חוקת בלק- י״ב תמוז | אידן אין גלות ווי א לייב אין וואלד!

00:00 אז ווען מען קוקט זיך ארום אין דעם מצב וואס אידן געפינען זיך אין במשך דעם אריכות הגלות וואס קומט פאר אין וועלט, ווייל דאס איז ווי דער לשון איז ידוע: „עבר קיץ, כלה חורף, ועדיין לא נושענו“. און אידן געפינען זיך שוין אין גלות אזוי פיל יארן, און ארום און ארום איז א חושך כפול ומכופל. און מען טראכט זיך אריין: פון וואנעט נעמט מען דעם כח? פון וואנעט האבן אידן דעם כח אין דעם לאנגן, אריכות׳דיגן ביטערן גלות צו שטיין שטארק אין תורה ומצוות, שטיין שטארק אין אמונה? וואו, פון וואנעט זענען די כחות וואס אידן האבן? ווי מען זעט דאך, ווי מען זעט אז נאך אלץ, נאך דעם גאנצן אריכות הגלות מיט אלע צרות און די אלע יסורים, מיט דעם גאנצן חושך כפול ומכופל, און דאך זעט מען ווי אידן שטייען שטארק אין דער אמונה, שטייען שטארק אין דער התקשרות צו דעם אויבערשטן ביז צו מסירות נפש. אין די זמנים ניט וואס מאנט זיך מסירות נפש? און אפילו בימינו אלה, וואס מאנט זיך ניט מסירות נפש ממש בפועל מיט דעם גוף. ברוך השם, מיר געפינען זיך רובם ככולם אין ארצות הרווחה, און ס׳איז דא ברוך השם וואס צו עסן. ס׳איז נישט דא אזעלכע גזירות וואס זענען געווען מיט צוויי דורות צוריק. אבער פון דעסטוועגן, אפילו אין דעם מצב איז דא וואס מאנט זיך מסירות נפש, מיט די אלע נסיונות וואס זענען ארומגערינגלט, פון די נסיונות גשמיים, נאך מער די נסיונות רוחניים, וואס פון יאר צו יאר, פון מאנאט צו מאנאט ווערן שווערער

01:47 און שווערער. פון וואנעט האבן מיר די כחות צו קענען איבערקומען אט די אלע נסיונות? דעם ענטפער אויף די שאלה געפינען מיר אין היינטיקן סדר, אין פרשת בלק. דאס איז די פרשה וואס דארטן איז דער סיפור פון בלק און בלעם, וואס זיי זענען געקומען צו גיין און האבן געוואלט, חס ושלום, רחמנא ליצלן, צו שעלטן אידן. און פון דעסטוועגן איז דער אויבערשטער דא: „ולא אבה ה׳ אלקיך לשמוע אל בלעם“, „כי אהבך ה׳ אלקיך“; אז פארקערט, פון די אלע מחשבות פון בלעם האט דער אויבערשטער איבערגעמאכט: „ויהפוך ה׳ אלקיך לך את הקללה לברכה“. די גרעסטע ברכות געפינען זיך אין היינטיקן פרשה. אבער ווען מען קוקט אריין אין די פרשה, איז דאס ניט נאר ברכות, נאר דאס איז אויך, עס גיט א הסבר, גיט צו פארשטיין וואס איז דער כח פון אלע אידן בכלל, און דער כח פון אלע אידן אין די שווערע זמנים, אין די זמנים פון גלות. ווי דער רבי שטעלט אונז אויף אין א פסוק, איינעם פון די פסוקים פון פרשת בלק, אויפן פסוק „כרע שכב כארי וכלביא מי יקימנו“. דער פסוק איז מבואר על פי חסידות. איז דאס גאר א רייכער ביאור וואס גיט א הסבר, וואס גיט אונז א כח צו קענען פארשטיין, און קען אונז געבן דעם ריכטיגן קוק, די ריכטיגע כחות, ווי אזוי יעדער איינער זאל קוקן אויף אידן און די כחות וואס מיר האבן אויף זיך מתגבר זיין אויף די אלע נסיונות און אויף די אלע העלמות והסתרים. ווי פריער דערמאנט, שטייט אין די מאמרים פארבונדן מיט י״ב תמוז, וואס פרשת בלק שטענדיג קומט

