טקס פתיחת "מוזיאון ליובאוויטש" בעיירה ליובאוויטש

00:14 דובר 1 תזיז, תזיז את זה, בעיה שאתה מדבר. May I please welcome you to the opening of the museum in ליובאוויטש and the rebuilding... and the rebuilding of the חצר of the רביים in ליובאוויטש. We will soon tell you all how it started and how we got to this day. But before we start, as all of you asked, I will just give you a general description where we are, where the yeshiva was, where the Rebbe's house was. It is so easy since we stand here in front of a large restructured map of ליובאוויטש, the neighborhood where the חצר was, the חצר how it was in those days. And according to that, we will be able to see where we are at today. As you can see, where it says חצר הרבי is the whole חצר where the yeshiva was, where the הרבי המוהר"ש's house was, where the small zal was, the shul, and the הרבי הרש"ב's house and the הרבי הריי"צ. Again, this whole corner was the main part of the חצר of the רביים. The corner was the, the yeshiva, the great— the big zal. Near it was the small zal. Near it was the הרבי המוהר"ש's house. Then goes the הרבי הרש"ב's house, and here goes the הרבי הריי"צ's house. We just came with a— over the bridge, and we came up that street, and we stopped right here. We went in this door, and we came into the museum, which is standing on part of the small zal, which was the shul and the

02:34 דובר 1 center, the center of the חצר. As we can see through that window, we can see that corner where we are planning to rebuild the large zal where the yeshiva was. As we look down this window till the border, we see the הרבי המוהר"ש's house, which was as an L. A lo— uh, he— the first part close to us was attached to this zal, was the ye— uh, the יחידות room, and then his study room, and then all the rooms of his house. In that corner, when we see from that window, we see the הרבי הרש"ב's house, which is more or less straight against us on this side. And when we look in this window at the corner, we see the הרבי הריי"צ's house. So we now have already— We are opening now the museum in the center of the חצר, and which stands on part of the small zal where the shul was and the center of the חצר. As the Rebbe said many years ago that in the— this חצר should be a special museum, that whoever comes to ליובאוויטש to see the חצר and to be at the אוהל of the רביים shall be able to see some of the history of ליובאוויטש, how it was here when the רביים were. It started about eighteen years ago by Rabbi Noson Gurary, that had over the years so much encouragement and instructions of the Rebbe to bring about this plan, and he will now tell us some of it, how it all started, and

04:47 דובר 1 then how Mr. Ilya Siegel got involved and took the whole project on himself. And he will tell us how over the last six years, how he brought from scratch this whole plan till where we are up today. Please, Rabbi Noson Gurary.

05:21 דובר 2 First, I would like to say a blessing, ברוך שהחיינו וקיימנו והגיענו לזמן הזה. This is a tremendous simcha to witness, to be in this חצר, this holy חצר, where so many of our רביים lived and taught חסידות, and thou— hundreds and thousands of חסידים would come to this place to seek advice of the Rebbes and to be inspired by their teachings. And because of this little shtetl and the רביים who lived in this shtetl, there are literally now over three thousand centers around the world named Lubavitch Centers after this center where it all began. So this is an incredible experience to be here where it all began and to see the power of ליובאוויטש that it spread out to all the corners of the world, as this whole display is supposed to explain where we are and the lights represent how חב"ד ליובאוויטש illuminated the world with the love of ליובאוויטש, which the word ליובאוויטש means love, as everyone knows, with the love to our fellow Jew and the light of the teachings of חסידות. For me, personally, this is a very, very special experience to be here and to see how this dream came true, all with the help of Hashem and the blessings of the Rebbe. Most of the stories of, uh, how this all came about, you all heard already on Shabbos and on Sh-Sh-Shabbes Anach, so there's no need to repeat the stories again. But what I do wanna say is that God runs the world, and by divine providence,

