פרשת וירא - לערנען זיך פון די מסירות נפש פון אברהם אבינו

00:00 אין יאר תש"ה האט דער רבי ריי"צ געשריבן א בריוו צו אלע תלמידי התמימים, דאס הייסט צו אלע תלמידי הישיבה, ישיבת תומכי תמימים ליובאוויטש אין דער גאנצער וועלט. א זייער רייכער בריוו, וואס אין דעם בריוו שרייבט ער וואס איז די עבודת השם, וואס מען מאנט זיך, וואס איז דער תפקיד וואס מען מאנט זיך ביי יעדן איד, ביי יעדן חסיד, ביי יעדן תלמיד פון ישיבה אין די טעג, אין דער תקופה וואו מען געפינט זיך. מען דארף געדענקען, אין יאר תש"ה, דאס איז געווען אין די לעצטע טעג פון דער צווייטער וועלט־מלחמה, און דער פריערדיקער רבי איז דעמאלט שוין געווען פינף יאר אין אמעריקע. און ער שרייבט אין דעם בריוו — ער איז געווען זייער נישט געזונט אין יאר תש"ה. ארום כסלו־צייט איז דער רבי ריי"צ געווען זייער קראנק, ממש אין סכנה. צוליב די צרות און די זאכן וואס ער האט געהערט וואס גייט פאר, וואס איז פארגעגאנגען אין דער שואה, און וויפיל אידן און חסידים וכו' זענען אין דער מלחמה [לא ברור], דאס האט זייער שטארק געשאדט דעם געזונט פון דעם רבי'ן ריי"צ. און ברוך השם, צו יענער צייט איז עס שוין געווארן אביסל בעסער. און דעמאלט האט ער געשריבן דעם בריוו. אין דעם בריוו איז ער מסביר באריכות וואס מען מאנט זיך פון א איד און פון א חסיד אין אונזערע צייטן, אין דער תקופה. און ווי ער שרייבט, דאס איז א נייע תקופה און עס מאנט זיך א נייע עבודה און א נייע שליחות, און דאס איז, אז יעדער איינער דארף ווערן א משפיע אויף רבים. און יעדער איינער

01:47 דארף טראכטן נישט נאר וועגן זיין אייגענער רוחניות און וועגן זיין אייגענער עבודת השם, נאר אויך טאן פאר זולת און טאן פאר, אה, פארשפרייטן אידישקייט, חסידות ארום זיך אין דער גאנצער וועלט. אין יענעם בריוו שרייבט ער א זייער געשמאקן סיפור, דברים וואס איז פארגעקומען, וואס ער האט געהערט פון זיין טאטן, פון דעם רבי'ן רש"ב. דער רבי רש"ב איז אין די טעג — מען געפינט זיך די טעג ארום חודש חשון, אה, שבס חודש חשון איז דער יום הולדת פון דעם רבי'ן רש"ב. ברענגט ער אז אין יאר תרס"ח זענען זיי געגאנגען אין זומער אויף א שפאציר. איז ער געגאנגען, דער רבי ריי"צ, מיט זיין טאטן, מיטן רבי'ן רש"ב. און אין דעם שפאציר האט ער מיט אים ארומגערעדט און דערציילט אים סיפורים פון אמאליקע צייטן. צווישן די זאכן האט ער דעמאלט ארומגערעדט וועגן א יחידות וואס דער רבי רש"ב האט געהאט מיט זיין טאטן, מיטן רבי'ן מהר"ש. און אין יענער יחידות האט ער גערעדט וועגן כל מיני ציורים, כל מיני סוגים פון חסידים, פון חסידים פון אמאל. און האט דעמאלט ארומגערעדט צוויי סארטן חסידים, און באריכטעט און פארגעשטעלט און מצייר געווען צוויי סארטן חסידים, צוויי טיפן, צוויי אופני הנהגות וואס איז געווען ביי גדולי החסידים. און ער האט געברענגט דא א דוגמא פון איין חסיד וואס האט געהייסן ר' נחום איזעלמאן. און ער דערציילט באריכות וויאזוי איז געווען די הנהגה פון דעם חסיד, וואס ער איז געווען איינער פון די געהויבענע חסידים, וואס ער איז געווען פון די תלמידי תלמידיו פון דעם אלטן רבי'ן, וואס ער איז געווען פון די גאר גרויסע