03:31 אויס אין די תקופה פון י״ב תמוז, י״ג תמוז, וואס דאס זענען די טעג פון דעם חג הגאולה פון דעם רבי׳ן ריי״צ, פון דעם פריערדיקן רבי׳ן, וואס איז ארויסגעגאנגען דעמאלט פון מאסר. און ס׳איז דא ריבוי סיפורים. וועלן מיר אנהויבן מיט איינעם פון די סיפורים וואס ברענגען ארויס דעם ענין מסירות נפש, און דאס וועט אונז העלפן צו קענען זיך פארטיפן און פארשטיין דעם עומק פון דעם פסוק אין היינטיקן סדר. וואס די סיפורים וואס מען דערציילט בשעת דער רבי ריי״צ איז אריין אין תפיסה, וואס איז געווען גאר א שווערע תפיסה, ווי ידוע, אז בשעת מ׳האט ארעסטירט דעם פריערדיקן רבי׳ן אין תפיסה, איז דאס געווען מיט א מטרה, אז נאך בלויז איין טאג האט מען געוואלט, רחמנא ליצלן, אויספירן די מזימה. זיי האבן געוואלט, רחמנא ליצלן, דעם דין פון היפך החיים. און נאר ברחמיו המרובים ובנסים גדולים והשגחה פרטית נפלאה האט זיך אבער געקערט דער מצב, און נישט נאר זיי האבן נישט געקענט אויספירן וואס זיי האבן געוואלט, נאר צום סוף איז פון דעם ארויסגעקומען גאר א גאולה מיט א גרויסן יום טוב. איז פון די סיפורים וואס דער רבי האט דערציילט און ער שרייבט אין זיינע זכרונות, אז ער האט זיך ביי זיך מחליט געווען בשעת זיין אריינגיין אין תפיסה, בשעת זיין אריינגיין אין בית האסורים. וואס דאס איז געווען א בית האסורים וואס על פי טבע, ווען מ׳איז אריינגעגאנגען דארטן, איז מען נישט ארויסגעגאנגען לעבעדיג. יחידים ממש האבן געקענט דורכגיין דעם מאסר און ארויסקומען בחיים. און דאס איז געווען גאר א ביטערער און א שווערער מאסר. איז בשעת דער פריערדיקער רבי איז אריינגעגאנגען אין בית

05:16 האסורים, ווי ער שרייבט אין זיינע רשימות, אז ער האט אונטערגענומען אויף זיך און האט מחליט געווען בהחלטה גמורה אז ער וועט אין גאנצן נישט נתפעל ווערן פון זיי, און ער וועט זיך רעכענען מיט זיי ווי אין ואפס ממש. ער האט זיך אוועקגעשטעלט אין דעם ענין פון ״אין עוד מלבדו״, אז ס׳איז נישטא קיין שום מציאות, קיין שום זאך חוץ פון דעם אויבערשטן אליין. און מיט די דאזיקע כוחות האט ער זיך געקענט מתגבר זיין און זיך אוועקגעשטעלט, און האט זיך געפירט אזוי בפועל ממש. עס זענען דא כמה וכמה סיפורים וואס ער אליין האט דערציילט במשך די יארן, און געשריבן א חלק פון זיי, וואס מ׳זעט דארט די גרויסע שטארקע מסירות נפש, ווי ער איז געשטאנען מיט אן אומגעהויערן תוקף אויף נישט נתפעל ווערן פון דעם, הגם זיי זענען געווען מיט דער גרעסטער מאכט, מיט דעם גרעסטן תוקף, און ס׳איז געווען סכנת נפשות ממש, בפועל ממש. פונדעסטוועגן, מיט דעם וואס ער האט זיך אוועקגעשטעלט מיט דעם תוקף, האט מען געזען במוחש ווי ער האט זיך מתגבר געווען אויף זיי און האט זיי מנצח געווען בתכלית השלימות. ס׳זענען דא כמה סיפורים, נאר דא וועל איך דערציילן איינס אדער צוויי, צו ארויסברענגען אט די נקודה. איינער פון די סיפורים וואס דער פריערדיקער רבי האט דערציילט איז, אז בשעת מ׳האט אים געפרעגט — זיי האבן אים געדארפט אויספרעגן כל מיני שאלות, מ׳האט דארט פיל פאפירן מיט שאלות — איז בשעת מ׳האט אים געפרעגט כל השאלות וועגן אים, וועגן זיין נאמען, וועגן זיין תכלית, איז איינע פון די שאלות געווען וועגן זיין גיל.

06:48 ווי אלט ער איז. דער פריערדיקער רבי איז דעמאלט געווען זעקס און פערציג יאר, כמעט זיבן און פערציג יאר. י״ב בתמוז, בשעת ער איז ארויס פון מאסר צו דער גאולה, איז ער געווארן יענעם טאג זיבן און פערציג יאר. י״ב בתמוז איז דאך דער יום הולדת פון דעם פריערדיקן רבי, און אויף דעם זעלבן טאג אין יאר תרפ״ז איז ער ארויסגעגאנגען מן המיצר אל המרחב. איז ער דעמאלט געווען כמעט אין דעם גיל. זיי האבן געפרעגט ווי אלט ער איז, האט ער געענטפערט אז ער איז הונדערט מיט עטליכע און אכציג יאר אלט. כאטש זיי זענען געווען זייער, זייער ברוגז, זייער נערוועז, זייער אין כעס, און מ׳האט אנגעהויבן רעדן צו אים זייער שטרענג, אז ער וועט רעדן באופן כזה קענען זיי מעניש זיין, וכו׳ וכו׳. און דער פריערדיקער רבי האט געענטפערט: איר האט מיר דאך ארעסטירט נישט אלס א פריוואטער מענטש. איר האט מיר ארעסטירט אלס דעם וואס איז דער פארשטייער פון ליובאוויטש. ליובאוויטש האט זיך נישט אנגעהויבן מיט מיר. ליובאוויטש האט זיך דאך אנגעהויבן מיט דעם אלטן רבי׳ן, מיין עלטער־זיידע, וואס דער אלטער רבי איז געבוירן געווארן מיט הונדערט און צוויי און אכציג יאר צוריק. איז במילא, וויבאלד איך בין דא אלס א פארשטייער פון אים, איז דער גאנצער שושלת פון רבי׳ס, אנגעהויבן פון אלטן רבי׳ן, געפינט זיך דא איצט. איז במילא דאס איז מיין גיל. דאס איז געווען איין דוגמא פון דעם תוקף, די שטארקייט, וואס דער פריערדיקער רבי האט זיך אוועקגעשטעלט אנטקעגן דער מלכות און גערעדט אפן ווי ער האט גערעדט. א צווייטער סיפור, דער רבי האט

