוואלט אייננעמען ארץ מואב, האט דער אויבערשטער נישט געלאזט. און אז א איד קען דאס נישט אייננעמען, איז עס פאר אים נישט דער מקום הבירור. ווי ער איז מסביר די גאנצע ענין, וואס אידן גייען ארום אין מדבר, גייען ארום אין וועלט, גייען ארום בכל מקום ומקום: לא גלו ישראל אלא כדי שיתוספו עליהם גרים. און חסידות טייטשט, אז עס איז די ניצוצות קדושה. ווען א איד קומט אין א פלאץ, מאכט ער א ברכה, ער עסט דארטן און טרינקט דארטן, און ער מאכט בירורים. מיט די בירורים העבט ער אויף די ניצוצות קדושה, און דורך דעם מאכט מען די וועלט א דירה לה' יתברך. אבער דער אויבערשטער האט נישט געלאזט אריינגיין. דאס האבן אידן געזאגט: יענעס איז דאך דורך עמון, איז דאך דורך מואב, איז דאך דא אלע די ניצוצות. אבער דער אויבערשטער האט געזאגט אז זיי זאלן נישט אהינגיין; מען קען דאס נישט טון. הייסט דאס אז עס איז נישט געמאכט קיין בירור. אידן קענען דא נישט טון זייער תפקיד, וואס די גאנצע מטרה, וואס די גאנצע וועלט איז באשאפן געווארן, איז בשבילם, בשביל ישראל. אז א איד, דורך תורה ומצוות, העבט אויף דעם פלאץ און מאכט פון דעם א מקום קדוש. און אויף דעם זאגט ער: על כן יאמרו המושלים. אז אידן זענען מושלים, וואס זיי פירן אן מיט דער וועלט. דאס איז די גאנצע וועלט באשאפן געווארן

10:18 בשבילם, בשביל ישראל. בואו חשבון — אויף דעם ארט, וואס וואלט דאך געהערט צו בני עמון, ווי אזוי האט מען געקענט דארטן אריינגיין? תבנה ותכונן עיר סיחון. אז דאנק צו סיחון, דורך דעם וואס סיחון האט געפירט א מלחמה מיט עמון און ער האט איינגענומען זייער שטאט, האבן דעמאלט אידן געקענט אריינגיין אין דעם ארט און געקענט דאס תבנה ותכונן. תבנה ותכונן — דאס איז אלע די ניצוצות. זיי קענען אויפהייבן דעם ארט און מאכן פון דעם א דירה לה' יתברך, און מאכן פון דעם ארט א מקום קדושה. וואס על פי זה איז מיט דעם גאנצן סדר, די גאנצע פרשה ברענגט ארויס, ווי עס רעדט זיך ארום אין חסידישע ספרים, בפרט אין תורת החסידות, די גאנצע אריכות הענין, וואס די היינטיגע פרשה איז מסביר, וואס אידן האבן איינגענומען. נישט נאר ארץ ישראל, די ז' אומות, נאר אידן האבן אויך שוין צוגעגרייט דעם ענין פון כיבוש, וואס וועט זיין לעתיד לבוא פון קיני, קניזי וקדמוני. אז אויך די ערטער וואס אידן וועלן קענען דארטן פועל'ן, ווי אזוי דאס איז געווארן א חלק פון ארץ ישראל, עבר הירדן, אז דארטן זאל מען קענען אויפטון, אז ״כי ירחיב ה' אלקיך את גבולך״, ווי עס וועט זיין לעתיד לבוא. צוגרייטן די גאנצע וועלט, אז אלעס וועט ווערן ארץ ישראל, מאכן פון דער גאנצער וועלט א מקום פון קדושה. אויף דעם פסוק ״על כן יאמרו המושלים בואו חשבון״ איז דאך פאראן דער מאמר חז״ל, די גמרא בבא בתרא דף ע״ח. זאגט דארטן די גמרא, אז ״על