07:37 דובר 2 a wonderful person who lives in Buffalo and does business in Russia, and I befriended him, and he volunteered to take on this beautiful project that I believe, uh, no one could even, um, e-even he, I guess, in the beginning must have thinked that this is a, a dream that could never become true. And Mr. Ilya Segal, together with his brother, Shalom Segal, gave of their effort and time and dedication to make this a reality. So I wanna just in front of everyone bless him and his brother and his whole family that they should be blessed with everything that they need. He should have a lot of יידישע נחת from his children and from his brother's children. The brother should have נחת. And this זכות, this merit of doing this for ליובאוויטש world over is a merit that is priceless. There's no words of the-- this merit, what he is doing for world Jewry, what he's doing for ליובאוויטש world around, what he's doing for Hasidim all over the world, what he's doing for all the רביים who lived here, this זכות is priceless. If you didn't do anything else in your life and you just would do this, it is worth coming down on this world just for this project. When Mr. Segal is in Russia, and he travels all around Russia and all around, uh, Ukraine, he calls me up with his cellular phone from wherever he is and gives us a report of what's happening here. This is like his baby, and this

09:44 דובר 2 is his pride, and it will be his pride forever. Thank you very much. Would like to ask Mr. Segal to speak a few words in-- or a lot of words in English because at least I don't understand Russian, so please speak a little bit in English.

10:12 דובר 5 It's too bad. You have to, you have to, you have to learn Russian now because-

10:16 דובר 2 Well, now I have we-

10:18 דובר 5 At least to be-

10:19 דובר 2 Huh?

10:21 דובר 6 Give him a yarmulke. Just keep you warm on top.

10:25 דובר 2 Yeah? Okay.

10:30 דובר 5 Next time I will bring my sons here.

10:32 דובר 2 Ah.

10:32 דובר 5 They will, they will speak English. Thank you, Rebbe. You said a lot of good words about me and my family. Thank you very much. I don't know why it's w-we're doing today. Do you know why? An-anybody explain today?

11:10 דובר 2 Because yesterday was the יארצייט of the great Rebbe who founded ליובאוויטש Yeshiva here.

11:19 דובר 5 Okay.

11:19 דובר 2 So right after that, we're going-- He has another explanation.

11:22 דובר 7 If you want me to explain, explain it. I don't wanna take away from Mr. Ilya Segal the opportunity of speaking, but just to explain why today, and it is explained very specifically in the little booklet we gave out, and as we told you, we are going to give it all out on this occasion. And Ze'ev? In that little booklet, we do explain eighty-one years ago yesterday, the Rebbe Rashab, the Rebbe who led this yeshiva here, passed away far away in Rostov, where we are all coming from today, where we have celebrated yesterday the passing eighty-one years since the passing, and we have celebrated a special כנס, a סוברניה of all the students that have learned in our yeshiva in Rostov over the last three years. And one year later, after the Rebbe has passed away, far away in Rostov, exactly a year in the beginning of Nisan, just exactly eighty years ago. The whole courtyard with all the houses. There was a large fire here and everything was burned down. The Frierdiker Rebbe explains that when they left ליובאוויטש by war, they were hoping to come back, and they left the houses and the yeshiva intact. After the Rebbe passed away in Rostov and the situation here got so much worse, they didn't come back. But on this day, eighty years ago, the whole courtyard burned down and nothing was left. All the houses was of wood and everything was burned down to ground. It took us eighty years exactly to rebuild, to get back

14:05 דובר 7 this courtyard and start rebuilding it. And for that we are so much thankful to Mr. Ilya Segal. We did it on this day. We did this on this day for three reasons. For the reason that today is eighty years since the whole place was burned down, and today it's being rebuilt. We did-- We do this today for the reason that for the יארצייט of the Rebbe Rashab, which was yesterday in Rostov where he is buried. Yesterday we all went to the graveyard of the Frierdiker Rebbe, to the Ohel of the Rebbe Rashab, and today we are coming to the Ohelim of the Rebbe Maharash and of the Rebbe Tzemach Tzedek that are buried here. So we felt it is a reason to combine it. And the third reason is since all these b-boys that are sitting here, they have learned in the yeshiva where we opened in Rostov, where we a few years ago purchased the house, rebuilt it, the center of חב"ד in Rostov, where it was after the Rebbe fled ליובאוויטש. After we finished these three years and we saw how successful we can be in rebuilding the place of the old tradition, we decided that right after that is the proper time to celebrate the rebuilding of the real place, the first place in ליובאוויטש. That's just to explain why. And please back to you. Feel free to give us your feelings, and then we'll continue.

