שיעורים והרצאות · שיעור 20 · מנחם-אב תשס"ו · 55:38 · 2 חלקים
ירחי כלה תשס"ו ניו-יורק
משתתפים: זאב כץ, לוי קפלן, מרדכי שמואל אשכנזי, יואל כהן
תמלול אוטומטי מהשמע. קישורים לחב"דפדיה נוספו אוטומטית. ההקלטה מחולקת ל־2 חלקים כמו במקור; לכל חלק קישור לשמע שלו.
חלק א׳ מלווה-מלכה חסידי בהשתתפות רבנים ומשפיעים (י"ח מנחם אב תשס"ו)
33:33 · השמע המקורי
00:04 דובר 1 Someone there in the back? אה? By the keyboard. Is someone there? Give me E minor.
01:14 דובר 2 המבדיל בין קודש, בין קודש לחול. חטאים עשינו, חטאים עשינו, חטאים עשינו עם חול. גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך, גוט וואָך. גאָט פון אברהם, פון יצחק און יעקב. בהיט דיין פאָלק ישראל, און באַשיץ דיין פאָלק ישראל. דער שבת קודש גייט אַוועק. די נייע וואָך זאָל קומען מיט מזל און מיט ברכה, פון אַלץ גוט און הצלחה. מיר בעטן דאָך ביי דיר אַליין, גאָטעניו, און אָמרן אמן. דער וואָס מאַכט צווישן שייד בין קודש לחול. צווישן שבת און דער וואָכן, חטאותינו ימחול. אוי, זרענו וכספנו ירבה כחול. ער זאָל אונדז געבן, דער המבדיל בין קודש לחול. אוי, גוטער בורא, אוי, טייערער בורא. זו הינקטם המבדיל צווישן פערים. לויב אונדזער בורא, לויב נאָר אים. איי, גאָט פון אברהם, יצחק און יעקב, מיר, מיר זיינען ביי דיר דאָך אַלע טייער. גיב אונדז און שיק אונדז אוי אַ גוטע וואָך. היט אונדז און שיץ אונדז פון אַ נייע ברכה. גאָט פון אברהם, יצחק און יעקב, מיר, מיר זיינען ביי דיר דאָך אַלע טייער. היט אונדז און שיץ אונדז פון אַ נייע ברכה. גיב אונדז און שיק אונדז אַ נייע גוטע, אַ נייע גוטע וואָך. I'm sure you do. כנהוג, פוסקים בדבר מלכות ומבקשים רבנו חייזר הרב רבי יואל כהן, איבגבן של רבנים.
04:41 דובר 3 הרבי תמול גרד אין אַ שיחה. אַמאָל מעין פון דער שיחות בקשר עם תשכ"ו, מיט דעם יאָרצייט פונעם בעל ההילולא. דער רבי אַמאָל גערעדט מיט די ספרים פארופנט היינט כסדר. אַז שלמה, פאר וואָס איז אין משמח? מסה סהרן, פון שבירת הלוחות. כשה, מסה צדיקים, אבל בשבירת הלוחות. רש"י ברענגט, זכרונו לברכה. וועלן בפשט, פאר וואָס דער פאַרגלייך פונעם מסה צדיקים משבירת הלוחות? לערנען בפשט פונעם קושן, די שווערע וואָך, אין די ניגות וואָך. פשוט טירט עמש, פאַרגלייך צוויי וואָכן איינעם מיט די צווייטן, איז אַז דער פירוש נישט נאָר אין דעם פרט, ווייל די וואָכן אין ביידן גלייך. ווייל, ווייל אין ביידן גלייך, וגוף פאר וואָס איז קיינער קושט דיד בעיקר, ווייל ביידן האָבן די שייכות. במילא קומט, קומט אויס אַז איז ניט נאָר די שייכות וואָס ביט וויין אַ כשר, נאָר וואָס ביט וויין די, די גרויסקייט פון כשר. אַז כשר מיסט דיך, נאָר ס'האָט אַ שייכות אין אַזוי. בנוגע שברי לוחות. אין פרשיות דאָך ס'האָט וואָס אַ שלעכט וואָך, עם טו בעצריט, כ-, כשר. און דאָס איז וואו געפינט מען. מען געפינט, אַז מען האָט אַריינגעלייגט די שברי לוחות, נאָר אַריינגעלייגט אין ארון. דער רמב"ן ברענגט אין בבא בתרא, ני, ני, דאָך ס'איז אַ גמרא נישט אין צו דאָס. ברענגט דער רמב"ן, אַז אייפ, דער ענין פון די שברי לוחות פונקט געווען מער מיט די אַ נישגותע דא, פאלטן נאָר ס'ניט אַריינגעלייגט אין ארון. בקלוק אין קטגור נעשה סניגור. נאָך מער, פונקט אין קטגור נעשה סניגור. מיט דעם ארון, אַז מען גענומען, פונקט ס'איז געגאַנגען למלחמה. פונקט ס'איז געגאַנגען למלחמה, אַז מען מיגן מיט דעם ארון. פונקט
07:23 דובר 3 ס'איז געגאַנגען למלחמה, מיטן די גדוחט חוסים פונים. מיט גדוחט שמע ישראל, ווייל בקרש וואָס מיט גדוחט שמע ישראל, דאָס חוסף שמע ישראל. מוז מען דאָך זאָגן, אַז אין די שברי לוחות איז פונקט געווען אַ געוואַלדיקע מעלה פונטן, און דאָס איז מען אַריינגעלייגט אין דעם ארון, פונקט ס'איז געגאַנגען למלחמה מיט די שברי לוחות. ווא-, ווא-, וואָס איז דאָס? נאָך מער. ווער געגאַנגען למלחמה? הירא ורך הלבב, ירא מעבירות שבידו, פאלטן דאָך חברמן פון מלחמה. אצליב, ווי די דייויין צימען זאָגן, זום, פונקט, פונקט, אַז חייב מלחמה, אָדער רשות מלחמה, ווימבאלער. על כל פנים, אַף חייב מלחמה, דאָך וואד, ווער געגאַנגען נאָר, נאָר צדיק. אפילו רשות מלחמה. וואָס, איז דאָס איז נאָר געווען מעווייניג, מען געדאַרפט מיצם דמאור מדיך, וודאַרף זיין די שברי לוחות, צו די שברי לוחות דאַרף אויסגעבראַכט, אַז דא גרויסקייט אין חוט פון נטן, נאָך מערער אויף צדיק. נו, דא געהערט פשוט געוואַלדיק אַזוי. וואָס מזייך איז טמובל, מנהיג הדמים פון מסה צדיקים, אַז אוודאי, קשר פון אייניט, וואו דא קשר, קשר מסה צדיקים. מזה קשר שברי לוחות. אבל אידך, איז דא פאַראַן די פצעים וואָס נדף אַרויס פון די, פון דער גוטע זאַך, און אַז דא גרויסע זאַך נאָך מערער, אַז איז דאף געווען אַ יצחקי פון אַ וואַטער פון נטן. צו איז, וואָס דא פאַראַן די עלייה, די רבי איז געפרנט דאָך די עלייה, וואָס יודע די עלייה ביראת, איז געפרנט די עלייה פון דעם נפטר, פון דעם שם פון דעם נפטר, דא פארט זיך מקדש און טל זאַכן, און איך, אַז דאף געווען מעכט עלייה, צו די עלע וועלן שייכות.