08:28 דערציילט יארן שפעטער, אין די ערשטע יארן פון דער נשיאות, אז עס איז געווען איינמאל, ווי דער סדר איז געווען אין תפיסה, אז במשך וואס דער אסיר, דער וואס איז געווען פארכאפט אין תפיסה, פלעגט מען מאכן א פיקטשער, מאכן א בילד פון אים. איז מען אריינגעקומען מאכן א בילד פון דעם רבי׳ן, פון דעם פריערדיקן רבי׳ן. עס איז געווען שבת, און ער איז געזעסן דעמאלט מיט א טלית איבערן קאפ, און ער האט געדאוונט. און דער פריערדיקער רבי האט דערציילט, זיין וועג אין תפיסה פלעגט ער דאווענען גאר באריכות. פלעגט דאווענען א שעה [לא ברור], דאס האט גענומען פילע שעה. איז עס געווען שוין טיף אין טאג, און דער רבי איז געזעסן מיט א טלית איבערן קאפ און האט געדאוונט. זיי זענען אריינגעקומען, די חבורה וואס האבן געדארפט דעמאלט מאכן א בילד. עס איז געווען א גאנצע, א גאנצע זאך. יא, עס איז געווען א גאנצע קבוצה מיט מאשינען. צו מאכן א פיקטשער איז נישט געווען קיין קליינע זאך. עס איז געווען א גאנצע עבודה [לא ברור]. זיי זענען אריינגעקומען מאכן דאס בילד, האבן זיי געזען אז ער זיצט פארדעקט מיט א טלית. האבן זיי געווארט א פאר מינוט, און געזען אז ער דאווענט, האבן זיי זיך ארויסגעגאנגען. צוריקגעקומען א שעה שפעטער, האט ער נאך אלץ געדאוונט. ווען זיי זענען צוריקגעקומען נאך א צייט שפעטער, איז ער שוין געווען אין סוף דאווענען, און די טלית איז שוין געווען אויף דער פלייצע. דאס הייסט, ער איז נאך געזעסן מיט דער טלית, אבער איז שוין געווען,

09:55 האט ער נאך אראפגענומען דעם טלית פון קאפ, און זי געלייגט אויף דער פלייצע. זענען זיי אריינגעקומען און געזאגט אים: מיר זענען געקומען מאכן פון אייך א בילד. האט דער פריערדיקער רבי געזאגט: היינט איז שבת, און שבת דארף מען נישט מאכן קיין בילד. און זיי זענען ארויסגעגאנגען יענעם טאג און זענען נישט צוריקגעקומען יענעם טאג. ווער עס ווייסט א ביסל די דברי ימי המאסר און די הנהגה וואס איז געווען אין בית הכלא, אין בית הסוהר פון רוסלאנד אין יענע צייטן, זייער מלחמה, תוקף פון מלחמה, וואס זיי האבן געפירט מיט אידישקייט, איז ממילא דאס א פלא נפלא ביותר. דער עצם זאך וואס זיי האבן געזען מיט א טלית, האבן זיי נישט געשטערט. און נאכדעם, ווען ער האט זיי געזאגט אז היינט איז שבת, זענען זיי ארויסגעגאנגען. דאס איז היפך פון דער גאנצער הנהגה פון בית הסוהר, ובפרט בימי המאסר. נאך וואס? ווי דער רבי האט גערעדט, ווען דער רבי האט דערציילט א סיפור ביי א פארברענגען פון י״ב תמוז, אדער אפשר י״א, אז דאס איז געווען דער גאנצער ענין דא: אז ווען דער רבי איז געשטאנען מיטן גרעסטן תוקף, אפילו אין בית הסוהר, האט מער געלויכטן ביי אים דער חידוש פון נפש, דער כח המסירות נפש מיטן גרעסטן תוקף. דער תוקף עצמי, ווי דער רבי האט געזאגט. דער תוקף וואס נעמט זיך פון עצם הנפש, פון עצם הנשמה פון א איד. וואס קומט פון דעם ביטול עצמי, דער אמתער ביטול וואס א אידישע נשמה וויל געבן צום אויבערשטן, און מיט אזא תוקף עצמי וואס קומט פון דעם ביטול עצמי. און