11:49 כן יאמרו המושלים״ — אלו המושלים ביצרם. אז ״המושלים״ גייט אויף די מושלים ביצרם. דאס הייסט אז דאס איז מרמז אויף די אידן וואס פירן אן מיטן יצר הרע. און ער זאגט: ״בואו חשבון״ — בואו ונחשב חשבונו של עולם. אז די מושלים ביצרם, ווי אזוי זענען זיי מושלים ביצרם? אז זיי מאכן חשבונות. ווי די גמרא זאגט דארטן: הפסד מצוה כנגד שכרה, ושכר עבירה כנגד הפסדה. זיי מאכן די חשבונות. אט די חשבונות, וואס העלפט זיי אז זיי זאלן קענען זיין מושלים ביצרם. בואו ונחשב חשבונו של עולם. אבער [לא ברור], די גמרא רעדט פון כמה ענינים אין המשך הפסוקים, וואס טייטשט עס אויס על פי דרש. פאראן א געשמאקער מאמר פונעם אלטן רבי, אין תורה אור, וואס איז מבאר דעם פסוק על פי חסידות: וואס איז דאס דער ענין פון ״על כן יאמרו המושלים״, המושלים ביצרם, ״בואו חשבון״, בואו ונחשב חשבונו של עולם? וואס איז דאס דער ענין? און דער אלטער רבי איז מבאר: דער ענין פון חשבונו של עולם איז זיך מתבונן זיין אין תכלית כוונת בריאת העולם. וואס איז דאך ידוע, אז עס זענען דא צוויי קשיות אין חסידות, וואס די צוויי קשיות חזר'ן זיך איבער אין לקוטי תורה, מאמרים פונעם אלטן רבי בפרט און מאמרים בכלל חסידות ריבוי פעמים. די זעלבע קשיא חזר'ט זיך איבער איינמאל און נאך אמאל און נאך אמאל. וואס די קשיא איז: פארוואס האט דער אויבערשטער באשאפן די וועלט? פארוואס איז געווען אט די גאנצע צמצום, חושך און העלם והסתר, וואס עס איז באשאפן געווארן אזא מין נידריקע, גראָבע וועלט, עולם הקליפות, וואס איז [לא ברור]?

13:33 ומסך, פארשטעלט אויף געטליכקייט. פארוואס איז געווען אזא גרויסע ירידה? בפרט איז מבואר אין חסידות, ווי עס שטייט אין ספר האריז״ל, דער צמצום הראשון, דער סילוק וואס דער אויבערשטער האט מסלק געווען דעם אור הגדול, און געמאכט אז עס זאל ווערן אזא מין העלם והסתר, ווי עס זאל קענען ווערן שפעטער דער עולם הזה, עולם הזה התחתון שאין תחתון למטה ממנו, וואס איז מלא קליפות, וואס איז רע און רשעים גוברים בו. וואס דערפאר ווערט דאס אנגערופן עולם? עולם, טייטשט חסידות, איז מלשון העלם, דער פארשטעלונג, אט דאס וואס די וועלט פארשטעלט אויף געטליכקייט. ועל דרך זה קומען מיר צו דער צווייטער קשיא, נוגע ירידת הנשמה. פארוואס האט דער אויבערשטער גענומען די נשמה פון דעם איד? וואס דא איז נאך שווערער די קשיא, ווייל די נשמה איז דאך חלק אלוקה ממעל ממש. די נשמה פון דעם אידן, דאס איז ממש א חלק פון געטליכקייט. נשמה שנתת בי טהורה היא. און אט די נשמה, וואס איז חלק אלוקה ממעל ממש, האט דער אויבערשטער גענומען די נשמה ווי זי גייט און שטייט, און אריינגענומען און אריינגעשטעלט אין א גוף גשמי וחומרי מיט דער נפש הבהמית. און ווי רשב״ץ, דער באוואוסטער חסיד ר׳ שמואל בצלאל, פלעגט זאגן, אז דאס איז חכמת אלוקה אין אזא זאק פון פלייש און ביינער און זודיגע בלוט. ער פלעגט ארויסברענגען דעם פלא פון ירידת הנשמה למטה. נשמה איז א חלק אלוקה ממעל ממש, חכמת אלוקה, דער אלטער רבי זאגט אין תניא, פון דארטן נעמט זיך די נשמה. און דא שטייט חכמת אלוקה ממש ווי זי איז, און ווערט אריינגעשטעלט אין א זאק פון פלייש און ביינער מיט זודיגע בלוט, וואס דאס איז דער גוף