09:09 דובר 3 צו דעם בעל ההילולא, אז איך זע, דארף מען האבן א געוויסע עליה דווקא פון דעם עניין, וואס זיינען לוחות, וואס נדף ארויף אויף שבירת הלוחות, די גוטע זאך. וואו איז געפינט מען ביי שבירת הלוחות? געפינט מען דא מיט דעם: שמשה רבינו האט צעבראכן די לוחות פארוואס? די אותיות זענען פורחות געווען, די אותיות האבן זיך, די, די, די אותיות האבן זיך, און געבליבן די לוחות אליין. אז אין בהם ממש, איז ממילא דאס איז פטור צו ברעכן. וואס לכאורה דארף מען פארשטיין: וואו פארט די אותיות פורחות, וואס אין בהם ממש? די לוחות האבן געהאט אין זיך, הלוחות מעשה אלקים המה, והמכתב מכתב אלקים. אפילו, אפילו נעמט מען דעם מכתב, די אותיות, די עצם לוחות מעשה אלקים, דאס איז דאך א גרויסע זאך. און וואס דא קען מען, אז די אותיות פורחות, איז ממילא שאין בהם ממש? וואס די אותיות אין בהם ממש, די לוחות אליין גארניט? לוחות אליין א גרויסע זאך. נאך מער פלא: מ'זאגט א מכתב, מכתב אלקים. ווי געווען די מכתב? די מכתב געווען דא חרות, געווען חקיקה. חקיקה, וואס אז מ'שרייבט אויף א זאך, איז ממילא די אותיות מיט די, מיט די, מיט די זאך, קען מען אוועקנעמען די אותיות און די זאך בלייבט. דא איז דאך חקיקה; איינמאל אוועקנעמען די אותיות, איז די, די, די מכתב אלקים האט, האט נאכדעם זיך צעבראכן די לוחות. און באלד איז מ'זאגט אז משה רבינו האט זיך צעבראכן די לוחות. ווייל באלד איז פון די דאוועק די אותיות, מכתב אלקים, איז ממילא דאוועק; ס'בלייבן די לוחות אליין, דארף זיך צעברעכן.
10:54 דובר 3 בלייבט בהם ממש. הייסט, אפריער דען געווען גאנץ. נאך דעם וואס פורח אותיות און נאך די לוחות איז בלייבן גאנץ, איז בלייבן גאנץ. זה חקוק, חקוק מנה ובה. ווי שייך אז די מכתב איז אוועק און ג, נו, וואדען? איז שטייט אין ספרים, אז די אותיות זענען אוועק. פשוט אוועק מער ניט די נשמה פון זיי, די רוחניות פון זיי, דעם דאוועק. הייסט אז וואס? אז בלייבן די לוחות. און די לוחות אליין דאך, דאך במילא, די האבן גאר גרויס, ווייל וואס איז אין בהם ממש? אפילו אויף די לוחות אליין, אפילו אויף בלייבן, איז דאך א גרויסע זאך. הלוחות מעשה אלקים. הלוחות קען אוועק, קען אוועק על פי דעם פירוש וואס שטייט אין ספרים. איז אפילו די אותיות איז ער געבליבן. איז געגאנגען די מעלה פון, פון די מעשה אלקים, די מעלה פון מכתב אלקים איז געווען. נאכדעם, די מכתב אלקים גופא האט געפעלט אפ, נאך א זאך אחר. איז, לויט דעם דאך אין בהם ממש. און וואס דארף מען? דארף מען דא וויסן. אז קען זיין, און דעם דארף נאך קלאר מכתב אלקים, די סודות. אז קען זיין לוחות, און קען זיין די לוחות זייער א גרויסע זאך, מעשה אלקים. ווי גרויס די לוחות דארפן זיין, נאך דערויף, וואס די רבי זאגט משום די מכתב אלקים. און די מכתב געווען חקוק, אדרבה, והמכתב מכתב אלקים, חרות על הלוחות. ער איז געווארן איין זאך מיט זיי. ער איז געווארן ווי מהות, ווי מהותי בין די מכתב אלקים, נאכאמאל ווי מהותי בין די לוחות און המכתב אלקים נשמה. און אויב דאס איז בהם ממש, ס'איז אויב דאס אין בהם ממש, דאס אליין דאך א גרויסע מעלה. פריער
12:35 דובר 3 איידער מ'נעמט די מכתב אלקים, דאס איז געווען אויך א גרויסע מעלה. נאך דאס מ'נעמט די מכתב אלקים, האט עס אף ווייטער אויף די לוחות, אז ווען אויב דאס איז א מציאות, אויב האבן די חיות דעם אותיות, און אויב האבן דאס ניט, איז דא אין בהם ממש. און דאס האט מען אריינגעלייגט אין דעם ארון, ס'איז ניט געגאנגען למלחמה. פשוט ניט געגאנגען למלחמה. און ווי ער איז געגאנגען, צדיקים געגאנגען. דאבער, מ'גייט למלחמה, און דארף אייננעמען ארץ ישראל. פאר דעם איז דא אפיציעלע רינגען, ס'איז אלץ געווען, ווי גרויס עס איז געווען פריער, און ווי הייך עס איז געווען פריער, און ווי, און ווי פיל די זכותים געווען פריער. אבער איז דא פאר דעם סכנה, יא ווידער. האט מען אריינגעגעבן מכתב אלקים אין, אין, אין נשמה אריינגעגעבן, און ניט אין נשמה גופא. ס'קען די גוף ניט נאר, די גוף אליין פונעם דרך התלך, הגוף קדוש. דאס דארף ברענגען אין טייער, ווען ער ווערט פון גוף. ס'קען איינמאל צוקומען די גוף פון די זאך, איז אף דעם דרייט מען נשמה. און ניט די נשמה ברענגט, גופא ברענגט די נשמה, לא נשמה. ניט סתם דער מכתב אלקים, נאר די לוחות פון מכתב אלקים. און דאס ווערט דיין מציאות, עד כדי כך דאס ווערט דיין מציאות, אז אויב דאס משה טוט ער אין בהם ממש. ער האט א גוף, וואדרב ס'איז געווען. האט א נשמה מלובשת בגוף, די מכתב אלקים. אז, אבער ס'דא, דערנאך נאך ווייניג, בלייבט ס'איז דא חיה יחידה. און דאס ווערט דיין מציאות, און דאס האט מען אין בהם ממש. וזה, ומדעם גייט מען למלחמה. גייט למלחמה, את הפעמים אין ארץ ישראל, ואת הפעמים אין
14:23 דובר 3 גאַנץ ארץ ישראל. ואדרבה, תשתה סיתן עבודת השם וסית גאַנץ ארץ ישראל עם על הפרטים, כלא לכה דמינין, ואדרבם פסנת. אז האי דהפכת פיום, ואדרבם פס-- כי האי דהפכת פיום, שבע מצוות בני נח, זה סמכת הגאַנץ דלת ורדירה. וזה, רק שזה גייט למלחמה, זה עבור שאתם גייטם נאה ככת. ככת ספּעציעלע ככת גייטם ענת. ככת פון, פון א-- וזה את הנשמה, או נאך נאך בר די חיה יחידה, זה נשמה לנשמה. זה ווערט עם מציית, וזה גייט למלחמה, זה כן ראינו מדבר. זה זה ספּעציעל פרבון מדמים של הילולא. הילולא זה החיים. וזה מדקר, וזה מדקר בעת צדיק, זה דער רבי ברענגט עם תניא פון זוהר. עבור שצדיק דאיתפטר אשתכח בכולהו עלמין יתיר מבחיוהי, ברענגט דער רבי עם תניא עבור. אז חיי הצדיק זה אמונה אין רבי. זה סית חיי צדיק זה אמונה רבי. פרן ופריה דער גוף עם צדיק. ודער גוף עם צדיק זה ככת קודש, ביד ארית. זה דוקמן זה סוונק, זה דבר די נשמה. ודי נשמה, זה ווערט ועם מציית. בעת צדיק, זה ווערט ועם מציית. אז חיה בגשם, זה וואס חיה בגשם, ניט סתם די גשמיות, נאָר אמונה אין רבי די נשמה. ונינט דער גוף עם נשמה לנשמה. וזה, וזה זה בכלל, בעת צדיק. בפרט ביים ההילולא. וביים ההילולא זה חיים על תעליה. זה חלם על תעליה, זה בר ביים ההילולא דעליה באמרך. ואדרבה זה געזאָגט, אז זה, זה איך שייכת שייכת די ליכט, שזה יעלה ושיחם אלו, ולן די תרתי וכולו. וזה כזה שטואס. וכלי דיו, אמלר נטרה, בפרט אם גיפ, אמקלט סדמה ימלורם, מלר ת'דבר תורה, פון דעם בלולם. ימות אתם