11:18 אזוי זאגט ער, אז דאס איז געווען מיטן גרעסטן תוקף, ווייל דאס איז אפילו ביי זיי, ביי די אומות העולם און ביי די וואס זענען געווען אין גאנצן מתנגדים, איז ביי זיי אין גאנצן נתבטל געווארן די גאנצע מציאות. און בשעת זיי האבן געזען אז א איד זיצט מיט א טלית איבערן קאפ און ער דאוונט, האבן זיי אין גאנצן געפילט אויף זיך אז זיי זענען געווען אין א פחד און האבן נישט געקענט שטערן. נאך אדרבה, זיי זענען אין גאנצן נתבטל געווארן. ווי מיר ווייסן, ווען דער רבי ריי״צ איז ארויסגעגאנגען פון תפיסה, דאס איז געווען אין דעם טאג פון ג׳ תמוז, איז ער דעמאלט ארויס פון תפיסה, על מנת צו גיין אין גלות. דאס איז געווען דער עונש דעמאלט. אז זיי האבן אים ארויסגעלאזט פון תפיסה, תחילה איז געווען דער עונש פון היפך החיים. שפעטער האבן זיי עס געטוישט אויף צען יאר אין סיביר, אדער [לא ברור], וואס איז געווען א מקום, גאר א געפערליכער ארט גשמיות, וואו מען קען נישט איבערלעבן. שפעטער איז געווען דריי יאר אין קאסטראמא. דאס איז אויך א פלאץ אין רוסלאנד, אבער דאס איז א פלאץ וואו מען קען שוין וואוינען, אבער דאס איז געווען אויף דריי יאר. למעשה, איר ווייסט ווי אזוי דער סיפור האט זיך געענדיקט, אז ער איז געווען דארט בסך הכל אכט־ניין טעג, און בי״ב תמוז, דעם טאג פון זיין יום הולדת, איז ער ארויס לחפשי. דאס איז א באקאנטע זאך. אז בשעת זיי זענען אנגעקומען דארט, זונטאג ג׳ תמוז, און דער רבי ריי״צ האט זיך געגרייט ארויסצופארן מיט דער באן קיין קאסטראמא, איז ער ארויף אויף דער באן. אין רוסלאנד זענען געווען באנען וואס האבן געהאט א טרעפעלע, אויף וואס מען שטייט,

12:54 און אלע קענען זען. דארט זענען געווען הונדערטער חסידים וואס זענען געקומען פון ארום. דארט זענען אויך געווען אסאך מרגלים און מענטשן פון דער רעגירונג. און דער פריערדיקער רבי איז ארויסגעקומען און האט דעמאלט גערעדט די באקאנטע שיחה, וואס הייבט זיך אן מיט די ווערטער: „יהי ה׳ אלקינו עמנו כאשר היה עם אבותינו, אל יעזבנו ואל יטשנו“. און ער האט דעמאלט גערעדט וועגן מסירות נפש, אז א איד דארף האבן מסירות נפש, אז אונזערע עלטערן זענען געווען בעלי מסירות נפש. און ער האט געזאגט אז אפילו איבער מסירות נפש קען מען בעטן, ווייל אזוי איז געווען ביי אונזערע עלטערן. דערפאר בעטן מיר דעם רבונו של עולם: „יהי ה׳ אלקינו עמנו“, צוזאמען מיט יעדן איד, „כאשר היה עם אבותינו, אל יעזבנו ואל יטשנו“. און ער האט דעמאלט אונטערגעשטראכן די ווערטער וואס זיין טאטע, דער רבי רש״ב, האט געזאגט אין א צווייטן מאמענט, וואס איז אויך געווען א מאמענט פון מסירות נפש. ער האט געטראכט צו רעדן וועגן דעם ענין און ארויסצוטרעטן קעגן דער רעגירונג, און ער האט דעמאלט געזאגט די ווערטער: „נאר אונזערע גופים זענען געגאנגען אין גלות, אונזערע נשמות זענען נישט געגאנגען אין גלות.“ און דא דארף א איד וויסן און מודיע זיין פאר גאנץ כלל ישראל אז די נשמה פון א איד איז נישט אין גלות. ובמילא, אין אלע ענינים וואס זענען פארבונדן מיט תורה ומצוות האט קיינער נישט קיין דעה אויף אונז. און א איד קען שטיין מיטן גאנצן תוקף ווען מען איז עוסק אין תורה ומצוות, און מען לערנט מיט אידישע קינדער און מען איז זיי מחנך. וכו׳ וכו׳. ער האט דעמאלט גערעדט זייער שטארק צו די חסידים וועגן זייער אויפגאבע און זייער אחריות, ממש צו זיין מיט מסירות נפש צו פארשפרייטן אידישקייט, ווייל דאס איז געווען די גרעסטע מסירות נפש אין יענעם מאמענט: שטיין דארט, צווישן זיי, נאך אלץ אונטער זייער מאכט, פארן ארויספארן אין גלות יענעם טאג. און ער האט נאך נישט געענדיקט, ער האט נאך געדארפט גיין אין באן, ווייל ער האט געוואוסט אז דאס איז א זאך וואס מען קען נישט למעשה טוישן. דערפאר האט ער נישט מאריך געווען מער און האט גערעדט די ווערטער מיטן גרעסטן תוקף. בהמשך האט ער מסביר געווען דעם פסוק וואס זאגט: „כרע שכב כארי וכלביא מי יקימנו“. עס איז געווען