03:31 חסידים, וואס זיי זענען געווען פון די גרויסע לומדים, [לא ברור], פון די גרויסע בעלי עבודה, וואס ער איז געווען אן איש מוכשר, אן עילוי, א גדול בתורה, בעבודת השם. און בטבע איז ער געווען אן איש מתבודד, א מענטש וואס איז געווען פאר זיך. און ווי ער שטעלט אים פאר, ווי ער פלעגט האבן א פלאץ, א ספעציעלן ארט אויפן וואלד אין ליובאוויטש, פלעגט ער גיין חוץ לעיר, ארויס פונעם שטעטל, וואס דארטן איז געווען אן ארט וואס איז געווען א טייך און עס זענען געווען ביימער. דארטן האט ער געהאט א בודקע, א שטיבל, וואס ער פלעגט דארטן זיצן שעה'ן, שעה'ן, שעה'ן, [לא ברור], און דארט פלעגט ער לערנען תורה און פלעגט דאווענען, און פלעגט דאווענען באריכות און טאן מיט עבודת השם און זיין זייער אריינגעטאן אין דביקות, אין ג־טליכקייט. און דאס איז געווען דער אופן עבודה פון ר' נחום איזעלמאן. און כמה וכמה פרטים וויאזוי האט ער מצייר געווען זיין אופן לימוד התורה, זיין אופן עבודת התפילה, זיין אופן התבוננות אין דאווענען, אין אלע ענינים. און ער האט גערעדט זייער שטארק [לא ברור] און ארומגערעדט די גדלות, די הפלאה פון דעם חסיד ר' נחום איזעלמאן, אה, וואס ער איז געווען אין יענע צייטן. און נאך האט ער דערציילט פון דער צווייטער זייט א צווייטן ציור, און האט געברענגט א דוגמא פון א חסיד וואס האט געהייסן, האט געהייסן ר' יוסף הלל. און ר'

05:07 ר' יוסף הלל איז געווען א מלמד דרדקי. ס'שטייט וואו די שטאט איז געווען, וואו ער איז געווען, ער איז געווען א מלמד דרדקי. [לא ברור]. אז ר' יוסף הלל איז געווען א גרויסער למדן, א תלמיד חכם, א יודע ספר און א גרויסער ירא שמים וכו'. אבער ער האט מקבל געווען זיין חינוך, וואס ער איז מחונך געווארן נאך ביי חסידים פון דעם אלטן רבי'ן. און ער האט באקומען פון זיי דעם חינוך און דעם דרך, אז א מענטש דארף זיך אוועקגעבן לטובת זולתו. און די תכלית פון חסידות און די תכלית עבודת השם על פי חסידות איז, אז א מענטש דארף זיך אוועקגעבן לטובת זולתו, צו טון לטובת דעם צווייטן אידן. און דאס האט געפעלט ביי ר' יוסף הלל, אז כאטש ער איז געווען א גרויסער למדן, א גרויסער תלמיד חכם וכו', א יודע ספר, האט ער זיך איבערגעגעבן צו דעם ענין המלמדות. ער איז געווען א מלמד אין א שטאט, און ער האט זיך אריינגעגעבן צו אידישע קינדער, און זיי מחנך געווען, און געהאט די עבודה מיט זיי, און זיי אריינגעקאכט, אריינגעפלאנצט, אריינגעגעבן אין זיי יראת שמים, דרכי החסידות און הנהגה, און האט אוועקגעשטעלט דורות און דורות, אוועקגעשטעלט גאנצע חבורות, גאנצע קבוצות פון הונדערטער אידישע קינדער וואס האבן באקומען א אידישן חינוך. און דער רבי האט געברענגט נאך א דוגמא פון נאך א חסיד, וואס איז געווען ר' שמעון חיים, וואס ער איז געווען א רב אין א חשובע שטאט, וואס כאטש ער האט געקענט אפגעבן די צייט פאר זיך אליין, האט ער זיך איבערגעגעבן, גענומען א

06:36 שטאט וואס די בעלי בתים פון דער שטאט זענען געווען בעצם פשוטע בעלי בתים, זייער, זייער פשוטע בעלי בתים אין זייער הנהגה. און ער האט זיך אריינגעלייגט אין טובת אנשי העיר, און האט געטון מיט זיי און געהארעוועט מיט זיי, ביז ער האט אוועקגעשטעלט א [לא ברור], און אוועקגעשטעלט א שטאט וואס איז געווען לשם ולתפארת אין זייער הנהגה, אין יראת שמים און דרכי החסידות, און מיט די סדרים און אנדערע חברים וכו' וכו'. און דער רבי האט ארויסגעברענגט דעם חילוק צווישן די צוויי, ר' נחום זלמן און ר' יוסף הלל, אז ר' נחום זלמן, כאטש ער איז געווען א גדול, האט געטון אין תורה און עבודה ביז אין העכסטן, אבער דאס איז אלץ געווען דער ענין פון עבודת הפרט. מה שאין כן ר' יוסף הלל, ר' שמעון חיים, וואו זיי האבן זיך אוועקגעלייגט די טובת הפרט אויפן טובת הכלל, אויפן טובת זולתו. און דער רבי האט געזאגט אז די ירידת הנשמה למטה, דאס וואס דער אויבערשטער שיקט אראפ א נשמה פון די העכסטע מדריגות, א נשמה וואס איז חלק אלוקה ממעל ממש, וואס געפינט זיך למעלה אין גן עדן, און דער אויבערשטער שיקט אראפ א נשמה דא למטה, איז דאס כדי ניט בעסער צו זיין די וועלט און מאכן די וועלט צו זיין א שענערע, א ליכטיגערע, מאכן ליכטיג דעם גוף, נפש הבהמית, און מאכן ליכטיג די וועלט ארום זיך, איז נאך ניט גענוג. און די עבודה וואס מ'טוט מיט זיך בפרטי איז נאך ניט די תכלית והכוונה וואס דער אויבערשטער וויל, איז אז א איד דארף זיך איבערגעבן לטובת הרבים