16:28 דובר 3 פרישה נאה ככת, ועד כדי כך. אמדה סוויסן, אז אתה דוס ענייר סורט מציית. בידלב איב מנוסט משתית דוס, ידי גורייצר יפרי אז איב ממש, סגור. אדב גים דם טכף מזה נמטמן אין דער מלחמה. וטים ארץ ישראל, ומח פון די גאַנץ וועלט, מח מארץ ישראל אדיר אלוקי ברוך הוא. יישר כוח הרב רבי יואל. דרמה סייז, אז צווישן די פילע פילע מוסדות, בלי עין הרע, מוסדות חב"ד וואס געפינען זיך על פני תבל, זעט מען א גור ספּעציעל אינטערעס פון הרבי. צו גן ישראל בכלל, וצו ירחי כלה בפרט. דער רבי צחמולויס געדריקט, ירחי כלה, דוסה מיינער ענינים. בנוגע גן ישראל, זך טיילון, דו, געדענק, יוחנצריק, געווען א יינגל פאר בר מצווה. ודער רבי דעמולט געזאָגט מיינע עלטערן, קזן געווען פחידיס, אמזול מר שיקן אין קאמפ. שפעטער, מזמי געקומען באזוכן אין קאמפ, זגוון גן ישראל אין סוואן לייק. מקומי מר באזוכן, האט א טאטע שפעטער אריינגעשריבן א בריוו צום רבי'ן, וואס ער האט געזען אין גן ישראל. איך געדענק זיך ווי איצט, ווי דער רבי האט אים דעמות געענטפערט: "תנוח דעתו שהניח את דעתי". א גרוס צום רבי'ן פון גן ישראל פועל'ט הניח את דעתי. גענוי מיט פינף און צוואנציק יאר צוריק, ווען זי געווען א חצי יובל פון עשיית גן ישראל, כ"ה שנים, כ שנה, דעמות געווען אן אריכות די שיחה פון רבי'ן. טא קע פאר די-- בקשר מיט ירחי כלה, און בקשר מיט קריית גן ישראל. ווי דער רבי זך דעמות אויסגעדריקט, אז די אלע קינדער וועלכע געפינען זיך אין קאמפ, סיי פאר בר מצווה און סיי נאך בר מצווה, גיין אריין אין דעם גדר פון תורתם אומנותם. און אין יעדן פארברענגען טאג, עס מיין א שבת'דיגע פארברענגען,
19:27 דובר 3 דער רבי געגעבן משקה און מזונות, מע זאל דאס נעמען צו ירחי כלה. און דער רבי דעמות מע ארה וואנען פארברענגען, אמיר זאל ארגאניזירן טראנספארטיישן פון, פון סעווען סעווענטי מיט באסעס, אמיר זאל קענען קומען זך משתתף זיין בגופא, מע דער עולם זאל קענען קומען זך משתתף זיין אין ירחי כלה. מע ראבן מיט טומס, א חשוב נויערך, מחשובי רבני חב"ד, כפר חב"ד הרב, מחבר פון פילע ספרים וואס פעלייכטן דעם אלטן רבי'ן שולחן ערוך, און מיץ דער ביתן, רב פון כפר חב"ד, הרב מרדכי שמואל אשכנזי, געבן דברי ברכה לצדיק הרא"ש. א גוטע וואך. איך וויל ארויסגעבן מיין געפילן משך די טאג צוויי וואס איך בין דא. בדרך כלל. אז דעם מאל אויף קומען הנה איך האב געהאט פארשידענע מניעות ועיכובים, איז טו אין געזונט, פארשידענע עניינים. איך האב נישט, מיט שאלות יפה און ניט פאר איין לאזן זאך אין וועג. מיין איז טו פירט מען זאכן. ווי פארגעט דעם רבי'ן. איז געווען פון רבי'ן א אינטערעסאנטע תשובה. ווייל דער רבי שרייבט דארטן וועגן דער צוזאמענקום פון תורה אין אמעריקע. און דער רבי שרייבט וועגן דעם, אז דורך דעם לימוד התורה ברבים וואס מע קומט זך צוזאמען אין, אין ניו יארק, ווי עס איז געווען, דאס גיט א חיזוק אין תורה אין דער גאנצן וועלט. ווייל האב איך פארשטאנען, אז דאס מיינט מען, דעם איר וואס קומט אפאר. און איך מוז זאגן, אז יעד מאל קומען הנה, מע געפינט זיך דא משך אין גאנצן יאר, אין פארטי, מע געפינט זך צווישן אנ"ש, און דער חושך כפול ומכופל, כל מיני בעיות, עניינים פון ארעס און היפך אחדות, כולי וכולי. יעד
22:18 דובר 3 ריין ווייסט דארט דעם פקל וואס ער האט. אבער קומט די קהל, ס'קומט זיך צונויף פון אין תורה, רבנים, ראשי ישיבה, גדולי תורה. ערשטנס דעם עצם ענין פון זיצן מער אכט און פערציק שעה, ביי אנדערע זעקס און דרייסיק, מערער. קומט זיך צונויף און מ'רעדט נאר דברי תורה, דברי אלקים חיים, אין נגלה און פנימיות התורה. דאס רייסט אויף א מענטשן פון די גאנצע תורה וואס ער געפינט זיך משך דעם גאנצן יאר. ער געפינט זיך אין אן אנדערע אווירה, אין אן אנדערע אטמאספערע. אבער ניט דאס איז דער ענין. און דער כלל, ווי מיר זיינען געוואוינט געווארן די לעצטע צייטן, אז רבנים, ראשי ישיבה קומען זיך צונויף, און פרעגט דאך, איר האט א רייד אין לערנען? האט זיך א רייד אין חומש השם? וואס איז א גוטע זאך, זאגט דערנאך, יעדער איינער וויל ווייזן אז ער קען בעסער פון צווייטן. און דעמאלט ווערט לכתחילה גאנץ פריילעך. אבער דא איז געווען א ספעציעלע אווירה וואס מיר איז ניט געווען געוואוינט. מיר איז ניט געווען געוואוינט אין אסיפות, מיר איז ניט געווען געוואוינט אין קלענערע מיטינגען, און אפילו ניט אין כינוס אסיפות פון רבנים. אז אחדות, אפילו ווען מ'טענה'ט א גוט אין לערנען, מ'קריגט זיך ארום, ריין לשם שמים. אבער דער גאנצע זאך, דעם ענין, דעם אמת, ניט קיין זיך, ניט גערעדט דא, ניט דער איך און ניט דער וויל מנצח זיין, ס'כאילו תורה אחת לכולם. אז דאס סארט אחדות, דאס גיט א כח אויף שפעטער ווען מ'גייט אריין אין דער קומענדיקער יאר, פארט צוריק אהיים, ווייטער מיט די בעיות,