15:14 החומרי והגשמי. פרעגט זיך די שאלה, פארוואס אלעמאל? וואס דאס איז דער גרעסטער העלם והסתר, וואס דאס איז דער טייטש חשבונו של עולם. דער חשבון, בשעת עס ברעכט זיך, טראכט זיך אריין, איז זיך מתבונן אין אט דער קשיא. פארוואס חסידות חזרט די קשיא נאכאמאל און נאכאמאל? ווייל דאס איז א קשיא וואס מיט דעם, ווי חסידים פלעגן זאגן, ס׳איז נישט סתם א שאלה מיט אן ענטפער, ער האט דעם ענטפער, קען ער גיין שלאפן שטיל. דאס איז א שאלה וואס דאס גופא זאגט די גמרא, דאס די גמרא מיינט, אז דורך דעם נחשב חשבונו של עולם, וואס דער איד איז זיך מתבונן יעדער טאג, יעדער נאכט. דער איד דארף זיך שטענדיג מתבונן זיין אין אט דער שאלה און פרעגן צו זיך: וואס איז דער תכלית, דער כוונה, וואס מען איז געקומען אויף דער וועלט? פארוואס האט דער אויבערשטער מיר געגעבן א האנט? פארוואס האט ער מיר געגעבן א פוס? פארוואס האט ער מיר געגעבן דעם קאפ? פארוואס האט ער מיר געגעבן דעם גוף גשמי מיט אלע רמ״ח אברים און שס״ה גידים, אריינגעשטעלט אין אט דער וועלט, אין אט דער מציאות, אין אט דער עולם, עולם מלשון העלם והסתר? אז אין אט דעם העלם והסתר געפינט זיך הנשמה הטהורה. אין אט דעם גוף הגשמי געפינט זיך דער ניצוץ האלוקי. וואס איז דער טייטש עולם מלשון העלם? איז אזוי ווי א מלך, וואס דער אלטער רבי זאגט אין מאמרים. איז אזוי ווי עס שטייט דא פאר א מלך גדול ונפלא. דער מלך גדול געפינט זיך אין א שטוב, און די שטוב דעקט

16:39 אויף דעם מלך. מען זעט אים נישט. מען זעט א שטוב, מען זעט בנינים, מען זעט שטיינער. און מען ווייסט, מען זעט אונטער אט די אלע זאכן, דארט געפינט זיך דער מלך באהאלטן אין אט דעם ארט. על דרך זה, דער אויבערשטער געפינט זיך באהאלטן, סיי אין דער נשמה פון א אידן געפינט זיך דער חלק אלוקה ממעל ממש אין אט דעם גוף גשמי וואס איז [לא ברור]. און על דרך זה, דער ניצוץ האלוקי, דער חיות האלוקי וואס געפינט זיך אין יעדער דבר נברא בעולם. און וואס איז דא כוונת הדבר? וואס האט דער אויבערשטער דא צוגעלאזט? אראפנעמען די נשמה מאיגרא רמא לבירא עמיקתא? אראפנעמען די נשמה, אריינזעצן אין א גוף גשמי, אין אזא ארט, אין אזא מין העלם והסתר. בויען אזא מין וועלט, מאכן אזא צמצום אור אין סוף, און מאכן א וועלט פון עולם הזה הגשמי. וואס איז דער חשבונו של עולם? וואס איז די כוונה אמיתית? ווי ס׳איז דאך, אז די גאנצע כוונה איז דאך ירידה לצורך עלייה. אז דורך אט דעם העלם והסתר, און בשעת א איד ברעכט דורך דעם העלם והסתר דורך זיין עבודה אין תורה ומצוות, בפרט די עבודה פון אתכפיא יצר הרע און התגברות יצר הרע. בשעת א איד טוט אין עבודת השם, אויפצוברעכן די קליפות יצר הרע וואס האט פאררעדט די נשמה אראפצוקומען למטה. און דער אלטער רבי איז מסביר אז יעדער מאל וואס א מענטש איז זיך מתגבר אין דעם עולם, אין דעם העלם והסתר, און ער איז עוצם עיניו מראות ברע ואוטם אזנו משמוע רע. יא, ער גיט אכטונג אויף די אויגן, אכטונג אויף די, אויף