08:06 און לטובת זולתו. און ער האט אויפגעגעבן די מעלה פון ר' יוסף הלל, ר' שמעון חיים, ר' נחום זלמן, אז ר' נחום זלמן גייט אן א זאך אין עבודת השם און אין בירור המדות וכו' וכו', אבער דאס איז אלץ געווען א פאר זיך, א עבודה פאר זיך. און די תכלית העבודה, וואס דער אלטער רבי [לא ברור] אין חסידות, איז אז א מענטש, דערפאר איז געקומען א נשמה דא למטה, ניט נאר כדי זיך אליין [לא ברור], נאר ער זאל טון מיטן זולת און זיך אוועקגעבן און לייגן זיך אוועק אויף א זייט לטובת הזולת, צו מחנך זיין און ברענגען נאך א איד און נאך א איד און מאכן אז ס'זאל ווערן א ליכטיגע סביבה. און ניט נאר, האט ער געזאגט, דער חילוק צווישן די צוויי, אז ער האט געטון אין עבודה פרטית און זיי האבן געטון אין עבודה כללית, נאר דער חילוק איז אויך אין דעם ענין פון מסירות נפש. אז די מסירות נפש, וואס דאס איז דאך די עבודה פון א אידן דא אין דער וועלט, איז דאך עבודה פון מסירות נפש, וואס ער לייגט אוועק זיינע אייגענע חומריות, גשמיות, תאוות און די אלע ענינים אויף א זייט, זיך איבערצוגעבן צום אויבערשטן, איז אויך אין דעם דא צוויי פנים. די מסירות נפש פון ר' נחום זלמן, דאס איז מסירות נפש פון דער אייגענער עבודה, דעם אייגענעם שלימות, אז ער גיט זיך אוועק צו העכערע זאכן, צו העכערע מעלות, צוצוקומען צו העכערע מדריגות אין עבודת השם. און די עבודה, די מסירות נפש פון ר'

09:31 יוסף הלל, שמואל—שמואל חיים, וואס דאס איז די מסירות נפש, וואס מען לייגט זיך אוועק לטובת הזולת. און צו מבאר זיין דאס וואס ער ברענגט, דער חסידות איז מבאר באריכות דעם חילוק צווישן דער מסירות נפש פון אברהם אבינו און דער מסירות נפש פון רבי עקיבא. וואס איז דא אינעווייניג? וואס איז דא ארום א זאך, חסידות, און דער רבי רש״ב האט עס געגעבן צו פארשטיין באריכות אין יענע רייד, אין יענע שיחה, וואס ער האט ארומגערעדט אין די יארן [לא ברור]. אלס עס איז מבואר אין חסידות, ביי רבי עקיבא, ביי אברהם אבינו, געפינט מען ביי זיי ביידע דעם ענין פון מסירות נפש. ביי רבי עקיבא ווייסן מיר דאך אלע דעם סיפור, וואס די גמרא דערציילט אין מסכת ברכות, אז רבי עקיבא איז געווען פון די עשרה הרוגי מלכות. און ווען מ׳האט אים נתפס למלכות, מ׳האט אים גענומען, האט מען אים אנגעזעצט אין תפיסה, און ווי זיי האבן אים סורק געווען, רחמנא ליצלן, במסרקות של ברזל. די מסירות נפש פון רבי עקיבא איז מיט אים געגאנגען אויף גאר א געפערליכן אופן, א גאר ברוטאלישן אופן. און די גמרא דערציילט דא, בשעת מ׳האט גענומען רבי עקיבא, מ׳האט אים סורק געווען במסרקות של ברזל, האט ער געזאגט: „שמע ישראל, ה׳ אלקינו, ה׳ אחד“, און געליינט קריאת שמע. און די תלמידים האבן דאס געזען און געפרעגט: „רבינו, עד כאן?“ זיי האבן נישט געקענט פארשטיין, זיי האבן נישט געקענט פארטראגן: ווי קען רבי עקיבא שטיין אין אזא מין מצב, וואס מיר רעדן פון דעם שטיקל, רחמנא ליצלן, און ער גייט דורך אזעלכע יסורים, און אף