24:08 דובר 3 מיט די פקלאך. הלוואי וואס ער געוואונשן וואס איך. אויף דעם כח פון אחדות, אויף דעם כח וואס אלע צוזאמען. מיר פילן מ'געפינט זיך אין א פקל. זי מיט דער טוט אין תורה, דער טוט אין רבונו של עולם, דאס זיינען אלע צוזאמען שותפים. איש לרעהו יאמר חזק, ווייל מיר זיינען אלע אין א פקל, און די שליחות איז פון אלעמען צוזאמען. די שליחות וואס דער רבי האט אויף אונז אויפגעלייגט, יעדער איינער אין זיין ענין, ער טוט דעם רבי'ס שליחות, און מיר זיינען אלע צוזאמען, דער איש און דער בראש, און דער, דער גרעסער און דער קלענער, אלע צוזאמען גלייך שותפים. אָט די ארענס וואס דאָ צוגייט, וואס דאָ איז א אויסגאנג, מ'שאר די פאר טעג, און הלוואי וואס איך אויך געפילט, איך האָף אַז אלע וואס זיינען דאָ, די אלע אורחים, דעם פקל מיט דעם כח וואס מיר האָבן גענומען דאָ, האָפ איך אַז דאָס אַ ביסל גרינגער מאכן און אפשר נאָכמער זאל פון דאנעט אויסגיין. אייביק קען זיך דאָ צונויפֿרידן זיך, קומט זיך צונויפֿרידן אין אלע עניינים פון ליובאוויטש. און במיוחד, מיר געפינען זיך איצט אין א מורא'דיגע, שווערע צייט. איך קום פון דאס זונט. דער לעצטער חודש, איך ווייס נישט וואס זיינען, איך קען נישט לאזן וואס מיר געפילט. דער לעצטער חודש איז א חתיכה ווייע. דער תהיו ווויה איז אין צוויי זאכן, און פארט באנס. ווייל עס איז שוין דורכגעגאנגען משך די פופציק, ענטל פופציק יאָר, פארשידענע מצבים, עניינים פון פיקוח נפש, און סכנת נפשות, און מלחמות. אבער אלעם רול געווען דער רבי וואס האט געזאגט וואס צו טאָן. איך געדענק פאר מלחמת ששת
25:52 דובר 3 הימים. געווען ניט וואס מיר וואלטן לעבן אין ארץ ישראל, איז געווען א סכנה, געווען א פחד און בהלה. געווען פון רבי'ן א צעטל: "אל יפחד ואל יפחיד". מלחמת יום כיפור, וואס איז א סך א סך איין לאך. צו דעם סארט מלחמה פון ווי עס זאגן פארשידענע מומחים, איז געווען פון רבי'ן געזאגט וואס צו טון, געזאגט וואס צו טון. וואס מיר זאגן ווייטער, סיי צו אנ"ש, סיי צו ארץ ישראל בכלל. דא איז באמת שחר חרדיש צייט. מי וואס איז, וואס צו טון? אנטלויפן, פארלאזן די פלאץ וואס איז אוין צו, ס-- צו סכנה, אדער אפשר דארף מען, דארף געבליבן און דארף געהאלטן די שיעורים, דארף געהאלטן די חדרים, דארף געהאלטן די תלמוד תורה. ווער זאגט דאס איז גוט, דאס איז גוט אזוי? וו-- נישט דארף קיין איינער, קיין איינער פון אלע וואס זיך געפינען אין ארץ ישראל זאל זאגן א דעה וואס צו טון. מיט איין וואך, מיר קלונגען איינער פון די גרעסטע גוטע אידן פון צפון. אזוי ווי עס גייט ראש השנה, יום כיפור, זוכט ער א פלאץ פאר צוויי טויזנט חסידים צו דאוונען. אפשר קומען מיט חב"ד, קריגן א פלאץ צו קומען דאוונען מיט צוויי טויזנט חסידים. שש מאס, איך האב געהערט אים טעלעפון. איך האב געזאגט, דאס איז געוועסט א באטראכט נאכדעם אהין. אבער שש מאס אבער געטראפן ביי זיך. וואס טוט מען? וואס טוט מען? א מענטש פון אידן. איך וויל נישט על שולמיש קריטיקירן. על שולמיש זאגן כי בקרס. טראכט נאך אין צוויי חדשים ארום וואו ז-- וואו זאל מען דאוונען און אפשר דארף מען דאוונען דא. אפשר די זכות און די תפילות און די
27:50 דובר 3 צוויי טויזנט אידן וועלן היטן אויף דעם פלאץ. די וועלט שרייט: „ווו איז דער רבי? וואס זאגט דער רבי?“ דער רבי, דער איילאנד, גאנצע מיליאנען אידן בעטן זיך ביים אייבערשטן. מ'וויל הערן דעם רבי'ס קול. וואס דארף מען טון? מ'דארף לויפן, דארף אנטלויפן, דארף נישט אנטלויפן, דארף געהאלטן אויף די פלעצער. מיר געפינען זיך דא היינט אין א חסידישן פארברענגען, מספראת עשווה, דאס און דאס קומט ארויס פון תורה, דאס חוסן בעל ההילולא. אמאל געהערט, משנה אדמו"ר דאס געזאגט, עס גייט אבער צוריק אויף דעם „כל בשלום“. עס פלעגט זיין א סבא, דעם בעל ההילולא אין שטוב. האט ער געזאגט א ווארט פון אונזער היינטיקער פרשה: „ואספת דגנך ותירושך ויצהרך“. האט ער געזאגט אז די דריי זאכן, דגנך ותירושך ויצהרך, אז דאס האט געזאגט דער בעל ההילולא, אז דאס האט ער געזאגט. האט ער געזאגט א גאנצע אריכות, אבער די נקודה וואס איך האב געדענקט, אז עס זענען די דריי ימים טובים פון ניסן. דגנך, דאס איז פסח, מצות. תירושך, יין, דאס איז פורים. ויצהרך, דאס איז חנוכה, דאס איז ענין פון שמן. אז דאס זענען דריי ימים טובים פון ניסן. דער רבי זאל העלפן, אז וואס א חסידישער פארברענגען קען דא טון, כמעט איך ווייס נישט דא טון. אז ס'זאל זיין, מ'זאל הערן דעם רבי'ס קול, זיין התגלות פאר אונז. אידן זאלן געהאלפן ווערן, ווי ס'שטייט אין היינטיקער פרשה, „פחדכם ומוראכם יתן ה'“. זאגט דא רש"י: „פחדכם על הקרובים ומוראכם על הרחוקים“. אז ביי אידן זאל זיין, וואו נאר אין כל מושבותם, אז ס'זאל אויפהערן צו גיסן אידישע בלוט. און מיט דעם,
29:49 דובר 3 דאס איז נאר היינט, איך רעד דאך אין גלות. ווי יונגע בחורים גייען מיט אזא שמחה פון מסירת נפש בפועל ממש. מ'קריכט אין די לעכער וואס זענען די גרעסטע סכנות, די גרעסטע צרות, מיט אלע כלי נשק וואס זענען. און מסירת נפש וואס אידן גייען, וואס זיי שרייען, וואס מ'הערט עס אין די גאסן, מ'הערט עס פון, פון כל מיני. מ'וויל היטן אויף אונזער שטוב. סך הכל, וואס, וואס איז, ווייסט, פון צייט פון, פון, פון די וועלט מלחמה, ווען איך קען זאגן. דער רבי זאל העלפן אז זיי זאלן געהאלפן ווערן. ס'זאל זיין א גוטע וואך און א פריילעכע וואך. וכל בית ישראל לא יארע להם כלום. לחיים ולחיים.