15:54 דובר 8 Okay. לחיים.

15:59 דובר 9 לחיים, לחיים.

15:59 דובר 8 What? לחיים, לחיים only for, for three, three of us?

16:04 דובר 9 Everybody has.

16:05 דובר 8 Everybody? I didn't see.

16:07 דובר 9 Everybody.

16:08 דובר 8 Still bottom, bottom up? I don't know. Okay, boys, boys. As soon we here you have to now start to think about to live here.

16:50 דובר 9 Yes.

16:50 דובר 8 At least ten of us.

16:52 דובר 9 Yes.

16:55 דובר 8 Because here it's not a lot of people and no Jews here. So it's a big problem. It was problem before, it's problem now because we have now a building here, so we have to have at least people to, to have minyan at least. Yeah. So maybe—

17:20 דובר 10 It's not a problem.

17:26 דובר 8 Maybe a few years later we will have here a shul also. Maybe not. It's not important. We have—

17:34 דובר 10 It is important. Maybe we'll do it. It will just take time until we do it.

17:37 דובר 8 We have, we have what? Three, three thousand Chabad houses?

17:42 דובר 10 Yes.

17:44 דובר 8 So now as Chabad come back to Russia—

17:49 דובר 10 Come back to the source.

17:50 דובר 8 Yeah, so we have to think to start over and we need three thousand more.

17:54 דובר 10 Right. So.

18:08 דובר 9 Everybody l'chaim.

18:09 דובר 8 L'chaim.

18:09 דובר 10 לחיים, לחיים, and to you. Bring you only blessings your whole life.

20:12 דובר 9 The last thing Elias Siegel have mentioned is the three thousand centers of Chabad around the world. Lubavitch has started in this courtyard, but it became so large and there is every part of the world there is a center of Lubavitch, as we see on the special globe with all the lights. Wherever there is a Chabad center there is a little light blinking. May I just mention the fact that about two hundred and forty of these three thousand centers are located in Israel. As you can see on that globe that the little Israel has so many lights. Actually, there are two hundred and forty Chabad houses in Israel under the leadership of Rabbi Aronov that is with us today. Eleven years ago the Rebbe had sent a special mission to Russia and appointed th-this mission to be Agudas Chassidei Chabad of Russia and they are Rabbi Aronov, myself, Rabbi Kogan and Rabbi Kunin. We had worked for several years together here in the States, in, in, in, uh, Russia. Then the Rebbe told us that this is not our steady place to stay. We have work, each one where we are, myself in the library, Rabbi Aronov in the Chabad houses in Israel, Rabbi Kunin in C-California, and Rabbi Kogan is since then in Moscow leading the work of Agudas Chassidei Chabad in Moscow. Several years ago, as all of you know, Rabbi Aronov took on himself this project of rebuilding those yeshivas that was here in Russia by the Rabbeim many years ago and was

22:45 דובר 9 destroyed by the communist regime, and he started doing that in Rostov. You all know how the house was built, bought, rebuilt, and the first ten bochurim came there to learn. It was so successful that for the next year came another twelve, and for the next year, for the third year, another fourteen. After three years, as it says in Gemara, שלוש שנים הוי חזקה, that after something happens three times we know it's a steady thing. It's not a thing which is just temporary. After he showed what the devotion of rebuilding the yeshivas and the house of the Rabbeim here in the, in Russia, starting in Rostov, we have the great satisfaction of having him taking on himself this obligation of rebuilding the Chabad. The first stage of the museum was done, but Mr. Elias Siegel mentioned that ten of you have to come here and open a yeshiva. We may do that not in the museum. The museum is a museum, but that may come. But it's all up to the devotion and efforts that will be made, and we'll see how it will be successful. May I have the honor to ask Rabbi Aronov to say a few words for this occasion?