10:53 על פי כן שרייט ער: „שמע ישראל“, רואיגערהייט. און רבי עקיבא האט זיי געזאגט, אז „כל ימי הייתי מצטער“—א גאנץ לעבן האט ער געווארט אויף דעם מאמענט, אויף דער מינוט, אז ער קען זיך מוסר נפש זיין על קידוש השם. און דא איז געקומען דער מצב, וואו ער קען זיך איבערגעבן. „ואהבת את ה׳ אלקיך ... ובכל נפשך“—אפילו נוטל את נפשך. און דאס איז דער מאמענט, אז ער קען זיך איבערגעבן אויף מסירות נפש; אויף דעם האט ער געווארט א גאנץ לעבן. איז זיך, ער גיט זיך אוועק באמת. וואס דאס איז די מסירות נפש פון רבי עקיבא, [לא ברור], רבי עקיבא פון די עשרה הרוגי מלכות. פון צווייטן זייט געפינט מען די מעשה פון אברהם אבינו. וואס אברהם אבינו האט זיך מוסר נפש געווען אויף לפרסם אלקות בעולם. וואס דאס שטייט אין היינטיגן סדר, פרשת וירא: „ויטע אשל בבאר שבע ויקרא שם בשם ה׳ א־ל עולם“. אברהם אבינו האט אוועקגעשטעלט אן אשל אין באר שבע, און „ויקרא שם בשם ה׳ א־ל עולם“. ער האט זיך מוסר נפש געווען אויף לפרסם זיין ג־טלעכקייט אויף דער וועלט. און אין אן אופן פון „ויקרא“, אין מדרש זאגט מען: „אל תקרי ויקרא אלא ויקריא“. אז נישט נאר ער אליין האט זיך מוסר נפש געווען צו רופן דעם אויבערשטנס נאמען, נאר „ויקריא“: ער האט געזען אז נאך יעדער איינער וואס איז צו אים געקומען, אז נישט נאר ער אליין זאל זאגן, נאר „ויקריא“, אז יענער זאל אויך גיין ארום און שרייען און אויסרופן, און ער איז מגלה

12:17 און מפרסם ג־טלעכקייט אויף דער וועלט. וואס איז ער מפרסם? דעם „א־ל עולם“. און ווי עס שטייט אין חסידות, נישט נאר „א־ל העולם“, אז ס׳זענען דא צוויי זאכן, אז דא איז א ג־ט און אז דא איז א וועלט, און ער איז דער ג־ט פון דער וועלט, נאר „א־ל עולם“, אז די גאנצע וועלט איז ג־טלעכקייט, אז ס׳איז נישט דא קיין שום זאך חוץ פון דעם אויבערשטן. און דאס איז געווען די מסירות נפש פון אברהם אבינו. ווי עס ווערט אין חסידות, אז דאס האט דער רבי רש״ב ארומגערעדט אין יענע שיחות, אז דער חילוק צווישן דער מסירות נפש פון אברהם אבינו און רבי עקיבא: אז רבי עקיבא׳ס מסירות נפש איז געווען א מסירות נפש פאר זיך אליין, וואס ער האט געזוכט צוצוקומען צו די העכסטע דרגות אהבה, קירוב, דבקות און חיבור צום אויבערשטן. איז דעמאלט ביי אים געווען די גרעסטע צוגעבונדנקייט, די גרעסטע התקשרות צום אויבערשטן, איז דער ענין פון מסירות נפש, [לא ברור]. ער האט געוואלט צוקומען צו דער העכסטער מדרגה פון מסירות נפש, דער העכסטער מדרגה פון אהבת השם. און ער איז געווען דער דעת, אז די גרעסטע צוגעבונדנקייט צום אויבערשטן קען בלויז זיין נאר דורך דער מסירות נפש בפרט. און ווי נאר דאס איז אים דורכגעפירט, איז ער געווען מיט דער גרעסטער שמחה. איז דאס איז דער ענין פון מסירות נפש אלס א פרט, וואס מ׳זוכט אן אייגענער שלימות אין מסירות נפש, אין דער עבודה פרטית מיט זיך אליין. מה שאין כן ביי אברהם אבינו, ביי אים

13:39 איז געווען דער ענין מסירות נפש, וואס דארט לייגט מען זיך אין גאנצן אוועק. אברהם אבינו האט נישט געטראכט וועגן זיך בכלל. ער האט נישט געטראכט וועגן זיך, נישט וועגן זיין גשמיות און אפילו נישט וועגן זיין רוחניות. אברהם אבינו האט אפילו נישט געטראכט וועגן דעם וואס עס איז דא א מעלה און א שלימות אין דעם ענין מסירות נפש. ער האט נישט געזוכט דעם ענין פון מסירות נפש. אברהם אבינו, נישט וועגן דעם האט ער געטראכט, נישט אין דעם איז ער געלעגן. אברהם אבינו׳ס מסירות נפש איז געווען זיך איבערגעבן צום אייבערשטן. וואס איז דער רצון העליון? און ווי באלד עס האט זיך ביי אים אפגעלייגט אז דער רצון העליון איז אז מען דארף מפרסם זיין געטליכקייט אויף דער וועלט, אויף דעם איז ער אראפגעקומען אויף דער וועלט, אויף צו פארשפרייטן דעם אייבערשטנ׳ס נאמען אויף דער וועלט, דעם אייבערשטנ׳ס אמונה. אז די גאנצע וועלט זאל וויסן אז עס איז דא ה׳ אלקינו, הוא אלקינו לבד. איז דאס געווען זיין תכלית, אויף דעם האט ער געקאכט, אין דעם איז ער געלעגן. אויב צו דעם האט מען געדארפט מסירות נפש, איז דאס געווען אויך. אויב צו דעם דארף מען זיך אריינשפרינגען אין פייער כפשוטו, איז ער געווען גרייט אויף דעם אויך. נישט אבער אין דעם איז ער געלעגן. זיין ענין איז נישט געווען מסירות נפש; זיין ענין איז געווען, מען דארף זיך אוועקלייגן צו טאן דעם אויבערשטנ׳ס ווילן, מען דארף זיך אוועקלייגן צו מפרסם זיין געטליכקייט אויף דער וועלט און מגלה זיין פאר דער גאנצער וועלט אז „ויקרא שם בשם ה׳ א־ל עולם“. און אט דעם ענין, דאס האט אברהם אבינו איבערגעגעבן בירושה צו כל אחד דורך עם ישראל.