30:43 דובר 4 א יישר כח, הרב אשכנזי, פאר די דברים היוצאים מן הלב, סיי בענין המצב אין ארץ הקודש, סיי אין דעם שילדערן דעם אויסערגעוויינליכן שבת און די טעג נאך פון פאר שבת, סיי דאנערשטיק, סיי פרייטיק, פרייטיק צונאכט, די סעודת שבת, וואס זענען דא פארגעקומען ביי א שטאט פולס רבנים, ראשי ישיבות, משפיעים, אויף א גאר אויסערגעוויינליכן אופן. דערמאנט פריער די שיחה פון רבי'ן, דערמאנט פריער די שיחה פון רבי'ן, וואס דער רבי האט גערעדט מיט פינף און צוואנציק יאר צוריק, כ' אב. אינטערעסאנט, דער רבי רעדט דארטן וועגן די מסירת נפש פון דעם בעל ההילולא, די מסירת נפש פון זיין פאטער. און דער רבי זאגט: על פי דין, על פי הלכה, פאדערט זיך דאך מסירת נפש נאר אויף דריי זאכן, וואס יהרג ואל יעבור. און דער דין פסק'נט זיך, זאגט דער רבי, דער רמב"ם פסק'נט, אז אפילו אויב ער האט עובר געווען, און נישט אויסגעהאלטן געווען בנסיון, קען מען אים אויך נישט מעניש זיין פאר דעם. אבער יעדנפאלס, נאר די דריי זאכן וואס יהרג ואל יעבור. דער בעל ההילולא האט זיך מוסר נפש געווען נישט אויף די דריי זאכן. ער האט זיך מוסר נפש געווען, זאגט דער רבי, אויף תפילין, ער האט זיך מוסר נפש געווען אויף מצה, וואס דאס זענען זאכן וואס מצד ההלכה פאדערט זיך גאר נישט קיין מסירת נפש אויף דעם. אבער דער ביטול במציאות פונעם בעל ההילולא האט ביי אים ארויסגערופן מסירות נפש אויף אזעלכע זאכן, און ער האט זיך אויך מוסר נפש געווען מסירת נפש כפשוטה. איידער מיר וועלן צוגיין צום נעקסטן, נעקסטן שיעור, רעדן בעטן, שטאט פון די ירחי כלה, שליח פון רבי'ן אין טעקסאס, הרב ר' שמעון לזרוב, וועלן זינגען א ניגון מיטן עולם.
חלק ב׳ נאומים תורניים מפי רבנים ומשפיעים (ט"ז מנחם אב תשס"ו)
22:05 · השמע המקורי
00:07 דובר 1 איך האָב אַה, בשם טוב האָט געזאָגט: מ׳זאָגט נישט „הזה“ אין שבת. איך האָב געמיינט, מיר איז בכלל אַ פֿראַגע... אַזוי רבי שמעון האָט געזאָגט. אָבער אַה—
00:19 דובר 2 געזאָגט.
00:21 דובר 1 אָבער... וואָס? זאָגט לי צייט איז. יאָ. איך טו, איך רען שטאַרקער אין צייט. אין טיפער זאָג איך, אַז אַה, אַ קשיא סדר. שטייגט צו תפילת שבת, תפילת יום טוב. יום טוב, אין די תפילות זאָגט מען „יום חג הסוכות הזה“, „מקרא קודש הזה“. נוסח ונוסח נהדרן. און זאָגט „הזה“, „הזה“. שבת, אין דאַוונען, געפֿינט מען נישט אַזאַ זאַך אַז „הזה“. און זאָגט, אַה, ווי דער נוסח פֿון דאַוונען. נו, ממש. רצינו נוכח סיינו, קשיא מסוגל אין טבעכו. שבת קודשכו, מ׳זאָגט נישט „שבת הזה“. די איינציגע, די איינציגע פּלאַץ וואָס מ׳זאָגט „הזה“ איז בברכה. וואָס איז אַז סיי אין יום טוב? סיי אין דאַוונען, סיי אין בענטשן, סיי, אומעטום זאָגט מען „הזה“, „הזה“, „הזה“, „הזה“, „הזה“, „הזה“. וואָס איז מוסף? נו, יום טוב. אף מוסף נו. אָבער דעם שבת אַליין, שבת אַליין, דו— יאָ. יאָ. אָבער שבת אַליין, ווי דו זאָגסט שבת, זאָגסט נישט „הזה“. איך וויל אַה, איך, איך האָב געזוכט אין אַה, לעצטנס, וואָס זאָגט ספרים וועגן דעם. אַף, אַף זאָגט, שטעלט זיך, זאָגט. יאָ. נו. איז ראש השנה זאָגט מען „הזה“. און כיפור זאָגט מען „הזה“ און שבת נישט. ראש— נו, בכל אופן, איך האָב דערמאָנט די גמרא. איז נישט קיין קשיא, זה בחומש למקרא. פֿרעגט דאָס פֿאַר די, פֿרעגט אַ קשיא. איך האָב דערמאָנט אַ גמרא, די גמרא בבבא בתרא— מיוחד במינו. די גמרא טוט דערויף... די גמרא, איבעיא להו, מזכיר שבת, ראש חודש אין ברכת המזון. די גמרא טראַכט, דאַרף מען הבדלה דעם שבת? בכל אופן פֿון די דריי, די, די, ביי די גמרא דערמאָנט ראש חודש, נישט דערמאָנט אין ברכת המזון. די גמרא ברענגט תוספות, די תוספתא. „יום—
03:03 דובר 1 יום שיש בו קרבן מוסף, כגון ראש חודש, חולו של מועד, ערבית ושחרית ומנחה מתפלל שמונה עשרה ואומר מעין המאורע בעבודה“. אַז עס שטייט, „יום שיש בו קרבן מוסף, ראש חודש, חולו של מועד, ערבית ושחרית ומנחה מתפלל שמונה עשרה ואומר מעין המאורע בעבודה“. אין רי"ף און אין רא"ש, אַף האַנאָט, ביידע זייטן, די תוספתא. ברא"ש? ביי די... אין, אַה, רי"ף. „כל יום שיש בו קרבן מוסף, גם חנוכה ופורים, ערבית ושחרית ומנחה מתפלל י"ח ואומר. כל, כל שיש בו קרבן מוסף, ראש חודש, חולו של מועד, ערבית ושחרית ומנחה מתפלל י"ח ואומר קדושת היום בעבודה“. נישט דאָס, נישט מעין המאורע נאָר קדושת היום. אַז די דאָס נישט. היינו, מה אתם זאָגט, צוויי זאַכן, אָדער אין זאַך דאָרט שטייט מעין המאורע, דאָרט שטייט קדושת היום. מעין המאורע, גמרא שטייט מעין המאורע, און גרי"ף ורא"ש שטייט קדושת היום. אלה חילוק, אַז זה צוויי שונות. קדושת היום זה איין זאַך, מעין המאורע צוויי זאַכן. איבער וואָס, איבער וואָס אדרבא נלחם מעין המאורע או נלחם קדושת היום. תסתכל, תראה, שאתה... עם די דיוק על השינויים. זעט מען אַ קלאָרע זאַך, אַז ס׳איז דאָ אַ חילוק פֿון קדושת היום ביז מעין המאורע. זה דא לא שמענו רב מן איבער ספרא.