18:13 די אויגן, און ער גיט אכטונג אויף דעם דיבור, אויף דער מחשבה, און יעדער אתכפיא, יעדער תנועה, דורך דעם ברעכט ער דורך דעם העלם והסתר, און ער איז ממשיך די הארה דקודשא בריך הוא, סובב כל עלמין. דער גאנצער העלם והסתר פון חשבונו של עולם, דאס איז שייך נאר צו אן הארה דממלא כל עלמין. אן הארה דממלא, וואס איז אן הארה מצומצמת, וואס האט זיך נתלבש געווארן דורך ריבוי צמצומים, ביז צו דעם צמצום, ביז צו עולם הזה הגשמי. על דרך זה די נשמה גייט דורך — נשמה שטייט: ״אתה בראתה, אתה יצרתה, אתה נפחתה״ — די גאנצע ריבוי צמצומים, ביז זי ווערט נתלבש אין א גוף גשמי. בשעת א איד מאכט אן אתכפיא, בשעת אן אינגערמאן קערט זיין יצר הרע, ער ברעכט דורך דעם כח העלם והסתר בנפש, דורך דעם צעברעכט ער דעם העלם והסתר אין דעם גאנצן סדר השתלשלות, ביז דעם צמצום הראשון. און ער מאכט א מהפך אין סדר השתלשלות, אז ער איז ממשיך די הארה דסובב כל עלמין. און ווי מיר זאגן אין דעם נוסח, ווי דער אלטער רבי ברענגט אין מאמר די גמרא, אז כל העונה אמן יהא שמיה רבא בכל כחו ובכל כוונתו, איז קורעין לו גזר דין של שבעים שנה. מסביר דער אלטער רבי, אז דורך יעדער אתכפיא וואס ער טוט, איז דאס ממש ״יהא שמיה רבא מברך״. ״מברך״ מלשון ברכה והמשכה. ער איז ממשיך און ברענגט דא למטה דעם שמיה רבא, שמיה הגדול, די הארה דסובב כל עלמין. דער אור אין סוף, וואס איז העכער פון אלע השתלשלות און מדידות וגבולים, איז בשעת ער זאגט ״יהא—

19:46 שמיה רבא״. דורך יעדער אתכפיא, יעדער מעשה, דיבור און מחשבה וואס ער ברעכט זיין יצר הרע, איז ער ממשיך פון שמיה הגדול, פון דעם אור אין סוף, א בלי גבול וואס איז העכער פון גאנץ סדר השתלשלות. און דאס איז מדה כנגד מדה. דורך דעם וואס ער גייט ארויס פון זיין מציאות, גייט קעגן זיין טבע, און ער ברעכט זיין טבע אין דער אתכפיא, דורך דעם ברעכט ער למעלה אלע מדידות וגבולים מיט אלע מצרים וגבולים, מיט אלע צמצומים, און עס ווערט נמשך דער שמיה הגדול. וממילא איז ער מהפך גזר דין של שבעים שנה. די שבעים שנה, דאס איז ימי שנותינו בהם שבעים שנה. דאס איז די שבעים שנה וואס די נשמה געפינט זיך בגוף, וואס איז דא פאר מלחמה מיט דעם תיקון המדות, מיט דעם גוף און דער נפש הבהמית. דורך דעם ענין איז מען ממשיך, מען איז מהפך דעם גזר דין פון שבעים שנה, און מען מאכט א ליכטיגע וועלט. און מען מאכט, אז די וועלט זאל ווערן א דירה לו יתברך. און דאס איז וואס עס שטייט: ״על כן יאמרו המושלים״. און דער רבי ריי״צ טייטשט אין מאמר, אז אין ווארט ״המושלים״ איז דא דריי טייטשן. ״מושלים ביצרם״, וואס כאמור, דאס איז דורך דעם ענין פון חשבונו של עולם, ווערט מען א מושל ביצרו; דאס איז דורך אתכפיא. כאמור, וואס מען ברעכט דעם יצר הרע און מען איז מושל ביצרו אויף אתכפיא, ווי עס ווערט פארזעצט ווייטער. און ״המושלים״ איז אויך מלשון ״משל הקדמוני״. ״כאשר יאמר משל הקדמוני״, א פסוק אין שמואל. וואס דא טייטשט ״משל הקדמוני״, ווי רש״י זאגט, אז ״משל הקדמוני״—