14:55 און דאס האט ער געזאגט, אז דאס איז דער ווארט פון דעם חילוק צווישן ר׳ נחום יוסלמאן און ר׳ יוסף הלל, ר׳ שמעון חיים. ר׳ נחום יוסלמאן איז ביי אים געווען די עבודה פון מסירות נפש, אבער על דרך רבי עקיבא׳ס מסירות נפש. אין זיין אייגענער עבודה איז ער צוגעקומען צו די העכסטע מדרגות פון אהבת השם און יראת השם און דביקות אין געטליכקייט, און די גרעסטע [לא ברור]. מה שאין כן ביי ר׳ יוסף הלל און ר׳ שמעון חיים, איז ביי זיי געווען די מסירות נפש פון אברהם אבינו, וואס האט נישט געטראכט וועגן זיך און אפילו נישט וועגן זיין רוחניות, נאר זיך אוועקגעלייגט לטובת הרבים, אויף צו צוקומען נאך א איד וואס זאל וויסן פון אידישקייט, נאך א איד וואס דארף וויסן פון דער עבודת השם, און נאך א איד וואס זאל ווערן נאנט צום אייבערשטן. זיך אפגעלייגט אין גאנצן אויף דעם, אויף צו אוועקשטעלן דורות דורות פון אידן און אידישקייט. און דער רבי רש״ב האט דעם ווארט אויסגעפירט אין יענער שיחה וואס ער האט גערעדט מיט ר׳ מרדכי. האט ער אויסגעפירט, אז איך וויל פון מיינע תלמידים, וואס ער וויל דורכפירן מיט די תלמידי התמימים און מיט תלמידים וואס ער שטעלט אוועק, אז זיי זאלן אלע ווערן יוסף הלל, זאלן ווערן יוסף הלל, שמעון חיים. אזוי האט ער געזאגט דארט אין יענעם בריוו. דאס איז דער ענין: ארויסגיין און נישט טראכטן נאר וועגן זיך אליין, נאר ארויסגיין, טאן טובת הרבים, ארויסגיין, טאן ווי ער קען אויפטאן. אלץ נאך איינעם און נאך איינעם און נאך איינעם. אזוי

16:22 ברענגט ער צום אייבערשטן. ברענגט, ברענגט, ברענגט צו אידישקייט, ברענגט צו חסידישקייט, ברענגט צו עבודת השם און צו דעם אייבערשטן א ליבשאפט אמת. און אויף דער נקודה האט מען געזען ביי אברהם אבינו, און פון דעם וואס מען האט נאך מקבל בירושה, האט ער דעם ענין פון מסירות נפש. און דאס איז דער אמית׳ער ענין מסירות נפש: וואס ער איז נישט נאר מסירות נפש, וואס ער זוכט די אייגענע שלימות אין דער מסירות נפש, ווייל דער ענין מסירות נפש דארט ביי רבי עקיבא — ער האט זיך אין גאנצן אוועקגעלייגט, נישט געטראכט וועגן זיך, נישט וועגן זיין גשמיות, נישט וועגן זיין רוחניות. ער האט געטראכט ווי מער נישט, נאר צו זען ווי קען מען דורכפירן דעם רצון העליון, און מאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך. וואס אויף דער נקודה האט דער רבי גערעדט אין דעם ערשטן מאמר, וואס מיט דעם איז געווען ווען דער רבי האט געזאגט, וואס עס איז געווען די קבלת הנשיאות. דאס איז ידוע, ווייל מיר זעען ביי נשיאינו, אז ביי דעם ערשטן מאמר, דאס איז דער מאמר ווי דער רבי איז מקבל די נשיאות. און דאס איז געווען אין יאר תשי״א, א יאר נאך י׳ שבט. י׳ שבט תש״י איז געווען די הסתלקות פון דעם רבי׳ן הריי״צ. וואס דאס גאנצע יאר פון י׳ שבט תש״י ביז י׳ שבט תשי״א, חסידים האבן געשריבן בריוו, [לא ברור], און האבן געבעטן דעם רבי׳ן, אז ער זאל מקבל זיין די נשיאות פון דעם רבי׳ן הריי״צ, און דער