04:54 דובר 3 איבער זאַך.
04:55 דובר 1 הייתי פיזי. זה דא תראה. אזוי זה ביינו את— מש— תפעל דמעל צן דב— זה שטייט נישט דעם דיון דן דיקן דבנן. איזכור קדושת היום באמצע הברכה, כאילו שהתחיל בברכה ביעלה ויבוא. אותו מידי ברכה ביעלה ויבוא שמזכיר שם קדו— שמזכיר שם קדושת היום, לחיים ולשלום בימים חג חול. אַז זאגט, מ׳זאָגט עד לחיים ולשלום בימים חג חול. שטייט יש וחול, שטייט חול. בימים חג חול. נעמט דאַך זאַך רב דעם לא שמי. אַז דאָרט זאָגט חג, מיינט קדושת היום. דאָרט איז קדושת היום. איבער וואָס צריך „חג המצות הזה“? זה דא ישימט אב צדיק ספרא זיין שטייט אבות. ספרא זון. שבת ש— בכלל מעין פסח, זה בספר של שבת קדארקא. שצריך להזכיר של שבת קודם, קודם למעין המאורע. הווה קדושת היום, אותו גם תהיה מאורע. קודם קדושת, דהיינו שיאמר „ותתעלה בשם אלוקינו של השבת הזה“ ושם „החג הזה“. ומוס— ומוספי משבת הזה. אַז מ׳זעט דאָך, יש ווייטער דה— בוודאי אין סדר דרוש, ודיברנו בשם השבת הזה ושם החג הזה, או בכל אופן הדמות ושם החג הזה, אלמלא דוחה בזוק ימא חג, זאָגט מען חג המצות הזה. אסיים החג הזה, זה מאורע. הוא שראיינו פה שקצרזין, או בכל אופן, אַז ס׳דאָ קדושת היום וס׳דאָ מאורע. אמיתוק יום טוב, יום חג המצות הזה, חג יש קדושת היום. מצות... נשמע לנו. אָבער „הזה“ דאָס איז מאורע, אַז הוא פשוט דם טאָג, ושיכזה גיטער, דאָס איז „הזה“, דאָס איז די מאורע.
07:00 דובר 4 הזה.
07:01 דובר 1 הזה. זה מ— זה מאורע זה. און וואָס קען מען זאָגן אַ קורצע וואָרט, ודשמידויי גנטלך פלצר פשוט ס— קיצור זמן, אַז ס׳איז דאָ קדושת היום, אַז ס׳איז דאָ מאורע. קדושת היום זאָגט „שבת קודשו“, סת— סתדומד קדוש. אָבער „הזה“, דאָס איז מאורע. וואָס... בל, בל, בל, בל, בל. גישן, אישה. „הזה“, דאָס וואָס איז געשען. דאָס געשען. מיר רייס נא להם או צגיזם. ברל פרבר, רב אלפר בייים מצוי יום טוב. את אין ציין יום טוב עם הנחת לך השו. אולפג בענטש. לזמיה לביוואי. ואחרונים, חכידי פוסקים וסיכו גזיין סיווצפתו ונשחיינשמע שבת קדשו. אל זאָגן, מ׳בענטשט יום טוב, וזו שאינו איז יום טוב, קען מען לזמנה זה. צריך נישט „הזה“, ס׳נישט יום טוב.
08:05 דובר 4 שבת.
08:06 דובר 1 ה?
08:07 דובר 4 שבת.
08:09 דובר 1 אבי בנשט זה, זה קמן לזמנה זה. יו, זמזון ימא סו-- חג הסוכות. אבל על זה כן הוא נזון, זה... זה מדבר אשכנזי, זה שמיר שואב חסידות, מה הייתי קסה? היית זה, זה. צריך לשטוק את היס יום טוב, אבל פרשת דנחת עוד לא היס יום טוב, זה יום טוב. ווס, כי דאבדלה, אבל כי יום טוב יש לי נשטו. בכל אופן. זה, זה, זה, הרבי אמר כמה מנות. טוב, יש מודלה, זה קצת כמה מנות, זה טייסט שבת. אבל מה אני אשטו? מה אני אשטו? ווס אם כן רצית טייסט שבת בשעה הזאת? נזיר על זה, ווס אשכנזי. בכל אופן, בכל אופן, אני קוקס את החיים, אני קוקס את החיים לממש מהרבי סיני ק' פח'. זה את מן דורטן, אה, מה נייס, עם דעם עניין של אסכולה. אז עשית זה. זה, זה דו אסכולה פון קדושה, זה דו אסכולה פון מעין המאורע. אז איינער, איינער, איינער צריך הדי גסן. אז איינער עוד, זה גבר שזה, אה, פעם, תשע לשודס אדער בדרבי זוכר, זה יום טוב. און עוד היינטיים, מה דנחת, לי דוט ויי דאס, זה לא, זה לא. איז דו דאס אפילו פון המלט רב, און דרושן זיינער, מזאת נאך איינע, דער קווטשט מעין המאורע. ווייל זה איז ננדר וולטר, עם פשטס, אז איינער בנשט, זה צו שבת, קדושה יום של אשטו. זה שלא איז אוי שבת. נו, אבל דן, זה דו העניין פון אסכולה פון מעין המאורע, פאר ווס, דרבי אמר זוג, מה זה אבוט. ווי באלד, זה שעשו דף יום טוב, אוסט היינטי, שעשו דף, ווס רודט אשכנזי צו יום טוב, קעסט אין יו דה מון, דה מעין המאורע, ווס גוון אין דעם טאג.
10:09 דובר 1 קיין קדושה איז נישטו, אבל מעין המאורע היידו. ווס נפגעי מינה. און על פי זה, עם דעם גייען, ווייטס, וועט פארשטאנדן די געזעראסה זאך ווס די הרי מידעט א זאך. למשל, אז ביי די יקעס, ביי די אשכנזים, איז דאוונט מען וואו נאכט? איך דאוונטש מען מעריב, מעריב אפאשער, א מוקדמיא. איז ווארטט א זאך ווי, ווי איז ערב, ערב פורים צו ערב חנוכה. ווי קען מען זאגן ועל הנסים? איז דאך נאך נישט קיין אומפראט נאך פורים און חנוכה, איז דאך נאך קיין טייסס בכלל. ווי קען מען זאגן ועל הני-- ווי קען מען זאגן ועל הנסים? הא?
10:54 דובר 5 ווי דא מך גוויי, ווי דא מך גוויי, ווייל איז יום, יום ג' אדער ווס?
10:58 דובר 1 יא, ענטערט דאס איז, מיט ג' איז א שטייגלאבער, איז נאך נישט קיין ווערט, איז נאך נישט קיין... אבער מיט ג' איז מען מער האלט צו, צו נאך טייסא קייך האבן. אבער מעריב דארף דא פרי-- ווי קען מען זאגן ועל הנסים? איז נאך נישט קיין, דאס איז נאך קיין טייסס. דער רבי זאגט קיין קול טא סאחה, ניסים אין רשב"ג, רשב"א.
11:19 דובר 5 נוך חנוכה און שביעי.
11:21 דובר 1 הא? זהב זאגט שיידעש, איז דאס, יע, זהב זאגט שיידעש, ער זאגט א זאך. דער רבי, דו כאן ווייסט דער רבי שיטה וואס איז א חילוק צווישן, צווישן א טייסס שבת גופא, צווישן תוספת של יום און תפילת שבת. ווס איז אה?
11:39 דובר 5 שבת.