21:23 רש״י ברענגט דאס אויף דעם פסוק ״מרשעים יצא רשע״. מיינט רש״י, דאס ״משל הקדמוני״ גייט אויף תורה, וואס איז א משל פון קדמונו של עולם. איז ״על כן יאמרו המושלים״, ״משל הקדמוני״, גייט אויף לימוד התורה. און ״המושלים״ שטייט אויך, אז דאס איז מלשון משלימים: צו משלים זיין און דורכפירן למטה די כוונה העליונה פאר ירידת הנשמה למטה. דאס איז, אין ווארט ״המושלים״ געפינען זיך דריי ענינים: דער מושל ביצרו, אתכפיא ווי עס ווערט פארזעצט ווייטער; ״משל הקדמוני״, דאס איז דער לימוד התורה, וואס דאס גיט דעם כח אויף קענען איבערמאכן די וועלט, צו מאכן א ליכטיגע וועלט; און ״משלימים״ מלשון שלימות, צו דורכפירן בשלימות די כוונה העליונה און מאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך. און דאס איז וואס די סדרה לערנט אונז אין דער היינטיגער פרשה: אז מען דארף וויסן, אז א איד דארף געדענקען שטענדיג, און אויסרעכענען חשבונו של עולם, און געדענקען אז ער איז געקומען אויף דער וועלט אויף צו מאכן ליכטיג די וועלט, און איבערמאכן די וועלט, צו ברענגען דעם ״נר מצוה ותורה אור״. דורך דעם נר אליין איז [לא ברור]. איז א איד מאכט ליכטיג די וועלט און ער איז משלים די כוונה העליונה פון לעשות לו יתברך דירה בתחתונים. און דורך דעם וועט זיין ״תבנה ותכונן עיר סיחון״. איך זע דאס טייטש פון ״סיחון״: דאס גייט אויף עבודת התפילה. ״סיחון״ מלשון שיחה. דאס גייט אויף תפילה און אויף לימוד התורה. דאס איז די שיחה של תפילה, שיחה של תורה, וואס ״תבנה ותכונן עיר סיחון״, אז—

22:58 דורך לימוד התורה און עבודת התפילה, און עבודה פון אתכפיא, פון מושל ביצרו, איז ״תבנה ותכונן״: מאכט מען איבער די וועלט, מען מאכט א ליכטיגע וועלט, און מען מאכט אז עס זאל ווערן א היפך פון מואב און פון עמון און פון אדום. אז מען נעמט איין די אלע ענינים פון אומות העולם און מען מאכט [לא ברור], אז מען גייט אריין אין ארץ ישראל, אין די גאולה. פון די גאולה פון י״ב תמוז דארף מען אנקומען צו דער גאולה שלימה. יא, וואס מען זעט אז די גאנצע וועלט איז געווארן א מקום פון תורה, פון אידישקייט, וואס האט זיך אנגעהויבן אין זכות דעם, וואס עס איז דעמאלט געווען די גאולה פון דעם רבי׳ן ריי״צ, און שפעטער איז ער ארויסגעפארן פון רוסלאנד, ביז ער איז אנגעקומען קיין אמעריקע, און האט איינגעפלאנצט און געמאכט אז עס זאל ווערן אין יעדן מקום בעולם א מקום פון ״יפוצו מעינותיך חוצה״. און אז [לא ברור] די אלע ענינים פון חודש תמוז, זאל ווערן א חודש של גאולה, די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.