24:57 דובר 11 Mr. Siegel, it is an honor and a pleasure to meet you here today. As Rabbi Gurari mentioned that he's been working with you for how long? Six years? How much? Let's hope that in less time that you're working with him, we'll be able to have him here again for the opening of the yeshiva. And like he said, he should come with his kids and they will be able to speak in our language and then hang up the mezuzah. But now we'll ask Mr. Siegel to put up the mezuzah on the front door, and that should be a good beginning for the yeshiva.

33:06 דובר 12 May I just add that Mr.

40:26 דובר 3 I was very short, eh, be—

40:32 דובר 4 English. English. Hebrew, Hebrew. English. English. That is here for you.

40:38 דובר 3 איך ... דעם חצר, דאס בכללות. אדער איר וועט זען דאס אליין אויפן גאס. דאס איז א גרינגער זאך בשעת מען גייט ארויס אויפן גאס, אלץ קען מען זען. יעצט וויל איך זיין א ביסל מער ספציפיש. און צוזאמען מיט דעם, מען דארף זען וואו זיינען, מיר האבן נאך נישט פונקט קיין... מען קען נישט נאר אנווייזן פונקט ווי געוועזן, פון וואנען צו אנהייבן, וואו צו ענדיקט יעדער איינע פון די שטובער. בכללות איז דאך גרינג צו זען דא. פארוואס איז דא גרינג צו זען דא? דאך א גאנצער בלוק. מען האט דעם סטריט, מען האט דעם סטריט, מען האט דעם סטריט. אבער די דריי סטריטס זענען דאך נישט געביטן. ווייסט מען דאך פונקט וואו די אלע הייזער הייבן זיך אן? מען, מען האט די סייז פון די שטוב וואס שטייט אין קארנער, וואס שטייט אין דער פריערדיקער רבי'ס רשימות נאך פון יעמאלט, וואס ער שרייבט אז די דרייסיק אמה אויף דרייסיק אמה. אין א צווייטן פלאץ טייטשט ער אויס, אז דאס מיינט ער דרייסיק ארשין אויף דרייסיק ארשין. א ארשין איז א גרויסע אמה, דאס איז בערך איין און זיבעציק סענטימעטער. במילא הייסט דאס, אז דער, דער אולם הגדול איז בערך פינף און זעכציג פוס אויף זעכציג ביז פינף און זעכציג פוס. נו, מיט דעם, דאס איז בערך א דריטל פון דעם גאנצן ברייטקייט. און אז איך האב דאס טאקע, דער גאנצער ברייט פון דעם, פון דעם בלוק, פון דאנט ביז דאנט, וואס איר האט געזען, האט ארום שבעים ושישה מטר, וואס דאס מיינט צוויי הונדערט פופציג פוט. און שבעים פוט איז בערך א דריטל. האט מען דאך פונקט דעם פלאץ.