11:39 דובר 1 איך מיין תפילת שבת און טייסס שבת. און א זאגט דאך דא ווארט, אויב אלט האסט געדאוונט דא תפילה פון תוספת של יום, איז במילא דא זיך מקבל אין תוספת של יום. דאס איז, אין אנדערע ווערטער, אין אנדערע ווערטער, א תפילה וואס דא טו שייך צו, צוייט, אזוי ווי מען דא גערעדט לגבי מצוות שבת, אז אייב סע סעודה וואס פון שבת קען נאך דה מונדן, איז לכאורה א תפילה וואס איז שייך צו תוספת של יום, א תפילה דאוונט עס פרי, אבער די תפילה דאך, איז דאך א מעריב, איז דאך א מעריב פון א דאנאכט. נו, ווי דאך, חכם געזאגט, געוועס האט דאן א פריער. איז קען מען א מון מעין המאורע. ס'האט נישטדודות של שיין. במילא. אה?
12:20 דובר 5 ווס די רייזע קבל תוספת שכינה.
12:22 דובר 1 ווס, ווס?
12:23 דובר 5 ווס איז די ריינה פון תפילה סודס און קבל תוספת שכינה?
12:25 דובר 1 נישט מקבל, ניט, ניט מקבל. יש דוקא קבלת תוספת שכינה. איך זאג, אז איך זאג מעין המאורע, דמעין המאורע, איזו תפילה סויצה משלים קנה דוס דמעין המאורע.
12:37 דובר 5 אבל דאס איז סתם תאוריה. צבאר הרה"ג ר' יחזקאל טיראי[?] פונם,
12:41 דובר 1 יע, נו, פארקערט, נו, דו פארקערט.
12:43 דובר 5 מילא, סתם תאוריה. איז ני קמן המון מעין המאורע?
12:45 דובר 1 יו.
12:45 דובר 5 איז ני קמן המון מעין המאורע?
12:46 דובר 1 יו.
12:46 דובר 5 צוויי טעג, ווי שאלה.
12:47 דובר 1 ווי שאלה, איינך נאמע דו.
12:49 דובר 5 דו שאלה די תנא.
12:50 דובר 1 אז רייס לך פון אויג. ריכטיג, יאי, איך זאג בזה דו איך, איז איז ער פארשטייט זיך. וואל דעמעד איז א חיתוכם, א חיתוכם, א חיתוכם. פארקערט, רבינו תם גוט אייז, איבס איז תפילה פון תוספת שכינה קמן זאגן מעין המאורע ונעזיז איך מצוי שם. איבס איז סודף, יום טוב די כסודק קמן זאגן מעין המאורע. איז במילא דו פויסט קומען הכהרה, אבל רבינו תם איז זאגט נו, אז דער מעין המאורע דוס איז האזה. וואס מ'זאגט האזה? איז דו פארשטייט זיך, איז הקשה די ווארט. ווי קען מען זאגן אזע? די גאנצע אסכולה פון, פון, פון, פון, די גאנצע אסכולה פון מצוי, מצוי יום טוב. איז דו, זאגן מיר פאר וואס דארפן דאס קמן דאס דמנה וואס מעין המאורע. רבינו תם איז זאגט וואס איז מעין המאורע זאגט יום טוב הזה, איז דו קודאך הויס, אז מוז מיר דא זאגן אזע, וואל נישט דאס, נישט, איז דו, איז דו קנישט הערה נישט היין. קדושה נישטו. כמעין המאורע איז איך נישט, אייז וואס דמנה איז. סידור.
13:44 דובר 5 זאגט יום טוב, זאגט יום טוב מעין המאורע.
13:47 דובר 1 רבינו תם איז זאגט ניסי דר, דר רבינו תם.
13:50 דובר 5 תוספת שכינה.
13:51 דובר 1 ווס?
13:51 דובר 5 הרב זאגט איך איז אז אויס פון מנה.
13:53 דובר 1 ריכטער הדורט פון קדושה, וואס טייטש הערה פון קדושה, אב דאס קנה ני זאגן וואך פאר אויכ, דרא אויף די שפוט אייז וואס. אבער איז זאגט רב וואס איז תפילה פון ניצוצי שכינה איז געווארן פון ניצוצי שכינה. איז זאג איך הדורט, איך הדורט א דוגמה. נישט, נישט פון קדושה דר רב תם איז גוט א סאכע. אבער מזאת רב וואלט אז איין פון ניצוצי שכינה איז במילא איז אפילו המנה דאס פריער קמן, קמן שי זאגן דעמי המנה. מזה, אין שבת, עוד מנישט מאק ווי דן זונג הזה, אין די תפילה שבת, נישט מאק. אבל וואס וואס עם בנשן? צאנו ונחוסנו, וימא שבת הגדול והקדיש הזה, וואס וואס עם בנשן חכם תזה? אוי גוט, אוי ירד תסבורען. שבת, תפילת שבת, תפילת שבת וואס יש בעיקר הווייג שט אלתר ווי דוש צייים. ווי דוש צייים איז אפילו עוד הזה איז ער דא ווי דוש צייים. עם בנשן, אי דאך ווי, ווי סיס נקודה נאסק הילס, ובחז"ל אזו גזנט קסביר, אי דאך בדרך כלל ציתן ריישר שודס, שפר אין דא נאכט. עם בנשט אין דא נאכט. עוד מגנומע לך התחילו את הווייג שט על דעם הזה עם בנשן, ווייל קדר-- אוי, אוין מחלק זה ד-ד-דזה זה יאלד בשט הזה, הווייג שט על תזה עם בנשן, ווייל ימולט, ווייל ימולט, ווייל ימולט ווזיין די אסכורה, וואס וואס?
15:12 דובר 6 חב"ד ניא סשש שודס.
15:14 דובר 1 וואלט, וואלט, וואלט, וואלט, וואלט, וואלט, מען צו גוט צו דאמעך. אבער, אבער ווי בעלט, אז וואס קומט דו חויס, איז מוסט דאך זיין, מוסט דאך זיין...
15:25 דובר 6 על צמיירא.
15:26 דובר 1 על צמיירא, עוד מוסר וייג שט על אכילה דמעי ריין.
15:28 דובר 6 שובו שבת פייטיק, אמעין אסופי.
15:30 דובר 1 וואס?
15:30 דובר 6 שובו שבת פייטיק, אמעין אסופי.
15:32 דובר 1 וואס איז מעיסט פרי?
15:34 דובר 6 וואל דבעל טעווין נכס. דטעווין נכס.