15:00 א גמרא זייער אן אינטערעסאנטע. די גמרא זאגט אין מסכת ברכות, דף י״ב, אז ״ביקשו לקבוע פרשת בלק בקריאת שמע״. חכמים האבן געטראכט אריינצונעמען די פרשה פון בלק און בלעם אין קריאת שמע. דאס הייסט, צוזאמען מיט די פרשיות פון קריאת שמע, וואס מ׳זאגט יעדן טאג, זאל מען אויך זאגן די פרשה פון בלק און בלעם. און די גמרא פרעגט: פארוואס? און די גמרא ברענגט דעם לעצטן פירוש, אז דאס איז צוליב יענעם פסוק. ווייל דארט שטייט: ״כרע שכב כארי וכלביא מי יקימנו״. און דאס איז די צייט פון קריאת שמע; דאס איז פארבונדן מיט ״בשכבך ובקומך״. דארט שטייען ביידע ענינים, ״כרע שכב״ און ״מי יקימנו״. אז אידן גייען שלאפן ביינאכט און שטייען אויף אינדערפרי, איז דאס ווי אן ארי. דאס הייסט, אז אויך דעמאלט האבן זיי דעם תוקף פון אן ארי און א לביא. פאר מ׳גייט שלאפן ביינאכט זאגט מען קריאת שמע, און ווען מ׳שטייט אויף אינדערפרי זאגט מען קריאת שמע, און דאס גיט דערצו כח און תוקף. און צוליב דעם פסוק האט מען געוואלט מתקן זיין צו זאגן די גאנצע פרשה פון בלק און בלעם. און די גמרא גייט ווייטער, פארוואס בפועל האט מען דאס נישט געטאן. אבער דער מדרש איז ממשיך: פון צדקיהו ביז מלך המשיח, און דאס איז דער זמן פון חורבן בית ראשון. און פון דעמאלט אן איז אלעמאל געווען נאך דער ענין, וואס מיר זענען געווען אונטער די אומות העולם, אונטערגעווארפן. אפילו ווען מ׳איז צוריקגעקומען קיין ארץ ישראל, איז מען נאך אלץ געווען אונטער גלות. אידן זענען געווען אין גלות בבל, שפעטער גלות פרס ומדי און יון, און גלות אדום ביז דעם לעצטן גלות, גלות אדום, דעם לאנגן גלות. די גאנצע תקופה פון זמן הגלות, פון צדקיהו עד מלך המשיח, איז דאס ״כרע שכב״. וואס איז דער טייטש פון ״כרע שכב״? ״שכב״ האט אין זיך צוויי טייטשן, זאגט דער מדרש. ״שכב״ איז מלשון שלאפן, שינה. און

19:56 ״שכב״ איז אויך מלשון חולי, ווען מ׳פאלט אויפן משכב. אין זמן הגלות זענען אידן אין אן אופן פון שלאפנדיקייט, ״אני ישנה״. אין זמן הגלות זענען אידן אין א מצב פון חולי, דער חולי הגלות. יא, ״שכינתא בגלותא״; אידן זענען אין זמן הגלות, און די שכינה — דאס איז אן אופן און א מצב פון חולי. יא, און דאס איז דאך וואס ער זאגט: ״כרע שכב כארי וכלביא מי יקימנו״. וואס איז דא די שאלה? לויט דעם מדרש, ווי קומט דאס אז מ׳האט געוואלט זאגן דאס אין קריאת שמע? דווקא דעם פסוק, נישט פון ויחי, נאר דווקא דעם פסוק פון בלק — דער פסוק וואס רעדט ווי אידן זענען אין א מצב פון ״שכב״. ווי קומט דאס אז אין פרשת קריאת שמע האבן חכמים געוואלט אריינשטעלן די פרשה פון בלק און בלעם, וואס דארט איז א מצב ווי אידן זענען אין זמן הגלות? וואס איז דא דער תוכן? וואס וויל דער פסוק זאגן דא, אין דעם פסוק ״כרע שכב כארי וכלביא מי יקימנו״? ער ברענגט ארויס אן ענין פון שוואכקייט, ווי אידן אין זמן הגלות שטייען אין א מצב פון ״שכב״. נאר דא איז דער רמז: אדרבה, דער רמז פון דעם פסוק איז ארויסצוברענגען דעם תוקף, דעם געוואלדיגן תוקף וואס איז דא אין א איד. אז אפילו אין אן אופן פון ״שכב״, ווי ס׳זעט אויס ווען מ׳קוקט אויף א איד, ווי ער שטייט אין זמן הגלות, און דער תוקף הגלות איז א מצב פון ״שכב״, איז אף על פי כן די מהות פון א איד נאך קיין