17:42 דער רבי האט נישט געוואלט, ער איז בכלל פון דעם אין גאנצן געווען [לא ברור]. און נאך א גאנץ יאר איז אריבערגעגאנגען, ביז מען איז געקומען צו י׳ שבט תשי״א, האט מען געזען אז דער רבי האט מקבל געווען, ער איז מסכים געווען אויפצונעמען אויף זיך די נשיאות פון נשיאות חב״ד. און דאן האט דער רבי געזאגט דעם מאמר חסידות, דעם באוואוסטן מאמר „באתי לגני“ תשי״א. וואס אין דעם מאמר רעדט ער ארום, צו וויסן, נאך כמה ענינים וואס גייען אויף דעם ענין. וואס ער איז מסביר אין דעם מאמר, שטעלט ער צו דעם ענין פון די שבעה דורות. און ווי דער רבי הריי״צ אין דעם לעצטן מאמר, דעם „באתי לגני אחותי כלה“, וואס דאס איז געווען דער לעצטער מאמר וואס דער רבי הריי״צ האט ארויסגעגעבן פאר דער הסתלקות, וואס אין דעם מאמר רעדט ער ארום דעם מדרש, וואס דער מדרש זאגט אז עס זענען געווען זיבן... יא, דער מדרש אויף „באתי לגני אחותי כלה“, אז עס זענען געווען זיבן חטאים וואס האבן מסלק געווען די שכינה פון דער וועלט. ווי דער מדרש ברענגט, אז עס איז געווען דער ענין פון חטא עץ הדעת, דערנאך קין און הבל, און עס איז געווען דור אנוש, און עס איז געווען דער ענין פון דעם מבול און דער הפלגה און אזוי ווייטער. די חטאים וואס האבן מסלק געווען די שכינה, העכער און העכער און העכער און העכער, ביז רקיע השביעי. און דערנאך זענען געקומען די שבעה צדיקים, וואס האבן צוריק, מיט מדריגה נאך מדריגה, צוריק אראפגעברענגט

19:07 די שכינה, פון מדריגה צו מדריגה, וואס דאס זענען געווען אברהם און יצחק און יעקב, און דערנאך איז געווען דער ענין פון לוי און קהת און עמרם און משה, וואס משה איז געווען דער שביעי. אזוי ווי, יא, וואס ער איז געווען דער וואס האט אראפגעברענגט די שכינה למטה, ביי מתן תורה, ביי „וירד ה׳ על הר סיני“. וואס דאס איז געווען „באתי לגני אחותי כלה“, ווי דער מדרש זאגט, אז די שכינה איז צוריקגעקומען לגני, לגנוני, צו דער וועלט, וואו דער אויבערשטער האט געוואלט זיין. וואס דער רצון איז געווען בתחילת הבריאה, אז די וועלט זאל זיין א דירה בתחתונים, אז די גשמיות׳דיגע וועלט זאל זיין זיין גן, וואו ער וויל זיין. אז דורך די עבירות האט דאס מסלק געווען די שכינה, רחמנא ליצלן, ביז עס זענען געקומען די שבעה צדיקים, דור נאך דור, וואס האבן צוריק אראפגעברענגט די שכינה צו זיין [לא ברור], ביז משה רבינו האט אראפגעברענגט דאס למטה בארץ. וואס אויף דעם נקודה רעדט ער אין דעם מאמר פון דעם רבי׳ן הריי״צ, פון י׳ שבט תש״י. ביז מען קומט צום מאמר י׳ שבט תשי״א. און דעמאלט האט דער רבי גערעדט באריכות, בעומק, מיט דער גרעסטער עמקות ארום דעם ענין פון דירה לו יתברך בתחתונים. געגאנגען צו פארשטיין דעם מאמר חז״ל, וואס איז דאס דער פשט „עיקר שכינה בתחתונים היתה“; פארוואס איז דאס „עיקר שכינה“? נישט נאר [לא ברור], נאר וואס זאגט דאן חז״ל? דער אויבערשטער האט א תאוה, דער אויבערשטער האט א גלוסט, דער אויבערשטער

20:22 האט א רצון, א טיפן רצון, „נתאוה הקב״ה להיות לו דירה בתחתונים“, אין עולם הזה הגשמי, וואס דער רבי האט ארום גערעדט דעם ענין מיט א גרויסער עמקות, א גרויסער טיפקייט און רייכקייט. און ער האט אויך ארום גערעדט די נקודה וואס שטייט אין מדרש, אז דער אויבערשטער האט געזאגט צו משה רבינו: הגם דו, משה רבינו, ביסט דער שביעי, און „כל השביעין חביבין“ — דער זיבעטער איז דער מערסטער חביב, און דערפאר האט ער געגעבן די תורה, ער האט אראפגעברענגט די תורה דא למטה בארץ אריין. אבער אף על פי כן האט ער אים געזאגט אז „כל ענין השביעי הוא שהוא שביעי לראשון“. מיט וואס באשטייט די מעלה פון דעם שביעי, וואס ער איז דא אזוי חביב, „כל השביעין חביבין“? אבער פארוואס איז ער חביב? ווייל ער קומט פון דעם ראשון. און ווען עס וואלט נישט געווען דער ראשון, וואלט קיין שביעי נישט געווען. איז די גאנצע מעלה פון דעם שביעי, די גאנצע חביבות, איז אלץ אויך דערמיט וואס ער קומט פון דעם ראשון, וואס ער האט דורכגעבראכן דעם וועג און ער האט אנגעגעבן די עבודה, און פון דעם איז צוגעקומען, פון דעם ראשון, שני, שלישי, ביז מען איז אנגעקומען צו דעם שביעי. און דערפאר שטייט דער שביעי אין דער געדאנק, אז דעם גאנצן ענין דארף ער דורכפירן און משלים זיין די עבודה פון דעם ראשון. וואס דאס באשטייט אין דער עבודה פון אברהם, ווי מען האט גערעדט פריער, אז אברהם איז געווען דער ראשון, וואס ער האט געעפנט דעם צינור פון מסירות נפש. ער האט געעפנט דעם צינור פון מסירות נפש, צו באפעסטיקן זיין ג־טלעכקייט אויף דער