42:31 דובר 3 אז איך האב געמאכט נישט צו, אז ס'זאל הייקער זיין. שפעטער נאך דעם חצר, נאך דעם אולם הגדול, שטייט אלעמאל אין די רשימות פון א קליינער דורכגאנג, וואס דאס נעמט ניין ארשין, ניין אמות, וואס דאס מיינט ארום אכצן פוט א דורכגאנג. און שפעטער גייט דער אולם הקטן, דער קליינער זאל, וואס ער איז שמעלער, אבער ער האט לאנג, און ער האט ארום דרייסיק ארשין די לאנג. הייסט דאס, אז פון דאנט ביז דאנט איז נאך דרייסיק ארשין. זעט מען פונקט ווי דאס גייט. דאס גייט פון דאן הייב ביז דאנט. קען מען וויסן פונקט וואו איז דער אולם הגדול. מען קען וויסן פונקט וואו איז דער דורכגאנג. מען קען וויסן פונקט וואו איז דער קליינער זאל, וואס דאס איז בערך וואו מיר זיינען איצטער. און שפעטער ביז אין סוף חצר אראָפּ, הייבט אן די שטובן דעם מוהר"ש. פון צווייטן זייט זעט מען די לאנגע שטובן פון רבי יוסף יצחק און פון רבי רש"ב. דא גייט דורך דער, דער, דער סוף פון אונדזער חצר, וואס מען האט איצטער ארומגערינגלט. פארשטייסטו דאס אלץ קלאר. דער חצר וואס מען האט איצטער ארומגערינגלט, האב איך געמאסטן ארומגערינגלט, אין די לאנג האט ער ארום תשעים וארבע מטר. דאס מיינט ארום מאה שמונים ושישה פוט. א ביסל כמעט אנדערטהאלבן מאל ווי דער ברייט איז דער לאנג. און דא האט דא די בילד, האב איך בערך געזען, אז דער לאנג איז בערך אנדערטהאלבן מאל ווי דער ברייט. האט מען דאך ... מה שאתה די שאלה. ... אבל בואו נשיג בליבינג אונז קלאר. ...

44:27 דובר 3 ... די גאס איז חח לוקה[?] און דאס איז צ'ילבה[?]. די קליינע גאס צווישן אונטר אונטר איז א חוצה, הייסט שייע[?]. אבער מען פלעגט דאס נישט רופן שייע? מען פלעגט אלעמאל רופן די קאלטע גאס? פארוואס פלעגט מען רופן די קאלטע גאס? ווייל דאס איז די גאס וואס אונטער דעם איז די קלויסטער. ... איז דאס נישט רופן די קאלטע גאס? אבער מער ווייניגער וואס מיר ווייסן וואס מביא קערע[?], דאס איז די חח לוקה[?] גאס און דאס איז צ'ילבה[?]. צ'ילבה[?] גייט אוועק אליין די גאס ביז גייסט מולנסק[?]. ארויף איז פונקט היינט דא די ביימער וואס דא זעען מיר דארט פונקט א סך פערט. פארוואס איז דא די פערט? ווייל אמאל איז געווען די גרויסער מארק. איז דא דארט נישט געבויט ביימער. האבן מיר דא חלץ. דער איינציגער חילוק איז אז איין זאך קען זיין, איז היינט די גאס ווערט דא קיילעכדיק. און דעם האט מען זייער פאראויס געמאכט קיילעכדיק. אבער שיינקען דויד[?] איז גראד. און מסתמא איז אמאל געווען גראד. אבער עס קען אויסקומען אזוי. דארף מען אננעמען אז די גרויסער זאל הייבט זיך אן ממש אין קאנדער דאטן וואס איז היינט די סטריט. נישט אין אונדזער חלקה. ווייל היינט גייט די סטריט קיילעכדיק און דער אולם איז א קאנדער. עס גיט אונז אויף דעם וואו יעצט די סטריט. לכאורה וואלט דאס איינגעווען. אבער ס'איז נישט קלאר. ווייל קען זיין, אז דאס איז געווען א ביסל אפגערוקט יעמאלט. און דאס וואס מען הייבט אן רעכענען די צוויי, דריי, די דרייסיק פוס, די דרייסיק ארשין, הייבט זיך

46:35 דובר 3 אן א ביסל אזוי ווייטער. דארטן וואו היינט איז פארן דער, דער וואנט. ווי קען מען וויסן צי דאס האט זיך טאקע אנגעהויבן דארטן וואו יעצט די פארנע גאס, אדער האט זיך אנגעהויבן דארטן וואו יעצט איז ביי אונז דער גדר? לכאורה וואלט מען געדארפט קוקן אויף אנדערע סימנים. אבער מיר האבן נישט קיין אנדערע סימנים היינט וואס מען קען קאנטראלירן. די אלע הייזער האבן זיך פארברענט.