21:27 סך נישט געביטן. אפילו בשעה שהארי שוכב, איז ער א לייב. א איד בעצם איז אן ארי און א לביא; ער האט אין זיך דעם תוקף. און דער תוקף פון א איד, דער תוקף עצמי פון דער יחידה שבנפש, דאס איז א זאך וואס אפילו אין זמן הגלות איז דאס בכל התוקף. און אדרבה, דווקא אין זמן הגלות זעט מען ווי אזוי ביי אידן איז זיך מגלה דעם כח המסירות נפש, נאך מער אפילו פון די צייטן ווען ס׳זענען געווען ליכטיגע צייטן. און צו פארשטיין וואס איז דא דער תוכן פון דעם פסוק, איז מבואר אין חסידות — פאראן א געשמאקע מאמר פון רבי׳ן אויף ״כרע שכב כארי״, וואס דער רבי האט געזאגט אין א פארברענגען פון י״ב תמוז, [לא ברור]. כדי צו געבן צו פארשטיין דעם עומק פון דעם פסוק, האט ער גערעדט פון א פסוק אין שיר השירים, וואס דארט שטייט: ״על משכבי בלילות בקשתי את שאהבה נפשי״. זאגט דער מדרש דארט, אז ״על משכבי בלילות״ — וואס איז דאס ״משכבי״? טייטשט דער מדרש די ביידע טייטשן: ״משכבי״, מלשון שלאפן, משכב; און ״משכבי״ איז אויך מלשון ״נפל למשכב״, חולי. ״על משכבי בלילות״ — די לאנגע נאכט און חושך פון גלות. אין זמן הגלות איז פאראן ביי אידן אן ענין פון ״משכבי״, פון שינה, ״אני ישנה בגלותא״. און על דרך זה איז אין זמן הגלות אן ענין פון חולי. און זאגט דער פסוק, אז גם ״על משכבי בלילות״, פונדעסטוועגן ״בקשתי את שאהבה נפשי״. דער איד, ביי אים שטייט פאר די צמאון און דער מבוקש, וואס ער זוכט און ער בעט, עם

23:03 שאהבה נפשי. די אהבה טבעית, די אהבה עצמית, די אהבה פון א איד צום אויבערשטן. וואס דער ביאור אין דעם פסוק איז, אז בזמן הגלות ווערט עס אנגערופן, נמשל לשינה: „אני ישנה בגלותא“. וואס איז דער ענין פון שינה? ווען א מענטש שלאפט, זיינען אלע זיינע כוחות פאראן בשלימות. ער האט אין זיך אלע כוחות, ער האט אין זיך אלע זאכן. און ניט נאר דאס: בשעת ער שלאפט און חלומ׳ט, קען ער זען זאכן אין חלום, קען הערן זאכן. דאס הייסט, די כוחות הנפש זיינען דא, אבער זיי ארבעטן ניט אויפן ריכטיגן אופן. די אויגן זיינען פארמאכט, און די זאכן וואס ער זעט און ער הערט און פארשטייט, זיינען ניט אויפן ריכטיגן אופן. ווי אזוי מ׳קען זען כל מיני דברים הפכיים, כל מיני זאכן וואס האבן ניט קיין [לא ברור], זאכן וואס זיינען היפך המציאות און היפך האמת. וואס דאס איז דער ענין פון די חלומות וואס זיינען דא בשעת מ׳שלאפט. על דרך זה, בזמן הגלות איז דא די „אני ישנה בגלותא“. א איד דארף האבן אפענע אויגן. אפענע אויגן איז א טייטש: „שאו מרום עיניכם וראו מי ברא אלה“. אויפהייבן די אויגן, זען דעם „מי ברא אלה“, זען דעם „מי“, דעם אויבערשטן, דעם אויבערשטן וואס האט באשאפן די גאנצע בריאה. און אויך „שמע ישראל ה׳ אלקינו ה׳ אחד“, פארשטיין און הערן אז ס׳איז דא ג־ט אויף דער וועלט. בשעת ס׳איז דא דער „אני ישנה בגלותא“, בזמן הגלות, איז אויך די אלע זאכן אין אמת, און דערפאר זעט

24:30 מען ניט דעם אמת. די אויגן זיינען בלינד, און מ׳זעט ניט וואס מ׳דארף זען. אנשטאט זען ג־טלעכקייט, און זען דעם „שאו מרום עיניכם וראו מי ברא אלה“, זעט מען זאכן וואס זיינען ניט כדבעי בעולם האמת, זעט מען זאכן וואס זיינען היפך המציאות, און זאכן וואס מאכן אז א מענטש זאל ניט זען אלקות, וואס ס׳איז דא השגחה פרטית. און ער פארשטייט די זאכן ניט כדבעי בעולם האמת, און אדרבה, ער זעט עס אויס פארקערט. אז אנשטאט דעם אז ער זאל זען אין גלות „כי אתה בחרתנו מכל העמים“, זעט מען פארקערט, ווי ס׳זעט אויס, רחמנא ליצלן, אז ס׳איז די אידן היפך. און דאס איז דער ענין פון „אני ישנה בגלותא“. און פון דעם ענין השינה שבגלות פאלט ער אראפ נאך נידעריגער, אין אן ענין פון חולי. וואס חולי — איז דא חולי שאין בו סכנה, איז דא חולי שיש בו סכנה. און ווי דער רבי איז מבאר, אז דער חולי שאין בו סכנה, דאס איז תאוות היתר, דער ענין פון חולי. חולי איז דאס אין ענינים פון גוף און נפש הבהמית. וואס א מענטש דארף דא האבן א געזונטן גוף און א געזונטע נשמה. בשעת מ׳דינט דעם אויבערשטן כדבעי, בעולם האמת, איז ער א געזונטער מענטש. בשעת אבער ער פאלט אריין אין תאוות היתר, דאס איז א חולי שאין בו סכנה. נאך מער פון תאוות היתר פאלט ער שפעטער אריין אין תאוות איסור, אין די איסורים, איז דאס א חולי שיש בו סכנה. און פון דעם ווערט די גאנצע ריחוק, וואס מ׳ווערט אינגאנצן, רחמנא ליצלן, אן ענין פון חולי. און דער ענין איז וואס מ׳זאגט אז בזמן