21:38 וועלט. און אין דעם אופן, ווי אברהם אבינו האט דאס געטאן. אז ער האט נישט געטראכט וועגן זיך, האט זיך זיין גאנצע עבודה געלייגט, האט ער דאס נישט געטאן וועגן זיין אייגענעם רוחניות, וועגן זיין אייגענער מסירות נפש. נאר דער כל ענינו איז געווען, ויקרא — אל תקרי ויקרא אלא ויקריא: אויפטאן אז ג־טלעכקייט זאל זיך פארשפרייטן אויף דער וועלט. און דאס איז די מעלה פון דעם שביעי: ער פירט דורך די עבודה און ער ברענגט ג־טלעכקייט אויף דער גאנצער וועלט. און דאס האט משה רבינו אויפגעטאן, דורך דעם וואס ער האט אראפגעבראכט די תורה דא למטה בארץ. און מיט דעם וואס דער רבי האט דעמאלט גערעדט, אז בדוגמא כזו איז על דרך זה, ווי שוין מיר האבן גערעדט, בנוגע די רבותינו נשיאי חב״ד, וואס זיי האבן יעדער איינער זיין דרך. איז דער אלטער רבי, וואס ער איז געווען דער מייסד פון חסידות חב״ד, דער דרך הראשון פון חסידות חב״ד, און וואס ער איז געווען דער וואס האט זיך דערויף אוועקגעלייגט, ווי מיר האבן געזען ביי אים דעם ענין פון מסירות נפש, דערויף אוועקגעלייגט צו פארשפרייטן חסידות, פארשפרייטן די מעיינות פון בעל שם טוב. איך קען אייך דערציילן פון דעם אלטן רבי'ן, וואס איז געגאנגען פון שטאט צו שטאט און פון ארט צו ארט, און דארט פלעגט ער רעדן און מסביר זיין, און פלעגט קודם כל רעדן פריער די נגלה תורה, און שפעטער איז ער אריבערגעגאנגען, גערעדט מיט זיי ענינים פון פנימיות התורה. און דורך דעם האט ער באלויכטן די גאנצע שטאט מיט דעם ענין פון פנימיות התורה און צוגעבראכט, פארשפרייט, דעם אור הבעל שם טוב בכל מקום. און אונטער

22:56 דעם ענין איז נתפשט געווארן שפעטער לדורות, דור אחר דור, ביז ביי דעם רבי'ן, דעם שביעי, וואס איז אונזער תפקיד. ביי דעם רבי'ן זעט מען בגשמיות ובמוחש וואס דער רבי האט איינגעפירט, די הנהגה: ווען אונזער, אונזער דור, אז דער איד, דער חסיד, וואס לערנט תורה, לערנט חסידות, דארף געדענקען אז דער גאנצער ענין פון לימוד התורה, לימוד חסידות, איז נישט נאר אז ער אליין זאל ווערן א בעסערער מענטש, נישט נאר אז ער אליין זאל ווערן א גרעסערער ירא שמים, א גרעסערער חסיד, א גרעסערער למדן, נאר אז די אלע ענינים וואס ער אליין לערנט און טוט, זאל ער ארויסגיין און פארשפרייטן און טאן און זען אז נאך א איד זאל אויך וויסן, און נאך א איד זאל, זאל, זאל געדענקען וועגן דעם אויבערשטן, און נאך א אידישע פרוי זאל צינדן שבת ליכט, און נאך א איד זאל לערנען תורה, און נאך א איד זאל מקיים זיין מצוות, און נאך א איד זאל נתקרב ווערן צו פנימיות התורה, און, און, און, אז אזוי די גאנצע וועלט זאל ווערן ליכטיגער און ליכטיגער, און די וועלט זאל ווערן א מקום, א דירה לו יתברך. ס׳איז געווען, אין איינע פון די יארן איז געווען א איד, איינער פון די גרויסע עסקנים, וואס האט געלעבט אין ארץ ישראל, פון די גרויסע עסקנים פון דער אגודת ישראל. און ער, ער האט געשריבן צום רבי'ן א בריוו, און ער האט אין דעם בריוו געשריבן, [לא ברור] חסיד פון די, פון די, פון די משפחה, פון, פון געווען פון די משפחה, פון די, פון ביי, פון