15:37 דובר 1 דרתא איז אזוגט אין סידור, אין סידור, דרתא איז אזוגט סידור, אז, אז אין אה, אז מבענשט נכשי אס חזרו. יסוד השלישי, אה יסוד השלישי איז אה, איז שוין נאך פסוקים טע, אז אינך פגס איז ציי. יסוד השלישי איז נעפר נישט, נעפר נישט וואזוק. נאך איז אזוגט ער אכט די סידור לעקטע צורה, אז איבער צדמען זאגט נכוו בני ירושלים. זאגני נישט זוגן כי אם אה, אשנוס טען שבת איז מנוחה. איז אה, אה, לא יודע אם זה סיסו שולחן, יתיר דוד, אני משתמש בורא יחט. זון זה כבר ווספס. כבר ווספס, אה, ווס דתם ווס לא ניד זון. ווס תם זה ניד זון. זון זה במרץ, זה עוד המחלוקת. אז, אה, אז זה גם בנש-- בנחת. צים זה דומן זה צבדי זה כופר חס. צים זה בנשים. איז דור צדומון זה סופי גרועס להוקל. זה לא צריך לניזוק איזה ווס לך מחלוקת דור צים זה. אני עושה את זה בדרך כלל אין סידור. לא, לא תזרוק זה סופי גרועס להוקל. ד-דליקט, פקנט, דליקט או דרך חשבון. כבר ווספס. או ניסור בזך דר, אה, אה, דליקט או דרך חשבון. נוח, נוח דמ-- אז, אז נוח שקיעת החמה נשתה גדוש סיין. נשתה גדוש סיין. ווס יהודו נו, מעין אמר. מעין אמר. עיזב, אם מעין אמר, אה, עוד לא כתב זון שנושאן שבת עזין, שנושאן שבת איז למנוחה, שתי תנשק זה. כן ניזון דיבורה שנושאן שבת איז למנוחה. אה? ווס? אתה כתוב נאך על הנוסחה אני שכחתי, ווס. אבל, או דיבורה גם לך חלילה ניד זון כבר ווס. ודוס וניקלו, אז, אה, אין, אין, אין טוב צדיק. זון, מה, מה שמע
17:43 דובר 1 פעם שדרים פון מעין אמר, דוס איז, דוס איז הזק-- ווס הזק דזה. אמאל'ה, קומט רגע, זה קנטוש טאקן ניזון דיבורה. נישט מיט צופי גרועס להוקל. זה לא זך, אה, זה ססשולחון וסוג זן, אה, דשא דור וסיר, סיר על גפרקט. בואו נזמין איש כשהוא בשודס. אבל בואו נגדו, די, אה, די, נפתי מינק טרפט גאנץ אוף. טא מעט די צווייטע סעודה. מיט דעם שפעת, מעט די צווייטע סעודה. מיציט אריין אין דר נאכט. אמאל'ה, איז קומט רגע דוד איז על בשיינה. איז נקסס השולחן זוט, איז זך משתפק. אייבינדר, אז לא זוכר אבל נקניס סדר, סדר, סיס גיסגיבא אונא פירי, אונק סעודה ג', איז איך הא סעודה ב' זה? אז איז איך משת-- משתפק? אייבינד, גך? אה, אז זוכר, אז, אז ניט זך. אייבינד, אז זוכר ברוך שלוק. זוכר מס ברוך שלוק. אה?
18:32 דובר 7 אבל איבער זוכר סעודת ג' אפילו פלדשקיר.
18:35 דובר 1 נע. אה, יש חנוך, אפשר את הג' פלדשקיר, וואלט וורגאסן.
18:39 דובר 7 זוכר דיברך של שבת למנוחה.
18:41 דובר 1 אה, דאך מונט איז שטיין, זה איז איש חנוך. אי, אי-
18:45 דובר 7 זוכר סעודת שבת למנוחה, איז נו, איז שטיין זוכר דיברך של שבת למנוחה, איז אפשר לנגע פלדשקיר, איז נוט שקיר.
18:50 דובר 1 יו. ווא ס'נו שבת למנוחה, איז נו, קדושת השיינית, איז כמעין המהרה, און אבידם-
18:56 דובר 7 אז זה דשלישי.
18:57 דובר 1 וואס? וואס?
18:58 דובר 7 אז איז איז נאכטן, איז זוכר, איז דשלישי.
19:01 דובר 1 וואו, וואו?
19:02 דובר 7 איז דשלישי.
19:03 דובר 1 וואס איז דשלישי?
19:04 דובר 7 הברכה, הברכה.
19:05 דובר 1 וואס זוכר את חנוך, וואס, אז, וואס, אה, ווא, וואז איבער וורגאסן רצה, וואלט איז ניט איבער זך, וואס הוא דרביס.
19:13 דובר 7 אפילו איז דשלישי, איז פלדשקיר.
19:16 דובר 1 נע, וואלט איז ניט שקיר, איז סידור, חנוך, טא שוויגט שקיר. איז סידור, טייניג שט, אבל, וואני, אפשר לזוכר שבת למנוחה, אפנער דו שקיר, רד די סעודת ג'. איז אז סעודות טייניט, וויי, איז זוכר איך משתפק, גאנץ, ווי, ווי, ווי איז טייניג די צווייטע סעודה ביז דער נחת.
19:33 דובר 7 איך קאנט איז זאגן, אז סידור איז מיצד, וואמע קען איז זאגן, וואמע זוכט ניט חזר, איז דין איז זוכר ניט דיברך של שבת למנוחה.
19:39 דובר 1 שבת איז למנוחה, אייבינד, איז ניט אינטרס-- אייבינד. איז, איך, איז, איז, איז-
19:44 דובר 7 אבל לא היה מה-
19:44 דובר 1 איך איז דרווייסן, דאס נאך, נאך, נאך, איך, איך ווייס ניט וואס, אבער-
19:48 דובר 7 שקיר.
19:48 דובר 1 און גך. זה ניט, שטיינו, וואס, נו, אייבינד.
19:51 דובר 7 אם קוידער משכיר-
19:53 דובר 1 אם קוידער משכיר, אז וואס זאגן, נאט שקיר ניט, וואס, וואס איז שטייגן קדושת השיינית. דו יודע, מאד נזך. דיברך השבת של שבת למנוחה, ביום טוב-
20:03 דובר 7 אם קוידער משכיר-
20:04 דובר 1 ביום טוב, ביום טוב, ביום טוב, שבת שחל ביום טוב. אונא טפגס עס היי אליומא איז סיי אונז. ווי איז די נוסחא ברכה? שבת שבת ועבודה לאיז ברית. ימים טובים לששון ולשמחה. אשים חג הזה וישנו נוסח עם סידור. שבת זה יום טוב. אשים השבת הזה ושים חג המצות הזה. זהו כי נוסח של שבת הזה. מזה שנות שבת למנוחה ושים חג המצות הזה.
20:36 דובר 8 יש את הנייס סידור. מה זה שכתוב כאן משקיע בכלל מה שוולף גישתל דור פוגה דאנדע?
20:43 דובר 1 לא, סתם משקיע פה.
20:44 דובר 8 סתם משקיע את כל העול. כן, משקיע, משקיע את כל המייסטער. תן לי את הנייס סידורים. זה סדר של הברכה. זה צריך להיות ככה.
20:55 דובר 1 בכל אופן, זכות נשתהה. אבל בכל אופן, אבל. אבל. אבל למה זה דפוייסט קומען אזוי? אז אז מה זה סידור? סידור זה רק אורתודוקס קומען אזוי. אז איפשר סידור אסקור בין זה שייפע שבת שייפע שייעם או סייפן מנה מרה. אז אוקיי, ביידט. אבל סחף מוצאי, מוצאי יום טוב או מוצאי שבת. נכנה אסקור מנה מרה. יום כיפור זה סידור. בכל אופן, כן, כן, אויך מאיר זיין אידי נקודה וואס איז גשם שפית.
21:27 דובר 8 וואס יום טוב.
21:29 דובר 1 ווי ווי.
21:30 דובר 8 וואס יום טוב.
21:32 דובר 1 ויום טוב עם תפילת שבת. יום טוב איז נו.
21:36 דובר 8 שבת.
21:36 דובר 1 נו.
21:43 דובר 8 שבת.
21:43 דובר 1 נע, זוגי, אבל דיס. אבל וואס טרויסט אין בן שין איז א תקנה געווען נורא גדולה שייעם א שבת. וואס איז ביי דיזך?
21:52 דובר 8 סידור תקע סדר של הברכה הזה.
21:55 דובר 1 אבל חליף איז זה הסידור פשוט זה זך ני סידר או שיש.
22:01 דובר 8 לא, יש. למה שכל הזמן.