25:56 הגלות איז פאראן דער ענין פון „משכבי“. איז זאגט דער פסוק, אז הגם אז ס׳איז דא דער ענין פון „אני ישנה בגלותא“, נאך מער דער ענין פון „משכבי“, אז די נשמה געפינט זיך אין גלות, אין א מצב פון ירידה, אין חושך הגלות, ווערט מען, רחמנא ליצלן, אין א מצב פון חולי — ניט נאר שינה, נאר אויך א מצב פון חולי. פונדעסטוועגן איז דאס „אני ישנה ולבי ער“. הגם אז די נשמה אין גוף קוקט אויס אז ס׳איז א מצב פון שינה און א מצב פון חולי, אבער „לבי“, עצם הנשמה, די נקודת היהדות, דאס איז וואס ער זאגט: „ביקשתי את שאהבה נפשי“. אז די אהבה עמוקה, אהבה [לא ברור], אז די נשמה האט שטענדיג א ליבשאפט צום אויבערשטן, וואס די ליבשאפט פון די נשמה צום אויבערשטן איז א ליבשאפט עצמית, א ליבשאפט פון א קינד צו א טאטע. די אהבה עצמית וואס איז דא פון אידן צום אויבערשטן און פון אויבערשטן צו אידן, דאס איז אן ענין וואס מ׳באקומט בירושה. און דער ענין איז דא ביי אידן אין אלע זמנים, אין אלע מצבים. און דאס איז וואס מ׳זאגט, אז אפילו בשעת ס׳קוקט אויס כלפי חוץ א מצב פון „משכבי בלילות“, איז פונדעסטוועגן „ביקשתי“: פון אינעווייניג וועקט זיך אויף אין אים דער ענין פון „שאהבה נפשי“; ער זוכט דעם אויבערשטן, ער זוכט דעם אויבערשטן בזמן הגלות, דער צער און „צמאה לך נפשי, כמה לך בשרי בארץ ציה ועיף“. און מצד דעם פארשטייט מען דאס וואס די גמרא זאגט, אז „ביקשו לקבוע פרשת בלק בקריאת שמע“ און מ׳האט עס ניט קובע געווען. וואס איז דער כח וואס א איד האט? דער

27:26 ענין פון קריאת שמע, דאס איז דער ענין פון מסירת נפש. דער ענין פון קריאת שמע איז דער ענין פון „ה׳ אחד“. דאס הייסט, אז א איד זאגט קריאת שמע, און ער טראכט זיך אריין אין „שמע ישראל ה׳ אלקינו ה׳ אחד“, און ווי חסידות טייטשט אפ דעם ענין פון אחד: אז דער אל״ף איז אלופו של עולם, מיוסד אויף דעם וואס ס׳שטייט אין מאמרי חז״ל, [לא ברור], דער אל״ף פון אלופו של עולם, און דער חי״ת פון די זיבן רקיעים וארץ, און דער דל״ת פון ד׳ רוחות העולם, [לא ברור], אז אין זיי אלע איז דא דער אויבערשטער, יש בעל הבית לבירה זו. מצד דעם וואס א איד עפנט זיך דעם „שמע ישראל“, וואס דער „שמע ישראל“, דער ענין איז דא ביי יעדן איד מצד די יחידה שבנפש, וואס „יחידה ליחדך“, חבוקה ודבוקה בך, [לא ברור] „יחידה ליחדך“, אז א איד איז פארבונדן מיטן אויבערשטן אפילו בזמן הגלות, איז במילא דאס רופט ארויס ביי אים דעם תוקף. דאס איז דער תוקף פון דעם „כארי וכלביא“, אז קיין שום זאך פון דער העלמות והסתרים און חושך כפול ומכופל קען אים נישט אפהאלטן, און דאס גיט אים דעם תוקף, אז ער קען ארויסגיין פון זיין גלות פנימית. און דאס איז וואס ער זאגט אין דעם פסוק: „הן עם כלביא יקום וכארי יתנשא“ — דאס איז א חידוש, אז אין א זמן פון [לא ברור] איז א איד „כארי וכלביא“. און דאס איז וואס ער זאגט „מי יקימנו“, וואס דער „מי“ דאס איז דער זעלבער...