24:19 בית אדמו״ר, אדמו״ר מגור, ר׳ יצחק מאיר לעווין האט ער געהייסן. אבער פון דעם וואס ער האט געשריבן צום רבי'ן, [לא ברור]. איז צווישן די בריוו, וואס איז אינטערעסאנט, האט ער געשריבן צום רבי'ן אז ער ווייסט אז ביים רבי'ן די גרעסטע תקוה, די גרעסטע רצון, די גרעסטע תשוקה איז, אז אין די אלע חסידישע שולן זאל מען לערנען חסידות. און מיט דעם וועט מען מקרב זיין ביאת משיח צדקנו, ווי ס׳שטייט פון הבעל שם טוב, אז דא קאתי מר, מלך המשיח כידוע, דורך יפוצו מעיינותיך חוצה וועט מען ברענגען משיח. און דער רבי האט אים געענטפערט אז ער איז גערעכט, אז זיין גרעסטע רצון און תקוה איז טאקע אז חסידות זאל נתפשט און פארשפרייט ווערן, אבער נישט נאר אין די חסידישע שולן, נאר אויך אין אלע שולן, און אין יעדער ארט, און אין יעדער אידישער שטוב, און אין יעדער אידישן שטעטל, און אין יעדער ארט וואו נאר א איד געפינט זיך, זאל זיך וויסן פון דעם אור התורה בכלל, און פון דעם אור פנימיות התורה בפרט, אז אור אלקי פון תורה, פון תורה, פון תורה, תורה הנגלה און פנימיות התורה, זאל נתפשט ווערן בכל מקום ומקום, און די גאנצע וועלט זאל ווערן אן ארט פון ליכטיגקייט, אן ארט וואס דא איז ליכט, ג־טלעכקייט, ליכט תורה, ליכט פנימיות התורה, תורה של בעל שם טוב. און דורך דעם וועט מען צוגרייטן די גאנצע וועלט, אז די וועלט זאל ווערן א ליכטיגע וועלט, א וועלט פון גאולה. און בימינו [לא ברור], וואס מיר זעען און מיר שמועסן און מיר הערן, דעם

25:51 קול השופר, דעם שופר פון משיח, וואס, וואס, וואס די אלע זאכן וואס גייען פאר איצט אויף דער וועלט, בפרט אין ארץ ישראל, דאס איז זיכער אין ימים וואס זיי זיינען די לעצטע, די לעצטע בירורים, ווי מען זאגט, די לעצטע רגעים. דעם קול השופר וואס רופט אז אט אט קומט משיח. דערווייל דארף מען געדענקען אונזער תפקיד, אונזער עבודה, אונזער שליחות, וואס יעדער איינער דארף זיך אוועקגעבן אין גאנצן און טון כל התלוי בו, אז מען טוט אין דער הפצה וואס דער בעל שם טוב האט געהערט פון מלך המשיח, אימתי קאתי מר — לכשיפוצו מעיינותיך חוצה, אויף ברענגען ג־טליכקייט, אויף ברענגען אידישקייט, און אויף ברענגען בפרט חסידות און פנימיות התורה, בכל מקום שידו מגעת. אז אידן זאלן לערנען תורה, אידן זאלן לערנען פנימיות התורה, אידן זאלן לערנען [לא ברור] און ג־טליכקייט. און דורך דעם וואס מיר טוען אין דער הפצה פון דעם אור אלקי, פון תורה און מצוות, פון פנימיות התורה בכל מקום ומקום, אז דאס איז די ווארט וואס זאל זיין יוסף הילל, זיין שמואל חיים, וואס מען גיט זיך אוועק לטובת הרבים, מען גיט זיך אוועק מיט מסירות נפש, און מען טראכט אפילו נישט וועגן דער מסירות נפש, נאר מען טוט אלץ כל התלוי בו אויף, זאל זיין דער ״אל תקרי ויקרא אלא ויקריא״. אז נאך א איד, און נאך א איד זאל געדענקען וועגן דעם אויבערשטן, און זאל געדענקען וועגן דעם, וועגן דעם הוי׳ אחד ושמו אחד. און נישט נאר אז ער זאל וויסן, נאר אויך שרייען אז כל העולם, אז נישט אז עולם איז א מציאות בפני עצמה, און קיין מציאות בפני עצמה, נאר די גאנצע מציאות פון וועלט איז

27:17 א גילוי פון ג־טליכקייט. און דורך דעם וועט מען דורכפירן די כוונה העליונה פון דעם ווארט וואס מען זאגט, אז דעם ״באתי לגני, לגנוני, למקום שהיה עיקרי בתחילה״, אויף ממשיך זיין די שכינה, אראפברענגען די שכינה דא למטה, אין דער גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. זאל מען זוכה זיין אז אין [לא ברור], ״ונגלה כבוד הוי׳ וראו כל בשר יחדיו כי פי ה׳ דבר״.