28:54 מי פון [לא ברור] „וראו מי ברא אלה“, דער „מי“ פון „מי ברא אלה“, וואס דאס גייט אויפן אויבערשטן, וואס ער באשאפט בכל רגע ורגע די בריאה. און ער איז דער „מי“ פון „מי יתן מציון ישועת ישראל“, יא, דאס איז דער „מי יתן“ וואס ער גיט די כחות אז א איד זאל קענען זיך מתגבר זיין אויפן חושך כפול ומכופל, און פועל זיין ביי אידן אז ער קען שטיין אין א מעמד ומצב פון מסירת נפש און מסירת הרצון, אפילו אין א שווערסטן זמן פון חושך הגלות. און דאס איז וואס ער זאגט אין דעם פסוק, און דאס איז וואס מען זעט, וואס איז גאר בפרט אין דעם זמן וואס מען געפינט זיך איצט, אז מען געפינט זיך אין דעם זמן פון י״ב תמוז. ס׳איז דאך ידוע דער פתגם פון דעם בעל יום ההולדת און בעל השמחה והגאולה פון י״ב־י״ג תמוז, וואס ער האט מקבל געווען פון זיין טאטן, ווען ער האט גערעדט טאקע י״ב תמוז, ווען ער האט גערעדט דעם ענין פון עבודה במסירת נפש: וואס איז מסירת נפש? מסירת נפש איז אזוי און ניט אנדערש. אגב, מיר האבן גערעדט פריער אז מען געפינט זיך איצט אין א זמן וואס מען דארף ניט קיין מסירת הגוף, ברוך השם. מען קען דינען דעם אויבערשטן רואיגערהייט, קיינער שטערט אונז נישט. אבער ס׳איז דא דער נפש, נפש דרייט זיך ארום דעם רצון, „נפשי רצוני“, די מסירת הרצון. אז מיר, כאטש מען געפינט זיך טאקע אין א זמן של הרחבה, און פונדעסטוועגן זענען דא די העלמות והסתרים און די נסיונות וואס זענען דא ארום און ארום.

30:16 פון דעם חושך הגלות און די אלע שוועריקייטן וואס נעמען זיך, וואס זענען דא אין היינטיגע צייטן, וואס שטעלן אז א איד זאל קענען דינען דעם אויבערשטן. פונדעסטוועגן איז דא דוקא אין דער תקופה פון קדרות השחר דער כח פון „כארי וכלביא“. האט א איד דעם תוקף, און דאס איז וואס מען האט דערציילט דעם סיפור, אז מען האט געזאגט אז ס׳איז ניט וואס מיר האבן אונזערע אייגענע יארן, נאר מיר האבן די יארן פון רבי׳ס און נשיאים, רבי נאך רבי, דאס איז פון דעם אלטן רבי׳ן. אז אלץ דארף זיין ביי יעדן איד און ביי יעדן חסיד, דארף זיך ארייננעמען אז בשעה דו גייסט אין גאס, בשעה דו גייסט אין וועלט, גייסטו נישט מיט דיין אייגענעם תוקף, נאר דו גייסט מיט דעם תוקף פון „כארי וכלביא“, דעם תוקף פון א אידן, דעם תוקף פון יחידה שבנפש, דעם תוקף פון מסירת נפש. און דאס מאכט אז א איד זאל קענען שטיין אין א מעמד ומצב של גאולה, נאך אפילו זייענדיק אין זמן הגלות. און במילא קען א איד דורכפירן זיין עבודה, באלייכטן די וועלט, זיין א נר להאיר, מאכן ליכטיג ארום און ארום, און נישט נאר נישט אליין אריינפאלן אין אייגענעם חושך הגלות, נאר אדרבה, באלייכטן די גאנצע וועלט מיט אן הארת הגאולה. וואס במהרה בימינו, ווי דער פריערדיקער רבי האט געשריבן אין דעם מכתב הידוע, בשעה ער איז ארויסגעגאנגען פון תפיסה, אז „לא אותי בלבד גאל הקדוש ברוך הוא בי״ב תמוז“, נאר כל איש ואיש מישראל, ביז אפילו „גם אשר בשם ישראל יכונה“, נאר איינער וואס האט

31:43 דעם נאמען, ניט אז ער איז שומר תורה ומצוות, ער איז אויך נכלל אין דער גאולה. ווייל דורך דעם וואס דעמאלט דער רבי האט זיך אוועקגעשטעלט אנטקעגן א מלכות אדירה, מלכות אדירה, און ער האט באוויזן ווי אזוי א איד ווערט נישט נתפעל, איז דעמאלט א מנצח די אלע מניעות און די אלע העלמות והסתרים, גיט אונז דעם כח אז מיר זאלן קענען זיין „כארי וכלביא“ אנטקעגן דעם יצר הרע, אנטקעגן די נסיונות, אנטקעגן די אלע העלמות והסתרים וואס דא איז פון גלות. און דורך דעם טאקע ארויסגיין פון דעם גלות פנימית און מאכן ליכטיג ארום זיך, און זוכה זיין בקרוב בימינו צו די אלע פסוקים וואס זענען אין אונזער פרשה פסוקי הגאולה, ביז דעם פסוק „דרך כוכב מיעקב וקם שבט מישראל“, בגאולה האמיתית והשלימה, וישראל עם חי.